Dante Alighieri
Test sprawdza, czy znasz „Boską komedię” Dantego na tyle, by opisać drogę przez piekło, czyściec i raj: kto prowadzi bohatera, jak ułożone są kręgi i jaka zasada rządzi karami, co dzieje się w rozmowach z Franczeską, Ulissesem i Ugolinem i jak czytać poemat alegorycznie. Cytaty — w przekładzie Juliana Korsaka.
Lektura obowiązkowa tylko na poziomie rozszerzonym
Obowiązkowa we fragmentach. Egzamin ustny i test historycznoliteracki na poziomie podstawowym nie sprawdzają jej znajomości, ale w wypracowaniu na poziomie podstawowym możesz się na nią powołać jako na lekturę obowiązkową.
Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 40; Informator CKE (PP), s. 9–11.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z „Boskiej komedii” w wersji szkolnej →
O temacie
Test z „Boskiej komedii” Dantego Alighieri (1265–1321) obejmuje cały poemat: „Piekło”, „Czyściec” i „Raj”. Przed rozwiązaniem sprawdź, czy umiesz odtworzyć drogę bohatera — od ciemnego lasu i trzech zwierząt, przez dziewięć kręgów piekła z Lucyferem w lodzie, siedem kręgów góry czyśćcowej i raj ziemski, po sfery nieba i Empireum.
Pytania dotyczą też przewodników (Wergiliusz w piekle i czyśćcu, Beatrycze w niebie, św. Bernard w Empireum) oraz czterech rozmów: z Franczeską (pieśń V), Mikołajem III (XIX), Ulissesem (XXVI) i Ugolinem (XXXIII). W odpowiedziach otwartych podawaj dwa poziomy sensu: dosłowny, czyli stan dusz po śmierci, i alegoryczny, czyli drogę człowieka od winy do Boga.
Łatwo się pomylić w trzech faktach: Dante nazwał utwór „Komedią”, napisał go po włosku i na wygnaniu. Cytujemy przekład Juliana Korsaka (1860); u innych tłumaczy wersy brzmią inaczej. Podstawa programowa wymaga znajomości fragmentów poematu.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 90 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wybierz wszystkie poprawne
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
Zakres testu
13 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Test sprawdza liczby i porządek całości. Pieśni jest 100: „Piekło” ma 34 (z pieśnią wstępną), „Czyściec” i „Raj” po 33. Oryginał pisany jest tercyną (aba bcb cdc). Liczba trzy, odsyłająca do Trójcy, wraca wiele razy: trzy części, trzy zwierzęta, trzy oblicza Lucyfera, trzy kręgi światła w ostatniej wizji. Musisz też pamiętać, że każda część kończy się słowem „gwiazdy”, a „Komedia” znaczyła wtedy opowieść o szczęśliwym zakończeniu, nie utwór zabawny.
Pytania dotyczą pieśni I–II. Bohater gubi się w lesie („Z prostego toru w naszych dni połowie / Wszedłem w las ciemny”), a drogę na górę zastępują mu pantera, lew i wilczyca — w objaśnieniach zmysłowość (lub zawiść), pycha i chciwość. Musisz wiedzieć, jak doszło do pomocy: Pani w niebie (według wstępu do wydania Korsaka Maryja) zwraca się do Łucji, Łucja do Beatrycze, a ta posyła Wergiliusza. Przydaje się też rachunek czasu: akcja toczy się w roku 1300, a wędrówka trwa około tygodnia.
Test sprawdza, kto prowadzi Dantego, dokąd i co symbolizuje. Wergiliusz — autor „Eneidy”, dusza z pierwszego kręgu, symbol rozumu — prowadzi przez piekło i czyściec, a w Czyśćcu XXX już go nie ma. Beatrycze — ukochana z „Vita nuova”, figura teologii — wypomina Dantemu winę w raju ziemskim i prowadzi go przez sfery nieba. W Raju XXXI zastępuje ją św. Bernard („Od Beatrycze przychodzę, jej goniec”), który w pieśni XXXIII modli się za Dantego do Maryi.
