Matura po latach — czy jest limit wieku i jak zdać maturę jako dorosły

Matura po latach to sprawa dla kogoś, kto skończył szkołę średnią dawno temu i dopiero teraz potrzebuje świadectwa dojrzałości: bo nie zdał egzaminu, bo nigdy do niego nie podszedł albo bo chce dopisać przedmiot do starej matury. Pierwsze pytanie zwykle brzmi: czy w moim wieku to jeszcze możliwe? Drugie: według jakich zasad mam zdawać, skoro od mojej szkoły egzamin zmienił się kilka razy? Odpowiedzi poniżej pochodzą z dokumentu, który opisuje maturę w 2027 roku, czyli z „Informacji o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2026/2027” opublikowanej przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Znajdziesz tu, kto ma prawo przystąpić do egzaminu, którą formułę zdaje dorosły w zależności od ukończonej szkoły, co się dzieje z wynikami z poprzednich lat, gdzie i do kiedy złożyć deklarację, kiedy matura kosztuje i od czego zacząć naukę po długiej przerwie.

Matura po latach a wiek — o czym decydują przepisy

Informacja CKE nie wiąże prawa do matury z wiekiem, tylko z wykształceniem. Sekcja 5 zaczyna się od zdania: „Do egzaminu maturalnego może przystąpić każda osoba, która posiada wykształcenie średnie albo średnie branżowe.” W całym rozdziale o tym, kto zdaje którą formułę, kryteriami są typ ukończonej szkoły i to, czy ktoś już kiedyś podchodził do egzaminu. Rok urodzenia nie pojawia się wśród warunków.

Ten sam dokument mówi to wprost przy osobach, które nigdy nie zdawały matury: osoba uprawniona do przystąpienia do egzaminu, która wcześniej do niego nie przystępowała, może zdawać „niezależnie od tego, kiedy ukończyła kształcenie”, na takich samych zasadach jak uczeń ostatniej klasy. Czterdziestolatek, który skończył liceum w latach dziewięćdziesiątych i nigdy nie zdawał matury, zdaje więc te same przedmioty obowiązkowe co tegoroczny maturzysta.

Pytanie „do ilu lat można zdawać maturę” ma zatem prostą odpowiedź: liczy się dokument o ukończeniu szkoły średniej, nie metryka. Ważniejsze od wieku są dwie inne kwestie: jaką szkołę skończyłeś i czy masz za sobą wcześniejsze podejścia do matury. Od nich zależy formuła egzaminu, zakres przedmiotów i to, czy w ogóle zapłacisz.

Kto może zdawać maturę po latach — wykształcenie średnie według Informacji CKE

Informacja CKE wylicza, kto ma wykształcenie średnie. Dla dorosłych najważniejsze są te sytuacje:

Kim jesteś	Czy masz wykształcenie średnie w rozumieniu Informacji
ukończyłeś 4-letnie liceum ogólnokształcące albo 5-letnie technikum	tak
ukończyłeś 3-letnie liceum, 4-letnie technikum, liceum uzupełniające, liceum profilowane albo technikum uzupełniające	tak
ukończyłeś 4-letnie albo 3-letnie liceum na podstawie egzaminów eksternistycznych	tak
ukończyłeś ponadpodstawową szkołę średnią działającą w systemie oświaty przed 1 stycznia 1999 r.	tak
masz świadectwo szkoły średniej wydane za granicą albo uznane przez kuratora oświaty	tak
ukończyłeś branżową szkołę II stopnia	tak — to wykształcenie średnie branżowe

W słowniczku Informacja definiuje też absolwenta: to osoba, „która ukończyła szkołę ponadpodstawową, szkołę ponadgimnazjalną albo szkołę artystyczną realizującą kształcenie ogólne w zakresie liceum ogólnokształcącego, albo ponadpodstawową szkołę średnią (przed 2005 r.)”. Ostatnia część obejmuje szkoły średnie ukończone przed 2005 r.

Jest też jedna wyraźna granica. Informacja CKE zaznacza: „Przepisy prawa nie przewidują obecnie możliwości przystąpienia do egzaminu maturalnego przez osobę, która ukończyła zasadniczą szkołę zawodową, a następnie zdała egzaminy eksternistyczne z zakresu branżowej szkoły II stopnia.” Jeśli skończyłeś tylko szkołę zawodową, sama nauka do matury nie wystarczy — najpierw potrzebne jest wykształcenie średnie albo średnie branżowe w jednej z form wymienionych w tabeli wyżej.

