Test z dwudziestolecia międzywojennego sprawdza, czy przypiszesz poetów do grup, czy rozumiesz teorię Czystej Formy i czy znasz prozę Żeromskiego, Gombrowicza i Schulza.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z dwudziestolecia międzywojennego w wersji szkolnej →

O temacie
Przed testem sprawdź się w sześciu sprawach. Czy podasz granice epoki i to, co je wyznacza – 1918 (koniec I wojny światowej, niepodległość) i 1939 (wybuch II wojny światowej)? Czy odróżnisz Skamander od Awangardy Krakowskiej?
Pierwszy to Tuwim, Lechoń, Słonimski, Iwaszkiewicz i Wierzyński: codzienność, witalizm, brak programu, pismo od 1920 r. Druga to Peiper, Przyboś, Brzękowski i Kurek: „Zwrotnica”, metafora, manifest „Miasto. Masa. Maszyna”. Czy wiesz, że ton katastroficzny mają Czechowicz (druga awangarda) i Miłosz z wileńskich Żagarów?
Czy umiesz powiedzieć, czym jest Czysta Forma i dlaczego „Szewcy” (1934) od niej odchodzą? Czy rozpoznasz oniryzm i mityzację w opowiadaniach Schulza, groteskę i narzucaną formę w „Ferdydurke” (1937) oraz spór o odrodzoną Polskę, w którym uczestniczy Cezary Baryka?
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.

Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 325 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wybierz wszystkie poprawne
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.
Bajdała zwraca się do Boga potocznym, ludowym językiem.
Bajdała dziękuje Bogu za stworzenie Dusiołka.
Bajdała prosi Boga, by ochronił go przed Dusiołkiem.
Oceń kilka stwierdzeń. Każde osobno punktowane.
Zakres testu
10 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Początek: najczęściej przyjmuje się rok 1918 — koniec I wojny światowej i odzyskanie przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów. Koniec: wybuch II wojny światowej 1 września 1939 r. Spotyka się też ujęcie „trzydziestolecia” 1914–1944. Z wrześniem 1939 r. wiążą się śmierci dwóch pisarzy epoki: Józef Czechowicz zginął 9 września podczas bombardowania Lublina, a Witkacy odebrał sobie życie 18 września w Jeziorach na Polesiu, dzień po wkroczeniu Armii Czerwonej.
Skamander (Warszawa, uformowany pod koniec 1919 r.; pismo „Skamander” od 1920 r.): Julian Tuwim, Jan Lechoń, Antoni Słonimski, Jarosław Iwaszkiewicz, Kazimierz Wierzyński. Awangarda Krakowska (pismo „Zwrotnica”, 1922–1923 i 1926–1927): Tadeusz Peiper, Julian Przyboś, Jan Brzękowski, Jalu Kurek. Druga awangarda: Józef Czechowicz (Lublin; związany też z grupą Kwadryga). Żagary (Wilno): m.in. Czesław Miłosz. Futuryści: m.in. Bruno Jasieński i Tytus Czyżewski.
Skamandryci deklarowali brak programu i nie zrywali z tradycją; odrzucali za to patos i sztuczność Młodej Polski. Pisali o dniu codziennym językiem bliższym mowie przeciętnego człowieka, z potocyzmami; ich poezję cechuje witalizm, czyli zachwyt życiem i jego dynamiką. Awangarda Krakowska była radykalnie nowatorska i miała program, który stworzył Peiper: wiersz jako konstrukcja intelektualna, rygor i oszczędność słowa, metafora jako podstawowy środek wyrazu, estetyka oparta na zdobyczach cywilizacji.
Tytuł manifestu Tadeusza Peipera, redaktora „Zwrotnicy”, nazywanego „papieżem awangardy”. Trzy słowa wskazują źródła nowego piękna: nowoczesne miasto, zbiorowość i technikę. To program Awangardy Krakowskiej, a nie Skamandra.
Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885–1939) stworzył teorię Czystej Formy, którą realizował w dramatach i obrazach: sztuka ma oddziaływać nie treścią, lecz formą — deformacją rzeczywistości, nagromadzeniem napięć i nieprawdopodobnych wydarzeń — aby wywołać uczucia metafizyczne. „Szewcy” (ukończeni w 1934 r., podtytuł „Naukowa sztuka ze «śpiewkami» w trzech aktach”) są od tej koncepcji odejściem: to dramat dyskursywny, analiza przemian społecznych. Każdemu z trzech aktów odpowiada jedna rewolucja, ostatnia jest technokratyczna. Postaci: Sajetan Tempe (majster szewski), prokurator Robert Scurvy, księżna Irina Wsiewołodowna Zbereźnicka-Podberezka, Hiper-Robociarz. Z dawnej teorii zostały deformacja świata i bohaterów oraz absurd.
