WOS · tylko poziom rozszerzony · Formuła 2023

Egzamin maturalny z WoS
poziom rozszerzony 2027

Arkusz trwa 180 minut i daje 50 punktów: cztery bloki wiązek zadań i jedno zadanie rozszerzonej odpowiedzi. W Egzaminie Live rozwiązujesz go jak na sali — z tabelami CBOS, fragmentami Konstytucji RP i schematami ustrojowymi w arkuszu, zegarem i oceną zadań otwartych według zasad CKE.

Jeden pełny arkusz z oceną AI · bez zegara, możesz na raty · darmowe konto, bez karty

180
minut
50
punktów
21–25
zadań
5/7
pkt za zadanie rozszerzone
Arkusz z WOS w Egzaminie Live — schemat pozycji ustrojowej Najwyższej Izby Kontroli jako materiał do zadania, zegar i lista zadań
Arkusz maturalny z WOS w aplikacji Matury Online na telefonie

Struktura arkusza

Cztery bloki i zadanie rozszerzone

21–25 zadań, w większości w wiązkach po 2–4 zadania wokół wspólnego materiału (sondażu, fragmentu Konstytucji, tekstu, schematu). WOS zdaje się wyłącznie na poziomie rozszerzonym, jako przedmiot dodatkowy — bez progu zdawalności.

Część arkuszaPunkty
Społeczeństwo, kultura, socjalizacja Normy i role, struktura społeczna, mniejszości, społeczeństwo obywatelskie, sondaże CBOS 13 pkt
Ustrój i system polityczny III RP Konstytucja RP, organy władzy, prawo wyborcze, samorząd, formy ustroju państw 11 pkt
Prawo, prawa człowieka, sądownictwo Generacje praw człowieka, system ochrony, prawo karne i cywilne, sądy 11 pkt
Stosunki międzynarodowe, UE, polityka zagraniczna Polski Ład międzynarodowy, NATO, integracja europejska, instytucje UE, konflikty XXI w. 8 pkt
Zadanie rozszerzonej odpowiedzi Wystąpienie, artykuł albo rozważenie tezy — 3 aspekty (wariant 5 pkt: 2 aspekty) 7 pkt
Razem · 180 minut 50 pkt
Zamknięte

około 30–35% punktów: A/B/C/D, prawda/fałsz, dopasowanie, chronologia, luki z opcjami

Otwarte krótkie

około 50–55% punktów: wyjaśnij, porównaj, rozstrzygnij i uzasadnij, argumenty, propozycje

1 zadanie rozszerzone

5 pkt (2 aspekty) albo 7 pkt (3 aspekty): wystąpienie, artykuł, rozważenie tezy

Egzamin 2027: środa, 12 maja 2027, 9:00 · na egzaminie można korzystać z kalkulatora prostego

Egzamin Live

Próbna matura z WOS w przeglądarce i w aplikacji

Pełny arkusz w formacie CKE. Tak wygląda w środku.

Zadanie z WOS z tabelą CBOS o postrzeganiu ról kobiet w społeczeństwie i poleceniem porównania dwóch kwestii
Materiał źródłowy w arkuszu z WOS — fragmenty Konstytucji RP o obronności i polityce zagranicznej (art. 5, 26, 116)
📊 Materiały źródłowe

Tabele CBOS, akty prawne, schematy ustrojowe

Każda wiązka ma swój materiał nad poleceniem — tak jak w arkuszu CKE. Materiał można schować i powiększyć.

  • ✓Tabele z badań CBOS i dane GUS, wykresy
  • ✓Fragmenty Konstytucji RP, kodeksów i ustaw z sygnaturą Dz.U.
  • ✓Schematy ustrojowe — relacje między organami władzy
  • ✓Teksty publicystyczne i fragmenty myśli politycznej
Arkusz z WOS — zegar, pasek postępu, zadania pogrupowane w bloki i tekst źródłowy o migracjach i demografii
Arkusz z WOS w aplikacji na telefonie
⏱️ Jak na sali

180 minut na zegarze, zadania pogrupowane w bloki

Po lewej lista zadań z punktacją, u góry zegar i postęp. Przechodzisz między zadaniami w dowolnej kolejności.