W jakiej formule zdaje dorosły w 2027 roku — Formuła 2023 czy Formuła 2015

W 2027 roku matura jest przeprowadzana w dwóch formułach: Formule 2023 i Formule 2015. Formuła 2023 opiera się na podstawie programowej z 2024 r., Formuła 2015 — na podstawie programowej z 2012 r. Która z nich dotyczy Ciebie, zależy od szkoły, którą skończyłeś, i od tego, czy zdajesz po raz pierwszy. Tabela poniżej streszcza zestawienie z sekcji 5 Informacji CKE dla najczęstszych sytuacji osób dorosłych.

Ukończona szkoła	Pierwsze podejście w 2027 r.	Kolejne podejście w 2027 r.
3-letnie liceum ogólnokształcące (lata 2005–2022)	Formuła 2015	Formuła 2015
4-letnie technikum (lata 2006–2023)	Formuła 2015	Formuła 2015
szkoła średnia sprzed 2005 r.	Formuła 2023	zwykle Formuła 2023; Formuła 2015 tylko dla tych, którzy pierwszy raz zdawali w 2022 r. i nie zdali
3-letnie liceum ukończone eksternistycznie	Formuła 2015	Formuła 2015
4-letnie liceum ukończone eksternistycznie	Formuła 2023	Formuła 2023
4-letnie liceum, 5-letnie technikum (nowy system)	Formuła 2023	Formuła 2023

2027 to ostatni rok Formuły 2015 dla absolwentów liceum i szkół sprzed 2005 r.

To najważniejsza informacja dla wielu dorosłych. Informacja CKE pisze, że w roku 2027 egzamin w Formule 2015 jest przeprowadzany po raz ostatni m.in. dla absolwentów 3-letniego liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum i technikum uzupełniającego, absolwentów ponadpodstawowych szkół średnich sprzed 2005 r. oraz osób z 3-letnim liceum ukończonym eksternistycznie. Od 2028 r. wszystkie te grupy będą mogły przystąpić wyłącznie do egzaminu w Formule 2023.

Dotyczy to także tych, którzy zaczęli zdawać w Formule 2015 i do 2027 r. nie zdobędą świadectwa. Według Informacji od 2028 r. są zobowiązani przystąpić do egzaminu w Formule 2023 w pełnym zakresie, a „na świadectwie dojrzałości nie ma możliwości łączenia wyników egzaminu maturalnego uzyskanych w dwóch różnych formułach egzaminu”. Jeśli skończyłeś 3-letnie liceum i brakuje Ci jednego przedmiotu, rok 2027 jest ostatnią okazją, żeby zdać go w Formule 2015.

Uwaga: absolwenci 4-letniego technikum mają według Informacji CKE o rok więcej — Formuła 2015 będzie dla nich przeprowadzana jeszcze w 2028 r.

Trzy sytuacje dorosłego maturzysty — co dzieje się z wynikami z poprzednich lat

Informacja CKE opisuje osobno trzy przypadki osób, które skończyły szkołę przed 2027 r. Warto ustalić, który jest Twój, zanim cokolwiek wpiszesz do deklaracji.

Nigdy nie przystąpiłeś do matury

To najprostszy przypadek. Zdajesz na takich samych zasadach jak uczeń ostatniej klasy: wszystkie przedmioty obowiązkowe w części pisemnej i ustnej oraz jeden przedmiot dodatkowy. W deklaracji podajesz te same informacje co uczeń i dodatkowo rok ukończenia kształcenia. Formułę ustalasz według tabeli wyżej: absolwent dawnego liceum sprzed 2005 r. zdaje w Formule 2023, a absolwent 3-letniego liceum — w Formule 2015, po raz ostatni.

