Test sekcji 'Język w użyciu' — pierwsza część arkusza maturalnego z polskiego PP (formuła 2023). AI ocenia notatkę osobno wg 4 kryteriów CKE i generuje mapę luk.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z języka w użyciu (język polski) w wersji szkolnej →

O temacie
Test 'Język w użyciu' został zaprojektowany jako trening arkusza — w 30–60 minutowej sesji dostajesz parę tekstów nieliterackich na pokrewny temat oraz 5–7 zadań w formacie CKE, zanim popełnisz te same błędy na maturze.
Bloki kompetencji testowane przez quiz: 1) Czytanie ze ZROZUMIEniem — wyszukiwanie informacji jawnych (eksplicytnych) i ukrytych (implicytnych), hierarchizacja, wnioskowanie z przesłanek w tekście (nie z własnej wiedzy!).
3) Funkcje wypowiedzi językowych — model Romana Jakobsona, 6 funkcji:
Quiz testuje rozpoznawanie funkcji po wykładnikach w autentycznych fragmentach. AI ocenia w trybie 'notatka' osobno każde kryterium i pokazuje, gdzie tracisz punkty. 5) Środki stylistyczne i językowe w tekstach nieliterackich — metafora konceptualna, epitet, frazeologizm, kolokwializm, neologizm, stylizacja, ironia, hiperbola.
Test wymaga rozpoznawania w autentycznych fragmentach prasy/eseistyki/popularnonaukowych tekstów. 6) Style funkcjonalne polszczyzny — publicystyczny (prasa, perswazja, retoryka), naukowy (terminologia, obiektywizm, przypisy), popularnonaukowy (popularyzacja wiedzy), eseistyczny (refleksja autora, subiektywizm), urzędowy (formuły, formalność), potoczny (luźny, ekspresywny).
Quiz testuje rozpoznawanie stylu po cechach. 7) Spójność tekstu — kohezja (zewnętrzne wskaźniki: zaimki, spójniki, powtórzenia leksykalne, paralelizm składniowy) vs koherencja (wewnętrzna logika treści, ciąg przyczynowo-skutkowy). 8) Implikacja vs presupozycja (PR) — implikacja to wniosek logiczny wynikający z wypowiedzi; presupozycja to założenie poprzedzające wypowiedź.
Klasyczny przykład: 'Adam przestał pić' implikuje 'Adam teraz nie pije', presuponuje 'Adam dawniej pił'. Test PR pyta zwykle o presupozycję. Quiz wymusza parafrazowanie myśli autorów.
Sugerowana strategia treningu:
Powtórz 2–3 razy dla różnych par tekstów. 6) Szósta sesja „Praca z tekstem” — 5–7 zadań do pary tekstów (pełna symulacja arkusza), ~45 min. Quiz wymusza praktykę z prawdziwymi tekstami nieliterackimi (publicystyczne, popularnonaukowe, eseistyczne — przykłady: artykuły o muzeach, AI, czytelnictwie, języku, kulturze cyfrowej, edukacji), 400–700 słów każdy, na pokrewny temat.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.

Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 382 pytania w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wybierz wszystkie poprawne
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.
Typ zadania w tym banku.
Zakres testu
12 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
AI generuje na każdą sesję parę autentycznych tekstów (publicystycznych, popularnonaukowych lub eseistycznych) 400–700 słów każdy, na pokrewny temat (np. muzea cyfrowe vs tradycyjne, AI w edukacji, czytelnictwo wśród młodzieży, etyka mediów społecznościowych). Zadania testują dwa typy informacji: 1) Jawne/eksplicytne — wprost wyrażone w tekście (data, definicja, teza autora — szukasz konkretnego zdania); 2) Ukryte/implicytne — wynikające z wnioskowania w tekście, ale nie powiedziane wprost (intencja autora, ironia, sugerowana ocena, kontekst kulturowy). „Prawda/Fałsz”: 10 zdań do oceny prawdy/fałszu — każde wymaga znalezienia potwierdzenia/zaprzeczenia w tekście. Pułapka: zdanie pozornie pasujące do treści, ale fałszywe w detalu (np. tekst mówi 'większość', zdanie testowe mówi 'wszyscy' — fałsz). „Otwarte”: 'Wskaż główną tezę autora w 1 zdaniu własnymi słowami'. AI sprawdza: 1) parafraza (nie cytat); 2) trafność (centralna teza, nie poboczny argument); 3) zwięzłość (1 zdanie). „Otwarte”: 'Jakie argumenty autora prowadzą go do tezy X?' — odpowiedź wymaga wskazania 2 argumentów + ich syntezy (nie tylko cytowania). Quiz wymaga ścisłej dyscypliny tekstowej — co nie jest w tekście, nie może być w odpowiedzi.
