Wiadomość 📚 Matura z polskiego 4 października 2026 17:14 4 min

CKE: najczęstsze błędy na maturze z polskiego – nie tylko lektury sprawiają kłopot

CKE: najczęstsze błędy na maturze z polskiego – nie tylko lektury sprawiają kłopot
Zdjęcie: Kindel Media · Pexels

Sprawozdanie CKE z matury 2026 z polskiego w Małopolsce: najtrudniejsze były zadania językowe, notatka syntetyzująca, ortografia i interpunkcja.

Matury Online
Redakcja Matury Online
Opublikowano: 4 października 2026 17:14 · Aktualizacja: 28 października 2026 06:13

Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie opublikowała 25 września 2026 r. sprawozdanie z matury 2026 z języka polskiego dla województwa małopolskiego, opracowane przez CKE we współpracy z okręgowymi komisjami egzaminacyjnymi. Z dokumentu wynika, że sama znajomość lektur nie wystarcza do dobrego wyniku – najwięcej kłopotów sprawiły zadania językowe, notatka syntetyzująca i precyzyjne formułowanie odpowiedzi.

Zadania językowe: neologizm i środki stylistyczne

Jednym z najbardziej zaskakujących wniosków jest trudność zadań opartych na znajomości środków językowych. W arkuszu znalazły się dwa takie polecenia – jedno w teście „Język polski w użyciu”, drugie w teście historycznoliterackim.

W pierwszej części arkusza zdający mieli wyjaśnić, dlaczego wyraz „chmura” użyty w kontekście przechowywania informacji można uznać za neologizm znaczeniowy. Wielu maturzystów nie potrafiło odpowiedzieć, choć termin pojawia się już w szkole podstawowej. Część myliła go z przenośnią, inni próbowali tłumaczyć słowo, odwołując się do gry „Papier, kamień, nożyce”. Wystarczyło opisać proces nadawania istniejącemu wyrazowi nowego znaczenia.

Zadanie 12.2, dotyczące środków stylistycznych w wierszu Antoniego Langego, miało poziom wykonania zaledwie 40% – było najtrudniejsze w arkuszu. Zamiast nazw środków wypisywali oni części mowy, zdania, nazwy przypadków albo pojęcia teoretycznoliterackie.

Notatka syntetyzująca

Kolejnym wyzwaniem była notatka syntetyzująca. Zadanie 6. wymagało porównania dwóch tekstów o tradycyjnych i cyfrowych sposobach przechowywania informacji: wskazania podobieństw i różnic między stanowiskami autorów, przy zachowaniu spójności wypowiedzi i limitu 60–90 wyrazów.

Dane pokazują postęp: poziom wykonania notatki wynosił w 2023 roku 39%, a w 2026 roku – 47%. Autorzy sprawozdania zauważyli jednak, że maturzyści często ograniczali się do streszczania tekstów zamiast porównywać stanowiska. Problemem były też spójność, poziom uogólnienia informacji i niezachowanie limitu słów.

Lektury: wiedza o fabule to za mało

W teście historycznoliterackim trudne okazały się zadania wymagające interpretacji fragmentów lektur obowiązkowych. Egzaminatorzy zauważyli, że uczniowie nie zawsze potrafili rozpoznać sens przytoczonego fragmentu ani użyć odpowiednich pojęć literackich. Nawet gdy znali utwór, odpowiedzi bywały zbyt ogólne lub nie odnosiły się wprost do pytania.

Zadanie o poglądach Cezarego Baryki z „Przedwiośnia”, w którym trzeba było wyjaśnić, z jakim stanowiskiem komunistów polemizował bohater, miało poziom wykonania 49%. Część zdających podawała odpowiedzi niezgodne z cytowanym fragmentem albo nie oddawała pełnego sensu wypowiedzi.

Ortografia i interpunkcja

Na poziomie podstawowym kryterium poprawności ortograficznej zostało wykonane na poziomie 52%, a interpunkcyjnej – 47%. Najwięcej błędów ortograficznych dotyczyło pisowni łącznej i rozdzielnej: cząstek „-bym”, „-byś” i „-by” oraz partykuły „nie” z różnymi częściami mowy. W interpunkcji egzaminatorzy odnotowali przede wszystkim pomijanie przecinków w zdaniach złożonych, m.in. przed wyrazami „że”, „który” i „aby”.

