Quiz adaptacyjny 📖 Lektura 📚 Pozytywizm

Test maturalny:  Nad Niemnem

Eliza Orzeszkowa

Test z „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej, powieści wydanej w 1888 r. Sprawdza znajomość bohaterów i ich pokrewieństw, legendy o Janie i Cecylii, Mogiły, sporu Benedykta z Witoldem, procesu o wygon, historii Marty i Anzelma oraz wyboru Justyny.

Lektura uzupełniająca — nie jest obowiązkowa na maturze

W wypracowaniu nie zastąpi lektury obowiązkowej, ale możesz ją omówić jako drugi utwór literacki.

Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 42; Informator CKE (PP), s. 31.

Rozpocznij quiz z „Nad Niemnem” → Zadania z tego tematu w katalogu →

Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.

Sprawdzian z „Nad Niemnem” w wersji szkolnej →

Pytania w bazie
80
pytań w bazie
Typy pytań w temacie
8
typów pytań
Quiz z „Nad Niemnem” w Matury Online — pytanie z tematu „Nad Niemnem” po sprawdzeniu odpowiedzi, z wynikiem i wyjaśnieniem

O temacie

Nad Niemnem — najważniejsze fakty

„Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej (1841–1910) to powieść w trzech tomach, drukowana w odcinkach w „Tygodniku Ilustrowanym” w 1887 r. i wydana jako książka w 1888 r. Akcja toczy się od lata do jesieni w dworze Korczyńskich i w sąsiednim zaścianku Bohatyrowiczów, dwadzieścia kilka lat po wydarzeniach, w których zginęli Andrzej Korczyński i Jerzy Bohatyrowicz.

Pytania dotyczą tego, co jest w tekście. Kto jest kim: Benedykt, jego żona Emilia, dzieci Witold i Leonia, krewna Marta, Justyna Orzelska z ojcem Ignacym; w Osowcach pani Andrzejowa, Zygmunt i Klotylda; Darzecki, Kirłowie, Różyc; w zaścianku Jan, Anzelm, Antolka, Fabian, Elżusia, stary Jakub, Jadwiga Domuntówna.

Co się dzieje i w jakiej kolejności: Justyna wyprowadza ojca z salonu, słucha legendy przy grobowcu, drze kartkę od Zygmunta, bierze sierp podczas żniw, idzie z Janem na Mogiłę, odrzuca Zygmunta, wyznaje miłość Janowi, odmawia Różycowi; Benedykt kłóci się z Witoldem, a po nocnej rozmowie rezygnuje z kary sądowej i idzie do zagrody Anzelma.

Co mówi legenda: Jan i Cecylia przyszli z Polski, wykarczowali puszczę, a król Zygmunt August nadał ich potomkom szlachectwo i nazwisko Bohatyrowiczów; na grobowcu jest rok 1549. Co wiadomo o Mogile: leży w borze za Niemnem, spoczywa w niej czterdziestu poległych, wśród nich Andrzej i Jerzy; wydarzeń tych powieść nie nazywa wprost.

Pytania z bazy dla tego tematu

🌊 Wypróbuj pytania z tematu „Nad Niemnem”

Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Quiz w Matury Online — panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Nad Niemnem” i pytaniem z tego tematu

Jak działa quiz

Quiz z „Nad Niemnem” — krok po kroku

  • 1Filtr tematu. W kreatorze sesji wybierasz „Nad Niemnem”, poziom (podstawa / rozszerzenie) i liczbę pytań — losują się tylko pytania z tego tematu. W trakcie sesji panel „Filtruj” zawęża jeszcze typ zadania i trudność 1–5.
  • 2Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Klikasz „Sprawdź odpowiedź” i od razu widzisz, czy dobrze, oraz dlaczego. Odpowiedzi otwarte ocenia AI według kryteriów CKE.
  • 3Trudność i powtórki. Quiz dobiera pytania do Twojego poziomu (celuje w ok. 70% trafień), a te, z którymi miałeś kłopot, wracają jako powtórki — po dniu, po tygodniu, potem coraz rzadziej.
  • Zamknięte (A–D)28
  • Otwarte26
  • Wielokrotny wybór12
  • Wypracowanie3
  • Luki w tekście3
  • Dopasuj3
  • Prawda/Fałsz3
  • Uzupełnij2
Rozpocznij quiz

W tym quizie

Typy pytań w teście z „Nad Niemnem”

Quiz losuje spośród 80 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.

