10 najczęstszych błędów w wypracowaniach maturalnych (i ile kosztują według kryteriów CKE)

Najczęstsze błędy w wypracowaniu maturalnym z polskiego nie są tajemnicą — wystarczy uważnie przeczytać zasady oceniania, które Centralna Komisja Egzaminacyjna publikuje w Informatorze. Każde kryterium opisuje wprost, za co egzaminator przyznaje punkty i za co ich nie przyznaje. W tym artykule wybraliśmy 10 błędów: od braku tezy, przez streszczenie zamiast analizy, po niedopasowane konteksty. Każdy błąd pokazujemy z przykładem (źle → dobrze) i ze wskazaniem, w którym kryterium kosztuje punkty.

Kolejność nie jest rankingiem statystycznym. Tekst opiera się wyłącznie na zasadach oceniania wypracowania z Informatora CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego (obowiązującego od roku szkolnego 2024/2025) — znajdziesz go w naszym dziale Informator. Jeśli właśnie przygotowujesz się do egzaminu z polskiego, potraktuj tę listę jak checklistę: przed oddaniem pracy upewnij się, że nie popełniasz żadnego z poniższych błędów.

Skąd te dane — zasady oceniania CKE

Wypracowanie na poziomie podstawowym i na rozszerzonym jest oceniane w tych samych czterech kryteriach głównych, razem za 35 punktów:

Kryterium	Punkty	Co ocenia
Spełnienie formalnych warunków polecenia	0–1	Brak błędu kardynalnego, odwołanie do lektury obowiązkowej, związek z problemem z polecenia, wypowiedź argumentacyjna
Kompetencje literackie i kulturowe	0–16	Funkcjonalne wykorzystanie utworów i kontekstów, poziom argumentacji, błędy rzeczowe
Kompozycja wypowiedzi	0–7	Struktura (0–3), spójność (0–3), styl (0–1)
Język wypowiedzi	0–11	Zakres i poprawność środków językowych (0–7), ortografia (0–2), interpunkcja (0–2)

To tu — w tych czterech rubrykach — giną punkty. Większość błędów z naszej listy uderza w kilka kryteriów jednocześnie. Dwie zasady działają kaskadowo: 0 punktów za spełnienie formalnych warunków polecenia oznacza 0 punktów we wszystkich pozostałych kryteriach, a 0 punktów za kompetencje literackie i kulturowe (po odjęciu błędów rzeczowych) — 0 punktów za kompozycję i język. Pełną mechanikę kryteriów opisaliśmy w osobnym tekście — jak napisać wypracowanie maturalne krok po kroku.

Uwaga: egzaminator ma oceniać to, co w pracy jest, a nie to, co jego zdaniem mogłoby w niej być — Informator zapisuje tę zasadę wprost. Do pełnej realizacji polecenia wystarczą dwa argumenty.

Błąd 1: Brak tezy albo teza za szeroka

Polecenie każdego tematu zawiera zdanie: „Przedstaw również swoje zdanie i je uzasadnij”. Tezę można zgubić na trzy sposoby: nie postawić jej wcale (praca „luźno opisuje”), postawić ją tak szeroko, że obroniłaby ją każda lektura, albo postawić, a potem o niej zapomnieć w trakcie pisania.

Źle: „Miłość bywa różna i ma wiele wymiarów.”
To nie jest teza, tylko truizm — nie wymaga uzasadnienia.

Dobrze: „Miłość romantyczna w utworach Mickiewicza jest siłą destrukcyjną, która niszczy bohatera zamiast go wzmacniać.”
To jest sąd — można go obronić argumentami, można go też podważyć.

Koszt punktowy: „problem wskazany w poleceniu” obejmuje według Informatora zakres merytoryczny zagadnienia oraz opinię zdającego wraz z uzasadnieniem. Bez stanowiska argumentacja nie ma czego dowodzić i schodzi do poziomu powierzchownej (kryterium kompetencji literackich i kulturowych), a teza porzucona w połowie pracy to wstęp treściowo niespójny z częścią zasadniczą — za spójność najwyżej 1 punkt na 3.