Wnioski dla przyszłych maturzystów

Sprawozdanie pokazuje, że przygotowanie do matury z polskiego to nie tylko lektury. Warto ćwiczyć terminologię językową i stylistyczną, pisanie notatki z zachowaniem limitu oraz odpowiadanie dokładnie na pytanie zawarte w poleceniu. Materiały do powtórek znajdziesz w dziale polski, a zadania z poprzednich lat – wśród arkuszy.

Odpowiedź CKE na list otwarty polonistów

Dyrektor CKE w piśmie z 22 października 2026 r. odpowiedział polonistom, którzy w liście otwartym z 31 sierpnia 2026 r. zarzucili komisji niejasne i zmieniane po egzaminie zasady oceniania wypracowań. CKE zapewnia, że zasady oceniania zadań zawarte w Informatorach dla poziomu podstawowego i rozszerzonego pozostają niezmienne i wiążące. W sesji egzaminacyjnej przeprowadzonej w 2026 r. nie zmieniono sposobu stosowania zasad oceniania wypracowania maturalnego z języka polskiego na poziomie podstawowym oraz na poziomie rozszerzonym – podkreśla dyrektor komisji.

Z odpowiedzi wynika, jak dużo zależy od konstrukcji tematu. W temacie z maja 2026 r. „Wpływ pracy na człowieka i na otaczającą go rzeczywistość” spójnik „i” wyznaczał dwa aspekty, dlatego pełna funkcjonalność utworu literackiego wymagała odniesienia się do każdego z tych aspektów. Tak samo CKE rozstrzygnęła temat „Bunt i jego konsekwencje dla człowieka” z egzaminu w maju 2024 r. Inaczej przy temacie „Wierność tradycji a szukanie nowych dróg – różne postawy życiowe” z testu diagnostycznego w grudniu 2023 r.: spójnik „a” wskazywał na konfrontację postaw, więc do pełnej funkcjonalności utworu literackiego wystarczało omówienie jednej z postaw.

Według CKE w 2026 r. nie uległy zmianie zasady oceniania notatki syntetyzującej w kryterium Treść. Dwie dodatkowe strony w zasadach oceniania wypracowania na poziomie rozszerzonym to lista zmienionych reguł ortograficznych z przykładami. Objaśnienie pojęcia „struktura utworu” było – jak pisze dyrektor CKE – w wyjaśnieniach do kryterium kompetencji literackich i kulturowych od momentu opublikowania Informatora dla poziomu rozszerzonego.

Ważne także dla rocznika 2027: CKE przyjęła, że w latach 2026–2030 poprawne jest stosowanie zarówno pisowni zgodnej z zasadami ortografii obowiązującymi do 31 grudnia 2025 r., jak i pisowni zgodnej z zasadami wprowadzonymi od 1 stycznia 2026 r.

Wniosek praktyczny: przed pisaniem rozłóż temat na człony połączone spójnikami i sprawdź, czy każdy przywołany utwór odnosi się do wszystkich wskazanych aspektów. Jak to robić krok po kroku, pokazujemy w poradniku jak czytać polecenie wypracowania maturalnego.

ℹ️ Artykuł przygotowany przez redakcję matury-online.pl w oparciu o publicznie dostępne źródła wymienione poniżej. Przy tworzeniu treści korzystamy ze wsparcia narzędzi AI. Wiążące terminy i zasady egzaminu podaje Centralna Komisja Egzaminacyjna (cke.gov.pl). Polityka redakcyjna →

#matura-polski #cke #sprawozdanie-cke #bledy-maturalne #notatka-syntetyzujaca

Matura z polskiego 2027

Sprawdź się na pytaniach, zamiast tylko czytać

5 pytań dziennie za darmo — każde od razu ocenione i wyjaśnione. Darmowe konto, bez karty.