Rozkład typów pytań w banku

80 pytań · 8 typów
◉ 35%
✎ 33%
☑ 15%
Zamknięte (A–D)28 (35%)
Otwarte26 (33%)
Wielokrotny wybór12 (15%)
Wypracowanie3 (4%)
Luki w tekście3 (4%)
Dopasuj3 (4%)
Prawda/Fałsz3 (4%)
Uzupełnij2 (3%)

Najważniejsze typy w tym temacie

top 4 z 8 · tak jak w Quizie
matury-online.pl/dashboard
Nad Niemnem

Co postanawia Marta Korczyńska po rozmowie z Benedyktem w ostatnim rozdziale powieści?

APrzenosi się do chaty Justyny i Jana, bo Benedykt zgadza się na jej odejście, i postanawia pomagać im w gospodarstwie.
BWyjeżdża do krewnych na Litwę, bo Benedykt oznajmia, że nie stać go na jej utrzymanie, i postanawia tam zamieszkać.
CWychodzi za Anzelma Bohatyrowicza, bo Benedykt godzi się na ten mezalians, i postanawia zamieszkać w zaściankowej chacie.
DZostaje w Korczynie, bo Benedykt zapewnia, że jest mu potrzebna, i postanawia jechać do lekarza, by się wyleczyć.
◉Typ 01

Zamknięte (A–D)

Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.

📚Wszystkie przedmioty
28 pytań · 35% banku
matury-online.pl/dashboard🤖 AI

Jaką rolę odgrywa mogiła powstańcza w fabule i symbolice powieści?

3/3
🤖 Ocena AI · 30 s · CKE-style
„Pełne wskazanie wymaganych elementów odpowiedzi.”
+30 XP
✎Typ 02AI ocenia

Otwarte

Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.

📚Wszystkie przedmioty
26 pytań · 33% banku
matury-online.pl/dashboard

Które fakty dotyczące rodu Bohatyrowiczów są prawdziwe?

Wybierz wszystkie poprawne

Rod ten zawsze był bardzo bogaty
Nazwa rodu pochodzi od bohaterskiej pracy ich przodków
Szlachectwo nadał im król Stefan Batory
Protoplastami rodu byli Jan i Cecylia
☑Typ 03

Wielokrotny wybór

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.

📚Wszystkie przedmioty
12 pytań · 15% banku
matury-online.pl/dashboard🤖 AI · CKE

„Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej nazywane jest „pozytywistycznym eposem narodowym”. Uzasadnij lub podważ tę tezę, odwołując się do treści i formy powieści oraz porównując ją z „Panem Tadeuszem” Adama Mickiewicza. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 400 wyrazów.

Wymogi formalne · 1 pktKompetencje literackie · 16 pktKompozycja · 7 pktStyl i język · 11 pkt
Napisz wypracowanie…
30/35
🤖 Ocena AI · 30 s · CKE-style
„Trafna teza, dobrze rozwinięte argumenty…”
📄Typ 04AI ocenia

Wypracowanie

Dłuższa wypowiedź pisemna. AI ocenia kompozycję, język, treść.

📚Polski, historia
3 pytań · 4% banku
Pozostałe typy w tym banku (4)
•Luki w tekście· 3⇄Dopasuj· 3⚖Prawda/Fałsz· 3⎵Uzupełnij· 2

Zakres testu

„Nad Niemnem” – co sprawdza test?

10 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.

1

Rok 1863 w powieści — Mogiła i przemilczenia

Trzeba wiedzieć, że powieść nie nazywa powstania ani nie podaje daty 1863; pada tylko rok 1861, w którym Benedykt wrócił do Korczyna. Bór zwany Świerkowym zaczęto nazywać Mogiłą (tom I, rozdział III). O bitwie opowiada Jan, który miał wtedy siedem lat: ludzie z zaścianka „stuków i grzmotów słuchali”, a nocą Anzelm przepłynął rzekę z wiadomością o śmierci Jerzego i Andrzeja (tom II, rozdział IV). W Mogile leży czterdziestu poległych. Benedykt mówi o lesie z mogiłą: „zdaje mi się, że to kościół…”.

2

Legenda o Janie i Cecylii — początek rodu Bohatyrowiczów

Legendę opowiada Anzelm przy grobowcu (tom I, rozdział VI); nauczył się jej od starego Jakuba. Jan i Cecylia przyszli z Polski, on z gminu, ona „z wysokiego domu”; osiedli w puszczy, mieli sześciu synów i sześć córek. Król Zygmunt August nadał ich potomkom szlachectwo, herb Pomian i nazwisko Bohatyrowiczów, bo Jan zdobył ziemię „nie mieczem i krwią, ale pracą i potem”. Napis na grobowcu: „JAN I CECYLIA, ROK 1549”.