  • ✓Zapis odpowiedzi co 30 sekund i przy każdej zmianie zadania — możesz zamknąć kartę i wrócić
  • ✓Kilka arkuszy naraz: niedokończone czekają na liście „W toku”
  • ✓Po upływie czasu arkusz oddaje się sam
  • ✓Darmowy arkusz rozwiązujesz bez zegara, na raty
Zadanie rozszerzonej odpowiedzi z WOS za 7 pkt — wystąpienie o pozycji Polski w architekturze bezpieczeństwa z listą trzech wymaganych aspektów
🤖 Ocena

„Zakończ i sprawdź” — wynik z każdego zadania

Zamknięte są sprawdzane od razu. Otwarte i zadanie rozszerzone ocenia AI według zasad CKE — z komentarzem, za co są punkty, a czego zabrakło.

  • ✓Wymagane aspekty widać przy poleceniu przez cały czas pisania
  • ✓Każdy aspekt oceniany osobno: w pełni, częściowo, brak — plus forma, struktura, logika
  • ✓Argumenty liczone osobno, rozstrzygnięcie tylko ze zgodnym uzasadnieniem

Zakres egzaminu

15 obszarów wymagań w czterech blokach

Najważniejsze zagadnienia i typowe materiały każdego bloku.

👥

Społeczeństwo, kultura, socjalizacja

13 pkt
Normy społeczne
moralne, prawne, obyczajowe, religijne; sankcje formalne i nieformalne
Socjalizacja
socjalizacja, enkulturacja, akulturacja, asymilacja, wychowanie
Role społeczne i stereotypy
rola jako zestaw oczekiwań; stereotyp — generalizacja, sztywność, ryzyko dyskryminacji
Struktura społeczna
kryterium dochodowe i zawodowe (schemat EGP); ruchliwość pionowa, pozioma, międzypokoleniowa
Typy społeczeństw
tradycyjne, industrialne, postindustrialne, nomadyczne (np. Tuaregowie)
Mniejszości w Polsce
9 narodowych (m.in. Białorusini, Litwini, Niemcy, Ukraińcy, Żydzi), 4 etniczne (Karaimi, Łemkowie, Romowie, Tatarzy), język regionalny kaszubski; ustawa z 2005 r.
Społeczeństwo obywatelskie
stowarzyszenia, fundacje, organizacje pożytku publicznego (1,5% PIT), kapitał społeczny (Putnam), budżet obywatelski, konsultacje

Materiały w arkuszu: tabele CBOS i GUS, wykresy zmian demograficznych, teksty publicystyczne, fragmenty wierszy

🏛️

Ustrój i system polityczny III RP

11 pkt
Zasady ustrojowe
art. 1 (dobro wspólne), 2 (demokratyczne państwo prawne), 4 (zwierzchnictwo narodu), 10 (trójpodział), 11 (pluralizm)
Sejm
460 posłów, 4 lata, wybory proporcjonalne (d’Hondt, 41 okręgów), próg 5% / 8% dla koalicji, komitety mniejszości zwolnione z progu; bierne prawo od 21 lat
Senat
100 senatorów w okręgach jednomandatowych, wybory większościowe, bez progu; bierne prawo od 30 lat; 30 dni na poprawki
Prezydent
5 lat, najwyżej 2 kadencje, większość bezwzględna w dwóch turach, od 35 lat; weto (Sejm odrzuca 3/5), wniosek do TK, prawo łaski, Rada Gabinetowa
Rada Ministrów
powołanie z wotum zaufania Sejmu; konstruktywne wotum nieufności (art. 158); polityka wewnętrzna i zagraniczna, projekt budżetu
Sądy i organy kontroli
Trybunał Konstytucyjny (15 sędziów, 9 lat), SN, NSA, Trybunał Stanu, NIK, Rzecznik Praw Obywatelskich
Proces ustawodawczy
inicjatywa (m.in. 15 posłów, 100 tys. obywateli); zmiana Konstytucji (art. 235): Sejm 2/3, Senat bezwzględną większością
Samorząd terytorialny
gmina (wójt, burmistrz, prezydent miasta), powiat (starosta), województwo (sejmik, marszałek); sołectwo i sołtys
Tradycje konstytucyjne i transformacja
Konstytucja 3 Maja, mała 1919, marcowa 1921, kwietniowa 1935, PRL 1952, mała 1992, Konstytucja RP 1997; Okrągły Stół i wybory 4 czerwca 1989

Materiały w arkuszu: fragmenty Konstytucji RP i ustaw, schematy ustrojowe, tabele wyników wyborów

