📐 MatematykaPP+PR

Funkcje — zadania maturalne

Funkcje na maturze: odczytywanie własności z wykresu, funkcja liniowa i kwadratowa, f(x) = a/x, funkcja wykładnicza i logarytmiczna, przesunięcia wykresu.

Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp od 49 zł/mies.

Sprawdzian z funkcji z odpowiedziami →

zadań w katalogu
148
zadań w katalogu
typów zadań
10
typów zadań
Quiz w Matury Online — pytanie z tematu „Funkcje” (Matematyka) po sprawdzeniu odpowiedzi, z wynikiem i wyjaśnieniem
Quiz w aplikacji Matury Online — pytanie z tematu „Funkcje” i wyjaśnienie po odpowiedzi

Quiz · Funkcje

„Funkcje” w Quizie — jak ćwiczysz

148 pytań z tego działu w jednym miejscu. Wybierasz je filtrem, po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a quiz sam dobiera trudność i wraca do Twoich błędów.

Quiz w Matury Online — panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Funkcje”, typy zadań i trudność 1–5, pod spodem pytanie z tego tematu
  • Filtrujesz, co chcesz ćwiczyć

    Wybierasz dział, typ zadania — np. zamknięte, obliczenia, dowód — i trudność 1–5. Przy każdej opcji widzisz, ile pytań zostaje w puli.

  • Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi

    Od razu wiesz, czy dobrze — i dlaczego. Zadania otwarte ocenia AI według zasad oceniania CKE, z punktacją częściową.

  • Powtórki pytań, na których się mylisz

    Pytanie z błędem wraca po kilku dniach z plakietką „Powtórka”. Powtórki zajmują najwyżej 30% sesji; wyłączasz je jednym przełącznikiem.

  • Trudność dobiera się do Ciebie

    Quiz liczy Twój poziom z ostatnich odpowiedzi i podsuwa pytania, przy których trafiasz ok. 70% — nie za łatwe, nie za trudne.

10 typów zadań — Funkcje

z 19 typów w całym quizie · liczba pytań · filtr „Typ” w quizie
  • Zamknięte (A–D) 47
  • Wykres 38
  • Otwarte 23
  • Prawda/Fałsz 11
  • Dopasuj 8
  • Tabela danych 8
  • Wielokrotny wybór 6
  • Praca z tekstem 5
  • Obliczenia 1
  • Luki w tekście 1

Po odpowiedzi — od razu wyjaśnienie

Zaznaczasz odpowiedź, klikasz „Sprawdź” i widzisz, która była poprawna i dlaczego. Możesz też odsłonić odpowiedź bez rozwiązywania albo pominąć pytanie.

Wypróbuj bez logowania

Kilka pytań z bazy z działu „Funkcje” — kliknij odpowiedź i sprawdź.

Ćwicz dział „Funkcje” w Quizie → darmowe konto: 5 pytań dziennie · bez dziennego limitu od 49 zł/mies.

Wprowadzenie

Funkcje na maturze

Dział V podstawy programowej ma w zakresie podstawowym czternaście wymagań. Pierwsza grupa to praca z wykresem i wzorem: obliczanie wartości funkcji, odczytywanie dziedziny, zbioru wartości, miejsc zerowych, przedziałów monotoniczności oraz największej i najmniejszej wartości w przedziale domkniętym.

Druga to funkcja liniowa i kwadratowa: interpretacja współczynników, wyznaczanie wzoru, postać ogólna, kanoniczna i iloczynowa, największa i najmniejsza wartość funkcji kwadratowej w przedziale domkniętym oraz zadania optymalizacyjne opisane funkcją kwadratową.

Trzecia to funkcja f(x) = a/x (wielkości odwrotnie proporcjonalne), funkcja wykładnicza i logarytmiczna w zastosowaniach praktycznych oraz przesunięcia wykresu: y = f(x − a) i y = f(x) + b. Zakres rozszerzony dodaje wykresy y = −f(x) i y = f(−x), złożenia funkcji oraz dowodzenie monotoniczności funkcji zadanej wzorem.

Funkcji odwrotnej, funkcji homograficznej w ogólnej postaci, parzystości ani asymptot podstawa nie wymienia.

