Quiz adaptacyjny Człowiek i społeczeństwo PR

Test maturalny:  Społeczność i wspólnoty

Test maturalny ze społeczności i wspólnot: rodzina, religia w wymiarze społecznym, władza i jej legitymizacja, atrybuty i geneza państwa, obywatelstwo polskie, koncepcje narodu, mniejszości narodowe i etniczne, akulturacja i asymilacja – zakres działu III podstawy programowej.

Rozpocznij quiz ze społeczności i wspólnot → Zadania z tego tematu w katalogu →

Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.

Sprawdzian ze społeczności i wspólnot w wersji szkolnej →

Pytania w bazie
110
pytań w bazie
Typy pytań w temacie
12
typów pytań
Quiz ze społeczności i wspólnot w Matury Online — pytanie z tematu „Społeczność i wspólnoty” po sprawdzeniu odpowiedzi, z wynikiem i wyjaśnieniem

O temacie

Społeczność i wspólnoty — najważniejsze fakty

Test online z działu „Społeczności i wspólnoty” obejmuje wymagania podstawy programowej (Dz.U. 2024 poz. 1019, dział III): rolę rodziny; religię w wymiarze społecznym i religijność w Polsce na tle innego społeczeństwa; władzę jako zjawisko społeczne, cechy władzy politycznej i legitymizację władzy państwowej; atrybuty państwa (terytorialność, przymusowość, suwerenność zewnętrzna i wewnętrzna); teorie genezy państwa (Arystotelesa, teistyczna, umowy społecznej, podboju, marksistowska); podstawy nabywania obywatelstwa polskiego; koncepcje narodu – polityczną i etniczno-kulturową; zmiany struktury narodowościowej Polski po 1939 r.; mniejszości narodowe i etniczne oraz społeczność posługującą się językiem regionalnym, politykę państwa wobec nich i ich wybitnych przedstawicieli; akulturację i asymilację grup mniejszościowych.

Przepisy podajemy z numerem artykułu. Test obejmuje jeden dział; po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a odpowiedzi otwarte ocenia AI.

Pytania z bazy dla tego tematu

🏘️ Wypróbuj pytania z tematu „Społeczność i wspólnoty”

Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Quiz w Matury Online — panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Społeczność i wspólnoty” i pytaniem z tego tematu

Jak działa quiz

Quiz ze społeczności i wspólnot — krok po kroku

  • 1Filtr tematu. W kreatorze sesji wybierasz „Społeczność i wspólnoty”, poziom (podstawa / rozszerzenie) i liczbę pytań — losują się tylko pytania z tego tematu. W trakcie sesji panel „Filtruj” zawęża jeszcze typ zadania i trudność 1–5.
  • 2Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Klikasz „Sprawdź odpowiedź” i od razu widzisz, czy dobrze, oraz dlaczego. Odpowiedzi otwarte ocenia AI według kryteriów CKE.
  • 3Trudność i powtórki. Quiz dobiera pytania do Twojego poziomu (celuje w ok. 70% trafień), a te, z którymi miałeś kłopot, wracają jako powtórki — po dniu, po tygodniu, potem coraz rzadziej.
  • Zamknięte (A–D)30
  • Otwarte22
  • Prawda/Fałsz16
  • Wielokrotny wybór8
  • Uzupełnij8
  • Dopasuj7
  • Tabela danych5
  • Wykres4
  • Praca z tekstem4
  • Luki w tekście4
  • Znajdź błąd1
  • Uporządkuj1
Rozpocznij quiz

W tym quizie

Typy pytań w teście ze społeczności i wspólnot

Quiz losuje spośród 110 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.

