Test maturalny z Polski XIV–XV w. — quiz adaptacyjny z Łokietkiem (1320), Kazimierzem Wielkim (Akademia 1364), unią w Krewie 1385, Grunwaldem 1410 i II pokojem toruńskim 1466. AI ocenia odpowiedzi otwarte według kryteriów CKE.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z dziejów Polski w XIV–XV w. w wersji szkolnej →
O temacie
Quiz online z Polski XIV–XV w. pokrywa okres od zjednoczenia po Łokietku (1320) do końca średniowiecza (1492 — odkrycia geograficzne).
Sesja: 15 pytań w 30 min. CKE testuje: zjednoczenie państwa — Władysław Łokietek (koronacja 20 stycznia 1320 w Krakowie — pierwszy koronowany w katedrze wawelskiej, dotąd Gniezno; pierwsza wielka próba zjednoczenia po 182 latach rozbicia; bitwa pod Płowcami 1331 z Krzyżakami — taktyczne zwycięstwo), Kazimierza Wielkiego (1333–1370 — ostatni piast na tronie, traktat kaliski 1343 z Krzyżakami — odzyskanie Kujaw, włączenie Rusi Halickiej od 1340, kodyfikacja prawa — Statuty Wiślicko-Piotrkowskie ~1346–1347, Akademia Krakowska 12 maja 1364 — druga uniwersytet w Środkowej Europie po Pradze 1348, zjazd krakowski 1364, 'zastał Polskę drewnianą, zostawił murowaną' — budowa zamków obronnych, miast, osadził Żydów), bezkrólewie i Andegawenowie — Ludwik Węgierski (1370–1382, przywilej koszycki 1374 — pierwszy generalny przywilej dla szlachty), Jadwiga (córka Ludwika, koronowana 1384 jako 'król' Polski), unię w Krewie 14 sierpnia 1385 (Jagiełło zobowiązuje się ochrzcić Litwę + 'na wieczne czasy' przyłączyć do Polski), małżeństwo Jagiełły z Jadwigą 1386, chrzest Litwy 1387 (Wilno — biskupstwo), wojnę z Krzyżakami — Wielka Wojna 1409–1411, Grunwald 15 lipca 1410 (Jagiełło + Witold pokonują Krzyżaków, mistrz Ulryk von Jungingen ginie), I pokój toruński 1411 (umiarkowany, brak Pomorza), wojnę 13-letnią (1454–1466 — powstanie pruskie, prośba o włączenie do Polski, II pokój toruński 19 października 1466 — odzyskanie Pomorza Gdańskiego, dolnej Wisły, państwo zakonne staje się lennem Polski), Jagiellonów na tronach 4 państw (Polska, Litwa, Czechy, Węgry — 1490).
Jak działa quiz
W tym quizie
Tematyka i typy zadań zgodne z wymaganiami CKE dla tego przedmiotu. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D. Klasyk matur — najczęstszy typ.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Ustaw w poprawnej kolejności
Ułóż etapy, daty, lub kroki w poprawnej kolejności chronologicznej / logicznej.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
Zakres testu
7 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Quiz testuje walkę Władysława Łokietka o koronę i scalenie ziem polskich. Faza 1: walka o tron z Wacławem II Czeskim (1300 — wygnanie, powrót 1306). Faza 2: zjednoczenie kolejnych dzielnic — Małopolska, Wielkopolska. Konflikt z patrycjatem niemieckim (bunt wójta Alberta w Krakowie 1311–1312 — krwawo stłumiony). Koronacja 20 stycznia 1320 w Krakowie — pierwsza w katedrze wawelskiej (dotąd Gniezno). Wojny z Krzyżakami: bitwa pod Płowcami 27 września 1331 (taktyczne zwycięstwo). AI rozumie symbolikę zmiany miejsca koronacji.
