Test z mola, masy molowej, wzorów empirycznych i rzeczywistych, stechiometrii równań i przemian jądrowych. Zadania zamknięte i otwarte, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z atomów i stechiometrii w wersji szkolnej →
O temacie
Test obejmuje dział I podstawy programowej z chemii (zakres rozszerzony) – „Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna”.
Wymagania: pojęcia nuklid, izotop, mol i stała Avogadra; masa atomowa jako średnia masa atomów pierwiastka z uwzględnieniem składu izotopowego; masa molowa związku obliczana z mas atomowych z układu okresowego; równania naturalnych przemian promieniotwórczych α i β⁻ oraz sztucznych reakcji jądrowych; wzór empiryczny i rzeczywisty; interpretacja równania reakcji w ujęciu molowym, masowym i objętościowym; obliczenia stechiometryczne z wydajnością reakcji, także przy niestechiometrycznym stosunku substratów; równanie Clapeyrona.
Stałe z karty wzorów CKE: objętość 1 mola gazu doskonałego w warunkach normalnych (0 °C, 1013,25 hPa) – 22,41 dm³·mol⁻¹; stała Avogadra NA = 6,022 140 76·10²³ mol⁻¹; stała gazowa R ≈ 8,314 J/(K·mol). Informator CKE (s. 11) podaje, że wielkości zapisuje się zwyczajowo z trzema cyframi znaczącymi, np. NA = 6,02·10²³ mol⁻¹ i Vmol = 22,4 dm³·mol⁻¹.
Przemiana β⁺, wychwyt elektronu i obliczenia z czasem połowicznego rozpadu nie są wymienione w wymaganiach z chemii.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 114 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Dane: m = 4 kg, F = 12 N
Wzór + wynik liczbowy. AI sprawdza obliczenia krok po kroku.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
| Rok | Produkcja [Mt] | Δ% |
|---|---|---|
| 2023 | 42,1 | +3,2% |
| 2024 | 44,8 | +6,4% |
| 2025 | 48,2 | +7,6% |
Tabela liczb / wyników → odpowiedz na pytania interpretacyjne.
Zakres testu
5 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Liczba moli z masy: n = m / M, gdzie masę molową M liczysz z mas atomowych z układu okresowego na karcie wzorów (np. H₂SO₄: 2·1,008 + 32,06 + 4·16,00 = 98,08 g·mol⁻¹). Liczba cząstek: N = n · NA. Objętość gazu w warunkach normalnych (0 °C, 1013,25 hPa): V = n · 22,41 dm³·mol⁻¹ (karta wzorów). W innych warunkach stosujesz równanie Clapeyrona pV = nRT z temperaturą w kelwinach.
Wzór empiryczny podaje najprostszy stosunek liczby atomów, wzór rzeczywisty – faktyczny skład cząsteczki. Kolejność: przyjmij 100 g związku, przelicz masy pierwiastków na mole, podziel wszystkie liczby moli przez najmniejszą i doprowadź do liczb całkowitych. Przykład: 40,0% C, 6,7% H, 53,3% O daje stosunek 3,33 : 6,65 : 3,33, czyli 1 : 2 : 1 – wzór empiryczny CH₂O (30,03 g·mol⁻¹). Jeśli masa molowa związku wynosi 180 g·mol⁻¹, wzór rzeczywisty to C₆H₁₂O₆.
Najpierw uzgodnij równanie reakcji. Potem przelicz dane substratów na mole i sprawdź, którego substratu jest za mało: dzielisz liczbę moli każdego substratu przez jego współczynnik w równaniu, najmniejszy wynik wskazuje substrat, który przereaguje całkowicie. Od niego liczysz ilość produktu. Podstawa programowa wymaga obliczeń dla substratów zmieszanych w stosunku stechiometrycznym i niestechiometrycznym.
