Test maturalny z różnic społecznych: ruchliwość pionowa i pozioma, adaptacja klas społecznych do zmian, struktura warstwowa społeczeństwa polskiego, nierówności społeczne w Polsce i na świecie, problemy i konflikty społeczno-ekonomiczne – zakres działu V podstawy programowej.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z różnic społecznych w wersji szkolnej →

O temacie
Test online z działu „Różnice społeczne” obejmuje wymagania podstawy programowej (Dz.U. 2024 poz. 1019, dział V): przykłady i uwarunkowania pionowej i poziomej ruchliwości społecznej; sposoby adaptacji klas społecznych do zmian społeczno-gospodarczych w Polsce oraz przyczyny degradacji i awansu; strukturę warstwową współczesnego społeczeństwa polskiego; porównanie skali nierówności w Polsce i w wybranym państwie oraz związek nierówności z nierównością szans życiowych; wybrany problem życia społecznego w Polsce i sposoby jego rozwiązania; nierówności społeczne jako problem globalny; przyczyny i skutki konfliktu społeczno-ekonomicznego w wybranym państwie.
Zadania często opierają się na tabelach i wykresach z badań społecznych. Test obejmuje jeden dział; po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.

Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 111 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Produkt krajowy brutto na mieszkańca precyzyjnie wskazuje, jak dochody są rozłożone między obywateli.
Minimum egzystencji i minimum socjalne oznaczają ten sam poziom wydatków gospodarstwa domowego.
Granica ubóstwa względnego jest taka sama w każdym państwie i niezmienna w czasie.
Oceń kilka stwierdzeń. Każde osobno punktowane.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
| Rok | Produkcja [Mt] | Δ% |
|---|---|---|
| 2023 | 42,1 | +3,2% |
| 2024 | 44,8 | +6,4% |
| 2025 | 48,2 | +7,6% |
Tabela liczb / wyników → odpowiedz na pytania interpretacyjne.
Zakres testu
5 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Ruchliwość społeczna to zmiana miejsca jednostki lub grupy w strukturze społecznej. Pionowa oznacza awans albo degradację, czyli przejście na wyższą lub niższą pozycję. Pozioma to zmiana bez zmiany pozycji w hierarchii, np. zmiana zawodu na podobnie oceniany albo miejsca zamieszkania. Ruchliwość międzypokoleniowa porównuje pozycję dzieci z pozycją rodziców – tego dotyczy zadanie 2 w Informatorze CKE. Trzeba umieć podać przykłady i wyjaśnić uwarunkowania.
Podstawa wymaga analizy tego, jak różne klasy społeczne przystosowywały się do zmian społeczno-gospodarczych w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz wskazania przyczyn awansu i degradacji ich przedstawicieli. W Informatorze CKE temu zagadnieniu poświęcone jest zadanie rozszerzonej odpowiedzi nr 22 (0–7 pkt): wystąpienie o pionowej ruchliwości społecznej na przełomie XX i XXI wieku, z trzema aspektami – uwarunkowania procesu, sposoby adaptacji klas, zmiany w strukturze społecznej.
Trzeba umieć przedstawić strukturę warstwową współczesnego społeczeństwa polskiego, czyli jego podział na warstwy różniące się dochodem, wykształceniem, prestiżem zawodu i stylem życia.
Podstawa wymaga porównania skali nierówności w Polsce i w wybranym państwie oraz wyjaśnienia, jak nierówności społeczne przekładają się na nierówność szans życiowych, np. w dostępie do edukacji i ochrony zdrowia. Osobne wymaganie dotyczy nierówności jako problemu globalnego, jego przyczyn i skutków.
Trzeba umieć scharakteryzować wybrany problem życia społecznego w Polsce i rozważyć różne możliwości jego rozwiązania, a także przedstawić przyczyny i skutki konfliktu społeczno-ekonomicznego w wybranym państwie.
⚖️ Do zapamiętania
Pojęcia ustrojowe, prawne i społeczne z działu „Różnice społeczne” – test wymaga ich rozumienia, a nie samego rozpoznawania.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Każda zmiana zawodu to ruchliwość pionowa.
Ruchliwość pionowa wymaga zmiany pozycji w hierarchii społecznej – awansu albo degradacji. Zmiana zawodu na podobnie sytuowany to ruchliwość pozioma.
Dlaczego: W zadaniach z opisem sytuacji trzeba ocenić, czy zmieniła się pozycja społeczna, a nie tylko zajęcie.
Ruchliwość międzypokoleniowa to zmiana pozycji jednej osoby w ciągu jej życia.
Międzypokoleniowa porównuje pozycję dzieci z pozycją rodziców lub dziadków. Zmiana pozycji w ciągu życia jednej osoby to ruchliwość wewnątrzpokoleniowa.
Dlaczego: W Informatorze CKE (zadanie 2) respondenci porównują własną pozycję z pozycją rodziców i dziadków.
Wniosek z tabeli można sformułować bez liczb.
Jeśli polecenie każe przytoczyć dane, wniosek musi je zawierać – tak jak w zadaniu 2.1 Informatora CKE („Przytaczając dane liczbowe z najwcześniejszego badania, sformułuj wniosek…”).
Dlaczego: Czytaj polecenie do końca: wskazuje, z którego badania i jakie dane trzeba podać.
Nierówności społeczne dotyczą tylko dochodów.
Podstawa łączy nierówności społeczne z nierównością szans życiowych – chodzi też o dostęp do edukacji, opieki zdrowotnej, kultury i wpływu na decyzje.
Dlaczego: W wypowiedzi argumentacyjnej warto pokazać więcej niż jeden wymiar nierówności.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Zadania z działu „Różnice społeczne” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut i jest za 50 punktów (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Różnice społeczne” – przećwicz je w Quizie.
111 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).