📐 MatematykaPP+PR

Kombinatoryka — zadania maturalne

Kombinatoryka na maturze: reguła mnożenia i dodawania na poziomie podstawowym, a na rozszerzonym permutacje, wariacje, kombinacje i symbol Newtona.

Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp od 49 zł/mies.

Sprawdzian z kombinatoryki z odpowiedziami →

zadań w katalogu
101
zadań w katalogu
typów zadań
9
typów zadań
Quiz w Matury Online — pytanie z tematu „Kombinatoryka” (Matematyka) po sprawdzeniu odpowiedzi, z wynikiem i wyjaśnieniem
Quiz w aplikacji Matury Online — pytanie z tematu „Kombinatoryka” i wyjaśnienie po odpowiedzi

Quiz · Kombinatoryka

„Kombinatoryka” w Quizie — jak ćwiczysz

101 pytań z tego działu w jednym miejscu. Wybierasz je filtrem, po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a quiz sam dobiera trudność i wraca do Twoich błędów.

Quiz w Matury Online — panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Kombinatoryka”, typy zadań i trudność 1–5, pod spodem pytanie z tego tematu
  • Filtrujesz, co chcesz ćwiczyć

    Wybierasz dział, typ zadania — np. zamknięte, obliczenia, dowód — i trudność 1–5. Przy każdej opcji widzisz, ile pytań zostaje w puli.

  • Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi

    Od razu wiesz, czy dobrze — i dlaczego. Zadania otwarte ocenia AI według zasad oceniania CKE, z punktacją częściową.

  • Powtórki pytań, na których się mylisz

    Pytanie z błędem wraca po kilku dniach z plakietką „Powtórka”. Powtórki zajmują najwyżej 30% sesji; wyłączasz je jednym przełącznikiem.

  • Trudność dobiera się do Ciebie

    Quiz liczy Twój poziom z ostatnich odpowiedzi i podsuwa pytania, przy których trafiasz ok. 70% — nie za łatwe, nie za trudne.

9 typów zadań — Kombinatoryka

z 19 typów w całym quizie · liczba pytań · filtr „Typ” w quizie
  • Zamknięte (A–D) 29
  • Otwarte 27
  • Wielokrotny wybór 15
  • Dopasuj 9
  • Prawda/Fałsz 7
  • Tabela danych 5
  • Uzupełnij 4
  • Obliczenia 3
  • Wykres 2

Po odpowiedzi — od razu wyjaśnienie

Zaznaczasz odpowiedź, klikasz „Sprawdź” i widzisz, która była poprawna i dlaczego. Możesz też odsłonić odpowiedź bez rozwiązywania albo pominąć pytanie.

Wypróbuj bez logowania

Kilka pytań z bazy z działu „Kombinatoryka” — kliknij odpowiedź i sprawdź.

Ćwicz dział „Kombinatoryka” w Quizie → darmowe konto: 5 pytań dziennie · bez dziennego limitu od 49 zł/mies.

Wprowadzenie

Kombinatoryka na maturze

Zakres podstawowy działu XI to dwa wymagania: zliczanie obiektów w prostych sytuacjach kombinatorycznych oraz stosowanie reguły mnożenia i reguły dodawania, także łącznie, dla dowolnej liczby czynności.

Podstawa programowa podaje przykład: ile jest czterocyfrowych nieparzystych liczb całkowitych dodatnich, w których zapisie występuje dokładnie jedna cyfra 1 i dokładnie jedna cyfra 2. Wzory na liczbę permutacji, kombinacji i wariacji oraz symbol Newtona i jego własności to wymagania zakresu rozszerzonego. Wszystkie te wzory są w karcie wzorów.

W każdym zadaniu trzeba ustalić dwie rzeczy: czy kolejność wybieranych elementów ma znaczenie i czy elementy mogą się powtarzać.

Przed maturą

Powtórka z kombinatoryki krok po kroku

  1. 1

    Odśwież wzory

    Zacznij od: Reguła mnożenia: dwie kolejne czynności, Silnia, Liczba permutacji n elementów i 7 kolejnych pozycji.