Quiz testuje wielowymiarowe reformy ostatniego Piasta. Polityka zagraniczna: traktat kaliski 1343 (odzyskanie Kujaw od Krzyżaków), włączenie Rusi Halickiej od 1340, układ z Wyszehradu 1335. Prawo: Statuty Wiślicko-piotrkowskie ~1346–1347 (pierwsza kodyfikacja prawa polskiego, osobne dla Małopolski i Wielkopolski). Edukacja: Akademia Krakowska 12 maja 1364 (drugi uniwersytet środkowoeuropejski po Pradze 1348). Gospodarka: rozwój miast (lokacje), górnictwo (Wieliczka), budowa zamków obronnych. Tolerancja: opieka nad Żydami (statut kaliski 1334 potwierdzony, 1356 statut żydowski).
Po śmierci Kazimierza Wielkiego bez męskiego potomka — tron przechodzi do siostrzeńca, Ludwika węgierskiego (1370–1382). Przywilej koszycki 1374 — pierwszy generalny przywilej dla szlachty: obniżenie podatków (poradlne 2 grosze z łana) w zamian za zgodę na sukcesję jednej z córek. Po śmierci Ludwika — bezkrólewie. Wybór Jadwigi andegaweńskiej (córki Ludwika), koronowana 1384 jako 'król' Polski (rex Poloniae, nie regina — by uniknąć pytań o status). Wielka miłość do Wilhelma Habsburga — zerwane na rzecz politycznej unii z Litwą.
Quiz testuje przełomowy moment w dziejach Polski. Unia w Krewie 14 sierpnia 1385 — Władysław Jagiełło (wielki książę litewski) w akcie podejmuje 4 zobowiązania: 1) Przyjąć chrzest z Polską. 2) Ochrzcić Litwę. 3) Odzyskać wszystkie ziemie utracone przez Polskę i Litwę. 4) Przyłączyć Litwę 'na wieczne czasy' do Korony Polskiej. Małżeństwo z Jadwigą 1386 (zerwała zaręczyny z Wilhelmem Habsburgiem). Chrzest Litwy 1387 — biskupstwo wileńskie, ostatni pogański kraj Europy przyjmuje chrześcijaństwo. To była unia personalna (Krewo) — Litwa zachowała odrębność (Witold jako wielki książę).
Quiz testuje najsłynniejszą bitwę polskiego średniowiecza. Przyczyny: konflikt o żmudź (Krzyżacy chcieli odebrać Litwie), polityka Krzyżaków blokująca rozwój Polski. Przebieg: 1409 wybuch wojny, 1410 — kampania letnia. Bitwa pod Grunwaldem 15 lipca 1410: ok. 40 tys. wojska Jagiełły + Witolda vs ok. 27 tys. Krzyżaków. Wielki mistrz Ulryk von Jungingen ginie. Klęska Zakonu Krzyżackiego — największa porażka w jego dziejach. Po Grunwaldzie — nieudane oblężenie Malborka. I pokój toruński 1411 — umiarkowany (zwrot Żmudzi do śmierci Witolda + okup, brak Pomorza). Klasyczny obraz Matejki 'Bitwa pod Grunwaldem' (1878).
Quiz testuje wojnę kończącą polsko-krzyżackie zmagania. Geneza: niezadowolenie miast Pomorza (Gdańsk, Toruń, Elbląg) z rządów Krzyżaków → związek pruski 1440, w 1454 prosi Kazimierza Jagiellończyka o włączenie ziem do Polski. Akt inkorporacji 6 marca 1454. Wojna 13 lat — długa, niekorzystna początkowo (klęska pod chojnicami 1454), zwrot — najem armii (Czarna Husaria), zwycięstwo pod świecinem 1462. II pokój toruński 19 października 1466 — Polska odzyskuje: Pomorze Gdańskie, ziemię chełmińską, michałowską, Warmię, Malbork. Zakon staje się lennem Polski (wielki mistrz hołduje królowi). Dostęp do morza odzyskany!