Jak naprawić: zanim zaczniesz pisać, sformułuj tezę w jednym zdaniu i sprawdź dwa warunki — czy ktoś może z nią się nie zgodzić (jeśli nie, jest banalna) i czy potrafisz wskazać konkretne fragmenty z lektur na jej poparcie (jeśli nie, jest oderwana od materiału). Więcej w tekście o schemacie wypracowania na poziomie podstawowym.

Błąd 2: Streszczenie zamiast analizy

Błąd najbardziej dotkliwy: zamiast analizować tekst pod kątem tezy, piszący opowiada fabułę. Informator mówi wprost: przywołanie utworu literackiego w formie streszczenia nie stanowi argumentu, a utwór nie jest wykorzystany funkcjonalnie, jeżeli zdający wyłącznie streszcza go lub wybrane wątki i nie wyciąga żadnego wniosku.

Źle: „W Lalce Wokulski zakochuje się w Izabeli Łęckiej. Wraz z rozwojem fabuły jego uczucie rośnie, mimo że Izabela jest dla niego chłodna. Na końcu Wokulski próbuje popełnić samobójstwo.”
To streszczenie — nie ma związku z tezą o destrukcyjnej miłości.

Dobrze: „Wokulski jest przykładem destrukcyjnej miłości romantycznej — uczucie do Izabeli podporządkowuje sobie jego interesy, oddala go od przyjaciół i doprowadza do próby samobójczej. Scena na torach pod Skierniewicami pokazuje, że emocja okazała się silniejsza niż rozsądek człowieka, który wcześniej wszystko potrafił obliczyć.”
To analiza — tekst służy uzasadnieniu tezy, nie odwrotnie.

Koszt punktowy: w kryterium kompetencji literackich i kulturowych o przedziale punktów decyduje to, czy utwory zostały wykorzystane funkcjonalnie. Jeżeli żaden utwór nie został wykorzystany przynajmniej częściowo funkcjonalnie, praca dostaje 0 punktów na 16 — a wtedy także 0 za kompozycję i język.

Jak naprawić: po napisaniu każdego akapitu zadaj sobie pytanie „czy ten fragment uzasadnia moją tezę?”. Jeśli odpowiedź brzmi „on opisuje, co się wydarzyło w lekturze” — to streszczenie. Analiza odpowiada na pytanie „jak ten fragment działa i co z niego wynika dla problemu, który postawiłem”.

Błąd 3: Konteksty nieadekwatne lub powierzchowne

Polecenie na poziomie podstawowym wymaga dwóch kontekstów, na rozszerzonym — jednego. Samo wpisanie nazwiska autora i tytułu utworu to za mało. Błąd ma dwa podtypy: kontekst niepasujący do tezy oraz kontekst wymieniony bez wykazania, co wnosi.

Źle (kontekst niepasujący): Teza o destrukcyjnej miłości u Mickiewicza — kontekst: „Podobnie w Antygonie Sofoklesa pokazany jest konflikt rodzinny.” Spór Antygony z Kreonem nie dotyczy miłości romantycznej; to fałszywy ślad.

Źle (kontekst powierzchowny): „Motyw ten występuje też w Cierpieniach młodego Wertera Goethego.” Wymienienie tytułu bez pokazania, co konkretnie z tego tekstu wnosi do dyskusji.

Dobrze: „Destrukcyjny charakter miłości romantycznej widać też w Cierpieniach młodego Wertera: bohater Goethego kocha kobietę związaną z innym, nie potrafi tego uczucia zracjonalizować i wybiera samobójstwo. Werter pokazuje, że ten wzorzec emocjonalny był wzorem epoki, a nie indywidualnym przypadkiem bohatera Prusa.”
Kontekst pracuje na tezę — pokazuje, że to nie pojedynczy przykład, ale literacka konwencja.

