Sprawdzian z demografii i procesów społecznych

Poprawna odpowiedź: (1) przyrostem naturalnym; (2) współczynnika umieralności niemowląt

Przyrost naturalny to urodzenia minus zgony, bez migracji, które opisuje saldo migracji. Umieralność niemowląt liczy się na 1000 urodzeń żywych, a nie na 1000 mieszkańców. To jeden z najczulszych mierników poziomu życia i opieki zdrowotnej w kraju.

Poprawna odpowiedź: 1–D, 2–A, 3–B, 4–C

• 1. migracja wewnętrzna → D. przemieszczenie się ludności w obrębie granic jednego kraju, np. ze wsi do miasta
• 2. migracja wahadłowa → A. codzienne, regularne dojazdy między miejscem zamieszkania a miejscem pracy lub nauki
• 3. reemigracja → B. powrót emigranta do kraju ojczystego po pobycie za granicą
• 4. migracja sezonowa → C. czasowy wyjazd zarobkowy do prac okresowych, np. przy zbiorach owoców

Wewnętrzna nie przekracza granicy państwa. Wahadłowa nie zmienia miejsca zamieszkania, to codzienne dojazdy. Reemigracja to powrót, np. Polaków z Wysp Brytyjskich. Sezonowa trwa kilka tygodni lub miesięcy i wiąże się z pracą w określonej porze roku.

Poprawna odpowiedź: F, P, F, F

Kraje bogate są już w większości zurbanizowane, więc odsetek mieszczan rośnie u nich powoli, a najszybciej w Afryce i Azji. Kontrurbanizacja to ruch odwrotny: z dużych miast do mniejszych i na wieś. Slumsy powstają głównie w szybko rosnących miastach krajów rozwijających się.

Poprawna odpowiedź: D

Współczynnik feminizacji to liczba kobiet na 100 mężczyzn. Wartość powyżej 100 oznacza przewagę kobiet, tu wyraźną. W Łodzi wynika ona m.in. z dawnej struktury zatrudnienia w przemyśle włókienniczym i z dłuższego życia kobiet w starzejącym się mieście.

Poprawna odpowiedź: B

W fazie pierwszej rodzi się i umiera dużo ludzi, więc przyrost jest mały. W drugiej zgony szybko spadają, a urodzenia jeszcze nie, i następuje eksplozja demograficzna, jak dziś w wielu krajach Afryki. W trzeciej spada już dzietność, a w czwartej obie wartości są niskie.