Test z romantyzmu: indywidualizm, ludowość, historyzm, orientalizm, mesjanizm i wallenrodyzm; Mickiewicz, Słowacki, Krasiński i Norwid; „Dziady” cz. III, „Kordian”, ballady z „Romantycznością”, „Sonety krymskie”, „Konrad Wallenrod”, „Pan Tadeusz” i „Nie-Boska komedia”. Pytania zamknięte i otwarte z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z romantyzmu w wersji szkolnej →
O temacie
Romantyzm w Polsce liczy się umownie od wydania „Ballad i romansów” Adama Mickiewicza (1822) do powstania styczniowego (1863). W Europie epoka trwa od drugiej połowy XVIII wieku do Wiosny Ludów (1848). Dojrzały romantyzm polski przypada na lata 1831–1863, czyli na okres między powstaniami.
Romantycy stają po stronie wybitnej jednostki, która popada w konflikt ze społeczeństwem (indywidualizm), sięgają do kultury ludowej, pytają o sens historii, wolność i rewolucję (historyzm) i interesują się kulturą Wschodu (orientalizm). Program epoki zapowiada ballada „Romantyczność”: „Czucie i wiara silniej mówi do mnie, / Niż mędrca szkiełko i oko”.
Test obejmuje utwory wskazane w podstawie programowej (Dz.U. 2024 poz. 1019). Zakres podstawowy: „Dziady” cz. III, wybrane ballady Mickiewicza, w tym „Romantyczność”, „Oda do młodości”, wybrane sonety z cyklu „Sonety krymskie” oraz wybrane wiersze Słowackiego (w tym „Testament mój”) i Norwida. Zakres rozszerzony dodaje „Kordiana” i „Fortepian Szopena”.
„Nie-Boska komedia”, „Dziady” cz. IV, fragmenty „Beniowskiego”, „Cierpień młodego Wertera”, „Fausta” i „Giaura” są na liście przykładowych lektur uzupełniających.
„Pan Tadeusz” to lektura ze szkoły podstawowej (księgi I, II, IV, X, XI i XII), do której liceum ma się odwoływać, a „Konrada Wallenroda” nie ma na listach lektur liceum; pytania o oba utwory są w teście jako tło epoki.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 721 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Trzecia część „Dziadów” ukazała się w 1818 roku, jeszcze przed powstaniem listopadowym.
Romantycy uważali, że poznanie świata opiera się wyłącznie na rozumie i doświadczeniu.
Zygmunt Krasiński napisał dramat „Nie-Boska komedia”.
Juliusz Słowacki jest autorem „Pana Tadeusza”.
Oceń kilka stwierdzeń. Każde osobno punktowane.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
Zakres testu
13 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
W Polsce początek romantyzmu wyznacza umownie wydanie „Ballad i romansów” Mickiewicza (1822), a koniec powstanie styczniowe (1863). W Europie epoka trwa od drugiej połowy XVIII wieku do Wiosny Ludów (1848). Przełomem wewnątrz polskiego romantyzmu jest powstanie listopadowe (1830–1831): lata 1831–1863, między powstaniami, to romantyzm dojrzały. Na te lata przypadają „Dziady” cz. III, „Kordian”, „Nie-Boska komedia” i „Pan Tadeusz”.
Ballada z tomu „Ballady i romanse” (1822), wskazana w podstawie programowej z tytułu. Dziewczyna w biały dzień rozmawia z umarłym ukochanym: „Tyżeś to w nocy? to ty Jasieńku!”. Prosty lud jej wierzy: „Jasio być musi przy swej Karusi”. Starzec odrzuca to, co widzi tłum: „Dziewczyna duby smalone bredzi”. Narrator staje po stronie dziewczyny i ludu: „Czucie i wiara silniej mówi do mnie, / Niż mędrca szkiełko i oko”, a starcowi odpowiada: „Martwe znasz prawdy, nieznane dla ludu”. W odpowiedzi otwartej nazwij obie strony sporu, przytocz słowa narratora i powiedz, po czyjej stronie staje.
Ballada to gatunek pochodzenia ludowego, który łączy cechy liryki, epiki i dramatu. W „Świteziance” strzelec przysięga wierność dziewczynie i słyszy przestrogę: „Bo kto przysięgę naruszy, / Ach, biada jemu, za życia biada!”; przysięgę łamie i ponosi karę. W „Lilijach” zabójczyni męża słyszy od starca: „Nie masz zbrodni bez kary”. W „Powrocie taty” starszy zbójca puszcza kupca wolno i mówi, że rozbiłby mu głowę, „Gdyby nie dziatek pacierze”. Wspólne dla tych utworów są ludowe przekonania o winie i karze oraz świat nadprzyrodzony obecny obok zwykłego.