⚖️

Prawo, prawa człowieka, sądownictwo

11 pkt
Generacje praw człowieka
I — osobiste i polityczne (Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych 1966), II — gospodarcze i socjalne (Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych 1966), III — solidarnościowe
System ochrony
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka 1948; Rada Europy: EKPCz 1950 i ETPCz w Strasburgu; UE: Karta praw podstawowych, TSUE
Wolności i prawa w Konstytucji RP
osobiste (art. 38–56), polityczne (art. 57–63), ekonomiczne, socjalne i kulturalne (art. 64–76)
System źródeł prawa
art. 87: Konstytucja, ratyfikowane umowy, ustawy, rozporządzenia, akty prawa miejscowego
Prawo karne
kary (grzywna, ograniczenie i pozbawienie wolności), środki karne; zbrodnia — kara od 3 lat, występek — lżejsza
Prawo cywilne
dziedziczenie ustawowe i testamentowe, zachowek (1/2 albo 2/3 udziału), wydziedziczenie
Postępowanie cywilne
elementy pozwu, właściwość miejscowa, sąd rejonowy i okręgowy

Materiały w arkuszu: fragmenty kodeksów, paktów ONZ i Konstytucji RP, opisy kazusów

🌍

Stosunki międzynarodowe, UE, polityka zagraniczna

8 pkt
Ład międzynarodowy
ład jałtański i zimna wojna (żelazna kurtyna, doktryna Trumana), porządek po 1990; soft power (Nye), rola Chin i Rosji
NATO
32 państwa, art. 5; Polska od 12 marca 1999; misje, wschodnia flanka
Integracja europejska
EWWiS 1951, traktaty rzymskie 1957, Maastricht 1992, Amsterdam, Nicea, Lizbona (w życie 2009)
Instytucje UE
Parlament Europejski (jedyny wybierany w wyborach powszechnych), Rada Europejska, Rada UE, Komisja Europejska, TSUE, EBC
Prawo UE
pierwotne (traktaty) i wtórne (rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie); pierwszeństwo, subsydiarność
Polska w UE
od 1 maja 2004, Schengen od 21 grudnia 2007, poza strefą euro; kryteria z Maastricht
Polityka zagraniczna Polski
Grupa Wyszehradzka, Trójmorze, misje zagraniczne, wsparcie Ukrainy po 2022
Konflikty XXI w.
Afganistan, Bałkany, Syria, Ukraina (Krym 2014, agresja 2022), terroryzm

Materiały w arkuszu: teksty publicystyczne, zestawienia państw członkowskich, tabele i wykresy

NATO, UE, Schengen, strefa euro

OrganizacjaCharakterCzłonkowiePolska
NATOsojusz wojskowy32od 12 marca 1999
UEpolityczno-gospodarczy27od 1 maja 2004
Schengenbrak kontroli granicznych29od 21 grudnia 2007
Strefa eurowspólna waluta20poza strefą

Zadanie rozszerzonej odpowiedzi

Aspekty w pełni, częściowo albo wcale

Ostatnie zadanie arkusza. W wariancie za 7 pkt trzy aspekty i min. 300 wyrazów, w wariancie za 5 pkt — dwa aspekty i min. 200 wyrazów. Do tego forma, struktura i logika wypowiedzi.

Skala za 7 punktów

7 pkt
3 aspekty w pełni + właściwa forma, struktura i logika
6 pkt
2 w pełni + 1 częściowo + forma albo 3 w pełni bez wymogu formalnego
5 pkt
2 w pełni + 1 częściowo albo 1 w pełni + 2 częściowo + forma
4 pkt
2 w pełni albo 3 częściowo + struktura albo 1 w pełni + 2 częściowo
3 pkt
3 częściowo albo 1 w pełni + 1 częściowo
2 pkt
2 częściowo albo 1 w pełni
1 pkt
1 aspekt częściowo
0 pkt
brak realizacji aspektów

Co znaczy „w pełni”

  • W pełni — każdy punkt polecenia w aspekcie, poprawność merytoryczna, odwołania do materiałów
  • Częściowo — pominięta część wymagania, powierzchowność, drobne błędy
  • Forma — zgodność z formą z polecenia, wstęp, rozwinięcie, zakończenie, brak sprzeczności

Typowe formy i tematy

Wystąpienie z pozycji ideologii:
np. liberalizm, konserwatyzm, socjaldemokracja w debacie o podatkach lub roli państwa
Wystąpienie reprezentanta grupy:
np. mniejszości, studentów, organizacji pozarządowej
Rozważ tezę:
soft power Chin, znaczenie UE dla Polski, budżet obywatelski
Porównaj kwestię:
system parlamentarny i prezydencki, ordynacja proporcjonalna i większościowa
Artykuł publicystyczny:
partycypacja obywatelska, kryzys demograficzny

Typy zadań

15 typów zadań w arkuszu z WOS

Te same formaty co w arkuszu CKE, z punktacją za zadanie.

