⚗️ Chemia · Dział Poziom rozszerzony ~4–7 pkt

🔬Budowa atomu i wiązania chemiczne — zadania maturalne

Liczby kwantowe, konfiguracja elektronowa, bloki s/p/d, wiązania (jonowe, kowalencyjne, koordynacyjne, metaliczne), VSEPR, kształt cząsteczek.

Budowa atomu i wiązania to klucz do zrozumienia całej chemii. ATOM: liczby kwantowe (główna n, poboczna l, magnetyczna m, spinowa s), reguły rozmieszczania elektronów (zakaz Pauliego, reguła Hunda), konfiguracja elektronowa atomów do Z=38 i ich jonów, bloki konfiguracyjne s/p/d w układzie okresowym, stan podstawowy i wzbudzony, elektrony walencyjne i niesparowane. WIĄZANIA: jonowe (różnica elektroujemności >1,7), kowalencyjne spolaryzowane i niespolaryzowane, koordynacyjne (wolne pary elektronowe ligandu - np. NH₃, H₂O, fenantrolina), metaliczne, wodorowe. WZORY ELEKTRONOWE Lewisa: pary wiążące i wolne. METODA VSEPR: liczba przestrzenna L_p = (L_ew - L_H·1 - L_F·8)/2 + L_atomów, kształty (liniowy, kątowy, trygonalny, tetraedryczny, piramidalny, oktaedryczny). ODDZIAŁYWANIA: siły van der Waalsa, wpływ wiązań wodorowych na temperaturę wrzenia i rozpuszczalność.

69
zadań w dziale
6
typów zadań
PR
poziom matury
Budowa materii (II, III)
sekcja CKE
LIVE — pytania z bazy dla tego tematu

Wypróbuj pytania z tematu „Budowa atomu i wiązania chemiczne"

Trzy losowe pytania z bazy dla tego tematu — wzory chemiczne wyświetlane przez mhchem.

Typy zadań w tym dziale

Aktualny breakdown z bazy. Kliknij typ, żeby filtrować.

Przykładowe zadania

Wybrane z 69 zadań w dziale "Budowa atomu i wiązania chemiczne".

Zobacz wszystkie →
🔬 Budowa atomu i wiązania chemiczne ✎ Otwarte rozszerzone ⚫⚫⚫⚫⚪ Trudne 🤖 Ocena AI Autorskie · PR 3 pkt

Wyjaśnij, jak zmienia się PIERWSZA ENERGIA JONIZACJI pierwiastków: (a) w obrębie tego samego okresu (od lewej do prawej), (b) w obrębie tej samej grupy (z góry na dół). Uzasadnij obie tendencje.

📘 Wzorcowa odpowiedź

(a) W obrębie okresu energia jonizacji rośnie od lewej do prawej, ponieważ ładunek jądra atomowego rośnie, a liczba powłok elektronowych pozostaje taka sama — elektrony walencyjne są coraz silniej przyciągane, więc trudniej je oderwać. (b) W obrębie grupy energia jonizacji maleje w dół, ponieważ przybywa powłok elektronowych, promień atomowy rośnie, a elektrony walencyjne są coraz bardziej oddalone od jądra i ekranowane przez elektrony wewnętrznych powłok — łatwiej je oderwać.

Kryteria oceny: Poprawne wskazanie wzrostu energii jonizacji wzdłuż okresu (1 pkt) + poprawne uzasadnienie tego wzrostu — rosnący ładunek jądra przy tej samej liczbie powłok (1 pkt) + poprawne wskazanie i uzasadnienie spadku energii jonizacji w dół grupy — rosnący promień atomowy i efekt ekranowania (1 pkt). Łącznie 3 pkt.
🔬 Budowa atomu i wiązania chemiczne ▦ Tabela danych ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 3 pkt

Tabela przedstawia elektroujemność (w skali Paulinga) pierwiastków 3. okresu układu okresowego.

