🇩🇪 NiemieckiGramatykaPP + PR

Czasy gramatyczne — zadania maturalne

Präsens, Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt i Futur I — czasy z listy środków gramatycznych Informatora CKE. Do tego haben/sein, Partizip II i czasowniki rozdzielnie złożone.

Rozwiązuj zadania z tego działu → Jak działa quiz ↓

Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp od 49 zł/mies.

Sprawdzian z czasów gramatycznych (niemiecki) z odpowiedziami →

zadań w dziale: 128; zadań w dziale
umiejętności: 10; umiejętności
pułapek do unikania: 8; pułapek do unikania

Quiz w Matury Online — pytanie z tematu „Czasy gramatyczne” (Język niemiecki) po sprawdzeniu odpowiedzi, z wynikiem i wyjaśnieniem

Quiz · Czasy gramatyczne

„Czasy gramatyczne” w Quizie — jak ćwiczysz

128 pytań z tego działu w jednym miejscu. Wybierasz je filtrem, po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a quiz sam dobiera trudność i wraca do Twoich błędów.

Quiz w Matury Online — panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Czasy gramatyczne”, typy zadań i trudność 1–5, pod spodem pytanie z tego tematu

Filtrujesz, co chcesz ćwiczyć

Wybierasz dział, typ zadania, poziom (PP/PR) i trudność 1–5. Przy każdej opcji widzisz, ile pytań zostaje w puli.
Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi

Od razu wiesz, czy dobrze — i dlaczego. Zadania otwarte ocenia AI według zasad oceniania CKE, z punktacją częściową.
Powtórki pytań, na których się mylisz

Pytanie z błędem wraca po kilku dniach z plakietką „Powtórka”. Powtórki zajmują najwyżej 30% sesji; wyłączasz je jednym przełącznikiem.
Trudność dobiera się do Ciebie

Quiz liczy Twój poziom z ostatnich odpowiedzi i podsuwa pytania, przy których trafiasz ok. 70% — nie za łatwe, nie za trudne.

Po odpowiedzi — od razu wyjaśnienie

Zaznaczasz odpowiedź, klikasz „Sprawdź” i widzisz, która była poprawna i dlaczego. Możesz też odsłonić odpowiedź bez rozwiązywania albo pominąć pytanie.

Wypróbuj bez logowania

Kilka pytań z bazy z działu „Czasy gramatyczne” — kliknij odpowiedź i sprawdź.

Ćwicz dział „Czasy gramatyczne” w Quizie → darmowe konto: 5 pytań dziennie · bez dziennego limitu od 49 zł/mies.

Informator CKE (zakres środków gramatycznych, s. 38–40) wymienia na obu poziomach te same czasy strony czynnej: Präsens, Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt i Futur I. Futur II nie ma na tej liście. Strona bierna (Vorgangspassiv) obejmuje na poziomie podstawowym Präsens, Präteritum i Perfekt, a na rozszerzonym także Plusquamperfekt i formy z czasownikiem modalnym.

Tylko na poziomie rozszerzonym wymagane są: czasowniki modalne w Perfekt i Plusquamperfekt, Konjunktiv I oraz mowa zależna. W zadaniach otwartych sprawdzających znajomość środków językowych wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna (Informator, s. 19), dlatego formy Partizip II i wybór haben/sein trzeba znać bezbłędnie.

Przed maturą

Powtórka z czasów gramatycznych krok po kroku

1

Odśwież pojęcia

Zacznij od: Präsens, Präteritum, Perfekt i 9 kolejnych pozycji.
Pełna lista
2

Sprawdź, co umiesz

10 umiejętności do odhaczenia, od „Präsens” po „Imiesłowy Partizip Präsens i Partizip Perfekt”.
Lista umiejętności
3

Uważaj na typowe błędy

8 pułapek, np. „*Ich habe nach Berlin gefahren”. Przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Typowe błędy
4

Sprawdź się

Najpierw krótki quiz, potem pełny sprawdzian z całego zakresu.

Quiz z czasów gramatycznych Sprawdzian z czasów gramatycznych Rozwiąż zadania z bazy

Zakres materiału

Umiejętności sprawdzane w tym dziale

Lista zgodna z wymaganiami podstawy programowej III.1.P/R i Informatora CKE 2024/2025.