Zamknięte

sprawdzane od razu

  • A/B/C/D1 pkt

    system polityczny, traktat, instytucja UE z opisu

  • Prawda / fałsz1–2 pkt

    stwierdzenia do tabeli CBOS, wykresu, tekstu

  • Dopasuj1–2 pkt

    przepis → generacja praw, państwo → ustrój

  • Wybór wielokrotny1–2 pkt

    np. zdania zawierające wyłącznie fakty

  • Uporządkuj chronologicznie1 pkt

    traktaty UE, etapy transformacji

  • Uzupełnij z opcji1–2 pkt

    wybór określenia z nawiasu

Otwarte krótkie

ocena AI według zasad CKE

  • Krótka odpowiedź1 pkt

    nazwa procesu, organu, formy prawnej

  • Wyjaśnij / uzasadnij1–2 pkt

    przyczyna i skutek — samo stwierdzenie faktu to 0 pkt

  • Porównaj1–2 pkt

    odpowiedź dotyczy obu porównywanych elementów

  • Rozstrzygnij i uzasadnij1–2 pkt

    rozstrzygnięcie liczy się tylko ze spójnym uzasadnieniem

  • Argumenty1–3 pkt

    każdy argument oceniany osobno

  • Propozycja działań1–3 pkt

    konkretne i realistyczne, z instrumentem prawnym

  • Uzupełnij tekst1–2 pkt

    nazwy organów, dokumentów, dat

Rozszerzona odpowiedź

ocena AI według kryteriów CKE

  • Wystąpienie / artykuł — 7 pkt7 pkt

    3 aspekty + forma, struktura, logika; min. 300 wyrazów

  • Wystąpienie / artykuł — 5 pkt5 pkt

    2 aspekty + forma, struktura, logika; min. 200 wyrazów

Strategia

Jak rozłożyć 180 minut i gdzie uciekają punkty

  1. 010–10 min

    Przegląd

    Przejrzyj bloki, materiały i polecenie zadania rozszerzonego — sprawdź, czy to 5 czy 7 pkt.

  2. 0210–35 min

    Zamknięte

    A/B/C/D, prawda/fałsz, dopasowania, chronologia, luki z opcjami. Nie zostawiaj pustych.

  3. 0335–115 min

    Otwarte krótkie

    Wyjaśnij, rozstrzygnij, argumenty, propozycje. Każde wyjaśnienie: przyczyna i skutek.

  4. 04115–165 min

    Rozszerzona odpowiedź

    Każdy aspekt w osobnym akapicie, odwołania do materiałów i terminologia.

  5. 05165–180 min

    Sprawdzenie

    Zgodność rozstrzygnięć z uzasadnieniami, liczba wyrazów, wszystkie aspekty polecenia.

Kompetencje organów władzy

Prezydent przewodniczy Radzie Gabinetowej, a Radzie Ministrów — premier. Mylone są też kompetencje Sejmu i Senatu oraz wymagane większości.

Jak tego uniknąć: Kompetencje każdego organu osobno: Sejm (ustawy, kontrola rządu), Senat (poprawki w 30 dni), Prezydent (weto, TK, umowy), Rada Ministrów (polityka wewnętrzna i zagraniczna).

Ordynacja do Sejmu i do Senatu

Sejm: wybory proporcjonalne, d’Hondt, próg 5% / 8%. Senat: 100 okręgów jednomandatowych, większość. Art. 97 nie wymienia wyborów równych ani proporcjonalnych.

Jak tego uniknąć: Sejm — pięć przymiotników wyborczych, Senat — trzy. D’Hondt sprzyja dużym partiom (2015: 37,58% głosów PiS dało 235 mandatów).

Generacje praw człowieka

I generacja wymaga nieingerencji państwa, II — jego działania i realizuje się stopniowo, III ma charakter zbiorowy. Powszechna Deklaracja z 1948 r. to deklaracja, nie pakt.

Jak tego uniknąć: Przypisz każdej generacji pakt ONZ z 1966 r. i trzy przykładowe prawa.

NATO, UE, Schengen i strefa euro

To cztery różne zbiory państw. Polska: NATO 1999, UE 2004, Schengen 2007, bez euro. Norwegia jest w NATO i Schengen, a poza UE.