Przed maturą

Powtórka z funkcji krok po kroku

  1. 1

    Odśwież wzory

    Zacznij od: Funkcja liniowa, Współczynnik kierunkowy z dwóch punktów, Postać ogólna funkcji kwadratowej i 9 kolejnych pozycji.

    Pełna lista
  2. 2

    Sprawdź, co umiesz

    10 umiejętności do odhaczenia, od „Odczytywanie własności z wykresu” po „Dowodzenie monotoniczności (poziom rozszerzony)”.

    Lista umiejętności
  3. 3

    Uważaj na typowe błędy

    8 pułapek, np. „Funkcja f(x) = log(x-2) ma dziedzinę ℝ”. Przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.

    Typowe błędy
  4. 4

    Sprawdź się

    Najpierw krótki quiz, potem pełny sprawdzian z całego zakresu.

Zakres materiału

Funkcje — co musisz umieć

Wymagania szczegółowe podstawy programowej z matematyki: dział V „Funkcje”, pkt 1–14 w zakresie podstawowym i pkt 1–3 w zakresie rozszerzonym, oraz dział XIII w zakresie podstawowym (Dz.U. 2024 poz. 1019).

  1. 1

    Odczytywanie własności z wykresu

    Dziedzina, zbiór wartości, miejsca zerowe, przedziały monotoniczności, argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartości większe lub mniejsze od danej liczby, największa i najmniejsza wartość w przedziale domkniętym (V.4).

  2. 2

    Wartość funkcji i sposoby jej opisu

    Funkcja opisana słownie, tabelą, wykresem lub wzorem, także różnymi wzorami na różnych przedziałach; obliczanie wartości ze wzoru (V.1–3).

  3. 3

    Funkcja liniowa

    y = ax + b: interpretacja współczynnika kierunkowego a i wyrazu wolnego b, wyznaczanie wzoru z informacji o wykresie lub własnościach, np. z dwóch punktów: a = (y₂ − y₁)/(x₂ − x₁) (V.5, V.6).

  4. 4

    Funkcja kwadratowa: trzy postacie

    Ogólna ax² + bx + c, kanoniczna a(x − p)² + q z wierzchołkiem W = (p, q), gdzie p = −b/(2a) i q = −Δ/(4a), oraz iloczynowa a(x − x₁)(x − x₂) przy Δ ≥ 0 (V.7–9).

  5. 5

    Największa i najmniejsza wartość funkcji kwadratowej

    W przedziale domkniętym porównuje się wartości na końcach przedziału i w wierzchołku, jeśli do niego należy (V.10). Na tym opierają się zadania optymalizacyjne z poziomu podstawowego (dział XIII).

  6. 6

    Funkcja f(x) = a/x

    Opis wielkości odwrotnie proporcjonalnych, wykres (hiperbola), dziedzina x ≠ 0, także w zastosowaniach praktycznych (V.13).

Pokaż pozostałe 4
  1. 7

    Funkcja wykładnicza i logarytmiczna

    f(x) = aˣ: rosnąca dla a > 1, malejąca dla 0 < a < 1, wartości zawsze dodatnie. f(x) = logₐx: określona dla x > 0. Wykresy i zastosowania praktyczne (V.14).

  2. 8

    Przesunięcia wykresu

    y = f(x − a) to przesunięcie wykresu o a jednostek wzdłuż osi Ox, y = f(x) + b o b jednostek wzdłuż osi Oy (V.12).

  3. 9

    Symetrie wykresu i złożenia (poziom rozszerzony)

    y = −f(x) to symetria względem osi Ox, y = f(−x) względem osi Oy; posługiwanie się złożeniami funkcji (V, zakres rozszerzony, pkt 1 i 2).

  4. 10

    Dowodzenie monotoniczności (poziom rozszerzony)

    Wykazanie z definicji, że funkcja zadana wzorem jest monotoniczna w przedziale, np. f(x) = (x − 1)/(x + 2) w przedziale (−∞, −2) (V, zakres rozszerzony, pkt 3).

Typowe błędy

Tu łatwo stracić punkty

Typowe błędy rachunkowe i poprawne przekształcenie obok każdego z nich.