CKE testuje to w zadaniach typu 'Co wynika z fragmentu?', 'Jakie założenia przyjmuje autor?', 'Dlaczego autor podaje przykład X w paragrafie Y?'. „Zamknięte (A–D)”: 'Z którego paragrafu wynika, że autor jest sceptyczny wobec X?' — wymaga zidentyfikowania fragmentu z sygnałami sceptycyzmu (czasowniki modalne 'rzekomo', 'jakoby', cytaty w cudzysłowie ironicznym, pytania retoryczne). „Otwarte”: 'Wymień 2 najważniejsze powody, dla których autor krytykuje Y' — zadanie wymagające hierarchizacji argumentów (które są główne, które poboczne). AI sprawdza: 1) wybór 2 najważniejszych argumentów (nie pierwszych z brzegu); 2) ich poprawne sformułowanie własnymi słowami; 3) brak nadinterpretacji (nie dodawania znaczenia, którego w tekście nie ma). Pułapka najczęściej łapana: wnioskowanie z własnej wiedzy (np. uczeń pisze 'autor krytykuje X bo X jest niemoralne' — gdy w tekście nie ma argumentu moralnego, tylko ekonomiczny). AI w mapie luk klasyfikuje to jako 'wnioskowanie spoza tekstu' i sugeruje powrót do tekstu. „Praca z tekstem” pytań do fragmentu często ma 1–2 zadania o wnioskowanie + 1 zadanie o hierarchizację — quiz wymusza znajomość różnicy między 'co tekst mówi' a 'co tekst sugeruje'.
Rozstrzygnij i uzasadnij'. AI w sesji testowej sprawdza: 1) Czy uczeń rozstrzygnął jednoznacznie (tak/nie/częściowo — nie 'może być tak, może być tak'); 2) Czy odniósł się do tekstu 1 (cytat 'autor tekstu pierwszego twierdzi…' lub parafraza); 3) Czy odniósł się do tekstu 2 (analogicznie); 4) Czy odpowiedź jest własnymi słowami (parafraza ≠ cytat).
Model Romana Jakobsona — 6 funkcji języka, każda związana z 1 elementem aktu komunikacji: 1) Informatywna/poznawcza (kontekst) — przekaz informacji, fakty, definicje. Wykładniki: 3. os., neutralność stylistyczna, dane. Przykład: 'Powieść została wydana w 1890 roku'. 2) Ekspresywna (nadawca) — emocje i postawa nadawcy. Wykładniki: 'moim zdaniem', 'mój', 'niestety', wykrzyknienia, 1. os. Przykład: 'Cieszę się, że…', 'Niestety…'. 3) Impresywna (odbiorca) — wpływ na odbiorcę. Wykładniki: tryb rozkazujący, 'pamiętajmy', 2. os. mn., apele, pytania retoryczne. Przykład: 'Czytajmy więcej!', 'Pamiętajcie o…'. 4) Poetycka (komunikat) — nacisk na formę wypowiedzi. Wykładniki: środki stylistyczne, rytm, rymy, gra słów, aliteracje. Przykład: 'Coca-Cola — orzeźwienie dla każdego' (rytm, aliteracja). Uwaga: może być w reklamie, sloganie, tytule, nie tylko w wierszu! 5) Fatyczna (kontakt) — podtrzymanie kontaktu z odbiorcą. Wykładniki: 'Halo?', 'Słyszysz mnie?', 'rozumiesz?', 'no właśnie'. 6) Metajęzykowa (kod) — wypowiedzi o języku. Wykładniki: definicje, wyjaśnienia terminów. Przykład: 'Słowo 'kohezja' oznacza spójność tekstu'. „Zamknięte (A–D)”: 'Jaka funkcja dominuje w zdaniu: 'Pamiętajmy, że czytanie jest podstawą edukacji'?' — odpowiedź impresywna (tryb rozkazujący + apel + 2. os. mn.). „Dopasuj”: 'Funkcja → wykładnik' — Informatywna → fakty/3.os, Ekspresywna → 'mój'/'niestety', Impresywna → rozkaźnik/2.os.mn, poetycka → rymy/rytm/gra słów, Fatyczna → 'rozumiesz?', Metajęzykowa → definicje. AI sprawdza komplet 6 par. Pułapka najczęściej łapana: pomylenie ekspresywnej z impresywną (obie 'dotyczą emocji'). AI w mapie luk klasyfikuje to i sugeruje powrót do kierunku funkcji (ekspresywna = wewnątrz, od nadawcy; impresywna = na zewnątrz, do odbiorcy).
