Wiesz, za co są punkty
Kryteria oceny omówione krok po kroku, z sytuacjami, w których praca dostaje zero: błąd kardynalny, brak lektury obowiązkowej, praca nie na temat albo krótsza niż 400 wyrazów.
Język polski · poziom rozszerzony
Kompendium maturalne z polskiego na poziomie rozszerzonym. Jedno wypracowanie, 35 punktów.
Rozdziały 1–3 to egzamin i warsztat: kryteria, budowa wypracowania, język i konteksty. Rozdziały 4–5 omawiają pojęcia teoretycznoliterackie z tematów CKE, 6–12 lektury obowiązkowe zakresu rozszerzonego i lektury z listy 2018 r. w kartach lektur, 13 to mapa motywów i problemów, a 14 wypracowania wzorcowe i tematy do ćwiczeń. Lektury zakresu podstawowego mają karty w tomie do poziomu podstawowego.
270 stron14 rozdziałówWypracowanie na 35 punktówKarty lektur zakresu rozszerzonego
59 złKupiony tytuł na stałe.
W cenie 30 dni biblioteki i aplikacji.
Cała biblioteka jest w cenie dostępu Premium — ten tytuł i pozostałe publikacje czytasz w czytniku na stronie i w aplikacji.
Spis treści
Prawdziwe strony publikacji
Najpierw zajrzyj do środka.
Zobacz układ tekstu, objaśnienia i sposób podania materiału. To fragment istniejącej książki, nie wizualizacja jej przyszłej zawartości.
Czytaj podgląd w czytniku →Kliknij wybraną stronę, żeby otworzyć czytnik.Dla kogo jest ten PDF?
Na rozszerzeniu cały egzamin to jedno wypracowanie. Tego uczy ten tom.
Matura z polskiego na poziomie rozszerzonym nie ma testu: dwa tematy do wyboru, 210 minut, co najmniej 400 wyrazów i 35 punktów w czterech kryteriach. Według sprawozdań CKE 2023–2026 najmniej punktów zdający zdobywają za język i za kompetencje literackie.
Masz pojęcia z tematów CKE
Realizm i fantastyka, konwencja oniryczna, groteska, demitologizacja, synkretyzm, kreacja przestrzeni, relacje między tekstami: każde pojęcie z tematów 2023–2026 ma podrozdział i lektury, do których pasuje.
Czytasz całe prace wzorcowe
Pięć pełnych wypracowań na tematy CKE z lat 2023–2026 i trzy plany z akapitem, każde ocenione według kryteriów CKE, oraz zestawienie czternastu prac z Informatora ocenionych przez egzaminatorów.
Egzamin, warsztat, pojęcia z tematów, lektury i prace wzorcowe.
Mapa matury na początku tomu zestawia kryteria oceny z rozdziałami, które do nich przygotowują, i poziom wykonania każdego kryterium w latach 2023–2026 według sprawozdań CKE. Druga tabela pokazuje osiem tematów z lat 2023–2026 z pojęciem, lekturą i podrozdziałami, w których je omawiamy.
Karta lektury podaje metryczkę (autor, przekład, „w całości” czy „we fragmentach”), przebieg i bohaterów, konwencje i budowę utworu, problematykę, konteksty oraz tematy, do których lektura się nadaje. Ramki „Typowe błędy” cytują sprawozdania CKE z numerem strony. Rozdziały kończą ćwiczenia z kluczem.
Tematy CKE są przytoczone dosłownie, z rokiem i numerem; progi oceny podajemy za zasadami oceniania, wyniki i oceny prac — za sprawozdaniami CKE i Informatorem. Akapity i wypracowania wzorcowe są napisane na potrzeby kompendium i tak oznaczone.
Zajrzyj do środka
Co znajdziesz w publikacji?
Spis treści. Zweryfikowane numery stron podajemy po prawej; informacje o roboczym składzie znajdują się pod wykazem.
- Matura rozszerzonas. 7
Egzamin i arkusz, kryteria oceny (35 punktów), kiedy praca dostaje zero, tematy 2023–2026 z rozbiorem polecenia, wyniki i typowe błędy.
- Wypracowanie krok po krokus. 21
Od tematu do tezy, argument i akapit, dobór trzech utworów i kontekstu, kompozycja, formy wypowiedzi, język i styl, ortografia 2026 i interpunkcja.