Bruno Schulz (1892–1942) urodził się i zginął w Drohobyczu; 19 listopada 1942 r. zastrzelił go tam Niemiec. Tomy opowiadań: „Sklepy cynamonowe” (pierwsze wydanie z datą 1934) i „Sanatorium pod Klepsydrą” (1937). Jego proza przedstawia świat na wzór snu (oniryzm) i zamienia codzienność prowincjonalnego miasta w mit (mityzacja). Nie jest to naturalizm, który dąży do wiernego opisu rzeczywistości. W „Sklepach cynamonowych” ojciec narratora hoduje na strychu ptaki („Ptaki”) i wykłada własną teorię stwarzania („Traktat o Manekinach”), a narrator nazywa go „herezjarchą”.
Test sprawdza, czy rozumiesz pojęcie formy: rola i mina, które ludzie wzajemnie sobie narzucają. Najlepszy przykład to upupienie – Pimko traktuje trzydziestoletniego Józia jak ucznia i prowadzi go do szkoły. Musisz wiedzieć, że „Ferdydurke” (1937) to groteska. Z biografii: lata 1904–1969, Argentyna od 1939 do 1963 r., potem Francja i śmierć w Vence; później powstały m.in. „Kosmos”, „Pornografia”, „Trans-Atlantyk” i „Dziennik”.
Cezary Baryka dorasta w Baku, przeżywa tam rewolucję i po śmierci rodziców trafia do odrodzonej Polski. O szklanych domach opowiada mu ojciec, Seweryn; po przyjeździe okazuje się, że „Ojcowskich szklanych domów nigdzie a nigdzie nie było”. W Warszawie Cezary słucha dwóch stron: Szymona Gajowca, urzędnika Ministerstwa Skarbu i zwolennika stopniowych reform, oraz komunisty Antoniego Lulka. W finale idzie z manifestacją robotniczą na Belweder — to nie pochód pierwszomajowy, lecz protest po zatargu w fabryce — i w ostatnim zdaniu odłącza się od szeregu: „Baryka wyszedł z szeregów robotników i parł oddzielnie, wprost na ten szary mur żołnierzy”.
Formiści (1917–1922) to grupa artystów awangardowych: Leon Chwistek (teoretyk), Tytus Czyżewski, Andrzej i Zbigniew Pronaszkowie, Jan Hrynkowski, Tymon Niesiołowski, później także m.in. Witkacy. Formizm łączył doświadczenia kubizmu, ekspresjonizmu i futuryzmu i nie jest tożsamy z futuryzmem. Inni prozaicy epoki: Zofia Nałkowska — „Granica” (wydanie książkowe 1935; kariera Zenona Ziembiewicza), Maria Dąbrowska — „Noce i dnie” (saga rodu Niechciców).
Tło myślowe epoki to wiedza z zakresu rozszerzonego. Znaj nazwiska Freuda i Junga (psychoanaliza) oraz nazwy kierunków: behawioryzm, fenomenologia, egzystencjalizm, marksizm, a w Polsce szkoła lwowsko-warszawska. Umiej też wskazać ślad tych idei w prozie: „Granica” Nałkowskiej pyta, ile w człowieku zależy od sił podświadomych.
📚 Do zapamiętania
Pojęcia teoretycznoliterackie i historycznoliterackie z działu „Dwudziestolecie międzywojenne” – test sprawdza ich rozumienie w kontekście, nie samą definicję.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
„Schulz był naturalistą.”
Proza Schulza to oniryzm i mityzacja rzeczywistości — świat pokazany na wzór snu i zamieniony w mit.
Dlaczego: Pomyłka bierze się z opisów prowincjonalnej codzienności. Naturalista opisałby ją wiernie, prawie naukowo, a u Schulza miasto nie ma nawet nazwy i wygląda jak sen.
„Tuwim należał do Awangardy Krakowskiej.”
Tuwim należał do Skamandra. Awangarda Krakowska to Peiper, Przyboś, Brzękowski i Kurek.
Dlaczego: Nazwiska grup łatwo się mieszają, dlatego naucz się Skamandra jako piątki: Wierzyński, Iwaszkiewicz, Słonimski, Lechoń i Tuwim. Czechowicz nie należy do żadnej z tych dwóch grup – to druga awangarda.