1
Präsens — czas teraźniejszy
Odmiana czasowników regularnych, nieregularnych (ich nehme, du nimmst) oraz rozdzielnie złożonych (ich rufe an, ich stehe auf). Wyrażanie teraźniejszości, przyszłości bliskiej oraz prawd ogólnych.
2
Präteritum vs Perfekt — dwa czasy przeszłe
Präteritum dominuje w narracji pisanej (er ging, sie sah), Perfekt w mowie i tekstach nieformalnych (ich habe gemacht, ich bin gegangen). Czasowniki sein, haben i modalne także w mowie zwykle stoją w Präteritum (ich war, ich hatte, ich musste).
3
Plusquamperfekt — przeszłość przed przeszłością
Tworzenie: hatte/war + Partizip II. Oznacza czynność wcześniejszą od innej czynności przeszłej, typowo w zdaniu z nachdem. Przykład z Informatora: Nachdem wir den Artikel gelesen hatten, diskutierten wir über seinen Inhalt.
4
Futur I i Futur II
Futur I: werden + Infinitiv — przyszłość albo przypuszczenie (Er wird wohl krank sein). O przyszłości często mówi się też w Präsens z okolicznikiem czasu (Ich komme morgen). Futur II (werden + Partizip II + haben/sein) nie figuruje w zakresie środków gramatycznych Informatora — wystarczy go rozpoznawać.
5
Czasowniki posiłkowe haben i sein
haben: czasowniki z dopełnieniem w bierniku, zwrotne i modalne oraz większość pozostałych. sein: czasowniki nieprzechodnie oznaczające ruch z miejsca na miejsce (gehen, fahren, fliegen, kommen) lub zmianę stanu (einschlafen, sterben, aufwachen), a także sein, werden, bleiben, passieren, geschehen.
6
Konjunktiv I w mowie zależnej
Zakres poziomu rozszerzonego (Informator, s. 40 i 43). Przytaczanie wypowiedzi: Der Student sagte, er habe keine Lust zum Studieren. Gdy forma Konjunktiv I jest taka sama jak Indikativ, używa się Konjunktiv II: Er hat erzählt, dass seine Eltern die Schlüssel bei den Nachbarn gelassen hätten.

Pokaż pozostałe 4

7
Konjunktiv II — tryb przypuszczający
Życzenia, hipotezy, warunki nierzeczywiste: Wenn ich Zeit hätte, würde ich kommen. Poziom podstawowy: Konjunktiv II czasowników haben, sein i modalnych (hätte, wäre, könnte) oraz würde + Infinitiv. Poziom rozszerzony: także formy innych czasowników (käme, ginge) i Konjunktiv Plusquamperfekt (hätte gemacht, wäre gegangen).
8
Strona bierna w różnych czasach
Vorgangspassiv: werden + Partizip II. Präsens: wird gemacht. Präteritum: wurde gemacht. Perfekt: ist gemacht worden. Tylko poziom rozszerzony: Plusquamperfekt (war gemacht worden) i strona bierna z czasownikiem modalnym (muss/kann/soll gemacht werden).
9
Czasowniki modalne w czasach przeszłych
Präteritum (oba poziomy): ich musste, ich konnte, ich durfte. Perfekt i Plusquamperfekt (poziom rozszerzony) tworzy się z dwoma bezokolicznikami: Er hat das Auto reparieren müssen. Er hatte arbeiten müssen.
10
Imiesłowy Partizip Präsens i Partizip Perfekt
Partizip I (-end): das weinende Kind, der schlafende Mann. Partizip II: jako odmienna przydawka (der gebrauchte BMW), w stronie biernej, w Perfekt i Plusquamperfekt. Konstrukcje imiesłowowe to zakres poziomu rozszerzonego: In Berlin angekommen, gingen wir sofort ins Hotel.

Typowe błędy

Pułapki, w które wpadają maturzyści

Typowe błędy w zadaniach z tego działu — i jak ich unikać.

✗ Błąd

*Ich habe nach Berlin gefahren.

✓ Poprawnie

Ich bin nach Berlin gefahren.