Podchodziłeś do matury, ale nie dostałeś świadectwa

Tu kluczowe jest pięć lat. Według Informacji osoba, która nie zdała przedmiotu obowiązkowego, może „w okresie 5 kolejnych lat następujących po roku, w którym przystąpiła do egzaminu maturalnego po raz pierwszy” zdawać wyłącznie te przedmioty, z których nie otrzymała co najmniej 30% punktów. Zdanych egzaminów w tym czasie nie powtarza, a na świadectwie znajdą się wyniki z różnych lat. Informacja ilustruje to przykładem zdającej, która pierwszy raz podeszła do matury w 2019 r., a świadectwo dostała we wrześniu 2024 r. z wynikami z trzech różnych sesji.

Po upływie pięciu lat dawne wyniki przestają się liczyć. Informacja CKE pisze, że osoba, która pierwszy raz zdawała w 2021 r. lub wcześniej i do 2026 r. włącznie nie zdała, w 2027 r. „jest zobowiązana przystąpić do egzaminu w pełnym zakresie”, czyli do wszystkich przedmiotów w obu częściach, łącznie z przedmiotem na poziomie rozszerzonym. Kto więc zdawał maturę wiele lat temu i oblał, w praktyce zaczyna od początku.

Masz maturę i chcesz poprawić wynik albo dopisać przedmiot

Osoba ze świadectwem dojrzałości może w 2027 r. podwyższyć wynik z przedmiotów, które już zdawała, albo przystąpić po raz pierwszy do kolejnego przedmiotu dodatkowego. Nie musi zdawać wszystkiego od nowa. Za nowe wyniki dostaje aneks do świadectwa dojrzałości wydany przez okręgową komisję egzaminacyjną. Jedno ograniczenie: kto ma już świadectwo, nie może zdawać innego języka obcego na poziomie podstawowym niż ten, z którego ma wynik — kolejny język zdaje wyłącznie na poziomie rozszerzonym albo dwujęzycznym.

Matura sprzed 2005 roku — stara matura a nowy egzamin

Absolwenci dawnych szkół średnich mają w Informacji CKE osobny podrozdział. Jeśli do 2026 r. włącznie nie uzyskałeś świadectwa dojrzałości, w 2027 r. zdajesz w Formule 2023 w pełnym zakresie, na zasadach ogólnych. Jeśli masz świadectwo dojrzałości ze starego egzaminu dojrzałości, możesz w Formule 2023 przystąpić po raz pierwszy do wybranego przedmiotu obowiązkowego albo dodatkowego — maksymalnie do 3 przedmiotów obowiązkowych i 6 przedmiotów dodatkowych. Do deklaracji dołączasz wtedy to stare świadectwo dojrzałości.

Jest tu też szczegół dla osób, które zdawały nową maturę w latach 2005–2009: według Informacji, jeśli mają świadectwo, nie mogą przystąpić do egzaminu z matematyki na poziomie podstawowym, a jedynie na poziomie rozszerzonym.

Co trzeba zdać, żeby dostać świadectwo dojrzałości w 2027 roku

Jeśli zdajesz w pełnym zakresie, deklarujesz te same przedmioty co uczeń. Według Informacji CKE przedmioty obowiązkowe to:

Część egzaminu	Przedmiot obowiązkowy
pisemna	język polski na poziomie podstawowym
pisemna	matematyka na poziomie podstawowym
pisemna	język obcy nowożytny na poziomie podstawowym albo język łaciński (łacina wyłącznie w Formule 2023)
ustna	język polski bez określania poziomu
ustna	ten sam język obcy co w części pisemnej (nie dotyczy osób, które wybrały łacinę)

Do tego dochodzi jeden przedmiot dodatkowy na poziomie rozszerzonym. W 2027 r. absolwent zdał egzamin, jeśli z każdego przedmiotu obowiązkowego w części ustnej i pisemnej otrzymał co najmniej 30% punktów oraz przystąpił do części pisemnej z jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. Na rozszerzeniu w 2027 r. wystarczy więc przystąpić — wynik nie jest progiem zdania. Więcej o progu i liczeniu procentów znajdziesz we wpisie ile procent na maturze, żeby zdać.

Wskazówka: od 2028 r. w Formule 2023 dochodzi nowy warunek. Według Informacji CKE trzeba będzie mieć co najmniej 30% punktów z jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. Jeśli planujesz maturę po latach na 2028 r. albo później, wybierz rozszerzenie, z którego realnie zdobędziesz taki wynik.

