Prosta i okrąg w układzie współrzędnych, wektory, odległości, symetralna, równoległość i prostopadłość prostych, równanie okręgu.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp od 49 zł/mies.


Quiz · Geometria analityczna
102 pytania z tego działu w jednym miejscu. Wybierasz je filtrem, po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a quiz sam dobiera trudność i wraca do Twoich błędów.

Wybierasz dział, typ zadania — np. zamknięte, obliczenia, dowód — i trudność 1–5. Przy każdej opcji widzisz, ile pytań zostaje w puli.
Od razu wiesz, czy dobrze — i dlaczego. Zadania otwarte ocenia AI według zasad oceniania CKE, z punktacją częściową.
Pytanie z błędem wraca po kilku dniach z plakietką „Powtórka”. Powtórki zajmują najwyżej 30% sesji; wyłączasz je jednym przełącznikiem.
Quiz liczy Twój poziom z ostatnich odpowiedzi i podsuwa pytania, przy których trafiasz ok. 70% — nie za łatwe, nie za trudne.
Zaznaczasz odpowiedź, klikasz „Sprawdź” i widzisz, która była poprawna i dlaczego. Możesz też odsłonić odpowiedź bez rozwiązywania albo pominąć pytanie.
Kilka pytań z bazy z działu „Geometria analityczna” — kliknij odpowiedź i sprawdź.
Wprowadzenie
Geometria analityczna to „geometria z liczbami” — figury opisywane przez równania algebraiczne w układzie współrzędnych. To dział pomostowy między algebrą a geometrią: trójkąt z planimetrii staje się tu trójką punktów z konkretnymi współrzędnymi, a prosta z funkcji to to samo co prosta z geometrii, tylko zapisana wzorem y = ax+b.
Na PP pojawia się 3-4 zadania: odległość dwóch punktów, środek odcinka, równanie prostej przez dwa punkty, prostopadłość/równoległość, czasem proste interpretacje (czy 3 punkty są współliniowe, czy trójkąt jest prostokątny).
Na PR dochodzą: równania okręgu (postać kanoniczna i ogólna), styczna do okręgu, odległość punktu od prostej, symetralna odcinka, dwusieczna kąta, symetrie i przesunięcia, czasem przecięcia prostej z okręgiem (układ równań kwadratowy). Klucz: każdy problem geometryczny można sprowadzić do równań — i odwrotnie, każde równanie liniowe lub kwadratowe ma interpretację geometryczną.
Zakres materiału
10 kluczowych umiejętności — każda przećwiczona na konkretnych zadaniach z bazy.
d(A,B) = √((x₂−x₁)² + (y₂−y₁)²). Środek S = ((x₁+x₂)/2, (y₁+y₂)/2). Podstawowe wzory, znać na pamięć, bezpośrednie zastosowanie Pitagorasa.
Postać kierunkowa y = ax+b. Współczynnik kierunkowy a = (y₂−y₁)/(x₂−x₁). Postać ogólna Ax + By + C = 0. Postać punkt-kierunkowa: y − y₀ = a(x − x₀).
Proste równoległe: a₁ = a₂. Proste prostopadłe: a₁ · a₂ = −1. Pionowe (x = const) są prostopadłe do poziomych (y = const).
Wektor AB = [x₂−x₁, y₂−y₁]. Długość |v| = √(vₓ² + vᵧ²). Iloczyn skalarny: u·v = uₓvₓ + uᵧvᵧ. Wektory prostopadłe ⇔ u·v = 0.
Postać kanoniczna: (x−a)² + (y−b)² = r², środek (a,b), promień r. Postać ogólna: x²+y²+Dx+Ey+F = 0 — uzupełnij do kwadratu, żeby przejść do kanonicznej.
Symetralna AB to prosta przechodząca przez środek AB i prostopadła do AB. Algorytm: 1) policz środek, 2) policz wsp. kierunkowy AB, 3) wsp. symetralnej = -1/a, 4) ułóż równanie przez punkt środkowy.
d(P, l) = |Ax₀ + By₀ + C|/√(A² + B²) dla prostej Ax+By+C=0 i punktu P(x₀,y₀). Ważna funkcja: określanie wzajemnego położenia prostej i okręgu.
Styczna w punkcie P na okręgu jest prostopadła do promienia OP. Algorytm: 1) wsp. kier. OP, 2) wsp. kier. stycznej = −1/wsp. OP, 3) równanie przez P.
Sym. wzgl. osi x: (x,y) → (x,−y). Sym. wzgl. osi y: (x,y) → (−x,y). Sym. wzgl. punktu (a,b): (x,y) → (2a−x, 2b−y). Translacja o wektor [p,q]: (x,y) → (x+p, y+q).
Trzy punkty są współliniowe ⇔ leżą na jednej prostej ⇔ wsp. kierunkowe par są równe. Środek ciężkości trójkąta: G = ((x₁+x₂+x₃)/3, (y₁+y₂+y₃)/3).
Najczęstsze błędy
Każda pułapka pochodzi z analizy realnych odpowiedzi maturzystów. Naucz się je rozpoznać, żeby unikać głupich strat.
Środek odcinka AB liczę jako (x₂−x₁)/2
Środek odcinka AB liczę jako ((x₁+x₂)/2, (y₁+y₂)/2)
Dlaczego: Pomyłka odejmowania ze dodawaniem. Środek to średnia, więc dodajemy i dzielimy przez 2. Odejmowanie daje długość wektora AB w danym kierunku, nie środek.
