Kombinatoryka na maturze: reguła mnożenia i dodawania na poziomie podstawowym, a na rozszerzonym permutacje, wariacje, kombinacje i symbol Newtona.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp od 49 zł/mies.
Sprawdzian z kombinatoryki z odpowiedziami →


Quiz · Kombinatoryka
101 pytań z tego działu w jednym miejscu. Wybierasz je filtrem, po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a quiz sam dobiera trudność i wraca do Twoich błędów.

Wybierasz dział, typ zadania — np. zamknięte, obliczenia, dowód — i trudność 1–5. Przy każdej opcji widzisz, ile pytań zostaje w puli.
Od razu wiesz, czy dobrze — i dlaczego. Zadania otwarte ocenia AI według zasad oceniania CKE, z punktacją częściową.
Pytanie z błędem wraca po kilku dniach z plakietką „Powtórka”. Powtórki zajmują najwyżej 30% sesji; wyłączasz je jednym przełącznikiem.
Quiz liczy Twój poziom z ostatnich odpowiedzi i podsuwa pytania, przy których trafiasz ok. 70% — nie za łatwe, nie za trudne.
Zaznaczasz odpowiedź, klikasz „Sprawdź” i widzisz, która była poprawna i dlaczego. Możesz też odsłonić odpowiedź bez rozwiązywania albo pominąć pytanie.
Kilka pytań z bazy z działu „Kombinatoryka” — kliknij odpowiedź i sprawdź.
Wprowadzenie
Zakres podstawowy działu XI to dwa wymagania: zliczanie obiektów w prostych sytuacjach kombinatorycznych oraz stosowanie reguły mnożenia i reguły dodawania, także łącznie, dla dowolnej liczby czynności.
Podstawa programowa podaje przykład: ile jest czterocyfrowych nieparzystych liczb całkowitych dodatnich, w których zapisie występuje dokładnie jedna cyfra 1 i dokładnie jedna cyfra 2. Wzory na liczbę permutacji, kombinacji i wariacji oraz symbol Newtona i jego własności to wymagania zakresu rozszerzonego. Wszystkie te wzory są w karcie wzorów.
W każdym zadaniu trzeba ustalić dwie rzeczy: czy kolejność wybieranych elementów ma znaczenie i czy elementy mogą się powtarzać.
Przed maturą
Zacznij od: Reguła mnożenia: dwie kolejne czynności, Silnia, Liczba permutacji n elementów i 7 kolejnych pozycji.
Pełna lista9 umiejętności do odhaczenia, od „Reguła mnożenia” po „Liczenie liczb naturalnych z warunkami”.
Lista umiejętności7 pułapek, np. „C(n,k) i V(n,k) to to samo”. Przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Typowe błędyNajpierw krótki quiz, potem pełny sprawdzian z całego zakresu.
Zakres materiału
Wymagania szczegółowe podstawy programowej z matematyki: dział XI „Kombinatoryka”, pkt 1–2 w zakresie podstawowym i pkt 1–2 w zakresie rozszerzonym (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Jeśli pierwszą czynność można wykonać na m sposobów, a drugą, niezależnie od wyniku pierwszej, na n sposobów, to obie po kolei można wykonać na m·n sposobów. Przykład: 3 zupy · 5 dań · 4 desery = 60 zestawów (XI.2, zakres podstawowy).
Liczba ustawień n różnych elementów w rzędzie = n! (silnia). 5! = 120, 4! = 24, 3! = 6, 2! = 2, 1! = 1, 0! = 1. Przykład: ile sposobów ustawienia 8 osób w kolejce? 8! = 40 320.
Wybór k różnych elementów z n, kolejność ważna. V(n,k) = n·(n−1)·...·(n−k+1) = n!/(n−k)!. Klasyk: wybór prezesa, wiceprezesa, sekretarza z 8 osób = V(8,3) = 8·7·6 = 336.
Wybór k elementów z n, kolejność nieważna. C(n,k) = n!/(k!(n−k)!). C(5,2) = 10, C(7,3) = 35. Klasyk: ile sposobów wyboru 3-osobowej delegacji z 10 osób? C(10,3) = 120.
Wybór k elementów z n, kolejność ważna, powtórzenia dozwolone. Liczba = nᵏ. Przykład: czterocyfrowy PIN z cyfr 0–9 to 10⁴ = 10 000 możliwości; ten sam wynik daje reguła mnożenia.
Gdy możliwości dzielą się na rozłączne przypadki, liczby sposobów z poszczególnych przypadków się dodaje. Często łączy się ją z regułą mnożenia: w każdym przypadku liczy się iloczyn, a potem sumuje przypadki (XI.2, zakres podstawowy).
(a+b)ⁿ = Σ C(n,k)·aⁿ⁻ᵏ·bᵏ. Współczynnik przy konkretnym wyrazie xᵏ w rozwinięciu. Klasyczne pytanie: „współczynnik przy x³ w (2x+1)⁵” = C(5,3)·2³ = 80.
Strategia dopełnienia: liczyć wszystkie układy minus te niespełniające warunku. „Co najmniej 1 dziewczyna w 3-os. zespole z 4 chł. i 3 dziew.” = C(7,3) − C(4,3) = 35 − 4 = 31.
Standardowe schematy: 3-cyfrowe parzyste z różnych cyfr, dzielne przez 5, bez zera na początku. Klucz: zacznij od ograniczeń (np. ostatnia cyfra parzysta), a resztę dolicz regułą mnożenia.
Typowe błędy
Typowe błędy rachunkowe i poprawne przekształcenie obok każdego z nich.