Musisz umieć przypisać grzech do kręgu i wyjaśnić porządek. Napis na bramie kończy się wersem „Wchodzący we mnie, zostawcie nadzieję!”. Kręgi: I nieochrzczeni, II grzesznicy z miłości, III żarłocy, IV skąpcy i marnotrawcy, V popędliwi, VI kacerze, VII gwałtownicy, VIII oszuści w dziesięciu tłumokach, IX zdrajcy w lodzie Kocytu (Kaina, Antenora, Ptolomea, Judekka). Według Wergiliusza (pieśń XI) najlżej karana jest niepowściągliwość, ciężej gwałt, najciężej fałsz i zdrada. Na dnie Lucyfer o trzech obliczach przeżuwa Judasza, Brutusa i Kasjusza.
Test sprawdza, czy umiesz wyjaśnić kontrapas (wł. contrapasso), czyli dopasowanie kary do winy. Formułę „jaka zbrodnia, taka kara” wypowiada Bertrand z Bornio, który skłócił syna z ojcem i nosi własną głowę w ręku (Piekło XXVIII). Przygotuj pary: wicher dla grzeszników z miłości, płonące stopy symoniaków, twarze wróżbitów wykręcone na plecy, ołowiane kapice obłudników, lód zdrajców. Pytania dotyczą też reakcji Dantego — od omdlenia przy Franczesce po naganę Wergiliusza: „Tu litość żyje wtenczas, gdy zamarła!”.
Musisz znać cztery rozmowy z numerem pieśni i jednym wyróżniającym szczegółem. Franczeska (V): miłość przy lekturze o Lancelocie, wspólna śmierć, omdlenie Dantego; towarzysz nie jest nazwany w tekście. Mikołaj III (XIX): bierze Dantego za Bonifacego VIII („Ha, tu jesteś, Bonifacy?”). Ulisses (XXVI): po odejściu od Cyrce nie wraca do domu, płynie za słupy Herkulesa i ginie w burzy. Ugolino (XXXII–XXXIII): gryzie czaszkę arcybiskupa Rudżieriego i opowiada o śmierci dzieci w wieży, kończąc: „Bo głód był jeszcze sroższy od żałości”.
Test sprawdza budowę góry pokuty. U jej stóp jest Katon, niżej przedczyściec dla zwlekających z pokutą. Anioł wypisuje Dantemu na czole siedem liter P; po każdym kręgu jedna znika. Kręgi po kolei: dumni, zazdrośni, gniewni, gnuśni, skąpcy i marnotrawcy, żarłocy, rozpustnicy. Od piątego kręgu idzie z poetami Stacjusz. Odróżniaj dusze czyśćcowe od potępionych: cierpią w nadziei. Na szczycie, w raju ziemskim, Matylda objaśnia dwa strumienie („Ten zwie się Lete, a Eunoe drugi”) i zjawia się Beatrycze.
Pytania dotyczą kolejności sfer i tego, kogo Dante w nich spotyka: Księżyc (Pikarda), Merkury (Justynian), Wenus, Słońce (teologowie, św. Tomasz i św. Bonawentura), Mars (Kaciagwida przepowiada wygnanie), Jowisz (orzeł sprawiedliwych monarchów), Saturn, gwiazdy stałe (Piotr, Jakub i Jan pytają o wiarę, nadzieję i miłość), Primum Mobile i Empireum z różą niebiańską. Musisz wiedzieć, że układ opiera się na astronomii Ptolemeusza, i umieć opisać ostatnią wizję: trzy kręgi światła, których Dante nie umie pojąć — „Tu mdleje siła mojej wyobraźni”.
Test sprawdza, czy przy każdej scenie umiesz podać dwa poziomy: co się dzieje i co to znaczy. Do szukania ukrytej nauki wzywa sam poemat (Piekło IX). Dosłownie chodzi o stan dusz po śmierci, alegorycznie — o człowieka wobec sprawiedliwości bożej. Według wstępu do wydania Korsaka Wergiliusz to rozum, Beatrycze — teologia, Maryja — miłosierdzie boże, Łucja — łaska oświecająca, a wędrowiec — ludzkość. Las to zbłądzenie, zwierzęta — grzechy, a droga prowadzi od poznania zła przez oczyszczenie do oglądania Boga.
Musisz rozpoznać, skąd pochodzi postać i gdzie Dante ją spotyka. Mitologia: strażnicy piekła — Charon, Minos, Cerber, Flegiasz, Gerion i inni. Starożytność: wielcy poganie w pierwszym kręgu — Homer, Horacy, Owidiusz, Lukan, Sokrates, Platon, Cyceron — bez mąk, tylko z tęsknotą. Współcześni Dantego: Franczeska, Farinata, nauczyciel Brunetto Latini, Mikołaj III, Ugolino. Biblia: Judasz w paszczy Lucyfera, a w raju apostołowie i Adam. Pamiętaj też, że poeta ostro ocenia rodzinną Florencję.
