Planimetria na maturze: trójkąty, czworokąty, okręgi, kąty wpisane i środkowe, twierdzenie Talesa, podobieństwo, pola figur i dowody geometryczne.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp od 49 zł/mies.
Sprawdzian z planimetrii z odpowiedziami →


Quiz · Planimetria
118 pytań z tego działu w jednym miejscu. Wybierasz je filtrem, po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a quiz sam dobiera trudność i wraca do Twoich błędów.

Wybierasz dział, typ zadania — np. zamknięte, obliczenia, dowód — i trudność 1–5. Przy każdej opcji widzisz, ile pytań zostaje w puli.
Od razu wiesz, czy dobrze — i dlaczego. Zadania otwarte ocenia AI według zasad oceniania CKE, z punktacją częściową.
Pytanie z błędem wraca po kilku dniach z plakietką „Powtórka”. Powtórki zajmują najwyżej 30% sesji; wyłączasz je jednym przełącznikiem.
Quiz liczy Twój poziom z ostatnich odpowiedzi i podsuwa pytania, przy których trafiasz ok. 70% — nie za łatwe, nie za trudne.
Zaznaczasz odpowiedź, klikasz „Sprawdź” i widzisz, która była poprawna i dlaczego. Możesz też odsłonić odpowiedź bez rozwiązywania albo pominąć pytanie.
Kilka pytań z bazy z działu „Planimetria” — kliknij odpowiedź i sprawdź.
Wprowadzenie
Dział VIII podstawy programowej ma w zakresie podstawowym dwanaście wymagań: promienie, średnice, cięciwy i odcinki stycznych w okręgu, rozpoznawanie trójkątów ostrokątnych, prostokątnych i rozwartokątnych po długościach boków, wielokąty foremne, własności kątów i przekątnych w prostokątach, równoległobokach, rombach i trapezach, kąty wpisane i środkowe, pole wycinka koła i długość łuku, twierdzenie Talesa, cechy podobieństwa trójkątów, stosunek obwodów i pól figur podobnych, punkty szczególne trójkąta, dowody geometryczne oraz zastosowanie trygonometrii do obliczania długości odcinków i pól.
Zakres rozszerzony dodaje dwa wymagania: własności czworokątów wpisanych w okrąg i opisanych na okręgu oraz twierdzenie odwrotne do twierdzenia Talesa. Większość wzorów z tego działu, w tym wzór Herona, jest w karcie wzorów.
Przed maturą
Zacznij od: Pole trójkąta, Pole trójkąta (dwa boki i kąt między nimi), Wzór Herona (p i 9 kolejnych pozycji.
Pełna lista9 umiejętności do odhaczenia, od „Wzory na pola podstawowych figur” po „Czworokąty wpisane i opisane (PR)”.
Lista umiejętności8 pułapek, np. „Wzór na pole koła to P = πd² (gdzie d to średnica)”. Przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Typowe błędyNajpierw krótki quiz, potem pełny sprawdzian z całego zakresu.
Zakres materiału
Wymagania szczegółowe podstawy programowej z matematyki: dział VIII „Planimetria”, pkt 1–12 w zakresie podstawowym i pkt 1–2 w zakresie rozszerzonym (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Trójkąt: P = ½·a·h. Kwadrat: P = a². Prostokąt: P = a·b. Romb: P = ½·d₁·d₂. Trapez: P = ½·(a+b)·h. Koło: P = πr². Wzory na pole trójkąta, trapezu, równoległoboku, rombu, deltoidu i koła są w karcie wzorów.
a² + b² = c² dla trójkąta prostokątnego (c — przeciwprostokątna). Twierdzenie odwrotne: jeśli a² + b² = c², to trójkąt jest prostokątny. Gdy c jest najdłuższym bokiem i c² < a² + b², trójkąt jest ostrokątny, a gdy c² > a² + b² — rozwartokątny (VIII.2). Przykłady trójkątów prostokątnych: (3, 4, 5), (5, 12, 13), (8, 15, 17).
Równoboczny: wszystkie boki równe, kąty 60°, P = a²√3/4, h = a√3/2. Równoramienny: 2 boki równe, oś symetrii przechodzi przez wysokość do podstawy. Prostokątny 30-60-90: stosunek boków 1:√3:2. Prostokątny 45-45-90: stosunek 1:1:√2.
Kwadrat: wszystkie boki i kąty równe, przekątne =, ⊥, dzielą się na pół. Prostokąt: kąty proste, przekątne =. Romb: wszystkie boki =, przekątne ⊥. Trapez: co najmniej jedna para boków równoległych (definicja z karty wzorów). Trapez równoramienny: ramiona = i kąty przy podstawie =.
Kąt wpisany = ½ kąta środkowego opartego na tym samym łuku. Kąt wpisany oparty na półokręgu jest prosty. Kąty wpisane oparte na tym samym łuku są równe. Styczna ⊥ promień w punkcie styczności. Cięciwa: dwa promienie do końców tworzą trójkąt równoramienny.
Łuk: l = (α/360°)·2πr (α w stopniach). Wycinek (pole): P = (α/360°)·πr². Pierścień: P = π(R² − r²).
Trójkąty podobne: te same kąty, boki w proporcji. Stosunek pól = k² (k — skala podobieństwa). Stosunek obwodów = k. Cechy podobieństwa: KKK, BBB, BKB.
Suma kątów n-kąta = (n−2)·180°. Pojedynczy kąt n-kąta foremnego = (n−2)·180°/n. Pole sześciokąta foremnego o boku a: P = 6·(a²√3/4) = (3a²√3)/2.
