Test z map, GIS i metod badań geograficznych: skala i odległości, czas przejścia, współrzędne, azymut, profil terenu i metody kartograficzne. Po każdej odpowiedzi dostajesz wyjaśnienie.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z kartografii i GIS w wersji szkolnej →
O temacie
Test dotyczy umiejętności, które w arkuszu CKE sprawdza część oparta na barwnej mapie szczegółowej wybranego regionu Polski: obliczania odległości według skali, czasu przejścia trasy, odczytywania wysokości i współrzędnych geograficznych, mierzenia azymutu, interpretacji profilu terenu, map tematycznych i materiałów wykonanych narzędziami GIS.
W arkuszach CKE było obliczanie długości trasy i czasu przejścia (2023 i 2024, zadanie 1.2), długości odcinka w innej skali (2025, zadanie 2) oraz zadania z azymutem (2025 i 2026, zadanie 1). W obliczeniach liczy się zapis toku rozumowania i jednostka przy wyniku.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 140 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Dane: m = 4 kg, F = 12 N
Wzór + wynik liczbowy. AI sprawdza obliczenia krok po kroku.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
AI akceptuje synonimy i drobne literówki
Wpisz brakujący wzór, datę, nazwę. AI akceptuje synonimy i drobne literówki.
Zakres testu
6 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Zamiana skali liczbowej na mianowaną, korzystanie z podziałki liniowej i obliczanie odległości w terenie na podstawie odcinka na mapie. Przykład z zasad oceniania CKE (2023, zadanie 1.2): skala 1 : 55 000, czyli 1 cm na mapie to 550 m w terenie; 20 cm × 550 m = 11 000 m = 11 km.
Czas przejścia to długość trasy podzielona przez prędkość marszu. Sposób uwzględnienia różnicy wysokości podaje treść zadania. W arkuszu z 2023 r. (zadanie 1.2) przyjęto, że różnica wysokości nie wydłuża wycieczki, a w arkuszu z 2024 r. (zadanie 1.2) — że każde 100 m podejścia wydłuża ją o 10 minut: 4,375 km przy prędkości 3,5 km/h to 1 h 15 min, a 370 m podejścia dodaje 37 min, razem 1 h 52 min.
Odczyt szerokości i długości geograficznej z mapy w stopniach i minutach, z oznaczeniem półkuli (N/S, E/W). W zadaniach CKE z lat 2024 i 2026 szerokość geograficzną trzeba było odczytać z mapy z dokładnością do jednej minuty i użyć w obliczeniu wysokości górowania Słońca.
Interpretacja profilu terenu wzdłuż wyznaczonej linii: odczyt wysokości bezwzględnych i względnych, rozpoznawanie form rzeźby (kulminacje, doliny, przełęcze, stoki o różnym nachyleniu) na podstawie układu poziomic.
Podstawa programowa wymaga podania przykładów wykorzystania narzędzi GIS do analiz zróżnicowania przestrzennego oraz stosowania metod kartograficznych z użyciem GIS. Warto rozumieć różnicę między danymi rastrowymi i wektorowymi, nakładanie warstw i buforowanie oraz znać źródła danych: zdjęcia lotnicze i satelitarne, pomiary GPS.
Metody kartograficzne: sygnaturowa, zasięgów, kropkowa, izolinii, kartogram i kartodiagram oraz dobór metody do danych jakościowych i ilościowych. Zakres rozszerzony obejmuje też metody badań geograficznych: obserwacje i pomiary w terenie, ankietę i wywiad.
🌍 Do zapamiętania
Terminy geograficzne, procesy i zależności z działu „Mapy, GIS i metody badań” – test sprawdza, czy potrafisz je rozpoznać i zastosować.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Skala 1:50 000 oznacza, że 1 cm na mapie = 50 cm w terenie
Skala 1:50 000 oznacza, że 1 cm na mapie = 50 000 cm = 500 m w terenie
Dlaczego: To błąd jednostek. Mianownik skali mówi, ile razy zmniejszono odległości, a wynik w centymetrach trzeba przeliczyć na metry lub kilometry.
Czas przejścia zawsze liczę tylko z długości trasy i prędkości
Sprawdź założenia w treści zadania: czasem podejście wydłuża czas (np. o 10 minut na każde 100 m różnicy wysokości), a czasem zadanie każe je pominąć
Dlaczego: W arkuszu CKE z 2024 r. (zadanie 1.2) doliczało się 10 minut na każde 100 m podejścia, a w arkuszu z 2023 r. (zadanie 1.2) zapisano, że różnica wysokości nie wydłuża czasu wycieczki.
Współrzędne zapisane samymi liczbami, np. 52°, 20°
Szerokość z oznaczeniem N lub S, długość z oznaczeniem E lub W, np. 52°N, 20°E
Dlaczego: Bez oznaczenia półkuli zapis jest niejednoznaczny: 20° może oznaczać długość wschodnią albo zachodnią.
Na profilu terenu skala pionowa jest zawsze taka sama jak pozioma
Profil terenu ma zwykle skalę pionową większą od poziomej (jest przewyższony), żeby formy terenu były czytelne
Dlaczego: Przewyższenie sprawia, że stoki na profilu wyglądają na bardziej strome niż w rzeczywistości — trzeba o tym pamiętać przy interpretacji.
Kartogram i kartodiagram to to samo — kolor obszaru pokazuje wartość
Kartogram przedstawia natężenie zjawiska w jednostkach powierzchni barwą lub deseniem (np. gęstość zaludnienia w województwach). Kartodiagram to diagramy umieszczone na mapie, pokazujące wielkość zjawiska (np. liczbę ludności województw)
Dlaczego: Kartogram stosuje się do wartości względnych (przeliczonych np. na 1 km² lub na 1000 mieszkańców), kartodiagram — do wartości bezwzględnych.
GIS to po prostu cyfrowa mapa
GIS to system informacji geograficznej: baza danych przestrzennych razem z narzędziami do ich analizy (np. nakładanie warstw, buforowanie) i prezentacji
Dlaczego: Podstawa programowa mówi o pozyskiwaniu, przechowywaniu, przetwarzaniu i prezentacji informacji geograficznych — mapa jest tylko jednym z efektów pracy w GIS.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Zadania z działu „Mapy, GIS i metody badań” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut, ma 25–35 zadań i jest za 60 punktów (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Mapy, GIS i metody badań” – przećwicz je w Quizie.
140 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