3

Justyna Orzelska — od dworu do zagrody Jana

Justyna to córka ciotecznej siostry Benedykta, mieszka w Korczynie od czternastego roku życia. Kolejność zdarzeń: wyprowadza ośmieszanego ojca z salonu (narrator: „przypomnieć mogła Antygonę…”); drze kartkę od Zygmunta dołączoną do tomu Musseta; bierze od Jana sierp i żnie; idzie z Janem na Mogiłę; odrzuca propozycję Zygmunta, by zamieszkała w Osowcach; nad Niemnem woła „Janku!” i mówi „Na zawsze!”; odmawia Różycowi; idzie z Benedyktem do zagrody Anzelma.

4

Praca i próżnowanie — jak powieść ocenia bohaterów

Pracują Benedykt, Marta, Kirłowa i Bohatyrowicze; Jan mówi: „Dla mnie mórg zaorać to tak, jak prawie na spacer pójść”. Nie pracują Emilia, Kirło, Różyc, Zygmunt i Orzelski. Witold zarzuca rodzicom wychowanie Leonii: „Kierujecie ją na lalkę, na taką samą światową srokę…”. Kirłowa odrzuca propozycję Różyca, by jej mąż zarządzał Wołowszczyzną. Benedykt mówi Marcie: „Tylkoż nas tu dwoje pracujących było!”.

5

Benedykt i Witold — spór ojca z synem i pojednanie

Pierwsza kłótnia wybucha po wizycie Darzeckiego (tom II, rozdział II). Rozstrzyga nocna rozmowa (tom III, rozdział IV): na pytanie ojca, czyja wina w sporze z sąsiadami, Witold odpowiada „Twoja, ojcze!”. Benedykt rozpoznaje w synu własną młodość: „Krwi moja! Młodości moja! Falo, która nas niosłaś… powracająca falo!…”, opowiada mu swoje życie i rezygnuje z kary sądowej. Anzelm nazywa Witolda „latoroślą, co nowy las przepowiada”.

6

Proces o wygon — dwór i zaścianek

Bohatyrowicze pozwali Benedykta o pięćdziesiąt dziesięcin wygonu; przegrali w pierwszej instancji, a adwokat nie złożył apelacji w terminie. Mają zapłacić Benedyktowi dużą sumę. Po rozmowie z Witoldem Benedykt mówi: „powiesz im, że tej kary sądowej nie żądam już”. W ostatniej scenie pyta w zagrodzie Anzelma: „Syn Jerzego?” i słyszy: „Tego sa… samego, który z bratem pańskim w jednej mogile spoczywa!”.

7

Marta Korczyńska i Anzelm Bohatyrowicz

Marta, krewna Benedykta, odmówiła Anzelmowi z dwóch powodów, które sama podaje: „raz, że królewna okrutnie bała się ludzkiego śmiechu; po wtóre, że bardzo też zlękła się ciężkiej pracy” (tom II, rozdział V). Nikt jej nie zabraniał. Anzelm chorował potem dziewięć lat; lekarze mówili o hipochondrii. Marta dwadzieścia kilka lat prowadzi dom w Korczynie. Spotykają się na weselu Elżusi (tom III, rozdział III).

8

Emilia Korczyńska i małżeństwo Benedykta

Emilia choruje na migreny i „globus”, nie opuszcza swoich pokojów, czyta z Teresą Plińską. Mówi: „Ja ciągle żyję na pustyni”. Benedykt nazywa jej skargi „przestarzałą i złej wody romansowością” (tom I, rozdział III). Domem zarządza Marta, a Leonia uczy się na pensji w Warszawie.

9

Zygmunt i pani Andrzejowa — spór o pamięć ojca

Zygmunt to syn Andrzeja, bratanek Benedykta, malarz, mąż Klotyldy; rówieśnik Jana. W rozmowie z matką (tom III, rozdział II) skarży się, że w Osowcach marnieje, o ludziach z okolicy mówi „Bydło!”, a o ojcu: „mój ojciec był szaleńcem…”. Pani Andrzejowa każe mu iść na mogiłę ojca i wypędza go z pokoju.

