Test z liczb kwantowych, konfiguracji elektronowych, rodzajów wiązań, hybrydyzacji i metody VSEPR. Zadania zamknięte i otwarte, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z budowy atomu i wiązań chemicznych w wersji szkolnej →
O temacie
Test obejmuje działy II („Budowa atomu”) i III („Wiązania chemiczne. Oddziaływania międzycząsteczkowe”) podstawy programowej.
Budowa atomu: interpretacja liczb kwantowych, pojęcia powłoka, podpowłoka, stan orbitalny i spin elektronu; zakaz Pauliego i reguła Hunda; konfiguracje elektronowe atomów pierwiastków do Z = 38 i ich jonów w zapisie pełnym, skróconym i klatkowym; bloki konfiguracyjne s, p i d; związek budowy elektronowej z położeniem w układzie okresowym, promieniem atomowym i energią jonizacji.
Wiązania: jonowe, kowalencyjne (w tym koordynacyjne), metaliczne; polaryzacja wiązania określana na podstawie elektroujemności w skali Paulinga, którą odczytujesz z układu okresowego na karcie wzorów CKE; wzory elektronowe cząsteczek i jonów złożonych; hybrydyzacja sp, sp², sp³; metoda VSEPR i kształty drobin wymienione w podstawie – struktura digonalna, trygonalna, tetraedryczna, piramidalna i V-kształtna; wiązania σ i π.
Blok f i kształt oktaedryczny nie są wymienione w wymaganiach.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 104 pytania w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
| Rok | Produkcja [Mt] | Δ% |
|---|---|---|
| 2023 | 42,1 | +3,2% |
| 2024 | 44,8 | +6,4% |
| 2025 | 48,2 | +7,6% |
Tabela liczb / wyników → odpowiedz na pytania interpretacyjne.
Zakres testu
5 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Główna liczba kwantowa n określa powłokę, poboczna l (od 0 do n − 1) – podpowłokę (0 – s, 1 – p, 2 – d), magnetyczna m (od −l do +l) – orbital, a magnetyczna spinowa ms (+½ albo −½) – spin elektronu. Zakaz Pauliego: w atomie nie ma dwóch elektronów o tym samym zestawie czterech liczb kwantowych, więc orbital mieści najwyżej dwa elektrony o przeciwnych spinach. Reguła Hunda: orbitale tej samej podpowłoki obsadzane są najpierw pojedynczo, elektronami o zgodnym spinie.
Podstawa programowa wymaga zapisu pełnego (np. Ca: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s²), skróconego ([Ar] 4s²) i schematu klatkowego. Chrom i miedź mają konfiguracje [Ar] 3d⁵ 4s¹ i [Ar] 3d¹⁰ 4s¹. Tworząc kation metalu bloku d, usuwasz najpierw elektrony z podpowłoki 4s: Fe [Ar] 3d⁶ 4s² → Fe²⁺ [Ar] 3d⁶ → Fe³⁺ [Ar] 3d⁵.
Blok wynika z podpowłoki, którą zajmują elektrony walencyjne o najwyższej energii: s – grupy 1. i 2. oraz hel, p – grupy 13.–18., d – grupy 3.–12. W grupie promień atomowy rośnie wraz z liczbą atomową, a pierwsza energia jonizacji na ogół maleje; w okresie promień maleje, a energia jonizacji na ogół rośnie. Elektroujemności podaje karta wzorów CKE – najwyższą ma fluor (4,0).
Podstawa programowa wymaga określania rodzaju wiązania (jonowe, kowalencyjne, w tym koordynacyjne, metaliczne) i polaryzacji wiązania kowalencyjnego na podstawie elektroujemności w skali Paulinga. Z wartości na karcie wzorów: H–Cl 3,2 − 2,2 = 1,0 (kowalencyjne spolaryzowane), Cl–Cl 0 (niespolaryzowane), NaCl 3,2 − 0,9 = 2,3 (jonowe). W wiązaniu koordynacyjnym oba elektrony wspólnej pary pochodzą od jednego atomu, np. w jonach NH₄⁺ i H₃O⁺.
Policz wokół atomu centralnego wiązania σ i wolne pary elektronowe: 2 – hybrydyzacja sp, 3 – sp², 4 – sp³. Kształt drobiny zależy od tego, ile z tych par to pary wolne. Przykłady: CO₂ – struktura digonalna (liniowa); BF₃ – trygonalna; CH₄ i NH₄⁺ – tetraedryczna; NH₃ – piramidalna (jedna wolna para); H₂O – V-kształtna (dwie wolne pary). Wiązanie pojedyncze to wiązanie σ, podwójne – σ i π, potrójne – σ i dwa π.
🧪 Do zapamiętania
Wzory chemiczne, typy reakcji i kluczowe stałe z działu „Budowa atomu i wiązania chemiczne”, o które pytają zadania w quizie.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Konfiguracja Fe³⁺: [Ar] 3d³ 4s².
Konfiguracja Fe³⁺: [Ar] 3d⁵.
Dlaczego: Atom żelaza ma konfigurację [Ar] 3d⁶ 4s². Przy tworzeniu kationu najpierw odchodzą elektrony 4s, potem 3d.
Konfiguracja Cr: [Ar] 3d⁴ 4s².
Konfiguracja Cr: [Ar] 3d⁵ 4s¹.
Dlaczego: Chrom (i podobnie miedź: [Ar] 3d¹⁰ 4s¹) ma w stanie podstawowym jeden elektron na podpowłoce 4s.
Wiązanie w cząsteczce HCl jest jonowe.
Wiązanie w cząsteczce HCl jest kowalencyjne spolaryzowane.
Dlaczego: Różnica elektroujemności z karty wzorów to 3,2 − 2,2 = 1,0. Wspólna para elektronowa jest przesunięta w stronę atomu chloru, ale nie dochodzi do przekazania elektronu.
Cząsteczka NH₃ jest płaska (trygonalna).
Cząsteczka NH₃ ma kształt piramidalny.
Dlaczego: Atom azotu ma trzy pary wiążące i jedną wolną parę elektronową (hybrydyzacja sp³). Wolna para zajmuje jedno z czterech miejsc wokół atomu centralnego, więc atomy tworzą piramidę.
Cząsteczka H₂O jest liniowa.
Cząsteczka H₂O jest V-kształtna (kątowa).
Dlaczego: Atom tlenu ma dwie pary wiążące i dwie wolne pary elektronowe. Cztery pary rozmieszczone są tetraedrycznie, a dwa atomy wodoru i atom tlenu wyznaczają kształt litery V.
W jonie NH₄⁺ jedno wiązanie N–H różni się długością i energią od pozostałych, bo jest koordynacyjne.
W jonie NH₄⁺ wszystkie cztery wiązania N–H są równocenne.
Dlaczego: Wiązanie koordynacyjne różni się od pozostałych tylko pochodzeniem pary elektronowej (od atomu azotu). Po utworzeniu jonu wiązań nie da się odróżnić.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Zadania z działu „Budowa atomu i wiązania chemiczne” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Egzamin z chemii trwa 180 minut, a arkusz zawiera około 45 zadań (Informator CKE, s. 6); w arkuszach z lat 2023–2026 do uzyskania było 60 punktów.
Te działy łączą się z tematem „Budowa atomu i wiązania chemiczne” – przećwicz je w Quizie.
104 pytania w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