    Pełna lista
  2. 2

    Sprawdź, co umiesz

    9 umiejętności do odhaczenia, od „Reguła mnożenia” po „Liczenie liczb naturalnych z warunkami”.

    Lista umiejętności
  3. 3

    Uważaj na typowe błędy

    7 pułapek, np. „C(n,k) i V(n,k) to to samo”. Przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.

    Typowe błędy
  4. 4

    Sprawdź się

    Najpierw krótki quiz, potem pełny sprawdzian z całego zakresu.

Zakres materiału

Kombinatoryka — co musisz umieć

Wymagania szczegółowe podstawy programowej z matematyki: dział XI „Kombinatoryka”, pkt 1–2 w zakresie podstawowym i pkt 1–2 w zakresie rozszerzonym (Dz.U. 2024 poz. 1019).

  1. 1

    Reguła mnożenia

    Jeśli pierwszą czynność można wykonać na m sposobów, a drugą, niezależnie od wyniku pierwszej, na n sposobów, to obie po kolei można wykonać na m·n sposobów. Przykład: 3 zupy · 5 dań · 4 desery = 60 zestawów (XI.2, zakres podstawowy).

  2. 2

    Permutacje — n! (poziom rozszerzony)

    Liczba ustawień n różnych elementów w rzędzie = n! (silnia). 5! = 120, 4! = 24, 3! = 6, 2! = 2, 1! = 1, 0! = 1. Przykład: ile sposobów ustawienia 8 osób w kolejce? 8! = 40 320.

  3. 3

    Wariacje bez powtórzeń V(n,k) (poziom rozszerzony)

    Wybór k różnych elementów z n, kolejność ważna. V(n,k) = n·(n−1)·...·(n−k+1) = n!/(n−k)!. Klasyk: wybór prezesa, wiceprezesa, sekretarza z 8 osób = V(8,3) = 8·7·6 = 336.

  4. 4

    Kombinacje C(n,k) — symbol Newtona (poziom rozszerzony)

    Wybór k elementów z n, kolejność nieważna. C(n,k) = n!/(k!(n−k)!). C(5,2) = 10, C(7,3) = 35. Klasyk: ile sposobów wyboru 3-osobowej delegacji z 10 osób? C(10,3) = 120.

  5. 5

    Wariacje z powtórzeniami — nᵏ (poziom rozszerzony)

    Wybór k elementów z n, kolejność ważna, powtórzenia dozwolone. Liczba = nᵏ. Przykład: czterocyfrowy PIN z cyfr 0–9 to 10⁴ = 10 000 możliwości; ten sam wynik daje reguła mnożenia.

  6. 6

    Reguła dodawania

    Gdy możliwości dzielą się na rozłączne przypadki, liczby sposobów z poszczególnych przypadków się dodaje. Często łączy się ją z regułą mnożenia: w każdym przypadku liczy się iloczyn, a potem sumuje przypadki (XI.2, zakres podstawowy).

Pokaż pozostałe 3
  1. 7

    Dwumian Newtona (PR)

    (a+b)ⁿ = Σ C(n,k)·aⁿ⁻ᵏ·bᵏ. Współczynnik przy konkretnym wyrazie xᵏ w rozwinięciu. Klasyczne pytanie: „współczynnik przy x³ w (2x+1)⁵” = C(5,3)·2³ = 80.

  2. 8

    Zadania z warunkami: „co najmniej”, „co najwyżej”

    Strategia dopełnienia: liczyć wszystkie układy minus te niespełniające warunku. „Co najmniej 1 dziewczyna w 3-os. zespole z 4 chł. i 3 dziew.” = C(7,3) − C(4,3) = 35 − 4 = 31.

  3. 9

    Liczenie liczb naturalnych z warunkami

    Standardowe schematy: 3-cyfrowe parzyste z różnych cyfr, dzielne przez 5, bez zera na początku. Klucz: zacznij od ograniczeń (np. ostatnia cyfra parzysta), a resztę dolicz regułą mnożenia.

Typowe błędy

Tu łatwo stracić punkty

Typowe błędy rachunkowe i poprawne przekształcenie obok każdego z nich.