10

Miejsca: dwór, zaścianek, grobowiec, Mogiła

Dwór w Korczynie i zaścianek Bohatyrowiczów leżą obok siebie na tym samym brzegu Niemna. Grobowiec Jana i Cecylii stoi na stoku parowu. Mogiła leży w borze za Niemnem, na leśnej polanie. Osowce należą do pani Andrzejowej, Olszynka do Kirłów, Wołowszczyzna do Różyca.

📖 Do zapamiętania

Co warto wiedzieć przed testem – „Nad Niemnem”

Postacie, motywy, cytaty i konteksty z „Nad Niemnem”, o które pytają zadania w quizie.

Korczyn
Dwór i majątek Benedykta Korczyńskiego nad Niemnem; obciążony długami, utrzymany pracą Benedykta i Marty.
Bohatyrowicze
Zaścianek („okolica”) drobnej szlachty sąsiadujący z Korczynem, na tym samym brzegu Niemna; także nazwisko rodu.
Mogiła
Zbiorowy grób czterdziestu poległych w borze za Niemnem; leżą w nim Andrzej Korczyński i Jerzy Bohatyrowicz. Tak też zaczęto nazywać uroczysko zwane dawniej Świerkowym.
Grobowiec Jana i Cecylii
Stary krzyż z napisem „JAN I CECYLIA, ROK 1549” na stoku nadniemeńskiego parowu; Anzelm struga heblem nowy krzyż, żeby zastąpić spróchniały.
Legenda o Janie i Cecylii
Ustna opowieść o założycielach rodu Bohatyrowiczów, którą Anzelm opowiada Justynie i Janowi (tom I, rozdział VI).
Zygmunt August
Król z legendy: nadaje potomkom Jana i Cecylii szlachectwo, nazwisko Bohatyrowiczów i herb Pomian.
Pomian
Herb nadany w legendzie Bohatyrowiczom: żubrza głowa na żółtym polu.
Benedykt Korczyński
Właściciel Korczyna, najmłodszy z trzech braci; ukończył szkołę agronomiczną, wrócił do domu w 1861 r. W rozmowie wtrąca „to… tamto…”.
Andrzej Korczyński
Najstarszy brat Benedykta, ojciec Zygmunta; zginął razem z Jerzym Bohatyrowiczem i leży w Mogile.
Dominik Korczyński
Średni brat Benedykta; żyje w dalekich stronach jako urzędnik i listownie namawia Benedykta do sprzedaży Korczyna.
Emilia Korczyńska
Żona Benedykta; wiecznie chora (migreny, „globus”), zamknięta w swoich pokojach, mówi: „Ja ciągle żyję na pustyni”.
Witold Korczyński
Syn Benedykta, uczeń szkoły agronomicznej; rozmawia z ludźmi z zaścianka, radzi im wykopać studnie i zbudować wspólny młyn.
Leonia Korczyńska
Piętnastoletnia córka Benedykta, uczennica warszawskiej pensji; Witold zarzuca rodzicom, że wychowują ją „na lalkę”.
Marta Korczyńska
Krewna Benedykta, wychowana w Korczynie; prowadzi dom. W młodości odmówiła Anzelmowi Bohatyrowiczowi.
Justyna Orzelska
Córka ciotecznej siostry Benedykta, mieszka w Korczynie od czternastego roku życia; wybiera Jana Bohatyrowicza.
Ignacy Orzelski
Ojciec Justyny; stracił majątek, mieszka w Korczynie, gra na skrzypcach.
Teresa Plińska
Towarzyszka Emilii, dawniej nauczycielka Leonii.
Zygmunt Korczyński
Syn Andrzeja, bratanek Benedykta; malarz kształcony za granicą, mąż Klotyldy, dawna miłość Justyny.
Pani Andrzejowa
Wdowa po Andrzeju Korczyńskim, matka Zygmunta, właścicielka Osowiec; żyje pamięcią męża.
Klotylda
Młodziutka żona Zygmunta.
Osowce
Majątek pani Andrzejowej i Zygmunta, o parę mil od Korczyna.
Darzecki
Mąż siostry Benedykta; żąda zwrotu jej posagu i doradza sprzedaż zaniemeńskiego lasu.
Bolesław Kirło
Sąsiad z Olszynki, żartowniś bywający po dworach; gospodarstwem zajmuje się jego żona.
Kirłowa
Żona Kirły, sama prowadzi Olszynkę i wychowuje pięcioro dzieci; kuzynka Różyca.
Teofil Różyc
Zamożny właściciel Wołowszczyzny, kuzyn Kirłowej; zażywa morfinę. Oświadcza się Justynie i dostaje odmowę.
Wołowszczyzna
Zaniedbany majątek Różyca.
Jan Bohatyrowicz
Syn poległego Jerzego, wychowany przez stryja Anzelma; rolnik z zaścianka, narzeczony Justyny.
Anzelm Bohatyrowicz
Stryj Jana, brat Jerzego; po klęsce i odmowie Marty dziewięć lat chorował. Zna i opowiada legendę rodu.
Jerzy Bohatyrowicz
Ojciec Jana, przyjaciel Andrzeja Korczyńskiego; zginął razem z nim.
Antolka
Przyrodnia siostra Jana, wychowywana przez Anzelma.
Stary Jakub Bohatyrowicz
Bardzo stary, na wpół obłąkany mieszkaniec zaścianka; od niego Anzelm nauczył się legendy. Dziadek Jadwigi Domuntówny.
Jadwiga Domuntówna
Wnuczka Jakuba, najbogatsza dziedziczka w okolicy; rodzina przeznaczała ją Janowi.
Fabian Bohatyrowicz
Sąsiad Anzelma, ojciec Elżusi; jeden z prowadzących proces z Korczyńskim.
Wygon
Pięćdziesiąt dziesięcin pastwiska, o które Bohatyrowicze procesują się z Benedyktem.
Kara sądowa
Suma, którą po przegranym procesie Bohatyrowicze mają zapłacić Benedyktowi; po rozmowie z Witoldem Benedykt z niej rezygnuje.
To… tamto…
Wtrącenie Benedykta; pojawia się zwłaszcza wtedy, gdy mówi o sprawach, których nie chce nazwać.
Powracająca fala
Słowa Benedykta po nocnej rozmowie z synem: w Witoldzie rozpoznaje ideały własnej młodości.
Latorośl
Obraz, którym Anzelm określa Witolda i Jana: młode pędy wyrastające przy zwalonych drzewach.
Wieczne głupstwo
Powiedzenie Marty; tak nazywa też swoją dawną odmowę wobec Anzelma.
Antygona
Porównanie narratora: Justyna wyprowadzająca ośmieszanego ojca z salonu „przypomnieć mogła Antygonę…”.
Szkoła agronomiczna
Ukończył ją Benedykt, uczy się w niej Witold.
Tygodnik Ilustrowany
Warszawskie pismo, w którym powieść ukazywała się w odcinkach w 1887 r.; wydanie książkowe wyszło w 1888 r.

