Funkcje na maturze: odczytywanie własności z wykresu, funkcja liniowa i kwadratowa, f(x) = a/x, funkcja wykładnicza i logarytmiczna, przesunięcia wykresu.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp od 49 zł/mies.
Sprawdzian z funkcji z odpowiedziami →


Quiz · Funkcje
148 pytań z tego działu w jednym miejscu. Wybierasz je filtrem, po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a quiz sam dobiera trudność i wraca do Twoich błędów.

Wybierasz dział, typ zadania — np. zamknięte, obliczenia, dowód — i trudność 1–5. Przy każdej opcji widzisz, ile pytań zostaje w puli.
Od razu wiesz, czy dobrze — i dlaczego. Zadania otwarte ocenia AI według zasad oceniania CKE, z punktacją częściową.
Pytanie z błędem wraca po kilku dniach z plakietką „Powtórka”. Powtórki zajmują najwyżej 30% sesji; wyłączasz je jednym przełącznikiem.
Quiz liczy Twój poziom z ostatnich odpowiedzi i podsuwa pytania, przy których trafiasz ok. 70% — nie za łatwe, nie za trudne.
Zaznaczasz odpowiedź, klikasz „Sprawdź” i widzisz, która była poprawna i dlaczego. Możesz też odsłonić odpowiedź bez rozwiązywania albo pominąć pytanie.
Kilka pytań z bazy z działu „Funkcje” — kliknij odpowiedź i sprawdź.
Wprowadzenie
Dział V podstawy programowej ma w zakresie podstawowym czternaście wymagań. Pierwsza grupa to praca z wykresem i wzorem: obliczanie wartości funkcji, odczytywanie dziedziny, zbioru wartości, miejsc zerowych, przedziałów monotoniczności oraz największej i najmniejszej wartości w przedziale domkniętym.
Druga to funkcja liniowa i kwadratowa: interpretacja współczynników, wyznaczanie wzoru, postać ogólna, kanoniczna i iloczynowa, największa i najmniejsza wartość funkcji kwadratowej w przedziale domkniętym oraz zadania optymalizacyjne opisane funkcją kwadratową.
Trzecia to funkcja f(x) = a/x (wielkości odwrotnie proporcjonalne), funkcja wykładnicza i logarytmiczna w zastosowaniach praktycznych oraz przesunięcia wykresu: y = f(x − a) i y = f(x) + b. Zakres rozszerzony dodaje wykresy y = −f(x) i y = f(−x), złożenia funkcji oraz dowodzenie monotoniczności funkcji zadanej wzorem.
Funkcji odwrotnej, funkcji homograficznej w ogólnej postaci, parzystości ani asymptot podstawa nie wymienia.
Przed maturą
Zacznij od: Funkcja liniowa, Współczynnik kierunkowy z dwóch punktów, Postać ogólna funkcji kwadratowej i 9 kolejnych pozycji.
Pełna lista10 umiejętności do odhaczenia, od „Odczytywanie własności z wykresu” po „Dowodzenie monotoniczności (poziom rozszerzony)”.
Lista umiejętności8 pułapek, np. „Funkcja f(x) = log(x-2) ma dziedzinę ℝ”. Przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Typowe błędyNajpierw krótki quiz, potem pełny sprawdzian z całego zakresu.
Zakres materiału
Wymagania szczegółowe podstawy programowej z matematyki: dział V „Funkcje”, pkt 1–14 w zakresie podstawowym i pkt 1–3 w zakresie rozszerzonym, oraz dział XIII w zakresie podstawowym (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Dziedzina, zbiór wartości, miejsca zerowe, przedziały monotoniczności, argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartości większe lub mniejsze od danej liczby, największa i najmniejsza wartość w przedziale domkniętym (V.4).
Funkcja opisana słownie, tabelą, wykresem lub wzorem, także różnymi wzorami na różnych przedziałach; obliczanie wartości ze wzoru (V.1–3).
y = ax + b: interpretacja współczynnika kierunkowego a i wyrazu wolnego b, wyznaczanie wzoru z informacji o wykresie lub własnościach, np. z dwóch punktów: a = (y₂ − y₁)/(x₂ − x₁) (V.5, V.6).
Ogólna ax² + bx + c, kanoniczna a(x − p)² + q z wierzchołkiem W = (p, q), gdzie p = −b/(2a) i q = −Δ/(4a), oraz iloczynowa a(x − x₁)(x − x₂) przy Δ ≥ 0 (V.7–9).
W przedziale domkniętym porównuje się wartości na końcach przedziału i w wierzchołku, jeśli do niego należy (V.10). Na tym opierają się zadania optymalizacyjne z poziomu podstawowego (dział XIII).
Opis wielkości odwrotnie proporcjonalnych, wykres (hiperbola), dziedzina x ≠ 0, także w zastosowaniach praktycznych (V.13).
f(x) = aˣ: rosnąca dla a > 1, malejąca dla 0 < a < 1, wartości zawsze dodatnie. f(x) = logₐx: określona dla x > 0. Wykresy i zastosowania praktyczne (V.14).
y = f(x − a) to przesunięcie wykresu o a jednostek wzdłuż osi Ox, y = f(x) + b o b jednostek wzdłuż osi Oy (V.12).
y = −f(x) to symetria względem osi Ox, y = f(−x) względem osi Oy; posługiwanie się złożeniami funkcji (V, zakres rozszerzony, pkt 1 i 2).
Wykazanie z definicji, że funkcja zadana wzorem jest monotoniczna w przedziale, np. f(x) = (x − 1)/(x + 2) w przedziale (−∞, −2) (V, zakres rozszerzony, pkt 3).
Typowe błędy
Typowe błędy rachunkowe i poprawne przekształcenie obok każdego z nich.