Jak tego uniknąć: Naucz się ich osobno i czytaj legendy zestawień państw.

Zbrodnia i występek

Zbrodnia: kara pozbawienia wolności od 3 lat lub surowsza; występek: lżejsza. Jazda po pijaku (art. 178a § 1 kk) to występek.

Jak tego uniknąć: Sprawdź zagrożenie karą w przepisie z arkusza.

Pominięty aspekt w zadaniu rozszerzonym

Pominięty aspekt to 0 pkt za ten aspekt — przy 7-punktowym zadaniu pominięcie jednego obniża wynik do najwyżej 4–6 pkt, zależnie od reszty pracy.

Jak tego uniknąć: Policz aspekty (myślniki w poleceniu), zaplanuj akapit na każdy i odwołaj się w nim do materiału.

Jedna cena, pełen dostęp

Na start darmowa diagnoza i jeden pełny arkusz za darmo, bez karty. Potem jedna cena za dostęp do wszystkiego: bez ukrytych limitów i bez okrojonych wersji, wszystko odblokowane od pierwszej sekundy po zakupie.

🎁 OSZCZĘDZASZ 49 ZŁ

Pakiet Maturalny

Jedna wpłata. Spokój aż do matury.

349 zł 398 zł

Tyle co subskrypcja do matury — minus 30 dni.

🗓️ 244 dni dostępu − 🎁 30 gratis = płacisz za 214
Płacisz dziś
349 zł — jednorazowo
Dostęp do
31 maja 2027
Kolejna płatność
brak — bez odnowień
  • ✓ Wszystko z Premium — do 31 maja 2027
  • ✓ Zero odnowień, zero pilnowania — płacisz raz
  • ✓ Cena liczona co do dnia — im wcześniej, tym więcej dni dostajesz
Biorę Pakiet — 349 zł

BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta

Premium

Subskrypcja miesięczna · Najlepszy wybór dla systematycznej nauki

49 zł/mies.
Płacisz dziś
49 zł
Dostęp
od dziś, co miesiąc
Kolejna płatność
49 zł — 30 października 2026
  • ✓12 przedmiotów maturalnych
  • ✓Nieograniczone pytania (21 800+ w bazie)
  • ✓Egzamin Live — 400+ pełnych arkuszy
  • ✓ Pytania otwarte, pisanie i słuchanie z natychmiastową oceną
  • ✓ Adaptacyjna trudność
  • ✓ 600 kredytów AI co miesiąc
  • ✓ Pełne statystyki i dashboard
  • ✓ Aplikacja Android
  • ✓ Anulujesz kiedy chcesz
Rozpocznij subskrypcję

Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta

Dostęp jednorazowy

30 dni pełnego dostępu, bez subskrypcji

59 zł / 30 dni
Płacisz dziś
59 zł — jednorazowo
Dostęp do
30 października 2026
Kolejna płatność
brak — bez odnowień
  • ✓Identyczny dostęp jak Premium
  • ✓ Bez automatycznego odnowienia
  • ✓ Idealny na intensywną naukę bez zobowiązań
  • ✓ 600 kredytów AI
  • ✓ Zero zobowiązań
Kup dostęp 59 zł

BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta

Potrzebujesz więcej mocy AI? Dokup kredyty — 200 za 19 zł, 500 za 39 zł, 1200 za 79 zł. Nie wygasają, dodają się do miesięcznej puli.

