Quiz adaptacyjny Prawo i prawa człowieka PR

Test maturalny:  Prawo

Test maturalny z prawa: źródła norm w różnych systemach prawnych, hierarchiczność, spójność i zupełność systemu prawa, rodzaje prawa, prawa człowieka i ich generacje, najważniejsze dokumenty oraz granice wolności – zakres działu X podstawy programowej.

Rozpocznij quiz z prawa → Zadania z tego tematu w katalogu →

Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.

Sprawdzian z prawa (WOS) w wersji szkolnej →

Pytania w bazie
111
pytań w bazie
Typy pytań w temacie
12
typów pytań
Quiz z prawa w Matury Online — pytanie z tematu „Prawo” po sprawdzeniu odpowiedzi, z wynikiem i wyjaśnieniem

O temacie

Prawo — najważniejsze fakty

Test online z działu „Prawo” obejmuje pięć wymagań podstawy programowej (Dz.U. 2024 poz. 1019, dział X): źródła, z których wywodzą się normy w różnych systemach prawnych (prawo zwyczajowe, precedensowe, religijne, pozytywne) i ich inspiracje w prawie rzymskim i kanonicznym; zasady hierarchiczności, spójności i zupełności oraz pojęcie luki prawnej; rodzaje prawa (międzynarodowe, krajowe, miejscowe, prywatne, publiczne, materialne, formalne, cywilne, karne, administracyjne, pisane, niepisane); pojęcie i generacje praw człowieka z podziałem na prawa negatywne i pozytywne oraz główne dokumenty krajowe i międzynarodowe; urzeczywistnianie wybranej wolności i dopuszczalne jej ograniczenia.

Podstawa nie wymaga pisania pism procesowych ani znajomości procedur sądowych. Zadanie polegające na napisaniu fragmentu pisma procesowego występowało w arkuszach w Formule 2023 (np. maj 2024, zadanie 19); Informator CKE dla matury od roku szkolnego 2025/2026 opisuje jedno zadanie rozszerzonej odpowiedzi – wypowiedź argumentacyjną.

Test obejmuje jeden dział; po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a odpowiedzi otwarte ocenia AI.

Pytania z bazy dla tego tematu

⚖️ Wypróbuj pytania z tematu „Prawo”

Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Quiz w Matury Online — panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Prawo” i pytaniem z tego tematu

Jak działa quiz

Quiz z prawa — krok po kroku

  • 1Filtr tematu. W kreatorze sesji wybierasz „Prawo”, poziom (podstawa / rozszerzenie) i liczbę pytań — losują się tylko pytania z tego tematu. W trakcie sesji panel „Filtruj” zawęża jeszcze typ zadania i trudność 1–5.
  • 2Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Klikasz „Sprawdź odpowiedź” i od razu widzisz, czy dobrze, oraz dlaczego. Odpowiedzi otwarte ocenia AI według kryteriów CKE.
  • 3Trudność i powtórki. Quiz dobiera pytania do Twojego poziomu (celuje w ok. 70% trafień), a te, z którymi miałeś kłopot, wracają jako powtórki — po dniu, po tygodniu, potem coraz rzadziej.
  • Zamknięte (A–D)29
  • Otwarte16
  • Dopasuj12
  • Tabela danych12
  • Wielokrotny wybór10
  • Prawda/Fałsz9
  • Wykres5
  • Uzupełnij5
  • Praca z tekstem4
  • Uporządkuj3
  • Znajdź błąd3
  • Luki w tekście3
Rozpocznij quiz

W tym quizie

Typy pytań w teście z prawa

Quiz losuje spośród 111 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.

Rozkład typów pytań w banku

111 pytań · 12 typów
◉ 26%
✎ 14%
⇄ 11%
▦ 11%
☑ 9%
⚖ 8%
Zamknięte (A–D)29 (26%)
Otwarte16 (14%)
Dopasuj12 (11%)
Tabela danych12 (11%)
Wielokrotny wybór10 (9%)
Prawda/Fałsz9 (8%)
Wykres5 (5%)
Uzupełnij5 (5%)
Praca z tekstem4 (4%)
Uporządkuj3 (3%)
Znajdź błąd3 (3%)
Luki w tekście3 (3%)

Najważniejsze typy w tym temacie

top 4 z 12 · tak jak w Quizie
matury-online.pl/dashboard

Kto może wnieść skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego?

Akażdy obywatel, który uważa, że ustawa jest niesprawiedliwa
Bwyłącznie Rzecznik Praw Obywatelskich w imieniu poszkodowanych
Cosoba, której prawa naruszono ostatecznym orzeczeniem wydanym na podstawie niekonstytucyjnego przepisu
Dkażda osoba, która przegrała sprawę w sądzie pierwszej instancji
◉Typ 01

Zamknięte (A–D)

Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.