Wydajność to stosunek ilości produktu otrzymanej rzeczywiście do ilości obliczonej z równania reakcji, wyrażony w procentach. Najpierw liczysz ilość teoretyczną (przy wydajności 100%), potem ją mnożysz przez wydajność albo – gdy szukasz ilości substratu – dzielisz potrzebną ilość produktu przez wydajność i dopiero wtedy przeliczasz ze stechiometrii.
W równaniu przemiany jądrowej suma liczb masowych i suma liczb atomowych po obu stronach musi być taka sama. Przemiana α: emisja jądra helu ⁴₂He, liczba masowa maleje o 4, liczba atomowa o 2, np. ²³⁸₉₂U → ²³⁴₉₀Th + ⁴₂He. Przemiana β⁻: emisja elektronu, liczba masowa bez zmian, liczba atomowa rośnie o 1, np. ¹⁴₆C → ¹⁴₇N + ⁰₋₁e. Tą samą zasadą bilansujesz sztuczne reakcje jądrowe.
🧪 Do zapamiętania
Wzory chemiczne, typy reakcji i kluczowe stałe z działu „Atomy i stechiometria”, o które pytają zadania w quizie.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
0,5 mola gazu w warunkach normalnych zajmuje 22,41 dm³.
0,5 mola gazu w warunkach normalnych zajmuje około 11,2 dm³.
Dlaczego: 22,41 dm³·mol⁻¹ to objętość jednego mola gazu doskonałego w 0 °C i pod ciśnieniem 1013,25 hPa (karta wzorów CKE). V = 0,5 mol · 22,41 dm³·mol⁻¹ = 11,2 dm³.
Wzór empiryczny i rzeczywisty to zawsze ten sam wzór.
Wzór rzeczywisty jest całkowitą wielokrotnością wzoru empirycznego; krotność wynika z masy molowej związku.
Dlaczego: Glukoza ma wzór empiryczny CH₂O i rzeczywisty C₆H₁₂O₆, etan – CH₃ i C₂H₆. Bez informacji o masie molowej z samego składu procentowego ustalisz tylko wzór empiryczny.
Obliczenia prowadzone na podstawie zapisu H₂ + O₂ → H₂O.
Obliczenia prowadzone na podstawie równania 2H₂ + O₂ → 2H₂O.
Dlaczego: Stosunki molowe odczytuje się ze współczynników uzgodnionego równania. Według Informatora CKE (s. 8) rozwiązanie oparte na błędnym merytorycznie założeniu uznaje się w całości za niepoprawne.
Obliczona wydajność reakcji: 105%.
Wydajność większa niż 100% oznacza błąd w obliczeniach – trzeba je sprawdzić.
Dlaczego: Produktu nie może powstać więcej, niż wynika z równania reakcji. Najczęstsze źródła takiego wyniku to źle obliczona masa molowa albo pominięty współczynnik stechiometryczny.
Przemiana α: ²³⁸₉₂U → ²³⁴₉₂Th + ⁴₂He.
Przemiana α: ²³⁸₉₂U → ²³⁴₉₀Th + ⁴₂He.
Dlaczego: Liczba atomowa maleje o 2: 92 − 2 = 90. Kontrola: 234 + 4 = 238 oraz 90 + 2 = 92.
1 mol H₂SO₄ zawiera 6,02·10²³ atomów.
1 mol H₂SO₄ zawiera 6,02·10²³ cząsteczek, czyli 7 · 6,02·10²³ atomów.
Dlaczego: Stała Avogadra podaje liczbę cząstek w jednym molu – tu cząsteczek. Każda cząsteczka H₂SO₄ składa się z 7 atomów.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Zadania z działu „Atomy i stechiometria” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Egzamin z chemii trwa 180 minut, a arkusz zawiera około 45 zadań (Informator CKE, s. 6); w arkuszach z lat 2023–2026 do uzyskania było 60 punktów.
Te działy łączą się z tematem „Atomy i stechiometria” – przećwicz je w Quizie.
114 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