Najczęstsze pytania o maturę z WoS

Pytania maturzystów wybierających WOS rozszerzony

Z czego dokładnie składa się egzamin maturalny z WoS?
Egzamin trwa 180 minut i składa się z 21–25 zadań (w tym wiązek po 2–4 zadania we wspólnym kontekście materiałowym) + JEDNO zadanie rozszerzonej odpowiedzi (5 lub 7 pkt). Zadania dotyczą 15 obszarów wymagań pogrupowanych w 4 bloki tematyczne: Społeczeństwo, kultura, socjalizacja (~13 pkt), Ustrój i system polityczny III RP (~11 pkt), Prawo i prawa człowieka (~11 pkt), Stosunki międzynarodowe + UE + polityka zagraniczna (~8 pkt). Łącznie 50 punktów. Zamknięte: ~30–35%, otwarte krótkie: ~50–55%, rozszerzona odpowiedź: ~15%. WoS jest TYLKO przedmiotem dodatkowym — nie ma progu zdawalności.
Czy WoS ma poziom podstawowy?
NIE. WoS jest przedmiotem dodatkowym i można go zdawać TYLKO na poziomie rozszerzonym. Wybór WoSu oznacza automatycznie zdawanie rozszerzenia. Wynik liczy się do rekrutacji na studia: prawnicze, politologiczne, dziennikarskie, socjologiczne, stosunki międzynarodowe, administrację, europeistykę, bezpieczeństwo narodowe, kulturoznawstwo, public relations. Na uczelniach prawniczych (UW, UJ, UAM, KUL) WoS jest często WYMAGANY lub ma wysoki przelicznik (x2 lub x3).
Jakie przybory są dozwolone na egzaminie?
Lista CKE: kalkulator prosty (do interpretacji danych statystycznych z tabel CBOS/GUS). NIE wolno korzystać z tablic ani z kalkulatora naukowego (inaczej niż na fizyce czy chemii). Wszystkie materiały źródłowe (fragmenty Konstytucji, ustaw, paktów ONZ, tabele CBOS, mapy polityczne) znajdują się w samym arkuszu — nie musisz znać dokładnych sygnatur na pamięć, ale musisz umieć je interpretować. Szczegółowe informacje w Komunikacie dyrektora CKE.
Co to są „wiązki zadań” w arkuszu WoS?
Wiązka to 2–4 zadania we wspólnym kontekście materiałowym — np. wokół jednego sondażu CBOS, jednego fragmentu Konstytucji RP, jednej mapy politycznej, jednego tekstu publicystycznego. Numeracja: 1.1, 1.2, 1.3 oznacza wiązkę. Wszystkie zadania w wiązce odnoszą się do tych samych materiałów. Pierwsze zadanie zwykle łatwiejsze (zamknięte lub krótka odpowiedź), kolejne trudniejsze (wyjaśnij, rozstrzygnij+uzasadnij, argumenty). Typowe wiązki: 1) wokół normy społecznej z poradnika + wiersza Herberta, 2) wokół tabeli wyborów do Sejmu RP, 3) wokół fragmentu Konstytucji RP z prawami i wolnościami, 4) wokół mapy Europy z UE.
Jak ocenia się zadania otwarte krótkie?
CKE 1 pkt: 1 = odpowiedź poprawna, zgodna z poleceniem; 0 = niepoprawna lub niepełna. CKE 2 pkt: 2 = oba wymagane elementy / pełne uzasadnienie; 1 = jeden element / niepełne uzasadnienie; 0 = niepoprawna. CKE 3 pkt: 3 = trzy argumenty/elementy; 2 = dwa; 1 = jeden; 0 = brak. SPECYFIKA WoS: wyjaśnienie MUSI zawierać PRZYCZYNĘ i SKUTEK (samo stwierdzenie faktu = 0 pkt). Rozstrzygnięcie + uzasadnienie: samo Tak/Nie = 0 pkt, niezgodność rozstrzygnięcia z uzasadnieniem = 0 pkt. Argumenty: każdy oceniany osobno, powtórzenie myśli innymi słowami = 1 argument. Propozycje: muszą być KONKRETNE („uchwalić ustawę o X”, a nie „działać więcej”).
Co to znaczy „rozstrzygnij + uzasadnij” i kiedy występuje?
KLUCZOWY TYP zadania na WoS (1–2 pkt, występuje 3–5 razy w arkuszu). Wymaga DWÓCH elementów: 1) rozstrzygnięcia (Tak/Nie/wybór z opcji), 2) uzasadnienia merytorycznego. SAMO ROZSTRZYGNIĘCIE BEZ UZASADNIENIA = 0 pkt. SAMO UZASADNIENIE BEZ ROZSTRZYGNIĘCIA = 0 pkt. NIEZGODNOŚĆ ROZSTRZYGNIĘCIA Z UZASADNIENIEM = 0 pkt (np. „Nie” + uzasadnienie potwierdzające tezę). Uzasadnienie MUSI logicznie wynikać z materiałów źródłowych LUB z wiedzy programowej (Konstytucja, ustawy, doktryny polityczne). Przykłady: „Rozstrzygnij, czy system partyjny w tekście to system państwa demokratycznego”, „Rozstrzygnij, czy organem wykonawczym sołectwa jest wójt”.
