Test maturalny z genetyki i ewolucji online: pytania o transkrypcję i translację, krzyżówki genetyczne, mutacje, techniki inżynierii genetycznej, dobór naturalny i prawo Hardy’ego–Weinberga, z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z genetyki i ewolucji w wersji szkolnej →
O temacie
Test z genetyki i ewolucji obejmuje cztery działy podstawy programowej: ekspresję informacji genetycznej, genetykę klasyczną, biotechnologię z podstawami inżynierii genetycznej oraz ewolucję.
Oprócz pytań o pojęcia i mechanizmy są tu zadania rachunkowe: krzyżówki z prawdopodobieństwem genotypów i fenotypów, odległość między genami sprzężonymi i częstości alleli z równania Hardy’ego–Weinberga. W takich zadaniach liczy się metoda, obliczenia i wynik. Pytania są zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu CKE.
Po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 193 pytania w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
Tablica Punnetta — wyznacz genotypy potomstwa z genotypów rodziców.
Zakres testu
6 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Struktura genu u prokariontów i eukariontów, transkrypcja, obróbka potranskrypcyjna, cechy kodu genetycznego, translacja i modyfikacje potranslacyjne, regulacja ekspresji genów u eukariontów (XIII).
Krzyżówki i prawdopodobieństwo genotypów i fenotypów, typy dziedziczenia, teoria Morgana, geny sprzężone, dziedziczenie pozajądrowe, determinacja płci, cechy sprzężone z płcią, analiza rodowodów (XIV.1).
Zmienność rekombinacyjna i mutacyjna, ciągła i nieciągła; mutacje genowe i aberracje chromosomowe; podłoże chorób genetycznych człowieka; czynniki mutagenne; transformacja nowotworowa (XIV.2).
Biotechnologia tradycyjna i molekularna, enzymy i techniki inżynierii genetycznej, organizmy transgeniczne i GMO, klonowanie, komórki macierzyste, terapia genowa, zagadnienia etyczne (XV).
Źródła wiedzy o ewolucji, drzewa filogenetyczne, zmienność genetyczna, rodzaje doboru naturalnego, dryf genetyczny, zmiany częstości alleli, prawo Hardy’ego–Weinberga (XVI.1–9).
Gatunek jako izolowana pula genowa, specjacja allopatryczna i sympatryczna, radiacja adaptacyjna, konwergencja i dywergencja, formy kopalne człowiekowatych, pokrewieństwo człowieka z innymi naczelnymi (XVI.10–16).
🧬 Do zapamiętania
Terminy, mechanizmy i procesy z działu „Genetyka i ewolucja”, o które pytają zadania w quizie.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Zmienność rekombinacyjna tworzy nowe allele
Nowe allele powstają w wyniku mutacji; rekombinacja tworzy nowe kombinacje alleli już istniejących
Dlaczego: Podstawa programowa rozdziela dwa typy zmienności genetycznej, rekombinacyjną i mutacyjną, i osobno wymaga przedstawienia źródeł tej pierwszej.
Każda mutacja genowa zmienia budowę białka
Skutki mutacji genowych są różne; ponieważ kod genetyczny jest zdegenerowany, zamiana nukleotydu może nie zmienić aminokwasu
Dlaczego: Wymaganie każe przedstawić rodzaje mutacji genowych i określić ich skutki, a to wymaga odwołania się do cech kodu genetycznego.
Cechy o zmienności ciągłej warunkuje jeden gen
Zmienność ciągła jest typowa dla cech warunkowanych przez wiele genów, a zmienność nieciągła dla cech jednogenowych
Dlaczego: Podstawa programowa wymaga rozróżnienia zmienności ciągłej i nieciągłej oraz wyjaśnienia ich genetycznego podłoża.
U eukariontów translacja zachodzi w jądrze komórkowym, razem z transkrypcją
U eukariontów transkrypcja i obróbka potranskrypcyjna zachodzą w jądrze, a translacja na rybosomach w cytoplazmie
Dlaczego: Na tym polega główna różnica w przebiegu ekspresji informacji genetycznej między komórką prokariotyczną i eukariotyczną.
O przynależności do jednego gatunku decyduje podobieństwo wyglądu
Gatunek biologiczny to izolowana pula genowa: tworzą go osobniki, które mogą się krzyżować i wydawać płodne potomstwo
Dlaczego: Na tym kryterium opiera się zadanie 15 z Informatora CKE, w którym trzeba podać argumenty za uznaniem człowieka rozumnego i neandertalczyka za osobne gatunki albo za jeden.
Nowotwór jest zawsze skutkiem zakażenia
Transformacja nowotworowa to następstwo mutacji w genach kodujących białka regulujące cykl komórkowy oraz odpowiedzialnych za naprawę DNA
Dlaczego: Tak opisuje ją podstawa programowa. Czynniki mutagenne, w tym biologiczne, zwiększają ryzyko, bo zwiększają częstość mutacji.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Wymagania podstawy programowej z biologii w zakresie rozszerzonym (Dz.U. 2024 poz. 1019), działy: XIII „Ekspresja informacji genetycznej”, XIV „Genetyka klasyczna”, XV „Biotechnologia. Podstawy inżynierii genetycznej” i XVI „Ewolucja”. Egzamin maturalny z biologii sprawdza wymagania tej podstawy, co potwierdza Informator CKE o egzaminie od roku szkolnego 2024/2025.
Takie same jak w arkuszu. Informator CKE wymienia wśród zadań zamkniętych zadania wyboru wielokrotnego, typu prawda–fałsz i na dobieranie, a wśród otwartych zadania z luką i zadania krótkiej odpowiedzi. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte ocenia AI i pokazuje, czego w odpowiedzi zabrakło. Warto znać zasady z Informatora CKE, bo obowiązują na egzaminie: odpowiedź nieprecyzyjna lub niejednoznaczna jest uznawana za błędną, a jeśli obok poprawnej odpowiedzi pojawi się błędna, punktów nie ma.
W Informatorze CKE zadanie 11 dotyczy dziedziczenia umaszczenia świń rasy duroc, a zadanie 15 porównania genomów człowieka rozumnego i neandertalczyka. Zadania egzaminacyjne opierają się na materiale źródłowym: tekście, rysunku, wykresie albo danych.
Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz maturalny trwa 180 minut, ma od 44 do 56 zadań za łącznie 60 punktów i łączy wszystkie działy. Przegląd wymagań z genetyki i ewolucji wraz z pojęciami jest na stronie z zadaniami z tego działu.
Te działy łączą się z tematem „Genetyka i ewolucja” – przećwicz je w Quizie.
193 pytania w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