✗ Błąd

Funkcja f(x) = log(x-2) ma dziedzinę ℝ

✓ Poprawnie

Funkcja f(x) = log(x-2) ma dziedzinę (2, +∞)

Dlaczego: Argument logarytmu musi być dodatni (>0, nie ≥0). x-2>0 → x>2.

✗ Błąd

Funkcja kwadratowa f(x) = -x² + 4x - 3 ma minimum

✓ Poprawnie

Funkcja f(x) = -x² + 4x - 3 ma maksimum (bo a = -1 < 0)

Dlaczego: Współczynnik przy x² decyduje o „ramionach”: a>0 → ramiona w górę → minimum; a<0 → ramiona w dół → maksimum. Sprawdzaj a przed liczeniem czegokolwiek.

✗ Błąd

Przesunięcie wykresu f(x) o wektor [3, 0] daje f(x+3)

✓ Poprawnie

Przesunięcie wykresu f(x) o wektor [3, 0] daje f(x-3)

Dlaczego: Przesunięcie w prawo o 3 jednostki to f(x-3), bo zmieniamy x → x-3 (cofamy argument). To kontrintuicyjne. Sprawdź: f(x)=x², a g(x) z wierzchołkiem (3,0) to (x-3)², nie (x+3)².

✗ Błąd

Dziedziną √(x² - 4) jest (2, +∞)

✓ Poprawnie

Dziedziną √(x² - 4) jest (-∞, -2⟩ ∪ ⟨2, +∞)

Dlaczego: x²-4 ≥ 0 ⇔ (x-2)(x+2) ≥ 0 ⇔ x ≤ -2 lub x ≥ 2. Pamiętaj o ujemnej gałęzi paraboli — ona też daje x²-4 nieujemne.

Pokaż pozostałe 4
✗ Błąd

Funkcja f(x) = 1/x jest rosnąca na całej dziedzinie

✓ Poprawnie

Funkcja f(x) = 1/x jest malejąca na (-∞, 0) i osobno malejąca na (0, +∞)

Dlaczego: Nie można powiedzieć „malejąca na całej dziedzinie”, bo wartości przeskakują od -∞ do +∞ przy x=0. f(-1)=-1, f(1)=1, więc niby rosnąca? Nie — monotoniczność rozpatrujemy na spójnym przedziale, a dziedzina jest rozspojona.

✗ Błąd

Najmniejsza wartość f(x) = x² − 4x + 3 w przedziale ⟨3, 5⟩ to f(2) = −1

✓ Poprawnie

Wierzchołek x = 2 nie należy do ⟨3, 5⟩, więc najmniejszą wartością jest f(3) = 0

Dlaczego: W przedziale domkniętym porównuje się wartości na końcach i w wierzchołku tylko wtedy, gdy wierzchołek leży w przedziale. Tu funkcja rośnie w całym przedziale: f(3) = 0, f(5) = 8.

✗ Błąd

Miejsce zerowe funkcji y = 2x − 6 to −6

✓ Poprawnie

Miejsce zerowe to x = 3, bo 2·3 − 6 = 0; liczba −6 to wyraz wolny

Dlaczego: Miejsce zerowe to argument, dla którego wartość funkcji jest równa 0. Wyraz wolny b wskazuje punkt (0, b), w którym wykres przecina oś Oy.

✗ Błąd

Funkcja f(x) = -3(x+1)² + 12 ma maksimum w punkcie x=1

✓ Poprawnie

Funkcja f(x) = -3(x+1)² + 12 ma maksimum w punkcie x=-1

Dlaczego: W postaci kanonicznej a(x-p)²+q wierzchołek jest w (p, q). Tu (x+1)² = (x-(-1))², więc p=-1. Znak w nawiasie zmienia się przy odczycie p.