Jak ocenia się zadanie rozszerzonej odpowiedzi za 5 lub 7 punktów?
KRYTERIA CKE (dla 7 pkt, 3 aspekty): 7 = 3 aspekty W PEŁNI + właściwa forma/struktura/logika. 6 = 2 w pełni + 1 częściowo + forma LUB 3 w pełni (bez wymogu formalnego). 5 = 2 w pełni + 1 częściowo LUB 1 w pełni + 2 częściowo + forma. 4 = 2 w pełni LUB 3 częściowo + struktura LUB 1 w pełni + 2 częściowo. 3 = 3 częściowo LUB 1 w pełni + 1 częściowo. 2 = 2 częściowo LUB 1 w pełni. 1 = 1 częściowo. 0 = brak aspektu lub brak rozwiązania. ASPEKT W PEŁNI = realizacja KAŻDEGO punktu polecenia + konkretne odwołania do materiałów + poprawność merytoryczna. ASPEKT CZĘŚCIOWO = pominięcie jednej części wymagania, powierzchowność, drobne błędy. FORMA = zgodność z poleceniem, wstęp + rozwinięcie + zakończenie, brak sprzeczności.
Jak ułożyć dobre wystąpienie maturalne (5/7 pkt)?
Schemat 6 kroków: 1) ZIDENTYFIKUJ ROLĘ — jako kto piszesz (poseł, reprezentant mniejszości, działacz NGO)? 2) WYPISZ ASPEKTY POLECENIA NA BRUDNO — myślniki w poleceniu = liczba aspektów. 3) NA KAŻDY ASPEKT zaplanuj jeden lub dwa AKAPITY (przy 7 pkt: 3 akapity główne). 4) Do każdego aspektu znajdź ODWOŁANIE DO MATERIAŁU ŹRÓDŁOWEGO (cytuj fragmenty Konstytucji RP, ustawy, tekstu publicystycznego, danych z tabeli) + WIEDZA WŁASNA (terminologia: subsydiarność, ordynacja proporcjonalna, soft power, legitymizacja demokratyczna). 5) WSTĘP — przedstawienie roli i kontekstu (2–3 zdania). ZAKOŃCZENIE — podsumowanie / wnioski / postulat (2–3 zdania). 6) POLICZ WYRAZY (min. 200 dla 5 pkt, min. 300 dla 7 pkt) — pisz na lekkim zapasie (250/350).
Jakie najczęstsze tematy zadania rozszerzonej odpowiedzi?
Top 6 typów: 1) WYSTĄPIENIE Z POZYCJI IDEOLOGII (z pozycji liberalizmu / konserwatyzmu / socjaldemokracji napisz wystąpienie poselskie w debacie o podatku dochodowym / emeryturach / roli państwa), 2) WYSTĄPIENIE REPREZENTANTA GRUPY (jako reprezentant Wietnamczyków / Tatarów / studentów postuluj status mniejszości / zmiany prawa), 3) ROZWAŻ TEZĘ (o roli soft power Chin, o znaczeniu UE dla Polski, o transformacji ustrojowej po 1989, o roli budżetu obywatelskiego), 4) PORÓWNAJ KWESTIĘ (system parlamentarny vs prezydencki, ordynacja proporcjonalna vs większościowa, generacje praw człowieka), 5) ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY (o partycypacji obywatelskiej, o kryzysie demograficznym), 6) PISMO PROCESOWE (pozew o zachowek, wystąpienie poselskie).
Skąd pochodzą materiały źródłowe w arkuszu?
CBOS (Komunikat z Badań — modele rodziny, postrzeganie pozycji społecznej, mniejszości, NATO), GUS (Mały Rocznik Statystyczny — demografia, bezrobocie, migracje), PKW (wyniki wyborów), Konstytucja RP (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm.), Kodeks karny i cywilny (Dz.U. 1964), ustawa o mniejszościach narodowych (Dz.U. 2005, nr 17, poz. 141), traktaty UE (Maastricht, Lizbona — Dz.U. UE), pakty ONZ (Dz.U. 1977, nr 38), eseje filozofów polityki (Locke, Hobbes, Berlin „Cztery eseje o wolności”, Höffe „Etyka państwa i prawa”, Almond+Verba, Habermas, Rawls), teksty publicystyczne (Gazeta Wyborcza, Rzeczpospolita, EurActiv), artykuły naukowe (Zeszyty Naukowe UEK).
Czy aplikacja generuje oryginalne arkusze WoS z realistycznymi materiałami?