Quiz przeznacza mu osobny tryb: AI ocenia napisaną notatkę wg 4 kryteriów CKE i daje feedback. B) zestawienie stanowisk — czy notatka syntetyzuje (wspólne tezy, różnice, różne aspekty), a nie tylko streszcza po kolei. Synteza wymaga sformułowań typu 'Obaj autorzy zgadzają się, że…', 'Różnią się jednak…', 'Pierwszy podkreśla X, drugi Y'. C) spójność i logika — czy notatka ma logiczny tok (wstęp/teza → rozwinięcie → wnioski), wskaźniki zespolenia ('jednak', 'ponadto', 'w przeciwieństwie'). D) poprawność językowa, ortograficzna, interpunkcyjna — max 2 błędy razem (językowe + ortograficzne + interpunkcyjne). Uwaga: literówka liczy się jak ortografia, brak przecinka jak interpunkcja. Limit długości: 60–90 wyrazów. Łącznie 2/4'. Quiz powtarza notatkę z różnymi parami tekstów aż dostaniesz 4/4 minimum w 2 kolejnych sesjach.
Quiz w trybie 'notatka' uczy wzorcowej struktury 60–90 wyrazów. Szablon 5-częściowy (sprawdzony w praktyce maturalnej): 1) Zdanie teza-zbiorcza (1–2 zdania, ~15–20 słów) — sformułowanie wspólnego tematu obu tekstów. Przykład: 'Oba teksty podejmują problem X, lecz autorzy ujmują go z różnych perspektyw'. 2) Stanowisko autora 1 (1–2 zdania, ~15–20 słów) — z identyfikacją. Przykład: 'Autor pierwszego tekstu twierdzi, że X jest Y, ponieważ Z'. 3) Stanowisko autora 2 (1–2 zdania, ~15–20 słów) — z identyfikacją + wskazanie relacji do autora 1. Przykład: 'Z kolei autor drugiego tekstu uważa, że X jest A, gdyż B' lub 'Drugi autor pogłębia tę myśl, dodając…'. 4) Zestawienie (1–2 zdania, ~15–20 słów) — synteza: wspólne tezy, różnice, różne aspekty. Przykład: 'Obaj autorzy zgadzają się co do Y, lecz różnią się w ocenie Z' lub 'Pierwszy skupia się na X, drugi na Y, ale obaj wskazują na…'. 5) Wniosek (opcjonalnie, 1 zdanie, ~10 słów) — co z tego wynika dla czytelnika. Liczba wyrazów: ~80–85 (idealne 'okno' 60–90). Klucz stylistyczny: neutralny (3. os., brak emocji, brak 'moim zdaniem'). Funkcja dominująca: informatywna. Unikaj: cytatów (paraphraseuj!), pierwszej osoby ('myślę', 'uważam'), środków ekspresywnych. Wskaźniki zespolenia polecane: 'natomiast', 'z kolei', 'ponadto', 'jednakże', 'w przeciwieństwie do', 'obaj autorzy', 'oba teksty'. Quiz pokazuje przykładową notatkę wzorcową na 4/4 po każdej sesji jako benchmark. „Zamknięte (A–D)” testuje też: 'Ile wyrazów może maksymalnie mieć notatka syntetyzująca?' — 90.
