Rozprawka po angielsku na maturze — szablon i frazy

Rozprawka po angielsku to zadanie z poziomu rozszerzonego — jedna z form wypowiedzi pisemnej wartej 13 punktów, czyli ponad jednej piątej całego arkusza. Rozprawka angielski matura ma sztywny schemat — kto go zna, ten zyskuje kilka punktów „z marszu”, zanim w ogóle pomyśli o argumentach. Ten przewodnik daje Ci szablon 4 akapitów, 50 fraz z podziałem na funkcje, pełny przykład pracy pisanej pod komplet 13 punktów oraz listę 5 typowych błędów gramatycznych. Wszystko zgodnie z Informatorem CKE obowiązującym na maturze 2027 — bez wody, bez gadania o tym, że „rozprawka jest ważna”.

Rozprawka na maturze z angielskiego — gdzie się pojawia i ile to punktów

Najpierw fakty proceduralne, żeby było jasne, o co walczymy.

Na poziomie podstawowym (pp) rozprawki nie ma. Wypowiedź pisemna na podstawie to jedno zadanie użytkowe (np. e-mail, wpis na blogu lub forum internetowym) o długości 100–150 słów, warte 12 punktów — bez wyboru tematu i bez formy argumentacyjnej. Jeśli zdajesz tylko podstawę, ten wpis przyda Ci się dopiero przy rozszerzeniu.

Na poziomie rozszerzonym (pr) dostajesz w części „Wypowiedź pisemna” dwa tematy do wyboru — rozprawkę, artykuł lub list formalny — i piszesz jeden tekst o długości 200–250 słów. Wartość: 13 punktów. Arkusz rozszerzony trwa 150 minut; na wypracowanie warto zarezerwować około 50 minut (10 min plan, 30 min pisanie, 10 min korekta).

Konkret na temat punktacji — patrz tabela.

Kryterium	Maks. punktów (pr)	Co ocenia
Zgodność z poleceniem	5	Realizacja elementów polecenia + właściwa forma i długość
Spójność i logika	2	Płynne łączenie zdań, akapity, logiczny porządek
Zakres środków językowych	3	Bogactwo słownictwa i struktur
Poprawność środków	3	Gramatyka, ortografia, interpunkcja

Wskazówka: temat zawiera dwa elementy do omówienia i każdy jest oceniany osobno. Jeśli jeden pominiesz, za treść dostaniesz najwyżej 8 z 10 punktów cząstkowych, czyli maksymalnie 4 z 5 punktów za zgodność z poleceniem — nawet przy pięknym języku (tabele A i C, Informator CKE, s. 26–28). Czytanie polecenia 2× to nie strata czasu.

Jeśli interesuje Cię jak punktacja wypracowania składa się w wynik procentowy decydujący o zdaniu, sprawdź wpis ile procent na maturze, żeby zdać — tam jest matematyka progów dla 2027.

Opinion essay vs for-and-against — dwa typy rozprawek

Informator CKE rozróżnia dwa typy: rozprawkę „za i przeciw” oraz rozprawkę, w której przedstawiasz swoją opinię (s. 27). Temat jest po polsku, a typ rozpoznasz po sformułowaniu polecenia.

Typ rozprawki	Sygnał w temacie	Twoje stanowisko	Argumenty
Opinion essay	„Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat…”	TAK, jednoznacznie	2 za + 1 kontrargument odbity
For-and-against	„Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady…”	Neutralne (do końca)	2 za + 2 przeciw

W obu przypadkach piszesz 4 akapity: wstęp, dwa akapity środkowe i zakończenie. Dwa akapity środkowe odpowiadają dwóm elementom tematu, które masz omówić. Różnica jest w środku — opinion essay broni jednej tezy, for-and-against pokazuje obie strony i dopiero w ostatnim zdaniu wskazuje, która Twoim zdaniem przeważa.

Jak nie pomylić typu? Jeśli w poleceniu jest „przedstawisz swoją opinię” — to opinion essay. Jeśli „przedstawisz zalety i wady” albo „dobre i złe strony” — to for-and-against. Przyjęty schemat sygnalizujesz w tezie i konsekwentnie trzymasz się go do końca pracy: teza, która zapowiada wady i zalety, a po której omawiasz tylko jedną stronę, nie jest w pełni poprawna (Informator, s. 27).