Lektura obowiązkowa w zakresie podstawowym. W Prologu więzień zapisuje na ścianie śmierć Gustawa i narodziny Konrada. W scenie II (Improwizacja) Konrad żąda od Boga władzy nad ludźmi: „Daj mi rząd dusz!”. Grozi bluźnierstwem: „Krzyknę, żeś Ty nie ojcem świata, ale…”, lecz ostatnie słowo, „Carem!”, dopowiada Głos Diabła, a Konrad „staje chwilę, słania się i pada”. Odpowiedzią na jego pychę jest pokora księdza Piotra (scena V): w widzeniu naród cierpi jak Chrystus („Krzyż ma długie, na całą Europę ramiona”), a zapowiedziany zostaje „Wskrzesiciel narodu”, którego imię to „czterdzieści i cztery”. Ten obraz nazywa się mesjanizmem.
Okrzyk Kordiana na Mont Blanc, „Polska Winkelriedem narodów!”, nawiązuje do hasła Polski jako Chrystusa narodów i jest polemiką Słowackiego z mesjanizmem „Dziadów” cz. III. Winkelried to szwajcarski bohater spod Sempach (1386), o którym Kordian mówi: „Winkelried dzidy wrogów zebrał i w pierś włożył”. Różnica: Winkelried nie zmartwychwstaje, jego śmierć kończy misję; program Słowackiego zakłada czynną walkę i poświęcenie życia. W zadaniu na dopasowanie łącz: mesjanizm – Mickiewicz – Widzenie księdza Piotra; winkelriedyzm – Słowacki – monolog na Mont Blanc.
Dramat Juliusza Słowackiego z lat 1833–1834, lektura obowiązkowa w zakresie rozszerzonym. Po „Przygotowaniu” i „Prologu” następują trzy akty. W akcie I Kordian to „młody 15-letni chłopiec”; akt kończy okrzyk sługi: „Nieszczęście! Oh nieszczęście! panicz się zastrzelił!…”. Akt II nosi tytuł „Rok 1828. Wędrowiec” i kończy się monologiem na szczycie Mont Blanc. Akt III to „Spisek koronacyjny”: Kordian idzie zabić cara, po drodze towarzyszą mu Strach i Imaginacja, a on sam „pada bez czucia krzyżem na bagnecie u drzwi sypialnego cara pokoju”. Do zamachu nie dochodzi.
Poemat Mickiewicza z 1828 r. z podtytułem „Powieść historyczna z dziejów litewskich i pruskich” i mottem z Machiavellego; gatunkowo powieść poetycka. Litwin Walter Alf, wychowany wśród Krzyżaków pod opieką wajdeloty Halbana, zostaje jako Konrad Wallenrod wielkim mistrzem i doprowadza zakon do klęski. Naukę starca streszcza zdanie: „Tyś niewolnik: jedyna broń niewolników jest zdrada”. Wallenrodyzm to postawa człowieka, który dla szczytnego celu działa podstępem. Bohatera zalicza się do typu bajronicznego. Utworu nie ma na listach lektur liceum.
Pełny tytuł: „Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie”. Poemat ma dwanaście ksiąg; księga XI nosi tytuł „Rok 1812”. Otwiera go inwokacja: „Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie”, w której poeta wyznaje, że opisuje kraj, bo za nim tęskni. Spór o zamek toczą Sędzia Soplica i Hrabia (Hreczecha to nazwisko Wojskiego, nie strona sporu). Ksiądz Robak okazuje się Jackiem Soplicą: „Jam jest Jacek Soplica…”. W księdze XII Jankiel gra na zaręczynach Zosi koncert, w którym brzmi między innymi „Polonez Trzeciego Maja”. Utwór jest lekturą szkoły podstawowej (księgi I, II, IV, X, XI, XII); w liceum odwołuje się do niego w interpretacji innych tekstów.
Dramat Zygmunta Krasińskiego wydany w 1835 r.; na liście przykładowych lektur uzupełniających. Przeciwnikami są Mąż, czyli hrabia Henryk, broniący z arystokracją zamku Świętej Trójcy, i Pankracy, przywódca rewolucji. Henryk ginie pierwszy: woła „Poezjo, bądź mi przeklęta, jako ja sam będę na wieki!” i „skacze w przepaść”. Zwycięski Pankracy ma widzenie postaci stojącej „Jak słup śnieżnej jasności”, wspartej na krzyżu, w koronie cierniowej; z okrzykiem „Galilaee, vicisti!” (Galilejczyku, zwyciężyłeś) „stacza się w objęcia Leonarda i kona”. Przegrywają więc obie strony.