Wpisany w okrąg: kąty przeciwległe sumują się do 180°. Opisany na okręgu: sumy długości boków przeciwległych są równe. Pole = pr (p — połowa obwodu, r — promień okręgu wpisanego).
Typowe błędy
Typowe błędy rachunkowe i poprawne przekształcenie obok każdego z nich.
Wzór na pole koła to P = πd² (gdzie d to średnica)
Wzór na pole koła to P = πr² (gdzie r to promień)
Dlaczego: Klasyczna pułapka: zadanie podaje średnicę, uczeń zapomina podzielić na 2. Średnica 10 → promień 5 → pole 25π, nie 100π. Zawsze sprawdź czy zadanie daje średnicę czy promień.
Pole trapezu = a·h (jak prostokąt)
Pole trapezu = ½·(a + b)·h (gdzie a, b to podstawy)
Dlaczego: Trapez ma dwie podstawy o różnych długościach. Pole to średnia arytmetyczna podstaw razy wysokość. Sprawdź na trapezie 10-8-h=5: P = ½·18·5 = 45.
Każdy trapez ma równoległe ramiona
Trapez ma równoległe podstawy; ramiona nie muszą być równoległe
Dlaczego: Podstawy to boki równoległe. Według definicji z karty wzorów trapez ma co najmniej jedną parę boków równoległych, więc równoległobok jest szczególnym przypadkiem trapezu, ale w ogólnym trapezie ramiona równoległe nie są.
Kąt wpisany w okrąg = kąt środkowy oparty na tym samym łuku
Kąt wpisany = ½ kąta środkowego opartego na tym samym łuku
Dlaczego: Stosunek wynosi 2:1, nie 1:1. Klasyczne: kąt środkowy 60° → kąt wpisany na tym łuku 30°. Kąt wpisany oparty na średnicy (czyli na półokręgu, kąt środkowy 180°) jest prosty (90°).
Promień prostopadły do cięciwy dzieli ją na nierówne części
Promień prostopadły do cięciwy dzieli ją na dwie równe części
Dlaczego: Klasyczna własność okręgu. Wykorzystywana w zadaniach z cięciwami: jeśli wiesz, że promień jest prostopadły do cięciwy, automatycznie wiesz, że stopa prostopadłej to środek cięciwy.
Trójkąt o bokach 5, 12, 13 jest równoramienny
Trójkąt o bokach 5, 12, 13 jest prostokątny (bo 5² + 12² = 13²)
Dlaczego: Trójkąt 5-12-13 to klasyczny pitagorejski. Warto znać też: 3-4-5, 8-15-17, 7-24-25. Sprawdź: 25 + 144 = 169 = 13². ✓
Suma kątów dowolnego wielokąta wynosi 360°
Suma kątów n-kąta wypukłego = (n−2)·180°
Dlaczego: 360° to suma kątów zewnętrznych wielokąta wypukłego. Kąty wewnętrzne: 180° (trójkąt), 360° (czworokąt), 540° (pięciokąt), 720° (sześciokąt), itd.
Stosunek pól trójkątów podobnych = stosunek boków
Stosunek pól = (stosunek boków)² = k²
Dlaczego: Klasyczna pułapka skali. Jeśli skala podobieństwa k = 3 (boki w stosunku 3:1), to pola są w stosunku 9:1 (nie 3:1). Pola skalują się kwadratowo, objętości — sześciennie.
Do zapamiętania
Bez tych nie ma o czym mówić.
Przykłady z bazy
Poniżej 4 prawdziwych zadań z bazy — każde innego typu.
Suma miar kątów ostrych trójkąta prostokątnego jest równa 100°.
P FIstnieje trójkąt o bokach długości 3, 4 i 8.
P FKażdy trójkąt równoramienny jest równoboczny.
P FJak się uczyć
Kroki w kolejności, w jakiej naprawdę warto je wykonać.
Najpierw narysuj figurę i zaznacz na niej wszystkie dane: boki, kąty, wysokości.
Jeśli widzisz trójkąt prostokątny albo masz dwa boki i wysokość — zaczynaj od Pitagorasa.
Wzory na pola: ucz się ich w parach. Trójkąt vs równoległobok (½ a h vs a h). Kwadrat vs prostokąt (a² vs ab). Romb vs trapez (½d₁d₂ vs ½(a+b)h).
Trójkąt równoboczny zawsze daje √3 we wzorach. Trójkąt prostokątny równoramienny (45-45-90) daje √2. Te dwie liczby muszą Ci się „automatycznie” pojawiać.
Okrąg: pamiętaj o kierunku — kąt wpisany jest 2× mniejszy od kąta środkowego na tym samym łuku. Kąt wpisany oparty na średnicy jest prosty.
W zadaniach z dwoma okręgami / trójkątem wpisanym w okrąg zawsze szukaj trójkąta prostokątnego utworzonego przez promień + cięciwę.
Gdy znasz trzy boki trójkąta i żadnej wysokości, użyj wzoru Herona z karty wzorów: P = √(p·(p−a)·(p−b)·(p−c)), gdzie p to połowa obwodu.
FAQ
Wiedza z działu „Planimetria” przyda Ci się też tutaj:
118 zadań z tego działu w quizie z wyjaśnieniami, powtórkami i oceną AI krok po kroku. Subskrypcja odblokowuje cały katalog i pozostałe przedmioty — anulujesz, kiedy chcesz.
Pełny dostęp od 49 zł/mies. · jednorazowo 59 zł na 30 dni (BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta) · subskrypcję anulujesz w 1 kliknięciu
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).