Koszt punktowy: Informator odróżnia kontekst wykorzystany funkcjonalnie (pogłębia i rozwija omawiane zagadnienie) od wykorzystanego częściowo funkcjonalnie (samo przywołanie informacji). Na poziomie podstawowym, przy dwóch utworach wykorzystanych w pełni funkcjonalnie, praca z dwoma funkcjonalnymi kontekstami i bogatą argumentacją może dostać 16 punktów, z kontekstami częściowo funkcjonalnymi — 14, a bez funkcjonalnych kontekstów — 13.

Jak naprawić: zasada „2 zdania na kontekst minimum”. Pierwsze zdanie wprowadza kontekst, drugie pokazuje, co z niego wynika dla tezy. Pełna lista technik → konteksty w wypracowaniu maturalnym — jakie wybierać.

Błąd 4: Akapity bez sygnalizacji logicznej

Praca składa się z akapitów, ale nie wiadomo, dlaczego są w tej kolejności i co je łączy. To błąd kompozycyjny — kosztuje punkty w kryterium kompozycji wypowiedzi, w części dotyczącej spójności (0–3).

Sygnalizacja logiczna to wskaźniki zespolenia między akapitami: „Po pierwsze…”, „Co więcej…”, „Z drugiej strony…”, „Wynika z tego…”. Informator wymienia brak takich wskaźników między akapitami i nielogiczne powiązanie akapitu z poprzednim wśród błędów w spójności, a za uporządkowany uznaje wywód, w którym każdy kolejny akapit wynika z poprzedniego.

Źle: Trzy akapity zaczynające się od „Pierwszy przykład to…”, „Innym przykładem jest…”, „Można też wspomnieć o…”. To są etykiety, nie argumentacja — czytelnik nie wie, czy autor rozwija temat, czy zmienia kierunek.

Dobrze: „Najwyraźniej destrukcyjny wymiar miłości romantycznej widać w Lalce…” [akapit] „Podobny mechanizm — z innej perspektywy — odsłania Werter…” [akapit] „Co ważne, nie jest to wyłącznie konwencja powieściowa; potwierdza ją również liryka Mickiewicza…” [akapit]. Każdy akapit wskazuje, w jakiej relacji jest do poprzedniego.

Koszt punktowy: zaburzenia spójności egzaminator liczy: do 2 zaburzeń — 3 punkty, 3–5 — 2 punkty, 6–8 — 1 punkt, 9 lub więcej — 0 punktów. Do tego praca ułożona wyłącznie według kolejnych lektur (a nie według aspektów problemu) dostaje za strukturę najwyżej 2 punkty na 3.

Jak naprawić: po napisaniu wypracowania przeczytaj tylko pierwsze zdania akapitów. Jeśli da się z nich odtworzyć logikę pracy — sygnalizacja działa. Jeśli wyglądają jak losowa lista — wstaw wskaźniki zespolenia.

Błąd 5: Błędy językowe — frazeologia, składnia, leksyka

Podkryterium „zakres i poprawność środków językowych” daje 0–7 punktów. Egzaminator ocenia najpierw zakres środków (szeroki, zadowalający albo wąski), a potem liczy błędy językowe: fleksyjne, składniowe, leksykalne, frazeologiczne, słowotwórcze i stylistyczne. Przykłady:

• Frazeologia pomieszana: „pełnić kluczową rolę” zamiast „odgrywać kluczową rolę” (rolę się odgrywa, funkcję — pełni); „w temacie czegoś” zamiast „na temat czegoś”.
• Składnia rozluźniona: zdania wielokrotnie złożone bez wyraźnego podmiotu, anakoluty („Czytając Lalkę, Wokulski wydaje się tragiczny” — gramatycznie czyta Wokulski, nie czytelnik).
• Leksyka uboga: nieuzasadnione powtarzanie tego samego słowa („bohater” 12 razy w jednej pracy), kalki z angielskiego („dedykować” w znaczeniu „poświęcać”).
• Mowa potoczna: „fajny bohater”, „chodzi o to, że”, „tak jakby”.