- Kontekstys. 45
Kontekst funkcjonalny i przywołany, trzynaście rodzajów kontekstu, teksty naukowe, style w sztuce, filozofia w utworach literackich.
- Konwencje i kreacja światas. 59
Realizm i fantastyka, konwencja oniryczna, groteska i absurd, mitologizacja i demitologizacja, synkretyzm, kreacja przestrzeni i czasu.
- Relacje między tekstamis. 85
Tradycja literacka i kulturowa, aluzja, cytat, motto, parafraza, parodia, trawestacja, pastisz, antyk i Biblia w kulturze współczesnej, archetyp, motyw, topos.
- Starożytnośćs. 103
Karty lektur: Odyseja, Poetyka Arystotelesa, Państwo Platona, Chmury, Eneida; antyk w wypracowaniu.
- Średniowieczes. 119
Karty lektur: Boska Komedia, Wyznania, Summa teologiczna.
- Renesanss. 131
Karty lektur: Treny Kochanowskiego, Hamlet; z listy 2018 Rabelais i Montaigne; renesans w wypracowaniu.
- Romantyzms. 149
Karty lektur: Kordian, poezja romantyczna Europy, Fortepian Szopena; z listy 2018 Lilla Weneda i Nie-Boska komedia.
- Powieść realistyczna i naturalistyczna XIX w.s. 169
Karty lektur: Ojciec Goriot, Pani Bovary, Martwe dusze, Klub Pickwicka; Ojciec Goriot i Lalka w wypracowaniu.
- Młoda Polska i dwudziestolecies. 183
Karty lektur: Noc listopadowa, Proces, Mistrz i Małgorzata, Szewcy, Sklepy cynamonowe, wiersze Przybosia.
- Literatura po 1945 r.s. 207
Karty lektur: Mała Apokalipsa, Antygona w Nowym Jorku; opowiadania Mrożka, eseje Herberta i Herlinga-Grudzińskiego, poezja Miłosza i Barańczaka, Borges.
- Mapa motywów i problemóws. 231
Motywy i problemy przez lektury, pojęcia z tematów CKE i zestawy lektur, od mapy do akapitu.
- Wypracowania wzorcowes. 247
Pięć pełnych prac na tematy 2023–2026, trzy plany z akapitem, jak oceniają egzaminatorzy, tematy do ćwiczeń z kluczem.
Początki rozdziałów ze spisu treści tomu PDF (270 stron).
Fragmenty publikacji
Kolejne strony podglądu w zbliżeniu. W czytniku zobaczysz całą stronę i powiększysz dowolny fragment.
Strony 7–19 i 59–60 z 270 — rozdział 1 bez ćwiczeń z kluczem oraz początek rozdziału 4, ze znakiem „podgląd”.
Kompendium maturalne z polskiego — poziom rozszerzony
59 zł jednorazowo · tytuł na stałe, w cenie 30 dni całej biblioteki i aplikacji.
Literatura i jej badacze
Jak zbudowaliśmy kompendium.
Kompendium przedmiotowe nie ma przeglądu badań jak opracowanie lektury. Jego warsztat widać w mapie matury, w ramkach z komentarzami CKE i w pracach wzorcowych ocenionych według kryteriów. Cytaty z lektur, dokumentów CKE i artykułów są porównane z pełnym tekstem źródła.
Gdzie zdający tracą najwięcej punktów?
Według sprawozdań CKE 2023–2026 najsłabiej wypada język: zakres i poprawność środków językowych (kryterium 4a) to w kolejnych latach 22–28% punktów, ortografia 31–36%, interpunkcja 26–36%. Kompetencje literackie i kulturowe, warte 16 z 35 punktów, to 42–49%.
Jak zbudować akapit, który daje punkty?
Sprawozdanie CKE z 2026 r. wymaga, by „nie tylko nazwać zastosowany zabieg formalny, lecz również wskazać jego mechanizm, zilustrować go odpowiednim przykładem oraz określić jego funkcję”. Akapity wzorcowe w kompendium mają te cztery kroki oznaczone w tekście.
Ile piszą najlepsi?