Funkcja f(x) = log(x-2) ma dziedzinę ℝ
Funkcja f(x) = log(x-2) ma dziedzinę (2, +∞)
Dlaczego: Argument logarytmu musi być dodatni (>0, nie ≥0). x-2>0 → x>2.
Funkcja kwadratowa f(x) = -x² + 4x - 3 ma minimum
Funkcja f(x) = -x² + 4x - 3 ma maksimum (bo a = -1 < 0)
Dlaczego: Współczynnik przy x² decyduje o „ramionach”: a>0 → ramiona w górę → minimum; a<0 → ramiona w dół → maksimum. Sprawdzaj a przed liczeniem czegokolwiek.
Przesunięcie wykresu f(x) o wektor [3, 0] daje f(x+3)
Przesunięcie wykresu f(x) o wektor [3, 0] daje f(x-3)
Dlaczego: Przesunięcie w prawo o 3 jednostki to f(x-3), bo zmieniamy x → x-3 (cofamy argument). To kontrintuicyjne. Sprawdź: f(x)=x², a g(x) z wierzchołkiem (3,0) to (x-3)², nie (x+3)².
Dziedziną √(x² - 4) jest (2, +∞)
Dziedziną √(x² - 4) jest (-∞, -2⟩ ∪ ⟨2, +∞)
Dlaczego: x²-4 ≥ 0 ⇔ (x-2)(x+2) ≥ 0 ⇔ x ≤ -2 lub x ≥ 2. Pamiętaj o ujemnej gałęzi paraboli — ona też daje x²-4 nieujemne.
Funkcja f(x) = 1/x jest rosnąca na całej dziedzinie
Funkcja f(x) = 1/x jest malejąca na (-∞, 0) i osobno malejąca na (0, +∞)
Dlaczego: Nie można powiedzieć „malejąca na całej dziedzinie”, bo wartości przeskakują od -∞ do +∞ przy x=0. f(-1)=-1, f(1)=1, więc niby rosnąca? Nie — monotoniczność rozpatrujemy na spójnym przedziale, a dziedzina jest rozspojona.
Najmniejsza wartość f(x) = x² − 4x + 3 w przedziale ⟨3, 5⟩ to f(2) = −1
Wierzchołek x = 2 nie należy do ⟨3, 5⟩, więc najmniejszą wartością jest f(3) = 0
Dlaczego: W przedziale domkniętym porównuje się wartości na końcach i w wierzchołku tylko wtedy, gdy wierzchołek leży w przedziale. Tu funkcja rośnie w całym przedziale: f(3) = 0, f(5) = 8.
Miejsce zerowe funkcji y = 2x − 6 to −6
Miejsce zerowe to x = 3, bo 2·3 − 6 = 0; liczba −6 to wyraz wolny
Dlaczego: Miejsce zerowe to argument, dla którego wartość funkcji jest równa 0. Wyraz wolny b wskazuje punkt (0, b), w którym wykres przecina oś Oy.
Funkcja f(x) = -3(x+1)² + 12 ma maksimum w punkcie x=1
Funkcja f(x) = -3(x+1)² + 12 ma maksimum w punkcie x=-1
Dlaczego: W postaci kanonicznej a(x-p)²+q wierzchołek jest w (p, q). Tu (x+1)² = (x-(-1))², więc p=-1. Znak w nawiasie zmienia się przy odczycie p.
Do zapamiętania
Bez tych nie ma o czym mówić.
Przykłady z bazy
Poniżej 7 prawdziwych zadań z bazy — każde innego typu.
Jaka była najwyższa temperatura (w °C)?
O której godzinie wystąpiła najwyższa temperatura?
O ile stopni spadła temperatura między godziną 12:00 a 24:00?
Kurczak w piekarniku: początkowa temp. mięsa 20°C, rośnie wg T(t) = 20 + 2,5t (°C, t w min). Gotowy gdy T = 170°C.
Zbiorem wartości funkcji jest przedział .
P FRamiona paraboli są skierowane w górę.
P FJak się uczyć
Kroki w kolejności, w jakiej naprawdę warto je wykonać.
Zacznij od odczytywania własności z wykresu: dziedzina, zbiór wartości, miejsca zerowe, monotoniczność. Zwracaj uwagę na kółka otwarte i zamalowane na końcach wykresu.
Funkcja liniowa: ćwicz wyznaczanie a i b z dwóch punktów i z wykresu.
Funkcja kwadratowa: przechodź między postacią ogólną, kanoniczną i iloczynową; każda pokazuje co innego (przecięcie z osią Oy, wierzchołek, miejsca zerowe).
Największą i najmniejszą wartość w przedziale domkniętym wyznaczaj zawsze tak samo: wartości na końcach i w wierzchołku, jeśli należy do przedziału.
Przesunięcie wykresu sprawdzaj na jednym punkcie, np. na wierzchołku paraboli.
W zadaniach z kontekstem praktycznym zapisz, co oznacza zmienna i w jakim zakresie ma sens, zanim zaczniesz liczyć.
Poziom rozszerzony: ćwicz dowód monotoniczności z definicji, czyli badanie znaku różnicy f(x₂) − f(x₁) dla x₁ < x₂ z danego przedziału.
FAQ
Wiedza z działu „Funkcje” przyda Ci się też tutaj:
148 zadań z tego działu w quizie z wyjaśnieniami, powtórkami i oceną AI krok po kroku. Subskrypcja odblokowuje cały katalog i pozostałe przedmioty — anulujesz, kiedy chcesz.
Pełny dostęp od 49 zł/mies. · jednorazowo 59 zł na 30 dni (BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta) · subskrypcję anulujesz w 1 kliknięciu
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).