Najczęstsze w arkuszach: 1) Metafora — przeniesienie znaczenia ('puszka Pandory współczesnych mediów'); 2) Epitet — określenie nadające oceniającą wartość ('haniebny zwyczaj', 'błyskotliwa diagnoza'); 3) Frazeologizm — utarte połączenie wyrazowe ('rzucić światło na', 'pójść z duchem czasu'); 4) Kolokwializm — wyrażenie potoczne w tekście wysokim ('zwykli ludzie nie kupują tej narracji'); 5) Neologizm — nowo utworzone słowo lub znaczenie ('cyberprzemoc', 'fakenewsy'); 6) Stylizacja — naśladowanie innego stylu (archaizacja, dialektyzacja, biblicyzm); 7) Ironia — wyrażanie odwrotnej oceny; 8) Hiperbola — wyolbrzymienie ('katastrofa cywilizacyjna'); 9) Pytanie retoryczne — pytanie bez intencji odpowiedzi; 10) Paralelizm składniowy — powtórzenie konstrukcji. „Dopasuj”: 'środek → przykład'. AI sprawdza komplet. „Zamknięte (A–D)”: 'Jaki środek stylistyczny zastosowano w wyrażeniu 'X'?' — pułapka pomiędzy metaforą a epitetem (każdy epitet to często metafora, ale nie każda metafora to epitet). „Otwarte”: 'Jaką funkcję pełni środek X w argumentacji autora?' — wymaga połączenia rozpoznania + interpretacji (środek + funkcja w kontekście). Pułapka: uczeń identyfikuje środek poprawnie ('to metafora'), ale nie wyjaśnia funkcji (np. 'wzmocnienie krytyki', 'sugestia ironii', 'apel emocjonalny'). Quiz wymusza znajomość roli środka, nie tylko jego nazwy.
6 głównych styli: 1) Publicystyczny — prasa (artykuły, felietony, komentarze, eseje). Cechy: perswazja, retoryka, ekspresywność, ocenność, użycie środków stylistycznych, jasna teza autora. Przykład: 'Wyborcza' artykuły, Gazeta.pl eseje. 2) Naukowy — teksty akademickie. Cechy: terminologia specjalistyczna, obiektywizm, definicje, przypisy, neutralność emocjonalna, struktura logiczna (teza-uzasadnienie). Przykład: artykuły naukowe, rozprawy. 3) Popularnonaukowy — popularyzacja wiedzy. Cechy: terminologia objaśniana, analogie z życia codziennego, neutralność, ale dostępność stylistyczna. Przykład: 'National Geographic', 'Wiedza i Życie', popularnonaukowe artykuły w prasie. 4) Eseistyczny — autorska refleksja. Cechy: subiektywizm, 1. osoba, dygresje, środki stylistyczne, brak rygorystycznej struktury. Przykład: Kapuściński, Tischner, Kąkolewski. 5) Urzędowy — pisma oficjalne. Cechy: formuły standardowe, bezosobowość, formalność, terminologia prawna. Przykład: ustawy, umowy, pisma urzędowe. 6) Potoczny — codzienny język. Cechy: luźność, ekspresywność, kolokwializmy, składnia uproszczona. Przykład: rozmowy, social media, blogi nieoficjalne. „Zamknięte (A–D)”: 'Jaki styl dominuje w fragmencie X?' — wymaga rozpoznania po cechach. Pułapka: publicystyczny vs eseistyczny (oba mają środki stylistyczne, oba mogą być subiektywne). Różnica: publicystyczny ma jasną tezę + argumentację skierowaną do masowego odbiorcy (perswazja); eseistyczny ma refleksję + dygresje skierowane do refleksyjnego odbiorcy (subiektywność). „Dopasuj”: 'styl → cecha dominująca'. AI sprawdza poprawne dopasowanie. Quiz testuje także pułapki pomyłek: popularnonaukowy często mylony z naukowym (różnica: dostępność/specjalistyczność), eseistyczny z publicystycznym (refleksja vs perswazja).