Cykl sonetów Mickiewicza; wybrane sonety są w podstawie programowej (zakres podstawowy). Orientalizm to styl akcentujący cechy kultury Wschodu. W cyklu występują Pielgrzym i Mirza („Pielgrzym i Mirza”, „Mirza i Pielgrzym”). Do cyklu należą między innymi „Stepy akermańskie”, „Bakczysaraj”, „Bakczysaraj w nocy” i „Ajudah”. W „Ajudahu” fale uderzające o brzeg zostają porównane do namiętności młodego poety, która odpływa „I nieśmiertelne pieśni za sobą uroni”.
Cyprian Kamil Norwid (1821–1883). Jego twórczość została odkryta dopiero na początku XX wieku przez poetę i krytyka Zenona Przesmyckiego (Miriama), redaktora „Chimery”. W podstawie programowej: wybrane wiersze (zakres podstawowy) i „Fortepian Szopena” (zakres rozszerzony), wiersz powstały jesienią 1863 r. „Bema pamięci żałobny-rapsod” (1851) jest poświęcony Józefowi Bemowi i opatrzony mottem ze słów przysięgi Hannibala. „Promethidion” ukazał się w 1850 r.
Bohater werteryczny pochodzi z powieści Goethego „Cierpienia młodego Wertera”: wybujała uczuciowość, pesymizm, poczucie bezcelowości życia, skłonności samobójcze. Bohater bajroniczny bierze nazwę od Byrona, twórcy „Giaura”: indywidualista i samotnik, który buntuje się przeciw konwencjonalnym normom. Do typu bajronicznego zalicza się Konrada Wallenroda. W „Dziadach” ten sam bohater zmienia się z Gustawa w Konrada, co zapisuje na ścianie celi w Prologu części III. Fragmenty „Cierpień młodego Wertera” i „Giaura” oraz „Dziady” cz. IV są na liście przykładowych lektur uzupełniających.
Ballada – gatunek pochodzenia ludowego łączący cechy liryki, epiki i dramatu („Romantyczność”, „Świtezianka”, „Lilije”). Dramat romantyczny – „Dziady” cz. III, „Kordian”, „Nie-Boska komedia”; łączy sceny realistyczne z wizyjnymi (Salon warszawski obok Widzenia księdza Piotra, sala koronacyjna obok Strachu i Imaginacji). Powieść poetycka – „Konrad Wallenrod”, „Giaur”. Sonet – „Sonety krymskie”. Poemat w dwunastu księgach – „Pan Tadeusz”. W zadaniu na dopasowanie łącz gatunek z utworem i autorem.
📚 Do zapamiętania
Pojęcia teoretycznoliterackie i historycznoliterackie z działu „Romantyzm” – test sprawdza ich rozumienie w kontekście, nie samą definicję.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Kordiana napisał Mickiewicz
„Kordiana” napisał Juliusz Słowacki. Mickiewicz jest autorem „Konrada Wallenroda” i „Dziadów”, w których części III bohater nosi imię Konrad.
Dlaczego: Tytuły i imiona brzmią podobnie, ale to dwóch autorów i trzy różne postacie: Kordian, Konrad Wallenrod i Konrad z „Dziadów” cz. III.
Słowo „Carem!” w Improwizacji wypowiada Konrad
Konrad urywa: „Krzyknę, żeś Ty nie ojcem świata, ale…”. Słowo „Carem!” dopowiada Głos Diabła, a Konrad „staje chwilę, słania się i pada”.
Dlaczego: To rozróżnienie ma znaczenie dla interpretacji: bohater nie wypowiada bluźnierstwa do końca. Improwizacja kończy się jego upadkiem, nie triumfem.
Bunt Konrada i mesjanizm to to samo
Bunt Konrada w Improwizacji to wystąpienie jednostki, która żąda od Boga władzy („Daj mi rząd dusz!”). Mesjanizm to obraz z Widzenia księdza Piotra: naród cierpi jak Chrystus i ma zostać wskrzeszony.
Dlaczego: W „Dziadach” cz. III obie postawy stoją obok siebie i są sobie przeciwstawione: pycha Konrada (scena II) i pokora księdza Piotra (scena V).
Wallenrodyzm i winkelriedyzm to to samo
Wallenrodyzm to działanie podstępem dla szczytnego celu („Konrad Wallenrod”). Winkelriedyzm to czynna walka i poświęcenie życia, wyrażone okrzykiem „Polska Winkelriedem narodów!” („Kordian”).