Do zapamiętania

Wzory i własności do powtórzenia

Bez tych nie ma o czym mówić.

y = ax + b
Funkcja liniowa
w karcie wzorów CKE (równanie kierunkowe prostej)
a = (y₂ − y₁)/(x₂ − x₁)
Współczynnik kierunkowy z dwóch punktów
w karcie wzorów CKE
f(x) = ax² + bx + c
Postać ogólna funkcji kwadratowej
w karcie wzorów CKE
f(x) = a(x − p)² + q
Postać kanoniczna
w karcie wzorów CKE
p = −b/(2a), q = −Δ/(4a)
Wierzchołek paraboli W = (p, q)
w karcie wzorów CKE
f(x) = a(x − x₁)(x − x₂)
Postać iloczynowa (Δ ≥ 0)
w karcie wzorów CKE
Δ = b² − 4ac
Wyróżnik
w karcie wzorów CKE
logₐb = c ⇔ aᶜ = b
Definicja logarytmu
w karcie wzorów CKE
y = f(x − a)
Przesunięcie wykresu o a wzdłuż osi Ox
karta podaje przekształcenia punktów, nie wykresów
y = f(x) + b
Przesunięcie wykresu o b wzdłuż osi Oy
karta podaje przekształcenia punktów, nie wykresów
y = −f(x)
Symetria wykresu względem osi Ox
poziom rozszerzony
y = f(−x)
Symetria wykresu względem osi Oy
poziom rozszerzony

Przykłady z bazy

Zobacz, jak wyglądają zadania z działu „Funkcje”

Poniżej 7 prawdziwych zadań z bazy — każde innego typu.

📈 Funkcje 📈 Wykres ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 3 pkt

Wykres przedstawia temperaturę powietrza w ciągu doby od godziny 6:00 do 24:00 (opracowanie własne).

510152025051015206:00; 8°C12:00; 20°C18:00; 14°C24:00; 8°CTemperatura (°C)

Jaka była najwyższa temperatura (w °C)?

O której godzinie wystąpiła najwyższa temperatura?

O ile stopni spadła temperatura między godziną 12:00 a 24:00?

📈 Funkcje ◉ Zamknięte (A–D) ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

Największą wartością funkcji jest:

A 3
B
C 4
D 1
📈 Funkcje ✎ Otwarte ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 3 pkt

Wyznacz wzór funkcji liniowej, której wykres przechodzi przez punkty i .

📈 Funkcje ◫ Praca z tekstem ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 3 pkt

Kurczak w piekarniku: początkowa temp. mięsa 20°C, rośnie wg T(t) = 20 + 2,5t (°C, t w min). Gotowy gdy T = 170°C.

a Po ilu minutach kurczak jest gotowy? 1 pkt
A. 80 min
B. 45 min
C. 68 min
D. 60 min
b Temperatura po 30 min: 1 pkt
A. 100°C
B. 75°C
C. 95°C
D. 50°C
c Oceń. 1 pkt
Współczynnik 2,5 oznacza wzrost o 2,5°C co minutę. P / F
📈 Funkcje ⚖ Prawda/Fałsz ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

Oceń prawdziwość stwierdzeń.

Zbiorem wartości funkcji jest przedział .

P F

Ramiona paraboli są skierowane w górę.

P F
📈 Funkcje ⇄ Dopasuj ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe Autorskie · PP 1 pkt

Dopasuj funkcję liniową do jej miejsca zerowego.

f(x) = 2x − 6
→
g(x) = 3x + 9
→
h(x) = −2x + 8
→
k(x) = ½x − 1
→
Do wyboru: x = 2x = −3x = 4x = 3
📈 Funkcje ☑ Wielokrotny wybór ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

Które z funkcji są rosnące w zbiorze liczb rzeczywistych?

A
B
C
D

Jak się uczyć

Strategia opanowania działu

Kroki w kolejności, w jakiej naprawdę warto je wykonać.

  1. 1

    Zacznij od odczytywania własności z wykresu: dziedzina, zbiór wartości, miejsca zerowe, monotoniczność. Zwracaj uwagę na kółka otwarte i zamalowane na końcach wykresu.

  2. 2

    Funkcja liniowa: ćwicz wyznaczanie a i b z dwóch punktów i z wykresu.

  3. 3

    Funkcja kwadratowa: przechodź między postacią ogólną, kanoniczną i iloczynową; każda pokazuje co innego (przecięcie z osią Oy, wierzchołek, miejsca zerowe).