Spójność tekstu ma 2 wymiary: 1) Kohezja (spójność powierzchniowa, zewnętrzna) — środki językowe łączące zdania: a) zaimki (anafory: 'on', 'ten', 'ta sama'; katafory: 'następujące', 'poniższe'); b) spójniki ('jednak', 'ponadto', 'natomiast', 'wszakże'); c) powtórzenia leksykalne (powtarzanie kluczowych terminów); d) paralelizm składniowy (powtarzanie konstrukcji); e) elipsy (pomijanie znanego z kontekstu); f) wskaźniki zespolenia ('z kolei', 'w przeciwieństwie do', 'obaj autorzy'). 2) Koherencja (spójność logiczna, wewnętrzna) — sensowne związki między treściami: a) ciąg przyczynowo-skutkowy (X → Y); b) hierarchia myśli (teza → argumenty → wnioski); c) jedność tematyczna (wszystkie zdania o jednym temacie); d) logika argumentacji (premissy prowadzą do konkluzji); e) brak sprzeczności wewnętrznych. Różnica: tekst może być kohezyjny (mieć zaimki, spójniki) ale niekoherentny (zaimki nie odsyłają sensownie, spójniki łączą sprzeczne myśli). Kohezja = forma, koherencja = treść. „Zamknięte (A–D)”: 'Co to jest kohezja?' — odpowiedź: zewnętrzne wskaźniki spójności (zaimki, spójniki, powtórzenia). AI w mapie luk klasyfikuje to jako 'klucz pojęciowy' i sugeruje powtórzenie obu definicji razem. „Dopasuj”: 'środek → typ spójności' (zaimek → kohezja, ciąg przyczynowy → koherencja, spójnik → kohezja, hierarchia argumentów → koherencja). To pojęcie krytyczne dla notatki syntetyzującej — kryterium C wymaga obie: kohezji (wskaźniki zespolenia 'natomiast', 'z kolei') + koherencji (logiczny tok: teza → stanowiska → zestawienie → wniosek). Quiz w trybie 'notatka' osobno ocenia kohezję i koherencję.
Struktura poprawnego uzasadnienia: 1) Teza (zdanie odpowiadające na pytanie); 2) Argument (oparty na tekście, parafrazowany); 3) Wskazanie miejsca w tekście (paragraf, fragment — czasami wymagane, czasami opcjonalne); 4) Wniosek (powiązanie z tezą). Rozstrzygnij i uzasadnij'. Wzorzec odpowiedzi 2/2: 'Tak, autor zgadza się z tezą X. W paragrafie 3 stwierdza, że Y (parafraza), co potwierdza tę tezę'. Zawiera: rozstrzygnięcie + argument z tekstu + lokalizację + wniosek logiczny. AI sprawdza: 1) Jednoznaczne rozstrzygnięcie (tak/nie/częściowo — nie 'może być tak'); 2) Argument z tekstu (parafrazowany, nie zacytowany); 3) Logika połączenia argumentu z tezą. „Otwarte”: pełne zadanie z parą tekstów + uzasadnieniem. AI sugeruje powtórki konkretnych zadań aż uczeń opanuje strukturę.
Najczęstsze typy frazeologizmów: 1) Biblijne — 'hiobowe wieści' (złe wiadomości, od Hioba), 'judaszowy pocałunek' (zdradziecki gest), 'salomonowy wyrok' (mądrosna decyzja), 'manna z nieba' (niespodziewana pomoc), 'baranek ofiarny' (niewinny ucierpiał za innych), 'umywać ręce' (od Piłata — odmowa odpowiedzialności). 2) Mitologiczne — 'puszka Pandory' (źródło problemów), 'pięta Achillesa' (słaby punkt), 'syzyfowa praca' (bezowocny wysiłek), 'nić Ariadny' (rozwiązanie zagadki), 'koń trojański' (ukryte zagrożenie), 'gordyjski węzeł' (problem nie do rozwiązania). 3) Historyczne — 'po kowalsku' (siłowo), 'jak pies z kotem' (źle), 'kij w mrowisko' (zamieszanie). 4) Publicystyczne neologizmy — 'rzucać kłody pod nogi', 'pójść z duchem czasu', 'wziąć byka za rogi', 'maczać palce'. „Zamknięte (A–D)”: 'Co oznacza frazeologizm 'puszka Pandory' w tekście?' — odpowiedź: źródło niekontrolowanych problemów. Pułapki: pomylenie 'pięty Achillesa' (słabość) z 'piętą achillesową' (też słabość, ale rzadziej) — zaakceptowane obie formy. AI klasyfikuje błędne odpowiedzi i sugeruje powtórkę grupy 'biblijne' lub 'mitologiczne'. „Dopasuj”: 'frazeologizm → znaczenie'. AI sprawdza komplet. „Otwarte”: 'Wyjaśnij znaczenie frazeologizmu X w kontekście tekstu' — wymaga znajomości znaczenia + kontekstu użycia (czy autor używa frazeologizmu dosłownie czy ironicznie). Klasycznie testowane w sekcjach o kulturze, edukacji, mediach.