Na czym potykają się maturzyści

Typowe błędy w teście z „Nad Niemnem”

Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.

❌ Błąd

Powstanie styczniowe jest w powieści nazwane i opisane wprost

✅ Poprawnie

Wyraz „powstanie” w odniesieniu do wydarzeń sprzed dwudziestu kilku lat w tekście nie pada, nie pada też data 1863. Narrator podaje tylko, że Benedykt wrócił do Korczyna w roku 1861, a po dwóch latach „zabrakło mu obu braci”. O walce mówi się opisowo: Jan wspomina, jak ludzie z zaścianka „stuków i grzmotów słuchali”, a bór zmienia nazwę ze Świerkowego na Mogiłę.

Dlaczego: To częsty błąd w teście, bo wiemy, o jakie wydarzenia chodzi. Powieść mówi o nich jednak pośrednio – szukaj ich w tomie I, rozdziale III i w tomie II, rozdziale IV.

❌ Błąd

Justyna wychodzi za Zygmunta albo za Różyca

✅ Poprawnie

Justyna odrzuca obu. Zygmuntowi, który jest już żonaty z Klotyldą i namawia ją, by zamieszkała w Osowcach, odpowiada: „On, ona i trzecia! Zupełnie jak we francuskich romansach, których kiedyś tak wiele czytywaliśmy razem!…” (tom III, rozdział II). Oświadczyny Różyca przywozi Kirłowa; Justyna odmawia, bo jest już po słowie z Janem Bohatyrowiczem (tom III, rozdział V).

Dlaczego: Kandydatów jest trzech, więc łatwo ich zamienić. Wybrany zostaje Jan, a na kartach powieści dochodzi tylko do zaręczyn.