✗ Błąd

C(n,k) i V(n,k) to to samo

✓ Poprawnie

C(n,k) = kombinacje (kolejność nieważna), V(n,k) = wariacje (kolejność ważna)

Dlaczego: Klasyczna pułapka. Wybór 3 osób do Komisji (bez ról) = C(10,3). Wybór 3 osób na prezesa, wiceprezesa, sekretarza = V(10,3) = 6·C(10,3). Różnica 6× (czyli 3!) wynika z liczby przestawień 3 osób.

✗ Błąd

Anagramy słowa abba to 4! = 24

✓ Poprawnie

Anagramy słowa abba to 4!/(2!·2!) = 6

Dlaczego: Litera A powtarza się 2 razy, litera B też 2 razy. Każde z 4! ustawień jest liczone wielokrotnie — dla każdej zamiany pozycji dwóch A i dwóch B. Trzeba podzielić przez 2!·2! = 4.

✗ Błąd

C(n,n−k) ≠ C(n,k)

✓ Poprawnie

C(n,n−k) = C(n,k) (symetria symbolu Newtona)

Dlaczego: C(7,2) = C(7,5) = 21. Wybór 2 osób z 7 = wybór 5, których nie wybieramy. Trzymaj się mniejszej liczby — łatwiej liczyć: C(10,7) = C(10,3) = 120 (znacznie szybciej).

✗ Błąd

10! liczę jako 10·10·10·...·10 (10 razy)

✓ Poprawnie

10! liczę jako 10·9·8·7·6·5·4·3·2·1 = 3 628 800

Dlaczego: Silnia to malejący iloczyn od n do 1. 10·10·10·... = 10¹⁰ to wariacje z powtórzeniami, nie silnia. Sprawdzaj: 5! = 120, nie 5⁵ = 3125.

Pokaż pozostałe 3
✗ Błąd

Liczba 3-cyfrowych liczb z cyfr {0,1,2,3,4} = 5³ = 125

✓ Poprawnie

Liczba 3-cyfrowych liczb z cyfr {0,1,2,3,4} (z powtórzeniami) = 4·5·5 = 100

Dlaczego: Pierwsza cyfra nie może być zerem (bo wtedy nie jest 3-cyfrowa, np. 023 = 23 to liczba 2-cyfrowa). Pierwsza cyfra: 4 opcje (1,2,3,4), pozostałe: 5 opcji każda.

✗ Błąd

Liczb dwucyfrowych o różnych cyfrach jest 10·9 = 90

✓ Poprawnie

Jest ich 9·9 = 81

Dlaczego: Cyfra dziesiątek nie może być zerem (9 możliwości), a cyfra jedności musi być inna niż cyfra dziesiątek (9 możliwości, bo zero jest już dozwolone).

✗ Błąd

Wybór 3 elementów z 10 z powtórzeniami = 10·9·8 = 720

✓ Poprawnie

Wybór 3 elementów z 10 z powtórzeniami i kolejnością = 10³ = 1000

Dlaczego: 10·9·8 to wariacja bez powtórzeń. Jeśli powtórzenia są dozwolone (np. cyfry w PIN), każda pozycja ma niezależnie 10 opcji = nᵏ.

Do zapamiętania

Wzory i własności do powtórzenia

Bez tych nie ma o czym mówić.

m·n
Reguła mnożenia: dwie kolejne czynności
brak w karcie wzorów CKE
n! = 1·2·…·n, 0! = 1
Silnia
w karcie wzorów CKE
n!
Liczba permutacji n elementów
poziom rozszerzony; w karcie wzorów CKE
n!/(n−k)!
Liczba wariacji bez powtórzeń
poziom rozszerzony; w karcie wzorów CKE
nᵏ
Liczba wariacji z powtórzeniami
poziom rozszerzony; w karcie wzorów CKE
C(n,k) = n!/(k!(n−k)!)
Liczba kombinacji (symbol Newtona)
poziom rozszerzony; w karcie wzorów CKE
C(n,k) = C(n,n−k)
Symetria symbolu Newtona
poziom rozszerzony; w karcie wzorów CKE
C(n,0) = C(n,n) = 1, C(n,1) = n
Wartości brzegowe symbolu Newtona
poziom rozszerzony; w karcie wzorów CKE
C(n,k) + C(n,k+1) = C(n+1,k+1)
Własność trójkąta Pascala
poziom rozszerzony; w karcie wzorów CKE
(a+b)ⁿ = Σ C(n,k)aⁿ⁻ᵏbᵏ
Wzór dwumianowy Newtona
poziom rozszerzony; w karcie wzorów CKE