Implikacja = wniosek logiczny wynikający z wypowiedzi. Presupozycja = założenie poprzedzające wypowiedź (warunek jej sensowności). Klasyczny przykład testowany w arkuszach: 'Adam przestał pić'. a) implikacja: 'Adam teraz nie pije' (logiczny wniosek z 'przestał'). b) presupozycja: 'Adam dawniej pił' (warunek sensowności — bez wcześniejszego picia nie ma 'przestania'). Różnica: implikacja jest wprzód (po wypowiedzi), presupozycja jest wstecz (przed wypowiedzią). Inne przykłady: 'Król Francji jest łysy' presuponuje 'istnieje król Francji'. 'Dlaczego Jan zbił szybę?' presuponuje 'Jan zbił szybę' (pytanie zakłada fakt). 'Kasi już nie boli głowa' presuponuje 'Kasię bolała głowa'. AI w mapie luk klasyfikuje to jako 'klucz pojęciowy logiki języka' i sugeruje powtórzenie obu definicji + 3 przykładów. „Otwarte” PR: 'Wskaż 2 presupozycje zdania 'Politycy w końcu zrozumieli, że klimat się ociepla'' — odpowiedź wymaga zidentyfikowania: 1) 'klimat się ociepla' (presuponowane jako fakt); 2) 'politycy dotąd nie rozumieli' ('w końcu' presuponuje wcześniejsze niezrozumienie). AI sprawdza obie. Ten temat klasycznie pojawia się w arkuszach PR przy zadaniach o retoryce manipulacyjnej i argumentacji ukrytej. Quiz wymusza znajomość różnicy + umiejętność rozpoznania w autentycznych zdaniach.
📚 Do zapamiętania
Pojęcia teoretycznoliterackie i historycznoliterackie z działu „Język w użyciu” – test sprawdza ich rozumienie w kontekście, nie samą definicję.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Cytuję fragment tekstu jako odpowiedź na zadanie otwarte
Parafrazuję myśl autora własnymi słowami, ewentualnie krótki cytat wbudowany w zdanie
Dlaczego: Klucz do uniknięcia: 'autor twierdzi, że…' (parafraza) zamiast ''X jest Y' — pisze autor' (cytat).
W zadaniu 'Czy z obu tekstów wynika to samo?' uzasadniam tylko jednym tekstem
Rozstrzygam (tak/nie) + odnoszę się do obu tekstów z konkretnymi argumentami
Dlaczego: Klucz: zawsze w odpowiedzi porównawczej dwa zdania referencyjne (jedno o tekście 1, drugie o tekście 2).
Notatka syntetyzująca ma 95 wyrazów — drobne przekroczenie
Notatka musi mieścić się w 60–90 wyrazach. 91 wyrazów = utrata punktu w kryterium D
Dlaczego: Quiz w trybie 'notatka' bezwzględnie liczy wyrazy. AI pokazuje wynik: '92 wyrazy — przekroczenie. Mechanizm CKE jest surowy: nie ma tolerancji 'drobnego przekroczenia'. Quiz wymusza tę dyscyplinę w każdej powtórce notatki.
Notatka syntetyzująca streszcza po kolei tekst 1 i tekst 2
Notatka zestawia stanowiska autorów — wspólne tezy, różnice, różne aspekty zagadnienia
Dlaczego: Quiz w trybie 'notatka' sprawdza kryterium B (zestawienie). AI klasyfikuje notatkę jako streszczenie jeśli: 1) brak sformułowań typu 'obaj autorzy', 'oba teksty', 'natomiast', 'z kolei', 'w przeciwieństwie do'; 2) struktura 'paragraf 1: tekst 1, paragraf 2: tekst 2'; 3) brak wspólnego wniosku lub wskazania różnicy. Klucz: zawsze w notatce musi pojawić się sformułowanie 'zestawiające' (np. 'Obaj autorzy zgadzają się, że…', 'Różnią się jednak w ocenie…', 'Pierwszy podkreśla X, drugi Y'). AI w mapie luk pokazuje konkretne miejsce w notatce gdzie brakuje zestawienia.