❌ Błąd

Jan Bohatyrowicz jest synem Andrzeja Korczyńskiego

✅ Poprawnie

Jan jest synem Jerzego Bohatyrowicza. Jerzy przyjaźnił się z Andrzejem Korczyńskim, najstarszym bratem Benedykta, i obaj zginęli razem. Synem Andrzeja jest Zygmunt. Narrator zaznacza, że „Mały Zygmunt Korczyński i Janek Bohatyrowicz byli rówieśnikami”.

Dlaczego: Jerzy i Andrzej zginęli razem i razem spoczywają, a ich synowie byli rówieśnikami – stąd łatwo przypisać Jana niewłaściwemu ojcu.

❌ Błąd

Anzelm Bohatyrowicz to ojciec albo brat Jana

✅ Poprawnie

Anzelm jest stryjem Jana, bratem jego ojca Jerzego. Wychowuje Jana i jego przyrodnią siostrę Antolkę, bo matka Jana wyszła ponownie za mąż (najpierw za Jaśmonta, potem za Starzyńskiego).

Dlaczego: Myli to, że Anzelm wychowuje Jana i Antolkę. Jan nazywa go jednak wprost stryjem.

❌ Błąd

Marta wyszła za Anzelma albo rodzina zabroniła jej tego małżeństwa

✅ Poprawnie

Marta sama odmówiła Anzelmowi. W rozmowie z Justyną podaje dwie przyczyny: „raz, że królewna okrutnie bała się ludzkiego śmiechu; po wtóre, że bardzo też zlękła się ciężkiej pracy” i dodaje: „Zabraniać nie zabraniali, bo nikt też i prawa do tego nie miał” (tom II, rozdział V).

Dlaczego: Łatwo założyć, że przeszkodą była rodzina. Marta obwinia jednak siebie: „Było to wieczne głupstwo…”.

❌ Błąd

Grobowiec Jana i Cecylii i Mogiła to to samo miejsce

✅ Poprawnie

To dwa różne miejsca. Grobowiec Jana i Cecylii, czyli stary krzyż z napisem „JAN I CECYLIA, ROK 1549”, stoi na stoku nadniemeńskiego parowu, niedaleko zaścianka (tom I, rozdział VI). Mogiła to zbiorowy grób czterdziestu poległych w borze za Niemnem (tom II, rozdział IV).

Dlaczego: Oba miejsca Justyna poznaje u boku Jana, stąd pomyłka. Grobowiec przypomina pracę założycieli rodu, Mogiła – ofiarę sprzed dwudziestu kilku lat.

❌ Błąd

O odgłosach bitwy opowiada Justynie Anzelm

✅ Poprawnie

Opowiada o nich Jan, w drodze na Mogiłę. Miał wtedy siedem lat i stał z ludźmi z zaścianka nad brzegiem: „wszyscy ku stronie piasków obróceni, stuków i grzmotów słuchali”. Anzelm jest w tej opowieści tym, który nocą przepłynął rzekę i przyniósł wiadomość o śmierci Jerzego i Andrzeja.

Dlaczego: Obaj Bohatyrowicze opowiadają Justynie o przeszłości, więc łatwo ich zamienić. Do Anzelma należy legenda o założycielach rodu, do Jana – wspomnienie walki.

❌ Błąd

Zygmunt Korczyński jest kuzynem Benedykta

✅ Poprawnie

Zygmunt jest bratankiem Benedykta, synem poległego Andrzeja i pani Andrzejowej. Sam mówi o Benedykcie „stryj Benedykt”. Kuzynem nazywa go Justyna, bo jej matka była cioteczną siostrą Benedykta.

Dlaczego: Myli to, że Justyna nazywa Benedykta kuzynem. Zygmunt jest jednak synem Andrzeja, czyli brata Benedykta, i sam mówi „stryj Benedykt”.

❌ Błąd

Powieść kończy się ślubem Justyny i Jana

✅ Poprawnie

Ślubu w powieści nie ma. Justyna i Jan wyznają sobie miłość nad Niemnem pod koniec tomu III, rozdziału IV, a Marta mówi, że postanowili pobrać się za dwa miesiące. Wesele pokazane w tomie III to wesele Elżusi, córki Fabiana. Ostatnia scena to przyjście Benedykta z Justyną do zagrody Anzelma i Jana.

Dlaczego: Wyznanie miłości łatwo wziąć za finał. Ostatnia scena należy jednak do Benedykta i Anzelma: dwór godzi się z zaściankiem.

❌ Błąd

Niemen oddziela dwór Korczyńskich od zaścianka Bohatyrowiczów

✅ Poprawnie

Dwór i zaścianek leżą na tym samym, wysokim brzegu Niemna; już na pierwszej stronie widać „dwór obszerny” i ciągnący się w jednej z nim linii „szereg kilkudziesięciu dworków małych”. Za rzeką jest bór, a w nim Mogiła.