Szablon 4-akapitowy — gotowy schemat pod kryteria CKE

To jest serce strategii. Każdy z czterech akapitów ma sztywną rolę. Pisz w tej kolejności, nawet jeśli wpadasz na pomysły z innej.

Akapit 1 — wstęp (35–45 słów)

Cel: zasygnalizować temat, dać kontekst i przedstawić tezę (lub zapowiedź dwóch stron w for-and-against).

Schemat 3 zdań:

1. Hook — ogólne stwierdzenie o zjawisku z polecenia.
2. Bridge — przejście do konkretnego problemu.
3. Thesis — Twoje stanowisko lub zapowiedź: „In this essay, I will argue that…” / „This solution has both advantages and disadvantages.” Teza musi stać we wstępie i zapowiadać strukturę rozprawki; samo pytanie albo zdanie, z którego nie wynika Twoje stanowisko, tezą nie jest (Informator, s. 27–28).

Czego NIE pisać we wstępie: nie zadawaj pytań retorycznych („Have you ever wondered…?”) — to chwyt z artykułów, nie z rozprawek. Unikaj też „Nowadays” jako pierwszego słowa — to wytarty początek.

Akapit 2 — pierwszy argument za (60–70 słów)

Cel: podać jeden mocny argument popierający tezę i rozwinąć go.

Schemat PEEL:

• Point — zdanie tematyczne („Firstly, the most compelling argument in favour of X is…”).
• Evidence — przykład albo dodatkowe wyjaśnienie („A good example of this is…”); nie wymyślaj badań ani statystyk.
• Explanation — wyjaśnienie, dlaczego to dowodzi Twojej tezy.
• Link — zdanie domykające z odniesieniem do tezy.

PEEL działa lepiej niż wymienianie 3 argumentów po jednym zdaniu: element tematu omówiony wieloaspektowo lub w pogłębiony sposób (np. wsparty przykładami) dostaje 2 punkty cząstkowe, a sama „lista” argumentów bez rozwinięcia — 1 (tabela A, Informator, s. 26).

Akapit 3 — drugi argument lub kontrargument (60–70 słów)

W opinion essay to drugi argument za lub kontrargument, który następnie odbijasz:

„Some may argue that X causes Y. However, this view fails to account for Z.”

W for-and-against to akapit poświęcony stronie przeciwnej z 2 argumentami (krótszymi, ale konkretnymi).

Akapit 4 — zakończenie (40–50 słów)

Cel: podsumować i jednoznacznie zająć stanowisko (lub w for-and-against — wskazać, która strona przeważa).

Schemat 2 zdań:

1. Restatement — przypomnij tezę innymi słowami.
2. Closing thought — wniosek, rekomendacja, prognoza („Therefore, it seems clear that…”).

Uwaga: NIE wprowadzaj nowego argumentu w zakończeniu — ma być zgodne z tematem i treścią pracy. Nie kończ też na samym przeformułowaniu tezy: zakończenie schematyczne albo powtarzające wstęp w zasadzie tymi samymi słowami dostaje 1 punkt cząstkowy zamiast 2 (tabela A, Informator, s. 27).

Identyczna logika „PEEL + sztywny szablon” działa też w wypracowaniu z polskiego — jeśli przygotowujesz oba przedmioty, zerknij na jak napisać wypracowanie maturalne, gdzie rozkładam tę samą kompozycję pod kryteria CKE dla polskiego.

50 fraz na rozprawkę — gotowy bank z podziałem na funkcje

Ta lista pokrywa podstawowe funkcje argumentacyjne w rozprawce maturalnej. Wybierz po 2–3 z każdej kategorii i naucz się ich na pamięć — wtedy nigdy nie staniesz, bo Ci się „skończyły frazy”.