  4. 4

    Największą i najmniejszą wartość w przedziale domkniętym wyznaczaj zawsze tak samo: wartości na końcach i w wierzchołku, jeśli należy do przedziału.

  5. 5

    Przesunięcie wykresu sprawdzaj na jednym punkcie, np. na wierzchołku paraboli.

  6. 6

    W zadaniach z kontekstem praktycznym zapisz, co oznacza zmienna i w jakim zakresie ma sens, zanim zaczniesz liczyć.

  7. 7

    Poziom rozszerzony: ćwicz dowód monotoniczności z definicji, czyli badanie znaku różnicy f(x₂) − f(x₁) dla x₁ < x₂ z danego przedziału.

FAQ

FAQ — Funkcje

Ile zadań z funkcji jest na maturze?
CKE nie podaje podziału punktów na działy. Informator CKE określa cały arkusz: na poziomie podstawowym 180 minut i 50 punktów, z czego połowa za zadania zamknięte i połowa za otwarte; na poziomie rozszerzonym 180 minut, 50 punktów i wyłącznie zadania otwarte. Zadania z tego działu bywają też etapem zadań z innych działów.
Co dokładnie trzeba umieć z każdej funkcji?
Liniowa: interpretacja współczynników i wyznaczanie wzoru. Kwadratowa: szkic wykresu, trzy postacie wzoru, największa i najmniejsza wartość w przedziale domkniętym. Funkcja f(x) = a/x: wielkości odwrotnie proporcjonalne. Wykładnicza i logarytmiczna: wykres i zastosowania praktyczne. Do tego odczytywanie własności dowolnej funkcji z wykresu oraz przesunięcia y = f(x − a) i y = f(x) + b. To zakres podstawowy działu V podstawy programowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Jak czytać wykres żeby nie pomylić maksimum z minimum?
Wartość maksymalna = najwyższy punkt wykresu (y patrzysz w górę). Wartość minimalna = najniższy punkt (y patrzysz w dół). Dla paraboli a>0 (uśmiech) → minimum w wierzchołku, dla a<0 (smutek) → maksimum w wierzchołku. Sprawdzaj znak współczynnika a przed wszystkim innym.
Czy muszę umieć przekształcenia wykresów na PP?
W zakresie podstawowym podstawa programowa wymaga szkicowania wykresów y = f(x − a) i y = f(x) + b na podstawie wykresu y = f(x), czyli przesunięć wzdłuż osi. Symetrie y = −f(x) i y = f(−x) należą do zakresu rozszerzonego. Przesunięcie o wektor [a, b] daje wzór y = f(x − a) + b; warto sprawdzić go na jednym punkcie wykresu.
Jak oceniane są zadania otwarte?
Według Informatora CKE rozwiązanie musi pokazywać pełny tok rozumowania. Punkty przyznaje się za etapy: za pokonanie zasadniczych trudności zadania co najmniej połowę punktów, a komplet za rozwiązanie doprowadzone poprawnie do końca. W serwisie odpowiedzi otwarte ocenia AI i wskazuje krok, w którym jest błąd.
Jak zrobić powtórkę z funkcji przed maturą?
Sprawdza się taka kolejność. 1) Zacznij od odczytywania własności z wykresu: dziedzina, zbiór wartości, miejsca zerowe, monotoniczność. 2) Funkcja liniowa: ćwicz wyznaczanie a i b z dwóch punktów i z wykresu. 3) Funkcja kwadratowa: przechodź między postacią ogólną, kanoniczną i iloczynową; każda pokazuje co innego (przecięcie z osią Oy, wierzchołek, miejsca zerowe). Na koniec sprawdź się w quizie z funkcji, a potem w pełnym sprawdzianie.

Powiązane działy

Wiedza z działu „Funkcje” przyda Ci się też tutaj:

← Wróć do wszystkich działów matematyki

Funkcje do matury 2027

148 zadań z tego działu w quizie z wyjaśnieniami, powtórkami i oceną AI krok po kroku. Subskrypcja odblokowuje cały katalog i pozostałe przedmioty — anulujesz, kiedy chcesz.

Pełny dostęp od 49 zł/mies. · jednorazowo 59 zł na 30 dni (BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta) · subskrypcję anulujesz w 1 kliknięciu