Test z fizyki atomowej: foton, widma emisyjne i absorpcyjne, poziomy energetyczne atomu wodoru, odrzut atomu przy emisji fotonu, jonizacja i zjawisko fotoelektryczne, fale de Broglie'a. Po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z fizyki atomowej w wersji szkolnej →

O temacie
Dział obejmuje wymagania z działu XI podstawy programowej (zakres rozszerzony): dualizm korpuskularno-falowy światła, foton i jego energię, widma emisyjne i absorpcyjne gazów, linie widmowe jako skutek przejść między poziomami energetycznymi, stan podstawowy i stany wzbudzone atomu, serie linii widmowych atomu wodoru, pęd fotonu i odrzut atomu emitującego kwant światła, jonizację i zjawisko fotoelektryczne, dyfrakcję i interferencję elektronów oraz długość fali de Broglie'a.
Promieniowanie termiczne ciał jest wymaganiem fakultatywnym, z którego nie przeprowadza się egzaminu. Zasady nieoznaczoności Heisenberga ani postulatu Bohra o kwantowaniu momentu pędu podstawa nie wymienia. Wzory są w karcie „Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne” na s. 19.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.

Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 152 pytania w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Wybierz wszystkie poprawne
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.
| Rok | Produkcja [Mt] | Δ% |
|---|---|---|
| 2023 | 42,1 | +3,2% |
| 2024 | 44,8 | +6,4% |
| 2025 | 48,2 | +7,6% |
Tabela liczb / wyników → odpowiedz na pytania interpretacyjne.
Zakres testu
5 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
(karta wzorów, s. 19). Stan podstawowy: n = 1, eV; stany wzbudzone: n = 2, 3, … Energie są ujemne i dążą do zera, gdy n rośnie. Do jonizacji atomu wodoru w stanie podstawowym potrzeba 13,606 eV.
Przy przejściu z poziomu m na niższy poziom n atom emituje foton: (karta wzorów, s. 19). Gdy pominąć energię odrzutu atomu, długość fali wynosi . Przykład: przejście z n = 3 na n = 2 w atomie wodoru to 1,89 eV i λ ≈ 656 nm.
Seria Lymana to przejścia na poziom n = 1 — nadfiolet. Seria Balmera to przejścia na n = 2; jej cztery pierwsze linie leżą w świetle widzialnym (z wzoru z karty: ok. 656, 486, 434 i 410 nm), dalsze w nadfiolecie. Seria Paschena to przejścia na n = 3 — podczerwień. W każdej serii najdłuższą falę ma linia przejścia z sąsiedniego poziomu, a najkrótszą — granica serii.
, (karta wzorów, s. 19). Emisja i absorpcja fotonu przez swobodny atom spełniają zasadę zachowania energii i zasadę zachowania pędu: atom emitujący foton doznaje odrzutu, a jego pęd ma wartość równą pędowi fotonu.
(karta wzorów, s. 19). Falową naturę cząstek potwierdzają dyfrakcja i interferencja elektronów. Im większy pęd cząstki, tym krótsza fala.
⚛️ Do zapamiętania
Wzory i prawa, których oczekuje test z działu „Fizyka atomowa”. Bez tej krótkiej listy nawet łatwe pytania bywają nierozwiązywalne.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Energia poziomu n = 2 atomu wodoru wynosi −13,606 eV.
eV to stan podstawowy. eV. Wartość bezwzględna energii maleje ze wzrostem n.
Dlaczego: Wzór z karty: .
Atom pochłania tylko fotony o energii równej różnicy energii dwóch poziomów — każdy inny foton przechodzi bez oddziaływania.
Przejście między poziomami wymaga fotonu o energii równej różnicy energii tych poziomów — stąd linie w widmie absorpcyjnym. Foton o energii większej od energii jonizacji też może zostać pochłonięty: atom ulega wtedy jonizacji.
Dlaczego: Podstawa programowa (dział XI, pkt 6) opisuje jonizację jako wywołaną przez promieniowanie o częstotliwości większej od granicznej.
Najkrótszą falę w serii Balmera ma linia przejścia z n = 3 na n = 2.
Przejście z n = 3 na n = 2 ma najmniejszą energię w serii, więc najdłuższą falę (ok. 656 nm). Najkrótszą falę ma granica serii — przejścia z bardzo wysokich poziomów (ok. 365 nm).
Dlaczego: Im większa różnica energii poziomów, tym większa energia fotonu i krótsza fala.
Foton ma masę, skoro ma pęd.
Foton nie ma masy ani energii spoczynkowej, a mimo to ma energię i pęd .
Dlaczego: Z niezmiennika (karta wzorów, s. 19) dla wynika .
Dostatecznie silne światło o częstotliwości mniejszej od granicznej w końcu wywoła zjawisko fotoelektryczne.
O zajściu zjawiska decyduje częstotliwość: energia jednego fotonu musi być co najmniej równa pracy wyjścia. Natężenie światła wpływa na liczbę wybijanych elektronów.
Dlaczego: (karta wzorów, s. 19).
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Zadania z działu „Fizyka atomowa” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut, ma 25–35 zadań i jest za 60 punktów (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Fizyka atomowa” – przećwicz je w Quizie.
152 pytania w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).