Czternaście prac ocenionych w Informatorze CKE liczy od 639 do 1179 wyrazów, a najkrótsza dostała 33 z 35 punktów. O różnicach w wyniku decyduje głównie kryterium 4a, czyli liczba błędów językowych.
Do czytania na ekranie i do wydruku. Reprodukcje obrazów, portrety i fotografie w treści pochodzą z Wikimedia Commons i są w domenie publicznej; na okładce „Un coin de table” Henriego Fantin-Latoura (1872, Musée d’Orsay, Paryż, domena publiczna).
Na czym opiera się treść?
Źródła, do których można wrócić.
Teksty literackie, prace naukowe i dokumenty egzaminacyjne pełnią różne role. Z publikacji badaczy korzystamy przy interpretacji utworów. W dokumentach Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (CKE) sprawdzamy wymagania i zasady oceniania. W przypisach można odszukać źródło przywołanego stanowiska.
Autorska publikacja Matury Online. Nie jest wydawnictwem CKE ani nie ma deklarowanej autoryzacji CKE.
- Podstawa programowa — Dz.U. 2024 poz. 1019
Język polski, zakres podstawowy i rozszerzony; dla lektur z listy 2018 r. podstawa z 2018 r.
- Informator CKE z języka polskiego (poziom rozszerzony)
Kryteria oceny wypracowania i prace ocenione przez egzaminatorów.
- Arkusze, zasady oceniania i sprawozdania CKE 2023–2026
Poziom rozszerzony; tematy cytowane dosłownie, z rokiem i numerem.
Ten tytuł zostaje z Tobą
Kompendium maturalne z polskiego — poziom rozszerzony
PDF na stałe na Twoim koncie. W cenie 30 dni dostępu do całej biblioteki (47 tytułów) i aplikacji Matury Online.
59 zł jednorazowo
Co jest w cenie?
- Kupiony tytuł do pobrania także po 30 dniach.
- 30 dni całej biblioteki w czytniku (na stronie i w aplikacji).
- 30 dni funkcji Premium aplikacji.
- Pobrany plik zostaje u Ciebie.
Albo Premium od 49 zł miesięcznie.
Ten tytuł i cała biblioteka w czytniku przy aktywnym dostępie (bez pobierania plików).
Jeden tytuł czy Premium?
| Opcja | Na start | Po 30 dniach |
|---|---|---|
| Jeden tytuł59 zł jednorazowo | Kompendium maturalne z polskiego — poziom rozszerzony w PDF do pobrania, cała biblioteka w czytniku i aplikacja Premium | Kompendium maturalne z polskiego — poziom rozszerzony zostaje na koncie na stałe — pobierasz go, kiedy chcesz. |
| Premiumod 49 zł miesięcznie | Cała biblioteka w czytniku, w tym ten tytuł, i aplikacja Premium | Wszystko działa dalej, dopóki masz aktywny dostęp. W Premium czytasz w czytniku, bez pobierania plików. |
Przed decyzją
Pytania o publikację i dostęp
Czy to kompendium obejmuje też poziom podstawowy?
Nie powtarza go. Tom obejmuje maturę rozszerzoną, czyli wypracowanie, i lektury zakresu rozszerzonego. Test „Język polski w użyciu”, maturę ustną i karty lektur zakresu podstawowego zawiera osobne kompendium do poziomu podstawowego.
Czy są lektury z listy 2018 r.?
Tak. Na lata przejściowe 2025–2028 tom ma też karty lub omówienia lektur z podstawy z 2018 r., np. Lilli Wenedy, Nie-Boskiej komedii, Rabelais’go i Montaigne’a oraz Borgesa, oznaczone jako „Z listy 2018”.
Jeden tytuł czy Premium — co mam po 30 dniach?
Kupiony tytuł zostaje na koncie na stałe, a przez pierwsze 30 dni masz też całą bibliotekę i aplikację Premium. W Premium (od 49 zł miesięcznie) całą bibliotekę czytasz w czytniku, dopóki masz aktywny dostęp; plik PDF na własność pobiera tylko kupujący dany tytuł. Porównanie w katalogu biblioteki
Czy PDF można wydrukować?
Tak, na własny użytek: do czytania na ekranie i wydruku. Strony pliku są oznaczone adresem e-mail kupującego, a publikacji nie wolno udostępniać innym osobom.
Czytanie to nie wszystko