Funkcja ekspresywna i impresywna to to samo (obie dotyczą emocji)
Ekspresywna = emocje nadawcy ('cieszę się', 'niestety'). Impresywna = wpływ na odbiorcę (rozkaźniki, apele, perswazja)
Dlaczego: „Zamknięte (A–D)” testuje rozróżnienie funkcji. AI w mapie luk klasyfikuje to jako 'klucz pojęciowy modelu Jakobsona' i sugeruje powtórzenie kierunku funkcji: ekspresywna = wewnątrz (od nadawcy do nadawcy — autor wyraża siebie); impresywna = na zewnątrz (od nadawcy do odbiorcy — autor wpływa na czytelnika). „Dopasuj” testuje to też: ekspresywna → 'moim zdaniem', 'niestety', 1.os.; impresywna → tryb rozkazujący, 2.os.mn., 'pamiętajmy', apele. Quiz wymusza pamięć mnemoniczną: Eks-presywna = Ekspresja Nadawcy; Im-presywna = Impuls dla Odbiorcy.
W zadaniu otwartym piszę długą, rozwiniętą odpowiedź z własnymi przykładami z literatury
Odpowiadam zwięźle, tylko na podstawie tekstu, dokładnie tyle ile poproszono
Dlaczego: Quiz w trybie „Otwarte” ocenia zgodność z poleceniem. AI klasyfikuje odpowiedź jako 'wykraczająca poza tekst' jeśli zawiera: 1) przykłady z literatury, których nie ma w tekstach; 2) cytaty z innych autorów; 3) odwołania do własnej wiedzy historycznej/kulturowej; 4) dygresje. Polecenie CKE: 'Udzielaj tylu odpowiedzi, o ile Cię poproszono. Odpowiadaj tylko na podstawie tekstów'. Nadmiar nie pomaga — szkodzi. Klucz: po napisaniu odpowiedzi sprawdź, czy każde zdanie pochodzi z tekstu (parafrazuje go), a nie z głowy ucznia. Quiz uczy dyscypliny tekstowej: jak rozprawka argumentacyjna (PR) wymaga rozszerzenia, tak 'Język w użyciu' wymaga ściślejszej dyscypliny.
W zadaniu z kilkoma odpowiedziami daję 1 poprawną i 1 błędną
Jeśli nie jestem pewien — wybieram tylko jedną odpowiedź, w którą wierzę najbardziej
Dlaczego: Kiedy wahasz się przy drugiej odpowiedzi, zaznacz tylko pewną, zamiast dopisywać drugą na chybił trafił. Informator CKE przypomina w poleceniu: „Udzielaj tylu odpowiedzi, o ile Cię poproszono”.
Notatka ma 3 błędy ortograficzne, ale treść jest super
Maksymalnie 2 błędy (językowe + ortograficzne + interpunkcyjne razem). Sprawdzam dwukrotnie
Dlaczego: Quiz w trybie 'notatka' bezwzględnie liczy 4 typy błędów: a) ortograficzne (literówki, błędne formy 'rz'/'ż', 'h'/'ch'); b) interpunkcyjne (brakujące/zbędne przecinki, niewłaściwe znaki); c) językowe (błędne formy gramatyczne, np. 'którzy mówią się' zamiast 'mówią'); d) stylistyczne (kolokwializmy w tekście wysokim, powtórzenia, niejasność). AI po napisaniu pokazuje typ + lokalizację każdego błędu: 'błąd ortograficzny: 'rzeczywistość' (zła pisownia, powinno być 'rzeczywistość')'. Klucz: dwukrotne czytanie przed wysłaniem (raz na sens, raz na formę).
W zadaniu 'oceń prawdziwość' jedno P i jedno F dało 'połowę punktu'
Zadanie 0–1 z dwoma stwierdzeniami: oba poprawne = 1 pkt. Jedno błędne = 0 pkt
Dlaczego: Quiz w trybie „Prawda/Fałsz” testuje 10 zdań do oceny prawdy/fałszu. AI w mapie luk klasyfikuje to jako 'błędne rozumienie punktacji' i sugeruje ostrożność — lepiej zostawić niepewne zdanie (dostać 0 grupy) niż zgadywać i stracić cały punkt grupy.