Dlaczego: Czasowniki oznaczające ruch z miejsca na miejsce (fahren, gehen, fliegen, laufen) tworzą Perfekt z sein. Haben pojawia się przy fahren tylko z dopełnieniem w bierniku: Er hat das Auto in die Garage gefahren.

✗ Błąd

*Er hat das machen gemusst.

✓ Poprawnie

Er hat das machen müssen.

Dlaczego: Czasownik modalny z drugim czasownikiem tworzy Perfekt z bezokolicznikiem zamiast Partizip II (Ersatzinfinitiv). Partizip II (gemusst, gekonnt, gewollt) stoi tylko wtedy, gdy modalny występuje sam: Das habe ich nicht gewollt.

✗ Błąd

*Nachdem ich aß, ging ich ins Kino.

✓ Poprawnie

Nachdem ich gegessen hatte, ging ich ins Kino.

Dlaczego: Gdy zdanie główne stoi w czasie przeszłym, w zdaniu z „nachdem” używa się Plusquamperfekt — czynność jedzenia zakończyła się przed pójściem do kina. Przy zdaniu głównym w Präsens lub Futur po „nachdem” stoi Perfekt.

✗ Błąd

*Ich nehmte den Bus.

✓ Poprawnie

Ich nahm den Bus.

Dlaczego: Czasowniki mocne (nieregularne) nie mają w Präteritum końcówki -te, tylko zmieniają samogłoskę tematu: nehmen → nahm, gehen → ging, sehen → sah, sprechen → sprach. Tych form trzeba się nauczyć na pamięć.

Pokaż pozostałe 4

✗ Błąd

Er sagte, dass er kommen wird. (w zadaniu na mowę zależną)

✓ Poprawnie

Er sagte, dass er kommen werde / kommen würde.

Dlaczego: W mowie zależnej w języku pisanym stosuje się Konjunktiv I (werde) albo — zastępczo — Konjunktiv II (würde). Tryb oznajmujący zdarza się w języku potocznym, ale w zadaniu sprawdzającym mowę zależną (zakres poziomu rozszerzonego) oczekiwany jest Konjunktiv.

✗ Błąd

*Wenn ich wäre reich, würde ich reisen.

✓ Poprawnie

Wenn ich reich wäre, würde ich reisen. / Wäre ich reich, würde ich reisen.

Dlaczego: W zdaniu warunkowym ze spójnikiem „wenn” odmieniony czasownik stoi na końcu. W zdaniu bezspójnikowym (zakres poziomu rozszerzonego) czasownik stoi na początku.

✗ Błąd

*Ich habe ihn angeruft.

✓ Poprawnie

Ich habe ihn angerufen.

Dlaczego: Partizip II czasowników rozdzielnie złożonych: przedrostek + ge + temat z końcówką -en albo -t. Rufen jest czasownikiem mocnym (rufen – rief – gerufen), więc: anrufen → angerufen. Podobnie aufstehen → aufgestanden, ausgehen → ausgegangen.

✗ Błąd

*Das Buch ist von mir gelesen.

✓ Poprawnie

Das Buch wird von mir gelesen. (proces) / Das Buch ist von mir gelesen worden. (Perfekt biernej)

Dlaczego: Strona bierna ma osobne formy dla czynności (Vorgangspassiv: werden + Partizip II) i dla stanu (Zustandspassiv: sein + Partizip II, np. Alle Fenster sind geöffnet). Gdy podajemy wykonawcę (von mir), chodzi o czynność, więc potrzebne jest werden.