Prostopadłe do y = 3x + 1 ma wsp. kierunkowy 3
Prostopadłe do y = 3x + 1 ma wsp. kierunkowy −1/3
Dlaczego: Iloczyn wsp. kierunkowych prostopadłych wynosi −1, a nie 1. Sprawdzaj zawsze: a₁·a₂ = 3·(−1/3) = −1 ✓. Ta sama liczba a₁ = a₂ = 3 oznacza prostą równoległą, nie prostopadłą.
Promień okręgu (x−3)² + (y−2)² = 25 wynosi 25
Promień okręgu (x−3)² + (y−2)² = 25 wynosi 5 (√25)
Dlaczego: Prawa strona w równaniu okręgu to r² (kwadrat promienia), nie sam promień. Sprawdź: dla r = 5 mamy r² = 25. Najczęstszy błąd na poziomie PR.
Postać ogólna okręgu x² + y² − 6x + 4y − 12 = 0 ma środek (−6, 4)
Postać ogólna x² + y² − 6x + 4y − 12 = 0 ma środek (3, −2)
Dlaczego: Z postaci x² + y² + Dx + Ey + F = 0 środek to (−D/2, −E/2), znaki się zmieniają. Tu D = −6 → środek_x = 3. E = 4 → środek_y = −2. Pamiętaj o zmianie znaku.
Aby sprawdzić, że punkty są współliniowe, policzę odległości
Aby sprawdzić, że punkty są współliniowe, porównuję wsp. Kierunkowe par
Dlaczego: Odległości mogą być różne, ale punkty wciąż współliniowe. Test: czy wsp. kier. AB = wsp. kier. BC? Jeśli tak — na jednej prostej. Wzór |AC| = |AB| + |BC| też działa, ale wsp. kierunkowe są szybsze.
Wektory u = [3, 4] i v = [4, 3] są prostopadłe (bo „zamienione miejscami”)
Wektory u = [3, 4] i v = [−4, 3] są prostopadłe (zamiana + zmiana znaku jednej współrzędnej)
Dlaczego: Test prostopadłości: u·v = 0. Tu [3,4]·[−4,3] = −12+12 = 0 ✓. Sama zamiana współrzędnych [3,4]→[4,3] nie daje prostopadłości: [3,4]·[4,3] = 12+12 = 24 ≠ 0.
Odległość punktu (3, −1) od prostej 4x − 3y + 2 = 0 wynosi |12 + 3 + 2|/(4+3) = 17/7
Odległość wynosi |12 + 3 + 2|/√(16+9) = 17/5
Dlaczego: Mianownik to √(A² + B²), nie a + B. Dla prostej Ax+By+C=0 z A=4, B=−3: √(16+9) = √25 = 5. Pominięcie pierwiastka i sumy kwadratów = klasyczna utrata 2 punktów.
Do zapamiętania
Bez tych nie ma o czym mówić.
Przykłady z bazy
Poniżej 5 prawdziwych zadań z bazy — różne typy, różne poziomy trudności. Każde ma rozwiązanie i wyjaśnienie.
Podaj równanie tego okręgu.
Prosta ma współczynnik kierunkowy równy .
P FDługość odcinka wynosi .
P FŚrodek odcinka ma współrzędne .
P FJak się uczyć
Kroki w kolejności, w jakiej naprawdę warto je wykonać.
Zacznij od opanowania trzech podstawowych wzorów: odległość, środek, wsp. kierunkowy. To 60% zadań z PP. Bez tego nie ma sensu iść dalej.
Zawsze rysuj sytuację w układzie współrzędnych — nawet szkicowo. Geometria analityczna bez rysunku to gra w ciemno.
Rozpoznawanie figury z 3-4 punktów: policz długości wszystkich boków i porównaj. Wszystkie równe → kwadrat lub romb (sprawdź kąt prosty). Dwie pary równych → prostokąt lub równoległobok. Trzy równe → trójkąt równoboczny.
Równania prostej: jeśli masz dwa punkty, używaj formuły a = (y₂−y₁)/(x₂−x₁). Jeśli masz punkt + kierunek (równoległa/prostopadła do innej), używaj postaci y − y₀ = a(x − x₀).
Równania okręgu: zawsze sprawdź czy postać jest kanoniczna (od razu widzisz środek i r²) czy ogólna (musisz uzupełnić do kwadratu). Pamiętaj o znakach przy odczycie środka z postaci ogólnej.
Symetralna odcinka to standardowe zadanie na PR: środek + wsp. kier. prostopadły + równanie. Ten schemat załatwia 95% zadań typu „wyznacz zbiór punktów równoodległych od A i B”.
Dla wektorów: prostopadłość przez iloczyn skalarny = 0 (najczęstsza technika). Równoległość: wektory są proporcjonalne (u = k·v).
FAQ
Wiedza z działu „Geometria analityczna” przyda Ci się też tutaj:
102 zadania z tego działu w quizie z wyjaśnieniami, powtórkami i oceną AI krok po kroku. Subskrypcja odblokowuje cały katalog i pozostałe przedmioty — anulujesz, kiedy chcesz.
Pełny dostęp od 49 zł/mies. · jednorazowo 59 zł na 30 dni (BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta) · subskrypcję anulujesz w 1 kliknięciu
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).