Test z optyki: odbicie i załamanie światła, całkowite wewnętrzne odbicie i światłowód, soczewki i konstrukcja obrazów, siatka dyfrakcyjna, polaryzacja oraz foton i zjawisko fotoelektryczne. Po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z optyki w wersji szkolnej →

O temacie
Dział obejmuje optyczną część działu X „Fale i optyka” podstawy programowej (zakres rozszerzony): widmo światła białego, światło laserowe, prawo odbicia i załamania, współczynnik załamania, kąt graniczny, światłowód, dyfrakcję i interferencję światła, polaryzację, siatkę dyfrakcyjną, zależność ogniskowej soczewki od jej krzywizny i współczynnika załamania, zdolność skupiającą, konstrukcje obrazów wytwarzanych przez soczewki i równanie soczewki.
Na tej stronie omawiamy też zagadnienia z działu XI związane ze światłem: foton, zjawisko fotoelektryczne i fale de Broglie'a. Zwierciadeł wymagania zakresu rozszerzonego nie wymieniają, ale karta wzorów (s. 17) podaje wspólne równanie soczewki i zwierciadła. Zjawiska Comptona w podstawie programowej nie ma.
Wzory są w karcie „Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne” na s. 17 i 19.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.

Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 155 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wykres funkcji / pomiarów → wyciągnij wnioski, oszacuj wartości.
Wybierz wszystkie poprawne
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.
Zakres testu
5 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
, przy czym (karta wzorów, s. 17). oznacza obraz rzeczywisty, — pozorny; to soczewka lub zwierciadło skupiające, — rozpraszające. Powiększenie to stosunek wysokości obrazu do wysokości przedmiotu, równy . Zdolność skupiająca to odwrotność ogniskowej wyrażonej w metrach; jej jednostką jest dioptria.
Dla soczewki skupiającej: promień równoległy do osi optycznej po przejściu przez soczewkę biegnie przez ognisko; promień przechodzący przez środek soczewki nie zmienia kierunku; promień przechodzący przez ognisko wychodzi równolegle do osi. Obraz punktu leży na przecięciu dowolnych dwóch z nich albo ich przedłużeń — wtedy obraz jest pozorny.
Warunki: światło pada z ośrodka o większym współczynniku załamania na granicę z ośrodkiem o mniejszym, a kąt padania jest większy od granicznego: (przejście z ośrodka 2 do 1; karta wzorów, s. 17). Na tym zjawisku opiera się działanie światłowodu.
, gdzie to energia fotonu, a — praca wyjścia (karta wzorów, s. 19). Zjawisko zachodzi tylko dla promieniowania o częstotliwości większej od granicznej , niezależnie od natężenia światła.
Foton: , . Długość fali de Broglie'a cząstki: (karta wzorów, s. 19). Dyfrakcję i interferencję obserwuje się także dla elektronów i innych cząstek.
⚛️ Do zapamiętania
Wzory i prawa, których oczekuje test z działu „Optyka”. Bez tej krótkiej listy nawet łatwe pytania bywają nierozwiązywalne.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Soczewka rozpraszająca może dać rzeczywisty obraz przedmiotu.
Dla rzeczywistego przedmiotu soczewka rozpraszająca () daje obraz pozorny, prosty i pomniejszony, po tej samej stronie soczewki co przedmiot.
Dlaczego: Z równania : gdy i , prawa strona jest ujemna, więc oraz .
Zwiększenie natężenia światła zwiększa energię wybijanych elektronów.
Maksymalna energia kinetyczna elektronów zależy od częstotliwości światła: . Natężenie światła wpływa na liczbę wybijanych elektronów.
Dlaczego: Każdy elektron pochłania energię jednego fotonu, a ta zależy tylko od częstotliwości.
Całkowite wewnętrzne odbicie może zajść przy przejściu światła z powietrza do szkła.
Zachodzi tylko wtedy, gdy światło pada z ośrodka o większym współczynniku załamania na granicę z ośrodkiem o mniejszym, i tylko dla kątów padania większych od granicznego. Dla kąta granicznego kąt załamania wynosi 90°.
Dlaczego: Równanie ma rozwiązanie tylko dla .
Długość fali światła w wodzie jest taka sama jak w powietrzu.
Przy przejściu do ośrodka o współczynniku załamania n częstotliwość się nie zmienia, prędkość maleje do , więc długość fali maleje n razy w porównaniu z próżnią.
Dlaczego: przy stałej częstotliwości: mniejsza prędkość oznacza mniejszą długość fali.
Wzór de Broglie'a dotyczy tylko elektronów.
dotyczy każdej cząstki. Dla ciała o masie 1 kg i prędkości 1 m/s daje m — za mało, by zaobserwować dyfrakcję.
Dlaczego: Stała Plancka jest bardzo mała: J·s (karta wzorów, s. 20).
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Zadania z działu „Optyka” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut, ma 25–35 zadań i jest za 60 punktów (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Optyka” – przećwicz je w Quizie.
155 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).