Edukacja zdrowotna obowiązkowa od 1 września — co czeka uczniów liceów i techników

Od 1 września 2026 r. w polskich szkołach pojawia się nowy obowiązkowy przedmiot — edukacja zdrowotna. Zmiana obejmuje zarówno szkoły podstawowe, jak i ponadpodstawowe: licea ogólnokształcące, technika oraz branżowe szkoły I stopnia, a więc także uczniów przygotowujących się do matury.

Przedmiot nie jest całkowitą nowością — w poprzednim roku szkolnym zastąpił wychowanie do życia w rodzinie, na razie w formie zajęć nieobowiązkowych. Od roku szkolnego 2026/2027 staje się obowiązkowy dla wszystkich uczniów, z jednym wyjątkiem.

Ile godzin i dla kogo

W szkołach podstawowych zajęcia będą realizowane w wymiarze jednej godziny tygodniowo w klasach IV–VIII, przy czym w klasie VIII zakończą się już do końca stycznia. W liceach, technikach i branżowych szkołach I stopnia przedmiot pojawi się w wymiarze jednej godziny tygodniowo w dwóch wybranych przez dyrektora klasach — pierwszej i drugiej, drugiej i trzeciej albo pierwszej i trzeciej.

Zajęcia poprzedzą obowiązkowe spotkania informacyjne nauczyciela i wychowawcy z rodzicami uczniów niepełnoletnich oraz z uczniami pełnoletnimi, na których przedstawione zostaną program, podręczniki i materiały dydaktyczne. Prowadzić lekcje będą mogli nie tylko nauczyciele biologii czy wychowania fizycznego, ale też psycholodzy szkolni, lekarze, pielęgniarki, dietetycy, a nawet farmaceuci i diagności laboratoryjni — pod warunkiem posiadania przygotowania pedagogicznego.

Zdrowie seksualne tylko dla chętnych

Z obowiązkowego wymiaru godzin wyłączony pozostaje moduł dotyczący zdrowia seksualnego — to jedyna część programu, która pozostanie fakultatywna. W szkołach podstawowych w klasach IV–VI zajęcia te obejmą jedną godzinę w roku szkolnym, w klasach VII–VIII — dwie godziny, a w szkołach ponadpodstawowych — trzy godziny w roku szkolnym w dwóch wskazanych klasach.

Udział w tych zajęciach nie jest oceniany i nie wpływa na promocję do kolejnej klasy ani na ukończenie szkoły. O uczestnictwie niepełnoletniego ucznia decydują pisemnie rodzice — brak sprzeciwu oznacza zgodę. Uczeń pełnoletni musi zdecydować sam.

Podstawa programowa edukacji zdrowotnej obejmuje dziewięć działów tematycznych: wartości i postawy, zdrowie fizyczne, aktywność fizyczna, odżywianie, zdrowie psychiczne, zdrowie społeczne, zdrowie środowiskowe, dojrzewanie (w szkole podstawowej) oraz system ochrony zdrowia (w szkołach ponadpodstawowych). Część tych zagadnień pokrywa się z treściami, które maturzyści znają już z lekcji biologii — zwłaszcza w zakresie fizjologii i zdrowia człowieka.

Spór o konstytucyjność

Wprowadzeniu przedmiotu towarzyszy spór polityczny. Grupa posłów PiS zaskarżyła przepisy wprowadzające edukację zdrowotną do Trybunału Konstytucyjnego, a Konferencja Episkopatu Polski oceniła wcześniej, że fakultatywny moduł o zdrowiu seksualnym narusza konstytucyjne prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Ministra edukacji Barbara Nowacka odpiera te zarzuty, podkreślając, że przedmiot ma charakter holistyczny i jest oczekiwany przez wiele środowisk — poparcie dla niego wyraziła między innymi Naczelna Rada Lekarska.

Dla uczniów przygotowujących się do matury oznacza to jedną dodatkową godzinę w tygodniowym planie lekcji przez część roku — warto wcześniej sprawdzić w szkole, w których klasach i w jakim wymiarze zajęcia zostaną wprowadzone, bo decyzję podejmuje dyrektor placówki.