Koszt punktowy: na poziomie podstawowym do 5 błędów językowych nie kosztuje nic; 6–8 błędów to 1 punkt mniej, 9–11 — 2 punkty mniej i tak dalej, aż do zera. Na poziomie rozszerzonym progi są ostrzejsze (pierwszy punkt tracisz przy 4 błędach). Nieuzasadnione powtórzenia są wliczane do liczby błędów językowych, ale powtórzenie wyrazów z tematu wypracowania błędem nie jest, a dokładnie ten sam błąd powtórzony kilka razy liczy się jako jeden.

Jak naprawić: przed maturą zrób listę słów, które masz tendencję powtarzać, i naucz się dla każdego 3 synonimów. Praktyczna pomoc — pełna lista środków stylistycznych z przykładami pomoże nazywać zabiegi w cudzych tekstach precyzyjnie.

Błąd 6: Błędy ortograficzne i interpunkcyjne

Ortografia i interpunkcja to dwa osobne podkryteria języka wypowiedzi, każde za 0–2 punkty. Typowe pułapki:

• „ż” i „rz”, „u” i „ó”, „h” i „ch” — także w nazwiskach autorów i bohaterów.
• „nie” z imiesłowami przymiotnikowymi — piszemy łącznie („nieskończony”, „niezrozumiany”).
• Przecinek przed „że”, „bo”, „który” — pomijanie go albo stawianie tam, gdzie nie ma zdania podrzędnego.
• Wielka i mała litera — „matura” małą (nazwa egzaminu, nie nazwa własna), „Bóg” wielką (w religiach monoteistycznych), „bóg” małą (mitologiczny, jeden z wielu).
• Tytuły bez cudzysłowu — pominięcie cudzysłowu w zapisie tytułu utworu literackiego jest błędem interpunkcyjnym.

Koszt punktowy: na poziomie podstawowym za ortografię 2 punkty dostaje praca bezbłędna albo z 1 błędem, 1 punkt — z 2–4 błędami, 0 punktów — z 5 lub więcej; za interpunkcję 2 punkty do 8 błędów, 1 punkt przy 9–16, 0 punktów od 17. Na poziomie rozszerzonym progi są ostrzejsze: ortografia 0 błędów / 1–2 / 3 i więcej, interpunkcja do 5 / 6–10 / 11 i więcej. Ten sam wyraz zapisany błędnie kilka razy liczy się jako jeden błąd ortograficzny.

Jak naprawić: zostaw sobie ostatnie 10 minut na czytanie pracy „wstecz” — od ostatniego zdania do pierwszego. Przy takim czytaniu łatwiej zauważyć literówki, bo nie podąża się za sensem.

Błąd 7: Zignorowanie polecenia — nie ten temat, nie ta forma

Polecenie wypracowania ma dwa elementy: problem (o czym piszesz) i wymagania formalne (lektura obowiązkowa z listy w arkuszu, inny utwór literacki, konteksty, minimum wyrazów). Podstępny podtyp tego błędu: odpowiedź na temat „obok” — na podobny problem, ale nie ten, o który pytano.

Przykład: temat z arkusza z maja 2024 r. brzmiał: „Bunt i jego konsekwencje dla człowieka”.

Odpowiedzi „obok”: opisanie samych przyczyn buntu bohatera bez słowa o konsekwencjach; praca o konflikcie pokoleń, w której bunt pojawia się tylko we wstępie; oparcie całej pracy na utworze, którego nie ma na liście lektur obowiązkowych w arkuszu.