C(n,k) i V(n,k) to to samo
C(n,k) = kombinacje (kolejność nieważna), V(n,k) = wariacje (kolejność ważna)
Dlaczego: Klasyczna pułapka. Wybór 3 osób do Komisji (bez ról) = C(10,3). Wybór 3 osób na prezesa, wiceprezesa, sekretarza = V(10,3) = 6·C(10,3). Różnica 6× (czyli 3!) wynika z liczby przestawień 3 osób.
Anagramy słowa abba to 4! = 24
Anagramy słowa abba to 4!/(2!·2!) = 6
Dlaczego: Litera A powtarza się 2 razy, litera B też 2 razy. Każde z 4! ustawień jest liczone wielokrotnie — dla każdej zamiany pozycji dwóch A i dwóch B. Trzeba podzielić przez 2!·2! = 4.
C(n,n−k) ≠ C(n,k)
C(n,n−k) = C(n,k) (symetria symbolu Newtona)
Dlaczego: C(7,2) = C(7,5) = 21. Wybór 2 osób z 7 = wybór 5, których nie wybieramy. Trzymaj się mniejszej liczby — łatwiej liczyć: C(10,7) = C(10,3) = 120 (znacznie szybciej).
10! liczę jako 10·10·10·...·10 (10 razy)
10! liczę jako 10·9·8·7·6·5·4·3·2·1 = 3 628 800
Dlaczego: Silnia to malejący iloczyn od n do 1. 10·10·10·... = 10¹⁰ to wariacje z powtórzeniami, nie silnia. Sprawdzaj: 5! = 120, nie 5⁵ = 3125.
Liczba 3-cyfrowych liczb z cyfr {0,1,2,3,4} = 5³ = 125
Liczba 3-cyfrowych liczb z cyfr {0,1,2,3,4} (z powtórzeniami) = 4·5·5 = 100
Dlaczego: Pierwsza cyfra nie może być zerem (bo wtedy nie jest 3-cyfrowa, np. 023 = 23 to liczba 2-cyfrowa). Pierwsza cyfra: 4 opcje (1,2,3,4), pozostałe: 5 opcji każda.
Liczb dwucyfrowych o różnych cyfrach jest 10·9 = 90
Jest ich 9·9 = 81
Dlaczego: Cyfra dziesiątek nie może być zerem (9 możliwości), a cyfra jedności musi być inna niż cyfra dziesiątek (9 możliwości, bo zero jest już dozwolone).
Wybór 3 elementów z 10 z powtórzeniami = 10·9·8 = 720
Wybór 3 elementów z 10 z powtórzeniami i kolejnością = 10³ = 1000
Dlaczego: 10·9·8 to wariacja bez powtórzeń. Jeśli powtórzenia są dozwolone (np. cyfry w PIN), każda pozycja ma niezależnie 10 opcji = nᵏ.
Do zapamiętania
Bez tych nie ma o czym mówić.
Przykłady z bazy
Poniżej 5 prawdziwych zadań z bazy — każde innego typu.
Prawdopodobieństwo wylosowania liczby parzystej wynosi .
P FPrawdopodobieństwo wylosowania liczby podzielnej przez wynosi .
P FPrawdopodobieństwo wylosowania liczby większej niż wynosi .
P FLuka
Jak się uczyć
Kroki w kolejności, w jakiej naprawdę warto je wykonać.
Na poziomie podstawowym wystarczą reguła mnożenia i reguła dodawania: rozpisz zadanie na kolejne wybory i policz, ile jest możliwości w każdym z nich.
Na poziomie rozszerzonym zadaj sobie dwa pytania: czy kolejność jest ważna i czy elementy mogą się powtarzać. Kolejność ważna, bez powtórzeń → V(n,k). Kolejność nieważna → C(n,k). Kolejność ważna, z powtórzeniami → nᵏ.
Dla zadań typu „co najmniej X” lub „co najwyżej X” używaj metody dopełnienia: wszystkie układy minus niespełniające warunku. Często prostsze niż liczenie wprost.
Liczby z cyfr: zawsze zacznij od cyfr z ograniczeniami (pierwsza ≠ 0, ostatnia parzysta dla parzystych, ostatnia ∈ {0,5} dla podzielnych przez 5). Resztę dolicz potem.
Anagramy z powtórzeniami: licz powtórzenia każdej litery i dziel n! przez iloczyn silni krotności. Sprawdź podając jeden anagram — czy ma tyle samo każdej litery co oryginał.
Reguła mnożenia działa dla niezależnych wyborów. Jeśli wybory są powiązane (np. „musi być cyfra parzysta i podzielna przez 3”), trzeba liczyć ostrożniej, czasem przez przypadki.
Dla zadań typu „X osób w rzędzie, ale dwie konkretne obok siebie” — traktuj parę jako 1 obiekt (klejenie), policz permutacje „klejonych” obiektów, potem pomnóż przez 2! za zamianę w parze.
Poziom rozszerzony: wzór dwumianowy Newtona jest w karcie wzorów; ćwicz zadania typu „współczynnik przy xᵏ w (ax+b)ⁿ”. Standardowy algorytm: znajdź k w wzorze C(n,k)·aⁿ⁻ᵏ·bᵏ tak, by wykładnik x pasował.
FAQ
Wiedza z działu „Kombinatoryka” przyda Ci się też tutaj:
101 zadań z tego działu w quizie z wyjaśnieniami, powtórkami i oceną AI krok po kroku. Subskrypcja odblokowuje cały katalog i pozostałe przedmioty — anulujesz, kiedy chcesz.
Pełny dostęp od 49 zł/mies. · jednorazowo 59 zł na 30 dni (BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta) · subskrypcję anulujesz w 1 kliknięciu
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).