Informator maturalny
Język polski

Informator z polskiego to dwa pliki (część pierwsza: egzamin ustny i PP — 272 strony; część druga: PR — 96 stron), a każdy ma trzy rozdziały. Rozdział 1: opis egzaminu (Formuła 2023) — czas, struktura arkuszy, punktacja. Wymagania ogólne i szczegółowe: tabele w rozdziale 1 wskazują, które wymagania podstawy programowej sprawdza każda część egzaminu, a każde przykładowe zadanie cytuje swoje wymaganie (np. wykorzystanie kontekstu historycznoliterackiego). Podrozdział „Utwory literackie na egzaminie”: listy lektur obowiązkowych z rozróżnieniem PP/PR — na lata 2025–2028 (także lektury z podstawy programowej z 2018 r.) i od roku 2029. Zasady oceniania wypracowania (s. 34–51): szczegółowe kryteria oceniania wypracowania (rubryka SFWP, KLiK 0-16 pkt, Kompozycja 0-7 pkt, Język 0-11 pkt — z dokładnymi tabelami, ile błędów daje ile punktów). Rozdział 2: przykładowe zadania do części ustnej (od s. 52) i pisemnej PP (od s. 71) z rozwiązaniami, a notatki syntetyzujące i wypracowania — z oceną i komentarzem. Rozdział 3: informacja o egzaminie dla absolwentów niesłyszących (od s. 236); pojęcia teoretycznoliterackie poznasz z zadań, a jawne polecenia do zadania 1. na maturę ustną CKE publikuje w osobnym komunikacie.

NIE czytaj informatora linearnie od pierwszej do ostatniej strony — to zniechęca i nudzi. Zamiast tego rób tak: 1) Pierwsze posiedzenie (60 min) — przeczytaj TYLKO część o STRUKTURZE ARKUSZA (czas, punkty, kryteria) i KRYTERIACH WYPRACOWANIA. To ok. 25 stron (s. 26–51), które zmienią twoje podejście do nauki. 2) Drugie posiedzenie (90 min) — przeczytaj wszystkie przykładowe zadania z rozdziału 2, zwracając uwagę nie na pytania, ale na ROZWIĄZANIA WZORCOWE. Zobacz, jak CKE chce, byś argumentował.

3) Trzecie posiedzenie (60 min) — wymagania szczegółowe (tabele w rozdziale 1 i odniesienia przy zadaniach). Każdy punkt to potencjalne zadanie. Zaznacz te, które wzbudzają niepokój. 4) Listy lektur (s. 9–14) — zaznacz lektury, których jeszcze nie znasz na poziomie egzaminacyjnym; te są twoim planem na kolejne 6 miesięcy. 5) Własny słowniczek pojęć spisany z zadań informatora — wracaj do niego ZA KAŻDYM RAZEM, gdy spotkasz niezrozumiały termin teoretycznoliteracki w arkuszach.

Zasady oceniania wypracowania (s. 34–51) to NAJWAŻNIEJSZE 18 stron całego informatora. Naucz się ich na pamięć: rozdział o KLiK (0-16 pkt) opisuje co konkretnie znaczy „funkcjonalne odwołanie do utworu” — to kryterium daje ok. 46% punktów za wypracowanie. Rozdział o Języku (0-11 pkt) ma tabele: 0–1 błąd ortograficzny = 2 pkt, 2–4 błędy = 1 pkt, 5 i więcej = 0 pkt. Te tabele mówią dokładnie, jak CKE liczy punkty.

Listy lektur obowiązkowych (s. 9–14) — lista lektur, do których można się odwołać w wypracowaniu, jest inna na lata 2025–2028 i inna od roku 2029. Zwróć uwagę, którego rocznika dotyczy. Na listach są m.in. Antygona, Dziady cz. III, Lalka, Wesele, Tango, Zdążyć przed Panem Bogiem, Inny świat. Każdy temat wypracowania wymaga odwołania się do lektury obowiązkowej.

Pięć błędów maturzystów: 1) Czytanie informatora 2 tygodnie przed maturą — wtedy nie zdążysz NIC poprawić. 2) Ignorowanie kryteriów oceniania i pisanie „dobrej polszczyzny” w stylu wypracowania licealnego — egzaminator szuka KONKRETNYCH cech (teza, argumentacja, lektura, konteksty), nie elegancji. 3) Pomijanie listy lektur — „znam Wesele z lekcji” to za mało: lektury obowiązkowe są podstawą części ustnej, testu historycznoliterackiego i wypracowania, a błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości treści lektury jest błędem kardynalnym. 4) Nieczytanie przykładowych zadań z rozdziału 2 — to GOTOWE pomysły na każdy typ zadania. 5) Mylenie informatora od roku szkolnego 2024/2025 ze starszą wersją F2023 i jej aneksem — nowa wersja ZMIENIA niektóre wymagania (np. listy lektur według podstawy programowej z 2024 r.).

Na poziomie podstawowym dostajesz dwa arkusze: Arkusz 1 z testem „Język polski w użyciu” i testem historycznoliterackim oraz Arkusz 2 z wypracowaniem (co najmniej 300 wyrazów). W teście „Język polski w użyciu” jest notatka syntetyzująca (60–90 wyrazów) do dwóch tekstów. Wypracowanie: dwa tematy do wyboru, bez określonej formy gatunkowej, każdy wymaga odwołania się do lektury obowiązkowej. Lista lektur obowiązkowych jest zamieszczana w arkuszu egzaminacyjnym. Na oba arkusze masz 240 minut. Wypracowanie jest oceniane w czterech kryteriach: spełnienie formalnych warunków polecenia (1 pkt), kompetencje literackie i kulturowe (16 pkt), kompozycja (7 pkt) i język (11 pkt).

Po przeczytaniu informatora: 1) rozwiąż 3 najnowsze arkusze (2024–2026) bez patrzenia w klucze, 2) porównaj swoje wypracowania z ocenionymi wypracowaniami z rozdziału 2 informatora, 3) trenuj na naszej platformie zadania z lektur i epok oraz pisz wypracowania z oceną AI w 30 s według kryteriów CKE.