Funkcja poetycka pojawia się tylko w wierszach i literaturze pięknej
Funkcja poetycka = nacisk na formę wypowiedzi (środki, rytm, gra słów) — może być w reklamie, slogancie, eseju, tytule
Dlaczego: „Zamknięte (A–D)”: 'Jaka funkcja dominuje w sloganie 'Coca-Cola — orzeźwienie dla każdego'?' — poetycka (rytm, aliteracja 'k'-'k', krótkość frazy). Pułapka: uczeń wybiera 'impresywną' (bo to reklama = wpływ) lub 'ekspresywną' (bo wykrzyknienie domyślne) zamiast poetyckiej. AI w mapie luk klasyfikuje to jako 'pomyłka funkcji poetyckiej' i sugeruje: funkcja poetycka = atrakcyjność formy, niezależnie od gatunku. Reklamy, tytuły, hasła polityczne, slogany sportowe = często poetyckie. Quiz testuje rozpoznawanie funkcji w autentycznych fragmentach prasy, gdzie funkcja poetycka mieszania się z impresywną (perswazja). Klucz: jeśli widzisz rytm/rym/grę słów = funkcja poetycka jest obecna (może być dominująca lub współwystępująca).
Pisząc notatkę nie zaznaczam, który autor co mówi (piszę 'autorzy twierdzą…')
W notatce muszą być stanowiska obu autorów, identyfikowalne (nazwiska lub peryfraza 'autor pierwszego tekstu')
Dlaczego: Quiz w trybie 'notatka' sprawdza kryterium A (stanowisko każdego autora). AI klasyfikuje notatkę jako 'brak rozróżnienia autorów' jeśli używa wyłącznie: 'autorzy twierdzą', 'obaj autorzy uważają', 'według autorów' — bez wskazania 'pierwszy autor / drugi autor' lub konkretnych nazwisk. Klucz: zawsze w notatce musi pojawić się rozróżnienie 'autor pierwszego tekstu' + 'autor drugiego tekstu' (lub nazwiska jeśli teksty są podpisane). Wyjątkowo można użyć peryfraz: 'pierwsza autorka', 'drugi tekst głosi'. AI po sprawdzeniu pokazuje: 'identyfikacja A1=tak, A2=nie' → strata punktu. Quiz wymusza tę dyscyplinę w każdej powtórce notatki.
Implikacja i presupozycja to to samo — obie dotyczą ukrytych treści
Implikacja = wniosek logiczny wynikający z wypowiedzi. Presupozycja = założenie poprzedzające wypowiedź
Dlaczego: AI w mapie luk klasyfikuje to jako 'klucz logiki języka' i sugeruje powrót do klasycznego przykładu 'Adam przestał pić': implikacja (po wypowiedzi) = 'Adam teraz nie pije'; presupozycja (przed wypowiedzią) = 'Adam dawniej pił'. Mnemonik: imPLIKacja = płynie z wypowiedzi (skutek); preSUpozycja = suwa się pod wypowiedź (założenie). „Otwarte” PR: 'Wskaż 2 presupozycje zdania Y' — wymaga zidentyfikowania 2 założeń ukrytych. Quiz testuje to też w autentycznych zdaniach publicystycznych ('Politycy w końcu zrozumieli, że X' — presuponuje: 'X jest faktem' + 'politycy dotąd nie rozumieli'). PR często testuje to przy analizie retoryki manipulacyjnej.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Język w użyciu” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.
Wybierz wszystkie poprawne
Do wyboru:
Analiza wielopoziomowa wypowiedzi. Minister oświadczył, że sytuacja jest pod kontrolą, choć wszyscy wiedzieli, że to nieprawda.
To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.
Jak zacząć
Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Język w użyciu”. Cztery kroki:
Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.
Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.
Wskazujesz „Język w użyciu” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Wybór epoki obejmuje też wszystkie jej lektury. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.
Obok w kreatorze: 📚 Teoria literatury · ✍️ Pisanie (rozprawka, esej) · 🌐 Współczesność
Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do dział „Język w użyciu” adaptacyjnie.
Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Język w użyciu”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.
Najszybsza droga
Załóż konto i uruchom quiz z języka w użyciu — pierwsze pytanie w minutę.
Znajomość epoki lub działu: pojęć, twórców, utworów i umiejętności potrzebnych do pracy z tekstem. Zakres odpowiada wymaganiom podstawy programowej z języka polskiego (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte: wybór odpowiedzi, wielokrotny wybór, dopasowanie, luki w tekście, pytania otwarte i tematy wypracowań. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte i wypracowania ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jedną epokę lub jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie podstawowym to 60 punktów: 10 za test „Język polski w użyciu”, 15 za test historycznoliteracki i 35 za wypracowanie (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Język w użyciu” – przećwicz je w Quizie.
382 pytania w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).