Przykłady z bazy

Zobacz, jak wyglądają zadania z działu „Kombinatoryka”

Poniżej 5 prawdziwych zadań z bazy — każde innego typu.

🎲 Kombinatoryka ◉ Zamknięte (A–D) ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

Ile różnych czterocyfrowych kodów PIN można utworzyć z cyfr tak, aby każda cyfra wystąpiła dokładnie raz, a kod nie zaczynał się od zera?

A
B
C
D
🎲 Kombinatoryka ✎ Otwarte ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 2 pkt

Ile jest liczb czterocyfrowych, w których zapisie występują wyłącznie cyfry parzyste i żadna cyfra się nie powtarza? Zapisz obliczenia.

🎲 Kombinatoryka ⚖ Prawda/Fałsz ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe Autorskie · PP 1 pkt

Ze zbioru losujemy jedną liczbę. Oceń prawdziwość stwierdzeń:

Prawdopodobieństwo wylosowania liczby parzystej wynosi .

P F

Prawdopodobieństwo wylosowania liczby podzielnej przez wynosi .

P F

Prawdopodobieństwo wylosowania liczby większej niż wynosi .

P F
🎲 Kombinatoryka ☑ Wielokrotny wybór ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

Na ile sposobów można wybrać 3 osoby z grupy 10? Które zapisy podają poprawną liczbę?

A
B
C
D
E
🎲 Kombinatoryka ⎵ Uzupełnij ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 1 pkt

Liczba różnych układów liter (anagramów) słowa MAMA wynosi ......... .

Luka

Jak się uczyć

Strategia opanowania działu

Kroki w kolejności, w jakiej naprawdę warto je wykonać.

  1. 1

    Na poziomie podstawowym wystarczą reguła mnożenia i reguła dodawania: rozpisz zadanie na kolejne wybory i policz, ile jest możliwości w każdym z nich.

  2. 2

    Na poziomie rozszerzonym zadaj sobie dwa pytania: czy kolejność jest ważna i czy elementy mogą się powtarzać. Kolejność ważna, bez powtórzeń → V(n,k). Kolejność nieważna → C(n,k). Kolejność ważna, z powtórzeniami → nᵏ.

  3. 3

    Dla zadań typu „co najmniej X” lub „co najwyżej X” używaj metody dopełnienia: wszystkie układy minus niespełniające warunku. Często prostsze niż liczenie wprost.

  4. 4

    Liczby z cyfr: zawsze zacznij od cyfr z ograniczeniami (pierwsza ≠ 0, ostatnia parzysta dla parzystych, ostatnia ∈ {0,5} dla podzielnych przez 5). Resztę dolicz potem.

  5. 5

    Anagramy z powtórzeniami: licz powtórzenia każdej litery i dziel n! przez iloczyn silni krotności. Sprawdź podając jeden anagram — czy ma tyle samo każdej litery co oryginał.

  6. 6

    Reguła mnożenia działa dla niezależnych wyborów. Jeśli wybory są powiązane (np. „musi być cyfra parzysta i podzielna przez 3”), trzeba liczyć ostrożniej, czasem przez przypadki.

  7. 7

    Dla zadań typu „X osób w rzędzie, ale dwie konkretne obok siebie” — traktuj parę jako 1 obiekt (klejenie), policz permutacje „klejonych” obiektów, potem pomnóż przez 2! za zamianę w parze.