Dlaczego: Rzeka kusi jako znak podziału, stąd błąd. Rody rozdzielił spór o wygon i ponad dwie dekady obcości.

❌ Błąd

Benedykt sprzedaje zaniemeński las, żeby spłacić dług

✅ Poprawnie

Sprzedaż lasu albo pożyczkę u kapitalisty doradza mu szwagier Darzecki, który żąda zwrotu posagu żony. Benedykt odpowiada szeptem, że tam jest mogiła Andrzeja: „czasem, kiedy na to… tamto… spojrzę i przypomnę sobie, zdaje mi się, że to kościół…”. Darzecki nazywa to słowem „Sentymentalność…” (tom II, rozdział II). O sprzedaży lasu powieść nie mówi.

Dlaczego: To częsty błąd, bo w tej scenie chodzi o pieniądze. Odpowiedź Benedykta zdradza jednak co innego: wciąż pamięta brata, choć zwykle o tym nie mówi.

❌ Błąd

Domem w Korczynie zarządza Emilia

✅ Poprawnie

Domem i gospodarstwem kobiecym zarządza Marta Korczyńska, krewna Benedykta. Emilia choruje i nie wychodzi prawie ze swoich pokojów; towarzyszy jej Teresa Plińska. Benedykt mówi Marcie w ostatnim rozdziale: „Tylkoż nas tu dwoje pracujących było!”.

Dlaczego: Obie kobiety żyją we dworze, ale stoją na przeciwnych biegunach: Marta pracuje, a Emilia trwa w bezczynności.

Strategia

„Nad Niemnem” – jak rozwiązywać test

Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.

  1. 1 1) Zacznij od pokrewieństw: Andrzej, Dominik i Benedykt to bracia; Zygmunt jest synem Andrzeja; Jan jest synem Jerzego, a Anzelm jego stryjem; Justyna to córka ciotecznej siostry Benedykta; Marta to krewna Benedykta.
  2. 2 2) Jeśli w teście mylisz dwa miejsca pamięci, przypomnij sobie, kto o nich opowiada: o grobowcu z 1549 r. na stoku parowu – Anzelm, o grobie czterdziestu poległych w borze za Niemnem – Jan.
  3. 3 3) Zapamiętaj, kto wypowiada ważne słowa: „powracająca falo!…” Benedykt, „latoroślą” Anzelm o Witoldzie, „wieczne głupstwo” Marta, „Sentymentalność…” Darzecki, „mój ojciec był szaleńcem…” Zygmunt.
  4. 4 4) Ułóż wydarzenia według tomów: tom I kończy legenda, w tomie II są żniwa, Mogiła i wyznanie Marty, w tomie III wesele Elżusi, nocna rozmowa Benedykta z Witoldem i scena z echem.
  5. 5 5) Justyna odmawia dwóm mężczyznom: Zygmuntowi i Różycowi. Powieść kończy się przed jej ślubem z Janem.
  6. 6 6) Przed testem sprawdź, czy umiesz pokazać, jak powieść mówi o roku 1863, choć go nie nazywa: bór dostaje nową nazwę, Jan wspomina dzień walki, a Benedykt urywa na słowach „to… tamto…”.
🖼️ Tak to wygląda

Przykładowe pytania z „Nad Niemnem”

Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Nad Niemnem” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.

🅰️ Zamknięte (A–D) 1 pkt 📚 Pozytywizm

Co postanawia Marta Korczyńska po rozmowie z Benedyktem w ostatnim rozdziale powieści?

A Przenosi się do chaty Justyny i Jana, bo Benedykt zgadza się na jej odejście, i postanawia pomagać im w gospodarstwie.
B Wyjeżdża do krewnych na Litwę, bo Benedykt oznajmia, że nie stać go na jej utrzymanie, i postanawia tam zamieszkać.
C Wychodzi za Anzelma Bohatyrowicza, bo Benedykt godzi się na ten mezalians, i postanawia zamieszkać w zaściankowej chacie.
D Zostaje w Korczynie, bo Benedykt zapewnia, że jest mu potrzebna, i postanawia jechać do lekarza, by się wyleczyć.
✅ Wielokrotny wybór 2 pkt 📖 Nad Niemnem

Które fakty dotyczące rodu Bohatyrowiczów są prawdziwe?