Pierwiastek Liczba atomowa Z Elektroujemność (Pauling)
Na 11 0,9
Mg 12 1,2
Al 13 1,5
Si 14 1,8
Cl 17 3,0

Który z wymienionych pierwiastków ma najwyższą elektroujemność?

Odpowiedź: Cl

Jak zmienia się elektroujemność pierwiastków w 3. okresie wraz ze wzrostem liczby atomowej?

Odpowiedź: rośnie

Ile elektronów walencyjnych ma atom glinu (Al)?

Odpowiedź: 3
🔬 Budowa atomu i wiązania chemiczne ◉ Zamknięte A–D ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe Autorskie · PP 1 pkt

Promień atomowy pierwiastków w obrębie tej samej grupy układu okresowego (z góry na dół) na ogół:

A maleje
B nie zmienia się
C zmienia się w sposób nieregularny
D rośnie
🔬 Budowa atomu i wiązania chemiczne ◉ Zamknięte A–D ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

Atom pierwiastka X ma konfigurację elektronową 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^4. Pierwiastek X znajduje się w:

A 3. okresie i 16. (VIA) grupie
B 2. okresie i 14. (IVA) grupie
C 3. okresie i 14. (IVA) grupie
D 2. okresie i 16. (VIA) grupie
🔬 Budowa atomu i wiązania chemiczne ✎ Otwarte rozszerzone ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 3 pkt

Wyjaśnij zasadę AUFBAU i regułę HUNDA. Napisz konfigurację elektronową atomu tlenu (Z=8) zgodnie z tymi zasadami.

📘 Wzorcowa odpowiedź

Zasada Aufbau: elektrony wypełniają orbitale w kolejności rosnącej energii (1s < 2s < 2p < 3s ...). Reguła Hunda: jeśli dostępne są orbitale zdegenerowane (o tej samej energii, np. 2p_x, 2p_y, 2p_z), każdy elektron zajmuje najpierw osobny orbital z równoległym spinem, zanim nastąpi parowanie. Konfiguracja tlenu (Z=8): 1s^2 2s^2 2p^4. W podpowłoce 2p: dwa orbitale mają sparowane elektrony (\uparrow\downarrow) i jeden ma niesparowany (\uparrow), zgodnie z regułą Hunda.

Kryteria oceny: Zasada Aufbau: elektrony zapełniają orbitale zaczynając od orbitalu o najniższej energii (1 pkt). Reguła Hunda: gdy jest kilka zdegenerowanych orbitali, elektrony zajmują je kolejno po jednym (z równoległymi spinami) przed ich sparowaniem (1 pkt). Prawidłowa konfiguracja tlenu: 1s^2 2s^2 2p^4 z opisem rozmieszczenia w 2p (1 pkt).
🔬 Budowa atomu i wiązania chemiczne ▦ Tabela danych ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 4 pkt

Tabela zestawia informacje o wybranych pierwiastkach układu okresowego.

Symbol Z Konfiguracja elektronowa Liczba elektronów walencyjnych Okres/Grupa
Na 11 1s^2 2s^2 2p^6 3s^1 1 3/1
Cl 17 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^5 7 3/17
Ca 20 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 ? 4/2
Ar 18 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 8 3/18

Ile elektronów walencyjnych ma wapń (Ca)? Uzasadnij.

Odpowiedź: 2 elektrony walencyjne — konfiguracja zewnętrzna 4s²

Który z podanych pierwiastków jest gazem szlachetnym (obojętnym)? Skąd to wiesz?

Odpowiedź: argon (Ar) — pełna powłoka walencyjna (8 elektronów), konfiguracja gazów szlachetnych

Powiązane działy

Tematy które najlepiej łączyć z "Budowa atomu i wiązania chemiczne".

Pozostałe działy chemii

🔬

Załatw dział "Budowa atomu i wiązania chemiczne" raz na zawsze

Pełen dostęp do 69 zadań w tym dziale + oceny AI rozwiązań krok po kroku — od 49 zł / miesiąc.

Anulujesz kiedy chcesz.

Rozpocznij ćwiczenie →