Koszt punktowy: jeśli praca nie odwołuje się do lektury obowiązkowej z listy, nie dotyczy przynajmniej częściowo problemu z polecenia albo nie jest przynajmniej częściowo wypowiedzią argumentacyjną, traci punkt za spełnienie formalnych warunków polecenia — a wtedy we wszystkich pozostałych kryteriach dostaje 0. To samo dotyczy pracy napisanej w formie planu albo w punktach. W łagodniejszym wariancie fragmenty nie na temat są oznaczane i mogą być liczone jako zaburzenia spójności.

Jak naprawić: podkreśl w poleceniu kluczowe słowa (problem + wymagania formalne) jeszcze przed pisaniem planu. Jeśli temat mówi o buncie i jego konsekwencjach — sprawdź, czy każdy z twoich przykładów pokazuje konsekwencje, a nie tylko sam bunt.

Błąd 8: Wstęp i zakończenie jako wypełniacze

Wstęp typu „Od najdawniejszych czasów ludzie zastanawiali się nad…” oraz zakończenie „Podsumowując, motyw miłości jest bardzo ważny w literaturze” — to klasyka. Takie akapity niczego nie wnoszą do wywodu.

Źle (wstęp): „Od najdawniejszych czasów ludzie zastanawiali się nad istotą miłości. Wielu pisarzy poruszało ten temat. W swoim wypracowaniu postaram się odpowiedzieć na pytanie, czy miłość romantyczna jest destrukcyjna.”

Dobrze: „Miłość romantyczna — wbrew kulturowemu mitowi — w literaturze końca XVIII i XIX wieku często przynosi bohaterom zagładę. Cierpienia młodego Wertera, Dziady cz. IV i Lalka pokazują ten sam wzorzec: emocja nie wzmacnia, lecz unicestwia.”

Źle (zakończenie): „Podsumowując, w swoim wypracowaniu pokazałem, że miłość ma wiele wymiarów. Mam nadzieję, że udało mi się odpowiedzieć na zadany temat.”

Dobrze: „Romantyzm utrwalił w literaturze przekonanie, że miłość prawdziwa musi prowadzić do destrukcji. Ten wzorzec — choć dzisiaj wydaje się anachroniczny — wciąż kształtuje to, co rozumiemy przez «miłość tragiczną» w kulturze popularnej. Może czas się od niego uwolnić.”

Koszt punktowy: w ocenie struktury (0–3) egzaminator sprawdza podział pracy na wstęp, część zasadniczą i zakończenie; usterką jest m.in. nieproporcjonalnie długi wstęp, lakoniczne zakończenie albo brak jednej z tych części. W ocenie spójności (0–3) liczą się wnioski w zakończeniu, które nie wynikają z wywodu, a wstęp albo zakończenie treściowo niespójne z resztą pracy obniżają ocenę spójności do 1 punktu.

Jak naprawić: zacznij wypracowanie od konkretu — od stanowiska wobec problemu z tematu. Skończ wnioskiem, który wynika z argumentów, a nie powtarza wstępu. Mechanika udanych wstępów i zakończeń krok po kroku — schemat akapitów w wypracowaniu pp.

Błąd 9: Cytaty wyrwane z kontekstu lub zmyślone

Cytat źle wykorzystany szkodzi bardziej niż jego brak. Możliwe problemy:

• Cytat zmyślony albo przekręcony. „Jak pisał Mickiewicz: «Miłość jest siłą niszczącą człowieka».” Mickiewicz tego nie napisał.
• Cytat wyrwany z kontekstu. Wybór jednego zdania z dłuższego fragmentu, w którym sens jest dokładnie odwrotny.
• Cytat za długi. Przepisane pół akapitu z lektury bez komentarza, jako wypełniacz pracy.
• Cytat bez wskazania, kto mówi. „Bohater stwierdza, że «życie jest niczym»” — z którego dzieła? Która postać?

Koszt punktowy: Informator traktuje niepoprawne przywołanie cytatu z utworu literackiego, oznaczone cudzysłowem, jako błąd rzeczowy — a za każdy błąd rzeczowy odejmuje się 1 punkt od wyniku w kryterium kompetencji literackich i kulturowych. Długi cytat bez komentarza nie jest argumentem.