Do zapamiętania

Zasady gramatyczne i pojęcia do powtórzenia

Präsens: Czas teraźniejszy — czynność trwająca, regularna, prawda ogólna lub bliska przyszłość.; Heute lerne ich. / Ich lerne morgen.
Präteritum: Czas przeszły prosty — używany w narracji pisemnej, literaturze, prasie, opisach historycznych.; Er ging zur Schule.
Perfekt: Czas przeszły złożony (haben/sein + PII) — używany w mowie codziennej, e-mailach, dialogach.; Ich habe gegessen. / Ich bin gefahren.
Plusquamperfekt: Czas zaprzeszły — czynność wcześniejsza od innej przeszłej. Tworzenie: war/hatte + PII.; Typowo w zdaniu z nachdem.
Futur I: Czas przyszły — werden (odmieniany) + Infinitiv. Oznacza przyszłość lub przypuszczenie.; Er wird wohl krank sein. (= przypuszcza)
Konjunktiv I: Tryb przypuszczający I — używany głównie w mowie zależnej, np. w tekstach prasowych. Zakres poziomu rozszerzonego.; Er sagte, er sei müde.
Konjunktiv II: Tryb przypuszczający II — życzenia, warunki nierzeczywiste, grzeczne prośby (hätte gern, könnte).; Wenn ich Zeit hätte, würde ich kommen.
würde + Infinitiv: Konditional I — zastępuje Konjunktiv II zwłaszcza tam, gdzie jego forma jest taka sama jak Präteritum (czasowniki słabe).; Ich würde fragen (zamiast: ich fragte = niejednoznaczne).
Vorgangspassiv: Strona bierna procesu — werden + Partizip II. Skupia uwagę na czynności i jej obiekcie.; Das Haus wird gebaut.
Zustandspassiv: Strona bierna stanu — sein + Partizip II. Skupia uwagę na wyniku, na stanie.; Das Haus ist gebaut. (= stoi)
Doppelinfinitiv: Podwójny bezokolicznik — modalny + drugi czasownik w Perfekt: er hat machen müssen.; Perfekt i Plusquamperfekt czasowników modalnych — zakres poziomu rozszerzonego.
Trennbare Verben: Czasowniki rozdzielnie złożone — w zdaniu głównym w Präsens i Präteritum przedrostek stoi na końcu: ich rufe an. Partizip II: angerufen.; an-, auf-, aus-, ein-, mit-, vor-, zu- etc.

Jak się uczyć

Jak skutecznie uczyć się tego działu

1
Ucz się haben albo sein razem z każdym nowym czasownikiem — zapisuj tę informację obok bezokolicznika.
2
Czytaj krótkie teksty narracyjne po niemiecku (opowiadania, baśnie) — w nich przeważa Präteritum, więc łatwo utrwalić formy czasowników mocnych.
3
Słuchaj rozmów i wywiadów po niemiecku — w mowie o przeszłości przeważa Perfekt.
4
Twórz pary Indikativ → Konjunktiv II: ich gehe → ich ginge, ich habe → ich hätte. Gdy forma Konjunktiv II jest taka sama jak Präteritum (czasowniki słabe: ich machte), używaj würde + Infinitiv.
5
Ucz się trzech form podstawowych czasowników mocnych (Infinitiv – Präteritum – Partizip II) małymi porcjami, np. po kilka dziennie.
6
Na egzaminie najpierw przeczytaj polecenie i kontekst zdania. Wskazówki: gestern, vor einer Stunde → czas przeszły; nachdem + zdanie główne w przeszłości → Plusquamperfekt; in zwei Jahren → Futur I albo Präsens.
7
W mowie zależnej (poziom rozszerzony) najpierw sprawdź formę Konjunktiv I; jeśli jest taka sama jak Indikativ (np. sie haben), użyj Konjunktiv II (sie hätten).

Typy zadań w tym dziale

Każdy typ wymaga innej strategii rozwiązywania.

Uzupełnij
Zadanie
Zadanie
Otwarte (krótka odpowiedź)
Zamknięte (A–D)
Zadanie

FAQ

FAQ — Czasy gramatyczne

Czy w wypowiedzi pisemnej na maturze mogę używać Präteritum, czy lepiej Perfekt?

Informator CKE nie narzuca czasu — ocenia zakres i poprawność środków językowych. Na poziomie podstawowym piszesz tekst użytkowy (np. e-mail, wpis na blogu lub forum), w którym naturalny jest Perfekt; na rozszerzonym tekst argumentacyjny (list formalny, rozprawka, artykuł publicystyczny) w stylu formalnym, gdzie w relacji z wydarzeń częściej stosuje się Präteritum. Czasowniki sein, haben i modalne zwykle stoją w Präteritum w obu typach tekstów: ich war, ich hatte, ich musste.

Jak najszybciej zapamiętać, które czasowniki łączą się z sein?