Otwarcie wstępu (10 fraz)

1. It is widely accepted that… — Powszechnie uważa się, że…
2. The issue of X has sparked considerable debate. — Kwestia X wywołała znaczną debatę.
3. In recent years, X has become increasingly common. — W ostatnich latach X staje się coraz powszechniejsze.
4. Few topics divide public opinion as sharply as… — Niewiele tematów dzieli opinię publiczną tak ostro, jak…
5. It is often said that… — Często mówi się, że…
6. X represents one of the most pressing challenges of our time. — X jest jednym z najpilniejszych wyzwań naszych czasów.
7. The question of whether X is a contentious one. — Pytanie, czy X, jest sporne.
8. There is no denying that X has transformed… — Nie da się zaprzeczyć, że X przekształciło…
9. In an era of… — W dobie…
10. This essay will examine / explore / argue that… — Ten esej zbada / rozważy / dowiedzie, że…

Wprowadzenie argumentu (10 fraz)

11. Firstly / First and foremost… — Po pierwsze / Przede wszystkim…
12. One of the most convincing arguments is that… — Jednym z najbardziej przekonujących argumentów jest, że…
13. A further reason supporting this view is… — Kolejnym powodem przemawiającym za tym poglądem jest…
14. It is important to note that… — Należy zauważyć, że…
15. Research conducted by X has shown that… — Badania przeprowadzone przez X wykazały, że…
16. Statistics suggest that… — Statystyki sugerują, że…
17. A clear example of this can be seen in… — Jasny przykład tego można zobaczyć w…
18. Moreover / Furthermore / In addition… — Co więcej / Ponadto / Dodatkowo…
19. This is largely due to the fact that… — Wynika to głównie z faktu, że…
20. Take, for instance, the case of… — Weźmy na przykład przypadek…

Wprowadzenie kontrargumentu i jego odbicie (10 fraz)

21. On the other hand, some argue that… — Z drugiej strony niektórzy twierdzą, że…
22. Critics of this view claim… — Krytycy tego poglądu twierdzą…
23. Admittedly, there is some truth in the claim that… — Wprawdzie jest pewna prawda w twierdzeniu, że…
24. While it may be true that…, it does not follow that… — Choć może być prawdą, że…, nie wynika z tego, że…
25. However, this argument overlooks the fact that… — Jednak ten argument pomija fakt, że…
26. This view, however, fails to take into account… — Ten pogląd jednak nie uwzględnia…
27. Despite these concerns, the evidence suggests… — Mimo tych obaw, dowody sugerują…
28. Nevertheless, the benefits clearly outweigh… — Niemniej jednak korzyści wyraźnie przewyższają…
29. Although opponents claim…, they tend to ignore… — Choć przeciwnicy twierdzą…, zwykle ignorują…
30. Such concerns, while understandable, are largely exaggerated. — Takie obawy, choć zrozumiałe, są w dużej mierze przesadzone.

Wyjaśnianie, łączenie, przykłady (10 fraz)

31. This means that… — Oznacza to, że…
32. As a result / Consequently / Therefore… — W rezultacie / W konsekwencji / Dlatego…
33. In other words… — Innymi słowy…
34. To illustrate this point… — Aby to zilustrować…
35. A case in point is… — Dobrym przykładem jest…
36. This can be attributed to… — Można to przypisać…
37. Not only does X do Y, but it also… — X nie tylko robi Y, ale również…
38. What is more important… — Co ważniejsze…
39. To put it differently… — Mówiąc inaczej…
40. This is particularly evident when we consider… — Jest to szczególnie widoczne, gdy weźmiemy pod uwagę…

Podsumowanie i wniosek (10 fraz)

41. In conclusion / To sum up / All things considered… — Podsumowując / Reasumując / Biorąc wszystko pod uwagę…
42. Taking all of the above into account… — Biorąc pod uwagę wszystko powyższe…
43. On balance, I firmly believe that… — Generalnie wierzę, że…
44. The arguments presented above clearly demonstrate that… — Argumenty przedstawione powyżej jasno pokazują, że…
45. Although both sides have merit, it seems that… — Choć obie strony mają swoje racje, wydaje się, że…
46. It would therefore be reasonable to conclude that… — Rozsądnie byłoby zatem stwierdzić, że…
47. Ultimately, the choice depends on… — Ostatecznie wybór zależy od…
48. Were it not for X, Y would not be possible. — Gdyby nie X, Y nie byłoby możliwe. (inwersja)
49. In light of these considerations… — W świetle tych rozważań…
50. For these reasons, I am convinced that… — Z tych powodów jestem przekonany, że…

Wskazówka: używaj fraz 5–6 różnych w jednej pracy, nie wszystkich 50. Nadużycie fraz „z listy” jest natychmiast czytelne — egzaminator widzi rozprawkę zmontowaną z kalek, a kryterium „zakres środków” punktuje naturalne bogactwo, nie kompilację.

