Sprawdzian z różnic społecznych

Poprawna odpowiedź: B

U Marksa podział jest ekonomiczny: burżuazja posiada fabryki, ziemię i kapitał, a proletariat ma tylko własną pracę. Weber dodał później prestiż i władzę jako osobne wymiary, więc wykształcenie czy styl życia to już jego trop, a nie Marksa.

Poprawna odpowiedź: (1) Giniego

Współczynnik Giniego równy 0 oznacza, że wszyscy zarabiają tyle samo, a im bliżej 1, tym większa część dochodu trafia do nielicznych. Kraje skandynawskie mają wartości niskie, a np. RPA czy Brazylia bardzo wysokie.

Poprawna odpowiedź: P, P, F

Ubóstwo skrajne mierzy się progiem przetrwania, czyli minimum egzystencji. Ubóstwo relatywne zależy od tego, jak żyje reszta społeczeństwa, więc występuje także w bogatych krajach. Feminizacja ubóstwa to sytuacja odwrotna do opisanej: wśród ubogich jest więcej kobiet.

Poprawna odpowiedź: 1–C, 2–D, 3–A, 4–B

• 1. Kastowość → C. dziedziczna przynależność do grupy społecznej, brak możliwości zmiany pozycji
• 2. System klasowy → D. stratyfikacja oparta na pozycji ekonomicznej z możliwością zmiany przynależności przez pracę lub edukację
• 3. System stanowy → A. prawnie określone grupy z różnymi przywilejami i obowiązkami, np. szlachta i mieszczaństwo
• 4. Merytokracja → B. nagradzanie jednostek na podstawie ich zasług, kompetencji i osiągnięć

Kasta wynika z urodzenia i jest zamknięta. Stany miały przywileje zapisane w prawie, jak szlachta w dawnej Rzeczypospolitej. Klasa zależy od pozycji ekonomicznej i można ją zmienić. Merytokracja to ideał, w którym o pozycji decydują tylko kompetencje i osiągnięcia.

Poprawna odpowiedź: C

Mobilność wewnątrzpokoleniowa porównuje pozycję tej samej osoby na początku i później w karierze, np. awans z magazyniera na kierownika. Międzypokoleniowa zestawia pozycję dziecka z pozycją rodziców. Pionowa i pozioma mówią o kierunku zmiany, a nie o tym, kogo porównujemy.