„Skamander to grupa awangardowa.”
Skamander deklarował brak programu i nie zrywał z tradycją. Radykalnie nowatorska była Awangarda Krakowska.
Dlaczego: Skamandryci byli nowi tonem – bez młodopolskiego patosu – ale tradycji nie przekreślali. Awangarda to krąg Peipera, autora jej programu.
„Manifest «Miasto. Masa. Maszyna» ogłosił Skamander.”
To manifest Tadeusza Peipera, redaktora „Zwrotnicy” — pisma Awangardy Krakowskiej.
Dlaczego: Skamander nie mógł ogłosić manifestu, bo deklarował brak programu. Hasła miasta, masy i maszyny to krakowska awangarda.
„Czechowicz należał do Awangardy Krakowskiej.”
Czechowicz to tzw. druga awangarda; w jego poezji obecny jest katastrofizm.
Dlaczego: Był związany z Lublinem, gdzie się urodził i zginął 9 września 1939 r. podczas bombardowania, oraz z grupą Kwadryga. Ton katastroficzny dominuje też u poetów wileńskich Żagarów, m.in. u Miłosza.
„«Szewcy» to wzorcowa realizacja Czystej Formy.”
W „Szewcach” (1934) Witkacy odszedł od Czystej Formy: to dramat dyskursywny o przemianach społecznych.
Dlaczego: Myli obecność absurdu i deformacji, które zostały z dawnej teorii. Jednak sens dramatu niosą spory i mowy postaci, czyli treść – stąd „naukowa sztuka” w podtytule. Wzorcową Czystą Formę znajdziesz we wcześniejszych dramatach i obrazach Witkacego.
„Formizm to polska nazwa futuryzmu.”
Formiści (1917–1922) to grupa artystów plastyków; futuryzm jest osobnym kierunkiem.
Dlaczego: Futuryzm był tylko jednym ze źródeł formizmu, obok ekspresjonizmu i kubizmu. Zamieszanie bierze się też stąd, że malarz i poeta Tytus Czyżewski działał w obu kręgach.
„Pozytywizm rozwijał się w dwudziestoleciu.”
Dwudziestolecie następuje po Młodej Polsce; pozytywizm to epoka jeszcze wcześniejsza.
Dlaczego: Między pozytywizmem a dwudziestoleciem jest jeszcze Młoda Polska. To z nią, a nie z pozytywizmem, spierali się skamandryci, odrzucając jej patos.
„«Przedwiośnie» kończy się pochodem pierwszomajowym.”
Finał to manifestacja robotnicza idąca na Belweder po zatargu w fabryce.
Dlaczego: Pochód w finale ma konkretną przyczynę: fabrykę zamknięto, a partia wezwała do poparcia robotników. Ostatnie zdanie pokazuje Barykę, który z pierwszego szeregu, gdzie szedł obok Lulka, odłącza się i sam idzie na kordon żołnierzy.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Dwudziestolecie międzywojenne” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.
Wybierz wszystkie poprawne
Do wyboru:
📊 Kryteria oceny (CKE)
To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.
Jak zacząć
Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Dwudziestolecie międzywojenne”. Cztery kroki:
Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.
Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.
Wskazujesz „Dwudziestolecie międzywojenne” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Wybór epoki obejmuje też wszystkie jej lektury. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.
Obok w kreatorze: 🌸 Młoda Polska · 📱 Współczesność · 🎭 Ferdydurke
Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do dział „Dwudziestolecie międzywojenne” adaptacyjnie.
Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Dwudziestolecie międzywojenne”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.
Najszybsza droga
Załóż konto i uruchom quiz z dwudziestolecia międzywojennego — pierwsze pytanie w minutę.
Znajomość epoki lub działu: pojęć, twórców, utworów i umiejętności potrzebnych do pracy z tekstem. Zakres odpowiada wymaganiom podstawy programowej z języka polskiego (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte: wybór odpowiedzi, wielokrotny wybór, dopasowanie, luki w tekście, pytania otwarte i tematy wypracowań. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte i wypracowania ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Wynik testu dotyczy tylko jednej epoki lub działu, a po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie. Pisemny egzamin na poziomie podstawowym ma 60 punktów (Informator CKE): wypracowanie – 35, test historycznoliteracki – 15, „Język polski w użyciu” – 10.
Te działy łączą się z tematem „Dwudziestolecie międzywojenne” – przećwicz je w Quizie.
325 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).