Sofokles
Test z „Antygony” Sofoklesa – treść i postaci, spór Antygony z Kreonem o pogrzeb Polinika, rady Hajmona i wróżba Tyrezjasza, pieśni chóru oraz pojęcia tragedii antycznej. Cytaty według przekładu Kazimierza Morawskiego.
Lektura obowiązkowa (poziom podstawowy i rozszerzony)
Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 40.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z „Antygony” w wersji szkolnej →
O temacie
Test obejmuje pięć obszarów:
Sofokles żył ok. 496–406 p.n.e., a „Antygona” jest datowana na 442 r. p.n.e. Cytaty na tej stronie pochodzą z przekładu Kazimierza Morawskiego (wydanie Wolnych Lektur); w innych przekładach te same miejsca brzmią inaczej. W teście są pytania „Zamknięte (A–D)”, „Wielokrotny wybór”, „Dopasuj”, „Otwarte”, „Wypracowanie” i „Luki w tekście”.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 140 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
Wybierz wszystkie poprawne
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.
Zakres testu
8 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Kolejność, którą warto znać przed testem: Eteokles i Polinik giną w walce z rąk własnych → Kreon zakazuje grzebać Polinika pod groźbą ukamienowania → Ismena odmawia siostrze pomocy → strażnik donosi, że ktoś przysypał ciało → strażnicy chwytają Antygonę przy zwłokach → Antygona przyznaje się przed Kreonem („Jam to spełniła, zaprzeczyć nie myślę”) → Ismena chce dzielić winę → Hajmon namawia ojca do ustępstwa → Kreon każe zamknąć Antygonę żywą „w skalistym lochu” → Tyrezjasz zapowiada śmierć dziecka Kreona → Kreon ustępuje, grzebie Polinika i idzie do groty → Antygona nie żyje, Hajmon i Eurydyka odbierają sobie życie.
Antygona i Ismena – córki Edypa, siostry Eteoklesa i Polinika. Kreon – władca Teb, ich wuj. Hajmon – najmłodszy syn Kreona, narzeczony Antygony. Eurydyka – żona Kreona. Tyrezjasz – niewidomy wróżbita, o którym chór mówi: „Fałszu on nigdy nie zwiastował miastu”. Strażnik przyprowadza schwytaną Antygonę, a dwaj posłańcy opowiadają o tym, co stało się poza sceną. Chór to tebańscy starcy.
Antygona uważa, że zakaz Kreona nie pochodzi od bogów („Przecież nie Jowisz obwieścił to prawo”) i nie może „łamać święte prawa boże, / Które są wieczne i trwają od wieku”. Powołuje się też na obowiązek wobec rodzeństwa i na równość zmarłych: „A jednak Hades pożąda praw równych”. Jej najbardziej znane słowa to: „Współkochać przyszłam, nie współnienawidzić”.
Kreon powołuje się na dobro miasta: Polinik je najechał, więc nie może być uczczony jak obrońca. Mówi: „nasze szczęście w szczęściu miasta leży” i „Nie ma zaś większej klęski od nierządu”. Nie chce ustąpić kobiecie („U mnie nie będzie przewodzić kobieta”). Hajmon zarzuca mu, że rządzi tylko dla siebie: „Marne to państwo, co li panu służy”.
Hajmon przekazuje ojcu, że miasto żałuje Antygony, i radzi ustąpić: drzewo, które nad strumieniem „się nagnie, zachowa konary, / A zbyt oporne z korzeniami runie”. Tyrezjasz mówi Kreonowi: „Tak więc chorzeje miasto z twojej winy” i „Upór jest zawsze nierozumu znakiem”. Kreon obu odrzuca; ustępuje dopiero po wróżbie o śmierci własnego dziecka: „Cofnę się, trudno z koniecznością walczyć”.
Najbardziej znana pieśń zaczyna się od słów „Siła jest dziwów, lecz nad wszystkie sięga / Dziwy człowieka potęga”. Wylicza osiągnięcia człowieka, ale przypomina: „Śmierci nie ujdzie on grotów”, a swoją siłę człowiek „Popchnie on zbrodni lub cnoty koleją”. Inne pieśni mówią o nieszczęściach domu Labdakidów i o potędze miłości. Tragedię zamykają słowa chóru o rozumie: „Najwyższy skarb rozumu dar”.
Test sprawdza, czy nazwę umiesz połączyć z miejscem w tekście. Gdy chór mówi Kreonowi: „Późno się zdajesz poznawać, co słuszne”, chodzi o anagnorisis – przejście od niewiedzy do wiedzy. Odwrócony los bohatera to perypetia, jego pycha to hybris, a błędna ocena sytuacji – hamartia. Wybór między dwiema równorzędnymi racjami, które się wykluczają, nazywamy konfliktem tragicznym. Litość i trwoga, które tragedia budzi w widzu, prowadzą do katharsis. Pieśń chóru między epejsodiami to stasimon.
Grób za życia: „Anim ja zmarła, ani też przy życiu”. Grób jako łoże weselne: „Grobie, ty mojej łożnico miłości”. Niobe, córka Tantala, do której porównuje się Antygona. Nieszczęścia rodu Labdakidów. Słowa posłańca o człowieku, który stracił radość: „nie żyje, lecz żywym jest trupem”.
📖 Do zapamiętania
Postacie, motywy, cytaty i konteksty z „Antygony”, o które pytają zadania w quizie.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Kreon jest po prostu zły, Antygona po prostu dobra
Obie strony mają swoje racje: Kreon broni porządku w mieście po wojnie, Antygona – obowiązku wobec zmarłego brata i praw boskich.