Przykład rozprawki na 13/13 — z komentarzem

Polecenie (poziom rozszerzony, 200–250 słów):

„Wielu nastolatków spędza w mediach społecznościowych po kilka godzin dziennie. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady tego zjawiska.” (temat własny, wzorowany na przykładowych zadaniach z Informatora CKE, s. 115)

Praca (242 słowa, pisana pod komplet 13 punktów):

---

Many teenagers now spend several hours a day on platforms such as Instagram, TikTok and Snapchat. Whether this benefits or harms their development continues to divide parents, educators and researchers. Although social media offers young people real advantages, it also has a number of serious drawbacks.

Those who defend social media point, first and foremost, to its educational potential. A teenager can learn a foreign language for free on YouTube or join global communities of young scientists online. Furthermore, social platforms allow shy or isolated young people to build relationships beyond the limits of their local environment, which for some can be genuinely life-changing.

Critics, however, raise concerns that are difficult to dismiss. Teenagers who spend hours scrolling every day have less time for sleep, sport and face-to-face contact, and many admit that it leaves them anxious rather than relaxed. Moreover, constant exposure to filtered images distorts their perception of normality, which may lead to chronic dissatisfaction with their own appearance. Not only does this affect their mental health, but it also undermines their academic performance.

Taking all of the above into account, social media is clearly a mixed blessing. While platforms can support learning and help young people connect, their algorithmic design too often exploits adolescent vulnerability for profit. On balance, I believe that the drawbacks currently outweigh the benefits, so parents and schools should treat social media as a risk to be managed rather than a tool to be embraced.

---

Co tę pracę robi pracą na 13/13? (nasza ocena według kryteriów z Informatora CKE, s. 26–31)

• Zgodność z poleceniem (5/5): teza stoi we wstępie i zapowiada zalety i wady; oba elementy tematu są omówione i rozwinięte — zalety (akapit 2), wady (akapit 3); zakończenie jest zgodne z treścią pracy i nie powtarza wstępu. Kompozycja, podział na akapity i długość (element formy zalicza praca licząca 180–280 wyrazów) bez zarzutu.
• Spójność (2/2): klarowny szablon 4 akapitów, linkery różnorodne (first and foremost, furthermore, however, moreover, not only), zakończenie domyka tezę.
• Zakres językowy (3/3): struktura inwersyjna („Not only does this affect…”), precyzyjne słownictwo (undermines, distorts, exploits), kolokacje (genuinely life-changing, chronic dissatisfaction, a mixed blessing).
• Poprawność (3/3): bez błędów językowych i bez błędów zapisu (ortografia, interpunkcja).

5 typowych błędów gramatycznych — i jak ich uniknąć

Te błędy zjadają punkty pewne — w kryterium poprawności liczą się błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne.

1. Have vs Has — niezgodność podmiotu z orzeczeniem

Polski uczeń pisze: „Everyone have their own opinion.” Powinno być: „Everyone has…” — bo everyone, everybody, nobody, somebody są pojedyncze, nawet jeśli „logicznie” odnoszą się do wielu osób.

2. Information / advice / research — niepoliczalne

NIGDY: „Many informations show…”, „I have two advices…”. ZAWSZE: „Much information shows…”, „I have two pieces of advice…”. Lista do zapamiętania: information, advice, research, news, knowledge, equipment, furniture, money.

3. Make vs Do

Do homework, do research, do business, do harm, do good. Make a mistake, make a decision, make progress, make money, make sense. Jeśli nie jesteś pewien, sprawdź kolokacją w Oxford Collocations Dictionary, ale przed maturą naucz się top 20.

4. Druga forma w pytaniach po did

Klasyk: „Did you went…?”. Po did/do/does czasownik w bezokoliczniku: „Did you go…?”. Ten błąd obciąża poprawność w pracy pisemnej i równie łatwo wraca w mówieniu.

5. Tłumaczenie polskich kolokacji 1:1

„In my opinion, this is good” — OK. „According to me, this is good” — BŁĄD (kalka z polskiego). „On the picture” zamiast „in the picture”. „I am agree” zamiast „I agree”. Polskie kalki obniżają i poprawność, i naturalność języka, którą ocenia kryterium zakresu środków.