Test sprawdza, czy umiesz oddzielić to, co średniowieczne, od tego, co nowe. Średniowieczne: Bóg jako cel, hierarchiczne zaświaty, alegoria, symbolika liczb trzy i dziesięć, teologia inspirowana św. Tomaszem z Akwinu. Nowe: włoski zamiast łaciny, pogański poeta jako przewodnik, autor mówiący o sobie „ja”, potępieni z własnymi historiami, które budzą współczucie, ocena papieży, władców i Florencji. Do każdej cechy miej jedną scenę na dowód.
Pytania dotyczą tego, jak zmienia się światło. Piekło to mrok — „Noc bez żadnego światła i promienia”. Czyściec zaczyna się o świcie, pod gwiazdami. W raju dusze ukazują się jako światła, a Bóg to „Światłości wieczna”. Każdą część zamyka słowo „gwiazdy”. Musisz umieć to zinterpretować: droga od ciemnego lasu do światła to droga od zagubienia do poznania.
Test sprawdza podstawowe fakty. Dante (1265–1321) urodził się we Florencji, zmarł w Rawennie. Był priorem Florencji; w 1302 roku skazano go na wygnanie, z którego nie wrócił, i tam pisał poemat (podaje się lata 1307–1321) — w dialekcie toskańskim. Wcześniej powstało „Vita nuova”. Przydomek „boska” dodała potomność. Pierwszy pełny polski przekład, Juliana Korsaka, wyszedł w 1860 roku; znany jest też przekład Edwarda Porębowicza. Do tytułu nawiązuje „Nie-Boska komedia” Krasińskiego.
📖 Do zapamiętania
Postacie, motywy, cytaty i konteksty z „Boskiej komedii”, o które pytają zadania w quizie.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Boska komedia została napisana po łacinie
Poemat powstał po włosku. Dante pisał swoje utwory literackie w dialekcie toskańskim.
Dlaczego: Myli łacińska rozprawa „De vulgari eloquentia”. Właśnie w niej Dante broni języka narodowego w literaturze.
Tytuł „Boska komedia” nadał sam Dante
Dante nazwał utwór „Komedią”. Przymiotnik „boska” dodali potomni.
Dlaczego: Przydomek dodano, według wstępu do wydania Korsaka, „we dwa wieki po śmierci poety”. Sam Dante użył słowa „Komedia” w znaczeniu opowieści o szczęśliwym końcu.
Boska komedia ma 99 pieśni, po 33 w każdej części
Pieśni jest 100: „Czyściec” i „Raj” mają po 33, „Piekło” 34.
Dlaczego: Rachunek psuje pieśń I „Piekła”, która jest wstępem do całego poematu. Dlatego ta część kończy się na pieśni XXXIV.
Wergiliusz prowadzi Dantego przez wszystkie trzy części
Wergiliusz prowadzi przez piekło i czyściec. Przez sfery nieba prowadzi Beatrycze, a w Empireum jej miejsce zajmuje św. Bernard.
Dlaczego: Już w Piekle I Wergiliusz mówi, że do nieba poprowadzi Dantego „duch godniejszy”. Znika w raju ziemskim, w Czyśćcu XXX.
Beatrycze spotyka Dantego dopiero w niebie
Beatrycze zjawia się w raju ziemskim, na szczycie góry czyśćcowej (Czyściec XXX), a wcześniej, w Piekle II, to ona posyła Wergiliusza na ratunek.
Dlaczego: Beatrycze działa od początku poematu, bo to ona posyła Wergiliusza. Osobiście zjawia się na szczycie góry czyśćcowej i tam przyjmuje wyznanie winy.
Czyściec ma kształt lejka jak Piekło
Piekło jest otchłanią zwężającą się ku dołowi, czyściec — górą, na którą się wchodzi.
Dlaczego: Kształty są odwrotne: piekło zwęża się w dół, ku Lucyferowi, a czyściec wznosi się ku raju ziemskiemu.
Wielcy poganie cierpią w piekle takie same męki jak inni potępieni
Homer, Sokrates, Platon i inni są w pierwszym kręgu, gdzie nie ma mąk cielesnych.
Dlaczego: Pierwszy krąg to wyjątek: słychać tam westchnienia, nie skargi. Karą jest tylko tęsknota bez nadziei.