Dlaczego: Wallenrod niszczy zakon od środka, ukrywając, kim jest. Winkelried, do którego odwołuje się Kordian, przyjmuje ciosy otwarcie: „Winkelried dzidy wrogów zebrał i w pierś włożył”.
„Romantyczność” opowiada się po stronie starca
Narrator staje po stronie dziewczyny i ludu: „Czucie i wiara silniej mówi do mnie, / Niż mędrca szkiełko i oko”.
Dlaczego: Starzec mówi: „Dziewczyna duby smalone bredzi”, ale narrator mu odpowiada: „Martwe znasz prawdy, nieznane dla ludu”.
W „Konradzie Wallenrodzie” pada zdanie o podstępach jako broni niewolników
W tekście z naszego korpusu zdanie brzmi: „Tyś niewolnik: jedyna broń niewolników jest zdrada”.
Dlaczego: Słowa te bohater przytacza jako naukę starca, który każe mu zostać wśród Niemców i przejąć od nich sztukę wojenną. Cytuj dokładnie.
Pan Tadeusz to dramat
„Pan Tadeusz” to poemat epicki w dwunastu księgach, nazywany epopeją narodową. Dramatami są „Dziady”, „Kordian” i „Nie-Boska komedia”.
Dlaczego: Utwór ma narratora i zaczyna się inwokacją („Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie”), a nie spisem osób i scen.
Konrad Wallenrod i Konrad z Dziadów III to ta sama postać
To dwie postacie z dwóch utworów. Konrad Wallenrod to Litwin Walter Alf z powieści poetyckiej z 1828 r. Konrad z „Dziadów” cz. III to więzień, który w Prologu zapisuje na ścianie śmierć Gustawa i narodziny Konrada.
Dlaczego: Łączy ich imię i autor, dzieli wszystko inne: czas akcji, gatunek utworu i droga bohatera.
Nie-Boska komedia to dzieło Mickiewicza, a finałowy okrzyk brzmi „Galilaeae vicisti”
„Nie-Boską komedię” napisał Zygmunt Krasiński. Ostatnie słowa Pankracego to „Galilaee, vicisti!”.
Dlaczego: Pankracy nie ginie w walce: po zwycięstwie ma widzenie, po którym „stacza się w objęcia Leonarda i kona”. Hrabia Henryk ginie wcześniej – „skacze w przepaść”.
Romantyzm zaczął się w Polsce w 1830 wraz z powstaniem listopadowym
Za umowny początek romantyzmu w Polsce uznaje się rok 1822, czyli wydanie „Ballad i romansów” Mickiewicza. Powstanie listopadowe (1830–1831) otwiera okres romantyzmu dojrzałego.
Dlaczego: Początek epoki wyznacza wydarzenie literackie, koniec – historyczne (powstanie styczniowe, 1863).
Wszystkie utwory romantyczne z testu to lektury obowiązkowe
Obowiązkowe są: „Dziady” cz. III, wybrane ballady z „Romantycznością”, „Oda do młodości”, wybrane sonety krymskie, wiersze Słowackiego i Norwida (zakres podstawowy) oraz „Kordian” i „Fortepian Szopena” (zakres rozszerzony). „Nie-Boska komedia” i „Dziady” cz. IV są lekturami uzupełniającymi.
Dlaczego: Tak stanowi podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019). „Pan Tadeusz” jest w niej lekturą szkoły podstawowej, a „Konrada Wallenroda” na listach liceum nie ma.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Romantyzm” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.
Wybierz wszystkie poprawne
Do wyboru:
To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.
Jak zacząć
Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Romantyzm”. Cztery kroki:
Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.
Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.
Wskazujesz „Romantyzm” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Wybór epoki obejmuje też wszystkie jej lektury. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.
Obok w kreatorze: ⛓️ Dziady cz. III · 🌳 Pan Tadeusz · 🗡️ Konrad Wallenrod
Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do dział „Romantyzm” adaptacyjnie.
Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Romantyzm”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.
Najszybsza droga
Załóż konto i uruchom quiz z romantyzmu — pierwsze pytanie w minutę.
Znajomość epoki lub działu: pojęć, twórców, utworów i umiejętności potrzebnych do pracy z tekstem. Zakres odpowiada wymaganiom podstawy programowej z języka polskiego (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte: wybór odpowiedzi, wielokrotny wybór, dopasowanie, luki w tekście, pytania otwarte i tematy wypracowań. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte i wypracowania ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jedną epokę lub jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie podstawowym to 60 punktów: 10 za test „Język polski w użyciu”, 15 za test historycznoliteracki i 35 za wypracowanie (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Romantyzm” – przećwicz je w Quizie.
721 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