Rozkład typów pytań w banku

110 pytań · 12 typów
◉ 27%
✎ 20%
⚖ 15%
Zamknięte (A–D)30 (27%)
Otwarte22 (20%)
Prawda/Fałsz16 (15%)
Wielokrotny wybór8 (7%)
Uzupełnij8 (7%)
Dopasuj7 (6%)
Tabela danych5 (5%)
Wykres4 (4%)
Praca z tekstem4 (4%)
Luki w tekście4 (4%)
Znajdź błąd1 (1%)
Uporządkuj1 (1%)

Najważniejsze typy w tym temacie

top 4 z 12 · tak jak w Quizie
matury-online.pl/dashboard

Referendum w sprawie odwołania wójta przed upływem kadencji jest ważne, jeżeli wzięło w nim udział co najmniej:

A3/5 liczby osób, które głosowały w wyborze odwoływanego organu
Bpołowa wszystkich uprawnionych do głosowania w gminie
C20% liczby mieszkańców gminy zameldowanych na pobyt stały
Dtyle osób, ile zagłosowało w ostatnich wyborach parlamentarnych
◉Typ 01

Zamknięte (A–D)

Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.

📚Wszystkie przedmioty
30 pytań · 27% banku
matury-online.pl/dashboard🤖 AI

Wyjaśnij różnicę między asymilacją a integracją w kontekście mniejszości narodowych.

2/2
🤖 Ocena AI · 30 s · CKE-style
„Pełne wskazanie wymaganych elementów odpowiedzi.”
+20 XP
✎Typ 02AI ocenia

Otwarte

Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.

📚Wszystkie przedmioty
22 pytań · 20% banku
matury-online.pl/dashboard

Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących wspólnot samorządowych w Polsce.

Powiat jest jednostką nadrzędną wobec gmin i może wydawać im wiążące polecenia.

Gminy w Polsce mają osobowość prawną.

Wspólnota lokalna istnieje tylko wtedy, gdy wszyscy jej członkowie są ze sobą spokrewnieni.

⚖Typ 03

Prawda/Fałsz

Oceń kilka stwierdzeń. Każde osobno punktowane.

📚Wszystkie przedmioty
16 pytań · 15% banku
matury-online.pl/dashboard

Które z poniższych cech są charakterystyczne dla grupy pierwotnej?

Wybierz wszystkie poprawne

Silne więzi emocjonalne między członkami.
Duża liczebność uniemożliwiająca osobiste poznanie wszystkich członków.
Hierarchiczny podział zadań wyznaczony przez przepisy.
Relacje oparte głównie na umowie i wymianie usług.
Częste, bezpośrednie kontakty twarzą w twarz.
Sformalizowane cele określone w regulaminie i statucie.
☑Typ 04

Wielokrotny wybór

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.

📚Wszystkie przedmioty
8 pytań · 7% banku
Pozostałe typy w tym banku (8)
⎵Uzupełnij· 8⇄Dopasuj· 7▦Tabela danych· 5📈Wykres· 4◫Praca z tekstem· 4•Luki w tekście· 4🔍Znajdź błąd· 1↕Uporządkuj· 1

Zakres testu

„Społeczność i wspólnoty” – co sprawdza test?

6 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.

1

Rodzina i religia

Rodzina jest miejscem budowania najważniejszych relacji społecznych. Konstytucja obejmuje ochroną i opieką małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzinę, macierzyństwo i rodzicielstwo (art. 18), a rodzicom zapewnia prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami (art. 48). W sprawach religii: kościoły i inne związki wyznaniowe są równouprawnione, a władze publiczne zachowują bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych (art. 25); każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii (art. 53). Podstawa wymaga analizy religijności we współczesnym społeczeństwie polskim i porównania jej z religijnością w innym społeczeństwie.

2

Władza i jej legitymizacja

Władza to możliwość wpływania na zachowanie innych ludzi. Podstawa wymaga rozróżnienia rodzajów władzy, wskazania cech władzy politycznej oraz scharakteryzowania legitymizacji władzy państwowej, czyli uznania przez rządzonych, że władza jest prawomocna.