Trzy kategorie: (1) ruch z punktu A do B: gehen, fahren, fliegen, laufen, kommen, schwimmen, reisen; (2) zmiana stanu: einschlafen, aufwachen, sterben, geboren werden, werden; (3) czasowniki do zapamiętania: sein, bleiben, passieren, geschehen, gelingen, misslingen. Czasowniki z dopełnieniem w bierniku oraz czasowniki zwrotne łączą się z haben.

Kiedy użyć prostej formy Konjunktiv II, a kiedy würde + Infinitiv?

Formy proste (wäre, hätte, könnte, müsste) stosuje się przy sein, haben i czasownikach modalnych — to zakres poziomu podstawowego. Przy pozostałych czasownikach zwykle używa się würde + Infinitiv, zwłaszcza gdy forma Konjunktiv II jest taka sama jak Präteritum (ich machte). Wzór z Informatora: Wenn ich mehr Geld hätte, würde ich mir ein neues Fahrrad kaufen. Formy typu käme, ginge i zdania bez „wenn” (Hätten wir Lust, gingen wir ins Kino) należą do zakresu poziomu rozszerzonego.

Czy Plusquamperfekt obowiązuje na maturze?

Tak. Plusquamperfekt jest na liście środków gramatycznych Informatora CKE na obu poziomach (strona czynna), a na poziomie rozszerzonym także w stronie biernej. Informator podaje przykłady: Nachdem wir den Artikel gelesen hatten, diskutierten wir über seinen Inhalt. Nachdem das Museum eröffnet worden war, gab es viele Artikel in der Presse.

Czy różnorodność czasów wpływa na ocenę wypowiedzi pisemnej?

Tak, pośrednio. W kryterium „zakres środków językowych” (0–3 pkt na obu poziomach) bierze się pod uwagę zróżnicowanie środków leksykalnych i struktur gramatycznych; praca z szerokim zakresem leksyki, ale tylko zadowalającym zakresem struktur dostaje 2 punkty (Informator, s. 23 i 30). Warto więc używać różnych czasów i konstrukcji tam, gdzie pasują do treści — bez wciskania ich na siłę, bo osobno oceniana jest poprawność (0–2 pkt na poziomie podstawowym, 0–3 pkt na rozszerzonym).

Jak zrobić powtórkę z czasów gramatycznych przed maturą?

Sprawdza się taka kolejność. 1) Ucz się haben albo sein razem z każdym nowym czasownikiem, zapisuj tę informację obok bezokolicznika. 2) Czytaj krótkie teksty narracyjne po niemiecku (opowiadania, baśnie), w nich przeważa Präteritum, więc łatwo utrwalić formy czasowników mocnych. 3) Słuchaj rozmów i wywiadów po niemiecku, w mowie o przeszłości przeważa Perfekt. Na koniec sprawdź się w quizie z czasów gramatycznych, a potem w pełnym sprawdzianie.

Czasy gramatyczne — zadania maturalne

„Czasy gramatyczne” w Quizie — jak ćwiczysz

Filtrujesz, co chcesz ćwiczyć

Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi

Powtórki pytań, na których się mylisz

Trudność dobiera się do Ciebie

Po odpowiedzi — od razu wyjaśnienie

Wypróbuj bez logowania

Powtórka z czasów gramatycznych krok po kroku

Odśwież pojęcia

Sprawdź, co umiesz

Uważaj na typowe błędy

Sprawdź się

Umiejętności sprawdzane w tym dziale

Präsens — czas teraźniejszy

Präteritum vs Perfekt — dwa czasy przeszłe

Plusquamperfekt — przeszłość przed przeszłością

Futur I i Futur II

Czasowniki posiłkowe haben i sein

Konjunktiv I w mowie zależnej

Konjunktiv II — tryb przypuszczający

Strona bierna w różnych czasach

Czasowniki modalne w czasach przeszłych

Imiesłowy Partizip Präsens i Partizip Perfekt

Pułapki, w które wpadają maturzyści

Zasady gramatyczne i pojęcia do powtórzenia

Jak skutecznie uczyć się tego działu

Typy zadań w tym dziale

FAQ — Czasy gramatyczne

Powiązane działy

Zacznij rozwiązywać zadania z czasów gramatycznych