Quiz testuje ekspansję dynastyczną Jagiellonów. Synowie Kazimierza Jagiellończyka rządzą 4 państwami: Władysław II Jagiellończyk — Czechy (od 1471) i Węgry (od 1490). Jan Olbracht — Polska (1492–1501). Aleksander — Polska (1501–1506). Zygmunt i Stary — Polska (1506–1548). Jagiellonowie kontrolują ogromny obszar od Bałtyku po Adriatyk. AI w zadaniach „Otwarte” wymaga rozumienia, że to Złoty Wiek polskiej polityki dynastycznej — fundament późniejszej potęgi XVI w.
📜 Do zapamiętania
Daty, postacie i pojęcia z działu „Polska w XIV–XV w.”, które wracają w pytaniach maturalnych regularnie.
Na czym potykają się maturzyści
Quiz pokazuje, gdzie najczęściej leci punktacja – sprawdź, czy nie wpadasz w te same pułapki.
Łokietek koronowany w Gnieźnie.
Łokietek koronowany 20 stycznia 1320 w Krakowie (katedra wawelska). To pierwsza koronacja w Krakowie — wszystkie wcześniejsze (Chrobry, Śmiały) w Gnieźnie.
Dlaczego: Symboliczna zmiana miejsca = przesunięcie centrum państwa do Małopolski. Kraków stolicą do końca średniowiecza. AI w zadaniach „Otwarte” wymaga rozumienia tej symboliki.
Unia w Krewie (1385) to unia realna.
Unia w Krewie (1385) to unia personalna — wspólny tylko władca (Jagiełło). Litwa zachowała odrębność (Witold jako wielki książę litewski 1392–1430). Unia realna dopiero lubelska 1569.
Dlaczego: TOP-1 pułapka o uniach polsko-litewskich. Krewo = personalna, Lublin = realna.
Po Grunwaldzie 1410 Polska odzyskała Pomorze Gdańskie.
Po Grunwaldzie 1410 — I pokój toruński 1411 był umiarkowany (zwrot Żmudzi do śmierci Witolda, okup, brak Pomorza). Pomorze odzyskano dopiero w II pokoju toruńskim 1466 (wojna 13-letnia).
Dlaczego: Klasyczna pułapka. Grunwald to militarne zwycięstwo, ale dyplomatyczna porażka. Pomorze = 1466, nie 1411.
Akademia Krakowska założona w 1400 r.
Akademia Krakowska założona 12 maja 1364 (Kazimierz Wielki). W 1400 r. odnowiona przez Władysława Jagiełłę (z fundacji Jadwigi).
Dlaczego: Dwie różne daty: 1364 (założenie) vs 1400 (odnowienie po kryzysie po śmierci Kazimierza). AI w zadaniach „Otwarte” wymaga znajomości obu wydarzeń.
Kazimierz Wielki ożenił się z Jadwigą.
Kazimierz Wielki żył XIV w. (1310–1370). Jadwiga była Andegawenką koronowaną 1384 (14 lat po śmierci Kazimierza). Wyszła za Jagiełłę 1386.
Dlaczego: Anachronizm. Kazimierz nie miał męskiego potomka — stąd Andegawenowie po nim (Ludwik Węgierski → Jadwiga). AI w zadaniach „Zamknięte (A–D)” cofa pełne punkty.
Chrzest Litwy odbył się w 966 r.
Chrzest Litwy odbył się w 1387 r. (po unii w Krewie 1385). 966 to chrzest Polski (Mieszko I) — 421 lat wcześniej.
Dlaczego: Klasyczna pułapka chronologiczna. Litwa była ostatnim pogańskim krajem Europy — chrzest dopiero po 421 latach od Polski. AI cofa pełne punkty.
Strategia
Kolejność kroków, która działa zarówno w quizie, jak i na prawdziwej maturze.
Zadania z działu „Polska w XIV–XV w.” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut i jest za 60 punktów: 45 za zadania zamknięte i krótkiej odpowiedzi oraz 15 za wypowiedź argumentacyjną (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Polska w XIV–XV w.” – przećwicz je w Quizie.
42 pytania w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