3

Państwo – atrybuty i teorie genezy

Atrybuty państwa wymienione w podstawie: terytorialność, przymusowość oraz suwerenność zewnętrzna (niezależność od innych państw) i wewnętrzna (najwyższa władza na własnym terytorium). Pięć teorii genezy państwa: Arystotelesa (państwo jako naturalny wytwór społecznej natury człowieka), teistyczna (władza pochodzi od Boga), umowy społecznej (państwo powstało z porozumienia ludzi), podboju (państwo powstało przez narzucenie władzy podbitym) i marksistowska (państwo jako narzędzie panowania klasowego).

4

Obywatelstwo polskie

Obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi; obywatel nie może utracić obywatelstwa, chyba że sam się go zrzeknie (art. 34 Konstytucji). Ustawa z 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim wymienia cztery sposoby nabycia: z mocy prawa, przez nadanie, przez uznanie za obywatela polskiego i przez przywrócenie obywatelstwa (art. 4). Z mocy prawa nabywa je m.in. dziecko, którego co najmniej jedno z rodziców jest obywatelem polskim (art. 14). Obywatelstwo nadaje Prezydent RP (art. 18 ustawy; prerogatywa z art. 144 ust. 3 pkt 19 Konstytucji).

5

Naród i mniejszości

Naród w koncepcji politycznej to wspólnota obywateli jednego państwa, w koncepcji etniczno-kulturowej – wspólnota pochodzenia, języka i kultury. Ustawa z 6 stycznia 2005 r. uznaje za mniejszości narodowe: białoruską, czeską, litewską, niemiecką, ormiańską, rosyjską, słowacką, ukraińską i żydowską, a od 16 grudnia 2026 r. także grecką (art. 2 ust. 2; zmiana – Dz.U. z 2026 r. poz. 780). Mniejszości etniczne to: karaimska, łemkowska, romska i tatarska (art. 2 ust. 4). Językiem regionalnym jest język kaszubski (art. 19 ust. 2). Mniejszość narodowa utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie, etniczna – nie (art. 2 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 pkt 6).

6

Polityka państwa wobec mniejszości; akulturacja i asymilacja

Konstytucja zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, obyczajów, tradycji i kultury oraz prawo do tworzenia własnych instytucji edukacyjnych i kulturalnych (art. 35). Komitety wyborcze organizacji mniejszości narodowych mogą być zwolnione z progu 5% w wyborach do Sejmu (art. 197 Kodeksu wyborczego). Akulturacja to przejmowanie przez grupę elementów innej kultury, asymilacja – wtopienie się w społeczeństwo większości połączone z zanikiem odrębności. Podstawa wymaga wykazania, że polityka państwa wpływa na oba zjawiska.

⚖️ Do zapamiętania

Kluczowe pojęcia – „Społeczność i wspólnoty”

Pojęcia ustrojowe, prawne i społeczne z działu „Społeczność i wspólnoty” – test wymaga ich rozumienia, a nie samego rozpoznawania.

Legitymizacja władzy
Uznanie władzy za prawomocną przez tych, którzy jej podlegają.
Suwerenność
Zewnętrzna – niezależność państwa od innych państw. Wewnętrzna – najwyższa władza państwa na własnym terytorium.
Naród w ujęciu politycznym
Wspólnota obywateli państwa, niezależnie od pochodzenia.
Naród w ujęciu etniczno-kulturowym
Wspólnota pochodzenia, języka, kultury i historii.
Mniejszość narodowa
Grupa obywateli polskich spełniająca warunki z art. 2 ust. 1 ustawy z 6 stycznia 2005 r., utożsamiająca się z narodem zorganizowanym we własnym państwie.
Mniejszość etniczna
Grupa obywateli polskich spełniająca warunki z art. 2 ust. 3 ustawy, która nie utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie.
Język regionalny
Język tradycyjnie używany na terytorium państwa przez jego obywateli, różny od języka oficjalnego; w Polsce – kaszubski (art. 19 ustawy).
Akulturacja / asymilacja
Przejmowanie elementów innej kultury / wtopienie się w społeczeństwo większości z utratą odrębności.