Informacja zwraca też uwagę na nowość: od 2027 r. wszyscy zdający w Formule 2023 mogą wybrać język łaciński na poziomie podstawowym zamiast języka obcego nowożytnego. Kto wybierze łacinę, nie przystępuje do części ustnej ani z łaciny, ani z żadnego języka obcego. Dla dorosłego, który nigdy nie uczył się angielskiego, to opcja warta przemyślenia — ale tylko w Formule 2023, bo osoba zdająca w Formule 2015 nie może przystąpić do egzaminu z łaciny na poziomie podstawowym.

Deklaracja, termin i miejsce egzaminu — matura dla dorosłych krok po kroku

Deklarację składasz w jednym z dwóch miejsc. Jeśli szkoła, którą ukończyłeś, nadal działa, składasz deklarację A do dyrektora tej szkoły. Dotyczy to też szkół, które z ponadgimnazjalnych stały się ponadpodstawowymi, np. dawnego 3-letniego liceum, które jest teraz 4-letnim. Deklarację B do dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej składasz m.in. wtedy, gdy Twoją szkołę zlikwidowano lub przekształcono, gdy skończyłeś liceum uzupełniające, liceum profilowane albo technikum uzupełniające, gdy masz świadectwo z zagranicy albo gdy ukończyłeś szkołę na podstawie egzaminów eksternistycznych. Jak wypełnić sam formularz, opisujemy w poradniku deklaracja maturalna — jak wypełnić krok po kroku.

Termin jest jeden dla wszystkich: deklarację składa się do 7 lutego 2027 r., a ponieważ ten dzień przypada w niedzielę, również 8 lutego. Po tym terminie nie można już zmienić przedmiotów ani poziomów. Deklarację możesz złożyć papierowo albo elektronicznie przez ZIU-SIOEO. Jeśli jako uczeń nie dostałeś loginu do tego systemu, dyrektor szkoły, którą ukończyłeś, przyznaje Ci dane dostępowe w terminie 14 dni od zgłoszenia zamiaru przystąpienia do egzaminu, bez osobnego wniosku.

Zdajesz w szkole, którą ukończyłeś. Informacja CKE dopuszcza wyjątek dla absolwentów z lat ubiegłych: w uzasadnionych przypadkach można wnioskować o egzamin w innej szkole wskazanej przez dyrektora OKE. Wniosek z uzasadnieniem i deklarację składa się do dyrektora szkoły macierzystej także do 7 lutego 2027 r., a odpowiedź przychodzi nie później niż do 31 marca 2027 r. Czy Twój powód zostanie uznany, rozstrzyga dyrektor OKE, więc warto wcześniej zapytać w okręgowej komisji.

Sama sesja jest taka sama dla wszystkich typów szkół i obu formuł. Według komunikatu dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. o harmonogramie część pisemna zaczyna się 4 maja 2027 r. językiem polskim na poziomie podstawowym, 5 maja jest matematyka, a 6 maja języki obce na poziomie podstawowym. Wyniki ogłoszone zostaną 9 lipca 2027 r. Pełny kalendarz i plan przygotowań na ten rok rozpisaliśmy w przewodniku jak zdać maturę 2027.

Ile kosztuje matura po latach — kiedy absolwent płaci 50 zł

Informacja CKE mówi jasno: osoba przystępująca do egzaminu maturalnego po raz pierwszy nie ponosi żadnych opłat. Płacić trzeba w dwóch sytuacjach. Pierwsza: przystępujesz do egzaminu z tego samego przedmiotu na tym samym poziomie po raz trzeci lub kolejny. Druga: zdajesz przedmiot dodatkowy na tym samym poziomie, który w poprzednich latach był w Twojej deklaracji, ale do egzaminu z niego nie przystąpiłeś. „Kolejny raz” oznacza kolejny rok — termin główny i poprawkowy w tym samym roku liczą się jako jedno podejście.

Opłata wynosi 50 zł brutto za egzamin z każdego przedmiotu na danym poziomie i dotyczy zarówno części ustnej, jak i pisemnej. Wnosi się ją od 1 stycznia do 7 marca 2027 r. na konto wskazane przez dyrektora OKE, a brak opłaty w tym terminie oznacza, że nie przystąpisz do egzaminu. Czy musisz zapłacić, sprawdzisz po zalogowaniu w ZIU-SIOEO. Dyrektor OKE może zwolnić z opłaty osobę o niskim dochodzie — wniosek składa się do 7 lutego 2027 r., a próg dochodu podany w Informacji to 674,00 zł.