  8. 8

    Poziom rozszerzony: wzór dwumianowy Newtona jest w karcie wzorów; ćwicz zadania typu „współczynnik przy xᵏ w (ax+b)ⁿ”. Standardowy algorytm: znajdź k w wzorze C(n,k)·aⁿ⁻ᵏ·bᵏ tak, by wykładnik x pasował.

FAQ

FAQ — Kombinatoryka

Ile zadań z kombinatoryki jest na maturze?
CKE nie podaje podziału punktów na działy. Informator CKE określa cały arkusz: na poziomie podstawowym 180 minut i 50 punktów, z czego połowa za zadania zamknięte i połowa za otwarte; na poziomie rozszerzonym 180 minut, 50 punktów i wyłącznie zadania otwarte. Zadania z tego działu bywają też etapem zadań z innych działów.
Jak rozpoznać czy użyć C(n,k) czy V(n,k)?
Test: „Czy zamiana dwóch wybranych elementów miejscami daje inny wynik?”. Jeśli tak (np. wybór prezesa i wiceprezesa — Jan-Anna ≠ Anna-Jan) → wariacja V(n,k). Jeśli nie (np. wybór delegacji 2 osób — Jan i Anna = Anna i Jan) → kombinacja C(n,k). Wariacje są zawsze większe lub równe kombinacjom.
Co robić gdy zadanie ma kilka warunków na raz?
Strategia: rozłóż zadanie na niezależne wybory i użyj reguły mnożenia. Np. „5-literowe słowa z liter A, B, C, D, w których A występuje dokładnie 2 razy” → 1) Wybierz 2 z 5 miejsc na A: C(5,2) = 10. 2) Wypełnij pozostałe 3 miejsca literami BCD: 3³ = 27. Razem 10·27 = 270. Każdy warunek = osobny krok mnożenia.
Jak liczyć „ile jest liczb 3-cyfrowych spełniających...”?
Schemat: 3 pozycje (setki, dziesiątki, jednostki). Najpierw narzuć ograniczenia: setki ≠ 0, jeśli parzyste → jednostki ∈ {0,2,4,6,8}, jeśli podzielne przez 5 → jednostki ∈ {0,5}, jeśli bez powtórzeń → każda następna cyfra z mniejszej puli. Mnóż liczby możliwości każdej pozycji. Przykład: liczb trzycyfrowych parzystych o różnych cyfrach ze zbioru {1, 2, 3, 4, 5, 6} jest 3·5·4 = 60 (cyfra jedności na 3 sposoby, potem cyfra setek na 5 i cyfra dziesiątek na 4).
Czy muszę umieć dwumian Newtona na PP?
Nie. Wzory na (a + b)ⁿ i (a − b)ⁿ oraz symbol Newtona to wymagania zakresu rozszerzonego. W zakresie podstawowym podstawa programowa wymaga zliczania obiektów regułą mnożenia i regułą dodawania; wzory na liczbę permutacji, kombinacji i wariacji także należą do zakresu rozszerzonego.
Jak zrobić powtórkę z kombinatoryki przed maturą?
Sprawdza się taka kolejność. 1) Na poziomie podstawowym wystarczą reguła mnożenia i reguła dodawania: rozpisz zadanie na kolejne wybory i policz, ile jest możliwości w każdym z nich. 2) Na poziomie rozszerzonym zadaj sobie dwa pytania: czy kolejność jest ważna i czy elementy mogą się powtarzać. 3) Dla zadań typu „co najmniej X” lub „co najwyżej X” używaj metody dopełnienia: wszystkie układy minus niespełniające warunku. Na koniec sprawdź się w quizie z kombinatoryki, a potem w pełnym sprawdzianie.

Powiązane działy

Wiedza z działu „Kombinatoryka” przyda Ci się też tutaj:

← Wróć do wszystkich działów matematyki

Kombinatoryka do matury 2027

101 zadań z tego działu w quizie z wyjaśnieniami, powtórkami i oceną AI krok po kroku. Subskrypcja odblokowuje cały katalog i pozostałe przedmioty — anulujesz, kiedy chcesz.

Pełny dostęp od 49 zł/mies. · jednorazowo 59 zł na 30 dni (BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta) · subskrypcję anulujesz w 1 kliknięciu