Na czym potykają się maturzyści

Typowe błędy w teście ze społeczności i wspólnot

Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.

❌ Błąd

Mniejszość narodowa i etniczna różnią się liczebnością.

✅ Poprawnie

Różni je to, czy grupa utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie: mniejszość narodowa – tak, etniczna – nie (art. 2 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 pkt 6 ustawy z 6 stycznia 2005 r.).

Dlaczego: Pozostałe warunki ustawowe są dla obu rodzajów mniejszości takie same.

❌ Błąd

Kaszubi są w ustawie mniejszością etniczną.

✅ Poprawnie

Ustawa nie wymienia Kaszubów wśród mniejszości. Uznaje język kaszubski za język regionalny (art. 19 ust. 2), a podstawa programowa mówi o społeczności posługującej się językiem regionalnym.

Dlaczego: Mniejszości etniczne w ustawie to cztery grupy: Karaimi, Łemkowie, Romowie i Tatarzy.

❌ Błąd

Mniejszością narodową w rozumieniu ustawy może być każda grupa cudzoziemców mieszkających w Polsce.

✅ Poprawnie

Mniejszość to grupa obywateli polskich, której przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej od co najmniej 100 lat (art. 2 ust. 1 pkt 5).

Dlaczego: Tego warunku dotyczy zadanie 21 w Informatorze CKE (wystąpienie w sprawie statusu Wietnamczyków w Polsce).

❌ Błąd

W Polsce obywatelstwo zależy od miejsca urodzenia.

✅ Poprawnie

Zasadą jest nabycie obywatelstwa przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi (art. 34 ust. 1 Konstytucji). Miejsce urodzenia ma znaczenie wyjątkowo – gdy dziecko urodziło się w Polsce, a jego rodzice są nieznani, nie mają żadnego obywatelstwa albo ich obywatelstwo jest nieokreślone (art. 14 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim).

Dlaczego: To różnica między zasadą krwi a zasadą ziemi.

❌ Błąd

Akulturacja i asymilacja oznaczają to samo.

✅ Poprawnie

Akulturacja to przejmowanie elementów innej kultury przy zachowaniu własnej tożsamości. Asymilacja prowadzi do zaniku odrębności grupy.

Dlaczego: Podstawa wymienia oba pojęcia osobno i każe pokazać wpływ polityki państwa na każde z nich.

Strategia

„Społeczność i wspólnoty” – jak rozwiązywać test

Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.

  1. 1 Listy mniejszości naucz się z tekstu ustawy (art. 2) i zapamiętaj kryterium, które odróżnia mniejszość narodową od etnicznej.
  2. 2 Pięć teorii genezy państwa zapisz w jednym zdaniu każdą – w zadaniach trzeba dopasować teorię do fragmentu tekstu.
  3. 3 Przy obywatelstwie odróżniaj cztery sposoby nabycia z art. 4 ustawy i pamiętaj, kto nadaje obywatelstwo.
  4. 4 Przeczytaj zadanie 21 z Informatora CKE: łączy ustawę o mniejszościach z prawami człowieka i wymaga wypowiedzi w trzech aspektach.

Pytania o test ze społeczności i wspólnot

Co sprawdza test ze społeczności i wspólnot?

Zadania z działu „Społeczność i wspólnoty” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).

Jakie rodzaje pytań są w teście?

Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.

Jak oceniane są odpowiedzi otwarte?

Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.

Czym test różni się od arkusza maturalnego?

Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut i jest za 50 punktów (Informator CKE).

Powiązane tematy

Te działy łączą się z tematem „Społeczność i wspólnoty” – przećwicz je w Quizie.

Człowiek – koncepcje i aspekty Quiz → Społeczeństwa i socjalizacja Quiz → Społeczeństwo obywatelskie Quiz →

Sprawdź się w quizie ze społeczności i wspólnot

110 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.

Rozpocznij quiz → Wszystkie testy z wiedzy o społeczeństwie