Od czego zacząć naukę do matury po latach przerwy

Ta część to nasze rady, nie wymagania egzaminu. Po kilkunastu latach przerwy najtrudniejsze bywa oszacowanie, ile się pamięta. Proponujemy zacząć od rozwiązania jednego pełnego arkusza z matematyki i jednego z polskiego, bez przygotowania i z zegarkiem. Wynik nie musi być dobry — ma pokazać, które działy wymagają nauki od podstaw, a które wystarczy odświeżyć.

Warto też sprawdzić, w jakiej formule zdajesz, zanim kupisz podręczniki. Formuła 2015 opiera się na starszej podstawie programowej, więc absolwent 3-letniego liceum powinien ćwiczyć na arkuszach przygotowanych dla tej formuły, a osoba zdająca w Formule 2023 — na arkuszach z lat 2023–2026. Pomieszanie materiałów to łatwy sposób na stracone tygodnie.

Jeśli pracujesz, plan powinien być mały i regularny: lepiej pięć krótkich sesji w tygodniu niż jedna długa w niedzielę. Proponujemy rozpisać naukę na miesiące, które zostały do maja, i co kilka tygodni wracać do pełnego arkusza, żeby widzieć postęp. Ogólne metody i rozkład powtórek opisujemy w tekście jak przygotować się do matury — plan i metody.

Na matury-online.pl taki start nic nie kosztuje: jest darmowa diagnoza i jeden darmowy arkusz rozwiązywany online, a jeśli wolisz pracę na papierze, znajdziesz tam oficjalne arkusze CKE do pobrania.

Najczęstsze pytania o maturę po latach

Czy jest limit wieku na maturę?

Informacja CKE wiąże prawo do matury z wykształceniem średnim lub średnim branżowym, a nie z wiekiem. Osoba, która nigdy nie zdawała, może przystąpić do egzaminu niezależnie od tego, kiedy ukończyła kształcenie.

Czy mogę zdawać tylko jeden przedmiot?

To zależy od Twojej sytuacji. Jeśli masz świadectwo dojrzałości, możesz zdawać wybrany przedmiot albo wybrane przedmioty. Jeśli nie zdałeś i od pierwszego podejścia nie minęło pięć lat, nie musisz powtarzać przedmiotów, które już zdałeś. Jeśli minęło więcej lat albo nigdy nie zdawałeś — zdajesz w pełnym zakresie.

Czy zdaję w swojej dawnej szkole?

Tak, zasadą jest egzamin w szkole, którą ukończyłeś, także jeśli zmieniła typ, np. z 3-letniego liceum na 4-letnie. Absolwent z lat ubiegłych może w uzasadnionych przypadkach złożyć wniosek o egzamin w innej szkole wskazanej przez dyrektora OKE. Gdy szkoły już nie ma, deklarację składasz do okręgowej komisji egzaminacyjnej.

Czy wynik starej matury się liczy?

Świadectwo dojrzałości sprzed 2005 r. pozwala dopisywać nowe przedmioty bez zdawania całej matury od nowa — do deklaracji dołączasz to świadectwo. Wyniki z niezdanej matury liczą się tylko przez pięć kolejnych lat po roku pierwszego podejścia. Jak uczelnie przeliczają starą maturę w rekrutacji, ustalają same uczelnie — pytaj w dziale rekrutacji wybranej uczelni.

Podsumowanie

Matura po latach nie ma limitu wieku — przepisy pytają o wykształcenie średnie i o to, jaką szkołę skończyłeś. Od tego zależy formuła: absolwenci 3-letniego liceum zdają w 2027 r. ostatni raz w Formule 2015, absolwenci szkół sprzed 2005 r. przy pierwszym podejściu zdają w Formule 2023. Deklarację składasz do 7 lutego 2027 r. w dawnej szkole albo w OKE, za pierwsze podejście nie płacisz, a w 2027 r. na rozszerzeniu wystarczy jeszcze przystąpić. Sprawdź swoją sytuację w tabelach powyżej, a potem zacznij od darmowej diagnozy i jednego pełnego arkusza — reszta planu ułoży się na tej podstawie.