Jak naprawić: używaj cytatów krótkich, zawsze z komentarzem — co z tego wynika dla tezy. Jeśli nie pamiętasz cytatu dokładnie, parafrazuj bez cudzysłowu („Rzecki wierzy, że Bonapartowie odmienią losy Europy”), nie wymyślaj zdań w cudzysłowie.

Błąd 10: Praca za krótka (i jej skutki w innych kryteriach)

Wypracowanie maturalne na pp wymaga co najmniej 300 wyrazów, na pr — 400 wyrazów.

Mechanizm: praca krótsza niż minimum jest oceniana wyłącznie w dwóch kryteriach: spełnienia formalnych warunków polecenia oraz kompetencji literackich i kulturowych. W kompozycji i w języku egzaminator przyznaje 0 punktów. To strata 18 punktów na starcie — maksimum spada z 35 do 17. Do tego w pracy na 250 wyrazów trudno funkcjonalnie wykorzystać dwa utwory i dwa konteksty, więc tracisz także w kryterium kompetencji.

Drugi koniec spektrum: bardzo długa praca nie jest karana za długość, ale progi błędów językowych, ortograficznych i interpunkcyjnych są liczone w sztukach, nie w procentach — im więcej tekstu, tym więcej okazji do pomyłki. Rozsądny cel na pp to 400–500 wyrazów — tyle zwykle potrzeba, żeby zmieścić dwa utwory, dwa konteksty i argumentację.

Jak naprawić: przećwicz przed maturą napisanie wypracowania na czas (240 minut na pp obejmuje również oba testy). Sprawdź, ile wyrazów mieścisz w jednej linijce swojego pisma, i licz linijki zamiast wyrazów.

Wskazówka: w arkuszu z maja 2026 r. strona przeznaczona na wypracowanie miała 20 linijek. Przy 8 wyrazach w linijce 300 wyrazów to 38 linijek, czyli niespełna dwie strony — sprawdź swoją średnią na własnym piśmie.

Strategia powtórek — jak przećwiczyć, żeby nie popełniać tych błędów

Świadomość listy błędów to za mało. Liczy się rutyna, która automatycznie eliminuje większość z nich. Polecamy następujący 4-tygodniowy plan:

1. Tydzień 1 — analiza własnych prac. Weź 3 ostatnie wypracowania, które pisałeś (z lekcji lub z arkuszy próbnych). Zaznacz w każdej, który z 10 błędów popełniłeś. Powtarzające się błędy = twoja prywatna lista do pracy.
2. Tydzień 2 — pisanie z listą. Napisz 2 wypracowania na temat z arkusza, mając przed sobą listę 10 błędów jako checklistę po skończeniu pracy.
3. Tydzień 3 — feedback z zewnątrz. Daj wypracowanie do oceny komuś, kto zna kryteria — nauczycielowi albo korepetytorowi. Spytaj nie „czy jest dobre”, tylko „który z tych 10 błędów widzisz tutaj”.
4. Tydzień 4 — czas i objętość. Pisz na czas. Dwa pełne wypracowania w realistycznym tempie.

Na platformie matury-online.pl znajdziesz ponad 20 000 zadań z 12 przedmiotów z natychmiastową informacją zwrotną, a wypracowanie napisane online ocenia AI w kryteriach CKE, z punktami w podziale na podkryteria. Oficjalne arkusze CKE z zasadami oceniania pobierzesz w dziale Arkusze. Premium kosztuje od 49 zł miesięcznie.

Wypracowanie rozszerzone — czy te same błędy?