Dlaczego: To częsty błąd, bo łatwo stanąć po jednej stronie. Tymczasem chór uznaje racje obojga, a w finale Kreon sam przyznaje się do winy.
Antygona wypiera się pogrzebania brata
Antygona od razu się przyznaje i mówi, że znała zakaz.
Dlaczego: Zapytana przez Kreona, nie kluczy ani chwili: „Jam to spełniła, zaprzeczyć nie myślę”.
Kreon od początku skazuje Antygonę na zamknięcie w grocie
Zakaz groził ukamienowaniem; o zamknięciu żywcem w skalnym lochu Kreon mówi dopiero po kłótni z Hajmonem.
Dlaczego: Łatwo zapamiętać tylko ostateczny wyrok i przenieść go na początek sztuki. Loch pojawia się po sporze z synem.
Antygona zostaje stracona z rozkazu Kreona
Antygona wiesza się w grocie, zanim Kreon zdąży ją uwolnić.
Dlaczego: Posłaniec opowiada, że Kreon najpierw pogrzebał Polinika, a w grocie zastał Antygonę już martwą i Hajmona przy jej ciele.
Hajmon ginie z ręki ojca
Hajmon zamierza się mieczem na ojca, a gdy Kreon ucieka, sam przebija się mieczem.
Dlaczego: Posłaniec: „W gniewie na ojca mordy sam się zabił”.
Ismena pomaga siostrze pogrzebać brata
Ismena odmawia pomocy; dopiero po schwytaniu Antygony chce dzielić z nią karę, a siostra się na to nie zgadza.
Dlaczego: Myli to, że po schwytaniu siostry Ismena chce dzielić z nią winę. Kreon mówi jednak o niej: „Niewinna ujdzie”.
Pieśń o człowieku to sama pochwała ludzkiej potęgi
Pieśń podziwia człowieka, ale przypomina, że nie ujdzie on śmierci i że swojej siły może użyć do zbrodni albo do cnoty.
Dlaczego: W tekście: „Śmierci nie ujdzie on grotów” oraz „Popchnie on zbrodni lub cnoty koleją”.
Słowa o żywym trupie Kreon mówi sam o sobie
Wypowiada je posłaniec: człowiek, w którym zgasła radość, „nie żyje, lecz żywym jest trupem”.
Dlaczego: Posłaniec mówi to, zanim opowie o śmierci Hajmona, i odnosi do losu Kreona.
Katharsis przeżywa Kreon
Katharsis to oddziaływanie tragedii na widza – przez litość i trwogę. Kreon przeżywa rozpoznanie własnej winy.
Dlaczego: Pojęcie łatwo przypisać temu, kto cierpi na scenie. Słowa „Ja bo nieszczęsny, ja twej śmierci winny” to jednak rozpoznanie winy, a nie oczyszczenie.
Antygona pochodzi z rodu Atrydów
Antygona jest córką Edypa, z rodu Labdakidów.
Dlaczego: Nazwy dwóch mitologicznych rodów łatwo zamienić. Agamemnon i Menelaos to Atrydzi, a Edyp i jego dzieci – Labdakidzi.
Eteokles i Polinik zginęli z rąk wrogów
Bracia zabili się nawzajem: Eteokles bronił Teb, Polinik je najechał.
Dlaczego: Walczyli po dwóch stronach – jeden bronił miasta, drugi je najechał – więc łatwo przeoczyć, że zginęli z rąk własnych.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Egzamin ustny
Zadania z listy jawnych zadań do części ustnej w latach 2026–2028 przy pozycji: Sofokles, „Antygona”. Pierwsze zadanie w zestawie, który losujesz na egzaminie, pochodzi z tej listy.
Prawa boskie a prawa ludzkie. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyCzłowiek wobec przeznaczenia. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyŹródło: Zadania jawne CKE na egzamin ustny 2026–2028 (komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r.). Treść zadań przepisana dosłownie. Wszystkie pytania: matura ustna z polskiego – pytania jawne.
Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Antygona” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.
Wybierz wszystkie poprawne
Do wyboru:
✅ Wymagania
📊 Kryteria oceny (CKE)
📝 Limit: co najmniej 400 słów
To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.
Jak zacząć
Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Antygona”. Cztery kroki:
Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.
Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.
Wskazujesz „Antygona” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Możesz też wybrać całą epokę Starożytność — wtedy quiz losuje z epoki i wszystkich jej lektur. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.
Obok w kreatorze: 🏛️ Starożytność · 👁️ Król Edyp · 📚 Teoria literatury
Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do lekturę „Antygona” adaptacyjnie.
Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Antygona”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.
Najszybsza droga
Załóż konto i uruchom quiz z „Antygony” — pierwsze pytanie w minutę.
Znajomość treści utworu, postaci, problematyki i pojęć potrzebnych do interpretacji. „Antygona” jest lekturą obowiązkową w zakresie podstawowym, poznawaną w całości (podstawa programowa, Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte: wybór odpowiedzi, wielokrotny wybór, dopasowanie, luki w tekście, pytania otwarte i tematy wypracowań. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte i wypracowania ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło. W wypracowaniu maturalnym odwołanie do lektury musi być poprawne rzeczowo, dlatego warto znać utwór dokładnie.
Ten test dotyczy wyłącznie „Antygony”, a po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie. Za cały egzamin pisemny na poziomie podstawowym jest 60 punktów: 35 za wypracowanie, 15 za test historycznoliteracki i 10 za test „Język polski w użyciu” (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Antygona” – przećwicz je w Quizie.
140 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