Plan ćwiczenia rozprawki w 4 tygodnie

Jeśli masz miesiąc do matury i rozprawka nie jest Twoją mocną stroną, ten plan działa.

Tydzień	Cel	Konkret
1	Opanować szablon i 20 fraz	Napisz 3 rozprawki na zadane tematy, używając tych samych fraz
2	Rozszerzyć bank o 30 kolejnych fraz	Napisz 3 rozprawki, świadomie zmieniając frazy między nimi
3	Praca z błędami	Daj sobie/nauczycielowi rozprawki do oceny — wyłap 3 powtarzające się błędy
4	Symulacja egzaminu	3 rozprawki na czas 45 min, w warunkach maturalnych

W tym planie piszesz 9 rozprawek — to wystarczy, żeby szablon stał się odruchem. Jeśli chcesz od razu dostać ocenę swojej pracy, na platformie matury-online.pl wypowiedź pisemną z angielskiego na poziomie podstawowym i rozszerzonym ocenia AI według kryteriów CKE; do tego masz ponad 2100 zadań z angielskiego. Premium od 49 zł miesięcznie. Cały ten plan można zsynchronizować z ogólnym planem przygotowań do matury, żeby nie pominąć innych przedmiotów.

Najczęstsze pytania o rozprawkę na angielskim

Czy mogę pisać w pierwszej osobie?

Tak — w opinion essay wręcz powinieneś, bo wyrażasz własną opinię (I firmly believe, in my view, I would argue). W for-and-against trzymaj się dłużej narracji bezosobowej i pierwszej osoby użyj tylko w konkluzji.

Co jeśli nie znam słowa, którego chciałem użyć?

Parafrazuj. Lepsza prosta konstrukcja użyta poprawnie niż wymyślone słowo z literówką. Bezpieczniej postawić na jasną komunikację niż na eksperyment. Słowo „things” powtórzone 4 razy zaboli mniej niż jedno wymyślone „thingies”.

Czy liczyć słowa dokładnie?

Tak. Polecenie mówi o 200–250 wyrazach, a długość jest jednym z czterech elementów formy: zaliczasz go, gdy praca ma 180–280 wyrazów (Informator CKE, s. 28). Poza tym przedziałem tracisz ten element, co może obniżyć ocenę za zgodność z poleceniem. Praca poniżej 160 wyrazów jest oceniana wyłącznie w kryterium zgodności z poleceniem (s. 32). Celuj w około 230 słów, żeby mieć margines.

Co jeśli zacznę pisać i wpadnę w blokadę?

Zaplanuj na brudno 3 zdania na każdy z czterech akapitów — masz w sumie 12 zdań. Jak masz 12 zdań w postaci listy, pisanie to już tylko rozwijanie każdego do akapitu. Plan 5 minut > 15 minut zacinania się przy pisaniu.

Czy mogę używać skrótów (don’t, can’t)?

W rozprawce — nie. To rejestr formalny. Pisz pełne formy: do not, cannot, will not. Skróty są OK w mailach prywatnych i wpisach na blogu, nie w argumentacji.

Pełny przebieg dnia egzaminacyjnego — od wejścia na salę po oddanie arkusza — opisuję w jak wygląda egzamin maturalny krok po kroku. Warto przeczytać 2 dni przed, żeby uniknąć stresu z nieznanej procedury.

Podsumowanie

Rozprawka angielski matura to zadanie najbardziej trenowalne w całym arkuszu — bo kryteria CKE dokładnie opisują, czego oczekuje się od wstępu, rozwinięcia i zakończenia. Jeśli opanujesz szablon 4 akapitów, 50 fraz w 5 kategoriach i unikniesz 5 typowych błędów gramatycznych, możesz celować w wysoki wynik także przy poziomie językowym B2 — Informator łączy szeroki zakres środków właśnie z poziomem B2 lub wyższym. Klucz to systematyka: 9 rozprawek napisanych w cztery tygodnie da Ci więcej niż 50 godzin czytania o rozprawce. Ćwicz na realnych tematach, daj sobie sprawdzać, i wybierz format konsekwentnie — opinion essay albo for-and-against, nigdy hybryda. Powodzenia na maturze 2027.