Wybierz wszystkie poprawne

Rod ten zawsze był bardzo bogaty
Nazwa rodu pochodzi od bohaterskiej pracy ich przodków
Szlachectwo nadał im król Stefan Batory
Protoplastami rodu byli Jan i Cecylia
✍️ Otwarte (AI ocenia) 3 pkt

Jaką rolę odgrywa mogiła powstańcza w fabule i symbolice powieści?

Napisz odpowiedź…
🔗 Dopasuj 1 pkt 📚 Pozytywizm

Dopasuj wypowiedź do postaci, która ją wypowiada.

„Łaska pańska na pstrym koniu jeździ…” →
„Ja… moje… mnie… dla mnie… przy mnie…” →
„Teoś harbuza dostał…” →
„Prostaczka!” →
„Wieczny śmiech!” →

Do wyboru:

Anzelm BohatyrowiczZygmunt KorczyńskiMarta KorczyńskaKirłoBenedykt Korczyński
✏️ Luki w tekście 2 pkt 📖 „Nad Niemnem”

Uzupełnij luki wyrazami z wypowiedzi Justyny skierowanej do Benedykta.

Justyna mówi wujowi, że brak był jej od dawna trucizną i wstydem, a pomiędzy ludzi, do których idzie, z radością wniesie wiedzę — będzie trzymać nad nimi ubogą swoją .
📝 Wypracowanie (esej) 35 pkt 📖 „Nad Niemnem”

„Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej nazywane jest „pozytywistycznym eposem narodowym”. Uzasadnij lub podważ tę tezę, odwołując się do treści i formy powieści oraz porównując ją z „Panem Tadeuszem” Adama Mickiewicza. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 400 wyrazów.

📊 Kryteria oceny (CKE)

  • • Wymogi formalne — 1 pkt
  • • Kompetencje literackie — 16 pkt
  • • Kompozycja — 7 pkt
  • • Styl i język — 11 pkt
Napisz wypracowanie…

To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.

Jak zacząć

Jak uruchomić test z „Nad Niemnem”

Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Nad Niemnem”. Cztery kroki:

  1. 1

    Wejdź w „Quiz”

    Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.

  2. 2

    Sekcja 1 – wybierz przedmiot

    Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.

  3. 3

    Sekcja 2 – wybierz temat (opcjonalnie)

    Wskazujesz „Nad Niemnem” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Możesz też wybrać całą epokę Pozytywizm — wtedy quiz losuje z epoki i wszystkich jej lektur. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.

    Obok w kreatorze: 🦅 Pan Tadeusz · 🏪 Lalka · ⛓️ Dziady cz. III

  4. 4

    Dostosuj sesję i wystartuj

    Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do lekturę „Nad Niemnem” adaptacyjnie.

  5. ⚡

    Bonus: zawęź temat w trakcie sesji

    Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Nad Niemnem”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.

Najszybsza droga

Załóż konto i uruchom quiz z „Nad Niemnem” — pierwsze pytanie w minutę.

Rozpocznij quiz →

Pytania o test z „Nad Niemnem”

Co sprawdza test z „Nad Niemnem”?

Znajomość treści utworu, postaci, problematyki i pojęć potrzebnych do interpretacji. „Nad Niemnem” jest w podstawie programowej wśród przykładowych lektur uzupełniających (Dz.U. 2024 poz. 1019).

Jakie rodzaje pytań są w teście?

Zamknięte i otwarte: wybór odpowiedzi, wielokrotny wybór, dopasowanie, luki w tekście, pytania otwarte i tematy wypracowań. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.

Jak oceniane są odpowiedzi otwarte?

Odpowiedzi otwarte i wypracowania ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło. W wypracowaniu maturalnym odwołanie do lektury musi być poprawne rzeczowo, dlatego warto znać utwór dokładnie.

Czym test różni się od arkusza maturalnego?

Test obejmuje jedną lekturę i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie podstawowym to 60 punktów: 10 za test „Język polski w użyciu”, 15 za test historycznoliteracki i 35 za wypracowanie (Informator CKE).

Powiązane tematy

Te działy łączą się z tematem „Nad Niemnem” – przećwicz je w Quizie.

Pan Tadeusz Quiz → Lalka Quiz → Dziady cz. III Quiz → Ludzie bezdomni Quiz → Chłopi Quiz →

Sprawdź się w quizie z „Nad Niemnem”

80 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.

Rozpocznij quiz → Wszystkie testy z języka polskiego