TAK. Arkusze Egzamin Live piszemy od zera z pomocą AI (Claude) według blueprintu zgodnego z informatorem CKE 2025/26. Materiały źródłowe (fragmenty Konstytucji RP i ustaw, tabele sondaży, wykresy) powstają razem z zadaniami, z realistycznymi proporcjami danych (frekwencja 40–70%, partia zwycięska 30–45%, próg 5%/8%, stopa bezrobocia 3–15%). Dane o województwach i państwach (np. członkowie UE, NATO, strefy Schengen) dostajesz w tabelach i zestawieniach, a dane liczbowe także na wykresach słupkowych, liniowych lub kołowych. Arkusze, które już rozwiązałeś, nie wracają na Twoją listę.
Czy ocena AI dla zadania rozszerzonej odpowiedzi (5/7 pkt) jest miarodajna?
AI używa identycznych kryteriów oceniania co CKE z dodatkowymi szczegółami dla WoS: ocena KAŻDEGO ASPEKTU OSOBNO (w pełni/częściowo/brak), wykrywanie odwołań do materiałów źródłowych (cytaty, parafrazy konkretnych fragmentów), sprawdzanie terminologii politologicznej/prawniczej/socjologicznej (subsydiarność, soft power, legitymizacja, suwerenność, pluralizm), osobna ocena formy, struktury, logiki wywodu. Dla wystąpień z pozycji ideologii — sprawdzenie zgodności argumentów z doktryną. Dla zadań „rozstrzygnij” — wymóg uzasadnienia z konkretnymi danymi. AI bywa SUROWSZE w wymaganiach formalnych — to dobrze, bo CKE też jest surowe. Każde zadanie dostaje szczegółowy feedback po polsku.
Jakie najczęstsze błędy popełniają maturzyści na WoS rozszerzonym?
Top 6: 1) MYLENIE KOMPETENCJI ORGANÓW (Prezydent vs RM, Sejm vs Senat — top błąd!), 2) MYLENIE ORDYNACJI proporcjonalnej (Sejm) z większościową (Senat), 3) MYLENIE GENERACJI praw człowieka i odpowiadających im paktów (I = Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, II = Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych), 4) MYLENIE NATO, UE, Schengen i strefy euro (Polska od 1999/2004/2007, NIE w strefie euro), 5) MYLENIE ZBRODNI z występkiem (próg 3 lata pozbawienia wolności), 6) W ESEJU: brak adresacji wszystkich aspektów polecenia (3 aspekty przy 7 pkt = 3 obowiązkowe akapity!), ogólnikowa argumentacja bez odwołań do materiałów.
Czy warto zdawać WoS na maturze rozszerzonej?
TAK, jeśli planujesz studia: a) PRAWNICZE (prawo, administracja, prawo kanoniczne — UW, UJ, UAM, KUL — często WYMAGANY, wysoki przelicznik x2/x3), b) POLITOLOGICZNE, c) STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE (UW, UJ, AGH, SGH), d) DZIENNIKARSTWO I KOMUNIKACJA, e) SOCJOLOGIA, f) EUROPEISTYKA, g) BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE / WEWNĘTRZNE (AON, UW), h) ADMINISTRACJA PUBLICZNA, i) ZARZĄDZANIE ZASOBAMI LUDZKIMI, j) PUBLIC RELATIONS, k) KULTUROZNAWSTWO. WoS rozszerzony ma WYSOKIE PRZELICZNIKI na rekrutacji na prawo (typowo x2 lub x3) — warto. Dodatkowo: zdając WoS rozwijasz świadomość obywatelską, znajomość Konstytucji RP, umiejętność argumentacji — przydaje się w życiu zawodowym i społecznym.
📅 Matura z WOS 2027: środa, 12 maja 2027

Rozwiąż pierwszy arkusz z WOS

Pełny arkusz za darmo, z oceną AI każdego zadania otwartego. Kolejne arkusze, quizy i wszystkie przedmioty od 49 zł miesięcznie.

BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta · subskrypcję anulujesz w 1 kliknięciu

Inne egzaminy w naszej bazie

Aplikacja Matury Online na Androida

Ucz się też w aplikacji na Androida

Quizy, pełne egzaminy z oceną AI i powiadomienia pilnujące Twojej serii — w kieszeni, także w autobusie.

Pobierz z Google Play
🎓 Uczysz z WOS-u? Zadawaj i sprawdzaj pracę uczniów tutaj Strefa korepetytora: pytania z AI z Twoich materiałów, ćwiczenia z banku i arkusze zadane jednym kliknięciem — wyniki i słabe działy każdego ucznia w panelu. Pierwszy uczeń 14 dni za darmo. Zobacz, jak to działa →