Beatrycze to postać zmyślona, czysty symbol
Beatrycze jest w poemacie figurą teologii, ale ma pierwowzór: ukochaną Dantego z młodości.
Dlaczego: Rola symboliczna nie przekreśla pierwowzoru. Według wstępu do wydania Korsaka była córką Folka Portinari (ur. 1266).
Ulisses u Dantego wraca na Itakę i dopiero potem wyrusza w ostatnią podróż
W poemacie Ulisses po odejściu od Cyrce nie wraca do domu, tylko płynie dalej, za słupy Herkulesa.
Dlaczego: U Dantego Ulisses w ogóle nie dociera do domu: płynie dalej i ginie w burzy, a w płomieniu pokutuje za podstępy.
Lucyfer rządzi piekłem i sam dręczy wszystkich potępionych
Lucyfer tkwi w lodzie na dnie piekła: „Jak stał, tak stoi wbity między lody”.
Dlaczego: Lucyfer nie rządzi, tylko jest uwięziony. Porusza skrzydłami i przeżuwa trzech zdrajców, a poeci wychodzą z piekła po jego ciele.
Dante zawsze współczuje potępionym
Reakcje Dantego się zmieniają: mdleje po opowieści Franczeski, płacze nad wróżbitami, ale wobec zdrajcy Alberiga jest bezwzględny.
Dlaczego: Postawa Dantego się zmienia. Wergiliusz gani go za litość nad wróżbitami, a wobec Alberiga Dante łamie obietnicę (Piekło XXXIII).
W Raju wszystkie dusze zajmują to samo miejsce
Dusze ukazują się Dantemu w różnych sferach, ale żadna nie pragnie wyższego miejsca.
Dlaczego: Sfery są różne, ale dusze godzą się z wolą Boga. Tłumaczy to Pikarda na Księżycu (Raj III).
Ugolino na pewno zjadł swoje dzieci
Tekst tego nie mówi. Dzieci same proponują ojcu: „Zjedz twoje dzieci”, a opowieść kończy się wersem o głodzie silniejszym od żalu.
Dlaczego: Tekst zostawia niedopowiedzenie. Pewne jest tylko to, że w piekle Ugolino gryzie czaszkę arcybiskupa, który go uwięził.
Każdy cytat z Boskiej komedii brzmi po polsku tak samo
Brzmienie zależy od przekładu. Na tej stronie cytujemy przekład Juliana Korsaka.
Dlaczego: Ten sam wers u różnych tłumaczy ma inne słowa. Dlatego przy cytacie podaje się tłumacza.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Boska komedia” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.
Wybierz wszystkie poprawne
Do wyboru:
Dante Alighieri — „Boska komedia” (Piekło, Pieśń XXVI (mowa Ulissesa)) Myślcie, skąd człowiek swój początek bierze: / On nie stworzony, aby żył jak zwierze, / Cel jego trudów nauka i cnota.
✅ Wymagania
📊 Kryteria oceny (CKE)
📝 Limit: co najmniej 400 słów
To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.
Jak zacząć
Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Boska komedia”. Cztery kroki:
Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.
Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.
Wskazujesz „Boska komedia” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Możesz też wybrać całą epokę Średniowiecze — wtedy quiz losuje z epoki i wszystkich jej lektur. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.
Obok w kreatorze: ⛪ Średniowiecze · ⚔️ Pieśń o Rolandzie · 🕊️ Bogurodzica
Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do lekturę „Boska komedia” adaptacyjnie.
Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Boska komedia”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.
Najszybsza droga
Załóż konto i uruchom quiz z „Boskiej komedii” — pierwsze pytanie w minutę.
Znajomość treści utworu, postaci, problematyki i pojęć potrzebnych do interpretacji. „Boska komedia” jest lekturą obowiązkową w zakresie rozszerzonym (podstawa programowa, Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte: wybór odpowiedzi, wielokrotny wybór, dopasowanie, luki w tekście, pytania otwarte i tematy wypracowań. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte i wypracowania ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło. W wypracowaniu maturalnym odwołanie do lektury musi być poprawne rzeczowo, dlatego warto znać utwór dokładnie.
Test dotyczy tylko „Boskiej komedii” i po każdej odpowiedzi pokazuje wyjaśnienie. Arkusz obejmuje cały egzamin: na poziomie podstawowym jest za niego 60 punktów, z czego 35 za wypracowanie (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Boska komedia” – przećwicz je w Quizie.
90 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