Na poziomie rozszerzonym arkusz zawiera dwa tematy wypracowania do wyboru i nic więcej; kryteria są te same, ale lista 10 błędów obowiązuje z kilkoma korektami:

• Praca ma liczyć co najmniej 400 wyrazów i odwoływać się do trzech utworów literackich (w tym lektury obowiązkowej) oraz do jednego kontekstu — łatwo o tym zapomnieć, jeśli ćwiczyło się wyłącznie tematy z poziomu podstawowego.
• Tematy mają charakter historyczno- lub teoretycznoliteracki (np. groteska, synkretyzm, konwencja oniryczna), więc wymienienie środków i konwencji bez powiązania z sensem utworu to klasyczna pułapka.
• Progi błędów językowych, ortograficznych i interpunkcyjnych są ostrzejsze niż na poziomie podstawowym.

Pełna analiza specyfiki rozszerzenia — wypracowanie na poziomie rozszerzonym.

Najczęstsze pytania o błędy w wypracowaniu maturalnym

Czy egzaminatorzy czytają wypracowania w całości?

Tak. Pracę ocenia egzaminator według jednolitych zasad oceniania opracowanych przez CKE. Po wydaniu świadectw masz prawo wglądu do swojej ocenionej pracy (przez 6 miesięcy), a w ciągu 2 dni roboczych od wglądu możesz złożyć wniosek o weryfikację sumy punktów; przy zastrzeżeniach merytorycznych pracę ocenia ponownie inny egzaminator.

Czy mogę dostać 35/35 punktów?

Tak. Zasady oceniania są jawne i opisują, co trzeba zrobić na każdy punkt; Informator zawiera przykładowe wypracowania ocenione na wysokie wyniki. Warto przeczytać je razem z komentarzem.

Czy ortografia naprawdę zabiera tylko 2 punkty?

Tak — podkryterium poprawności ortograficznej daje 0–2 punkty, a interpunkcja osobne 0–2. Każde kryterium jest oceniane osobno, według własnej tabeli; Informator zastrzega, że indywidualne upodobania egzaminatora nie mogą wpływać na ocenę.

Co jeśli mam dysleksję?

Zdający ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się (dysleksja, dysortografia, dysgrafia), którzy przedstawili opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, mają łagodniejsze progi w ortografii i interpunkcji: na poziomie podstawowym 2 punkty za ortografię do 4 błędów i 2 punkty za interpunkcję do 15 błędów. Jako błędy ortograficzne liczone są u nich tylko pomyłki w zapisie „u–ó”, „ż–rz”, „h–ch” oraz mała litera na początku zdania. Próg zdawalności pozostaje taki sam — szczegóły w ile procent na maturze, żeby zdać. Dysleksja nie zmienia pozostałych kryteriów (tezy, argumentacji, kontekstów, liczby błędów językowych).

Czy mogę pisać pierwszą osobą („uważam, że”)?

Tak. Polecenie wprost wymaga: „Przedstaw również swoje zdanie i je uzasadnij”. Ważne, żeby zdanie było uzasadnione („Uważam, że Wokulski reprezentuje wzór destrukcyjnej miłości romantycznej, ponieważ…”), a nie tylko wyrażone („uważam, że ta lektura jest słaba”).

Podsumowanie

Najczęstsze błędy w wypracowaniu maturalnym układają się w trzy grupy: błędy treściowe (brak tezy, streszczenie, niedopasowane konteksty), błędy formalne (kompozycja, sygnalizacja, długość) i błędy językowo-zapisowe (frazeologia, ortografia, cytaty). Znajomość zasad oceniania to pierwszy krok — ale tylko ćwiczenie z konkretnym feedbackiem pozwala wyeliminować błędy z własnego pisania.

Trzy najważniejsze rzeczy, jakie możesz zrobić w ostatnich tygodniach przed maturą:

1. Przeanalizuj 3 swoje ostatnie wypracowania pod kątem tej listy.
2. Napisz minimum 2 wypracowania na czas, w warunkach zbliżonych do egzaminu.
3. Daj je do oceny komuś, kto zna kryteria CKE.

Każdy z tych dziesięciu błędów ma w zasadach oceniania swoje konkretne miejsce — a to znaczy, że każdy da się sprawdzić i usunąć przed oddaniem pracy.