📚Wszystkie przedmioty
29 pytań · 26% banku
matury-online.pl/dashboard🤖 AI

Przedstaw dwie różnice między apelacją a kasacją w polskim postępowaniu karnym.

2/2
🤖 Ocena AI · 30 s · CKE-style
„Pełne wskazanie wymaganych elementów odpowiedzi.”
+20 XP
✎Typ 02AI ocenia

Otwarte

Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.

📚Wszystkie przedmioty
16 pytań · 14% banku
matury-online.pl/dashboard

Dopasuj rodzaj odpowiedzialności prawnej do sytuacji, w której zostaje ona zastosowana.

odpowiedzialność karna→
odpowiedzialność cywilna→
odpowiedzialność administracyjna→
odpowiedzialność dyscyplinarna→
Sąd skazuje kierowcę za spowodowanie wypadku pod wpływem alkoholuSąd samorządu adwokackiego orzeka naganę wobec adwokata za naruszenie zasad etyki zawodowejNajemca musi naprawić szkodę wyrządzoną zalaniem mieszkania sąsiadówUrząd nakłada karę pieniężną za wycięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia
⇄Typ 03

Dopasuj

Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.

📚Wszystkie przedmioty
12 pytań · 11% banku
matury-online.pl/dashboard

Na podstawie tabeli odpowiedz na pytania:

RokProdukcja [Mt]Δ%
202342,1+3,2%
202444,8+6,4%
202548,2+7,6%
Średni roczny wzrost:5,7%✓
▦Typ 04AI ocenia

Tabela danych

Tabela liczb / wyników → odpowiedz na pytania interpretacyjne.

📚Geografia, fizyka, chemia, biologia, BiZ
12 pytań · 11% banku
Pozostałe typy w tym banku (8)
☑Wielokrotny wybór· 10⚖Prawda/Fałsz· 9📈Wykres· 5⎵Uzupełnij· 5◫Praca z tekstem· 4↕Uporządkuj· 3🔍Znajdź błąd· 3•Luki w tekście· 3

Zakres testu

„Prawo” – co sprawdza test?

6 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.

1

Źródła norm w różnych systemach prawnych

Prawo zwyczajowe opiera się na normach utrwalonych długą praktyką i uznawanych za wiążące. Prawo precedensowe tworzą orzeczenia sądów, które wiążą przy rozstrzyganiu podobnych spraw. Prawo religijne wywodzi normy z religii. Prawo pozytywne (stanowione) ustanawia uprawniony organ państwa. Podstawa wymaga też wskazania inspiracji z dziedzictwa Europy: prawa rzymskiego i prawa kanonicznego.

2

Hierarchiczność, spójność, zupełność i luka prawna

Hierarchiczność: akty niższego rzędu muszą być zgodne z aktami wyższego rzędu. W Polsce Konstytucja jest najwyższym prawem (art. 8), źródłami prawa powszechnie obowiązującego są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe i rozporządzenia, a na obszarze działania organów, które je ustanowiły – akty prawa miejscowego (art. 87). Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą (art. 91 ust. 2). Spójność oznacza brak sprzeczności między normami, zupełność – że system reguluje wszystkie istotne sytuacje. Luka prawna to brak normy tam, gdzie powinna być.

3

Rodzaje prawa

Podstawa wymienia podziały: międzynarodowe – krajowe – miejscowe; prywatne – publiczne; materialne – formalne; cywilne, karne, administracyjne; pisane – niepisane. Prawo materialne określa prawa i obowiązki, prawo formalne (procesowe) – tryb ich dochodzenia. Prawo prywatne reguluje stosunki między równorzędnymi podmiotami, prawo publiczne – stosunki, w których jedną ze stron jest organ władzy.

4

Prawa człowieka i ich generacje

Pierwsza generacja to prawa osobiste i polityczne, druga – gospodarcze, socjalne i kulturalne, trzecia – prawa zbiorowe (solidarnościowe). Prawa negatywne wymagają od państwa powstrzymania się od ingerencji, prawa pozytywne – działania państwa; od tego zależy różny stopień ich ochrony. Źródłem wolności i praw jest przyrodzona i niezbywalna godność człowieka (art. 30 Konstytucji).

5

Główne dokumenty praw człowieka

Prawo krajowe: rozdział II Konstytucji RP („Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela”). ONZ: Powszechna deklaracja praw człowieka, proklamowana przez Zgromadzenie Ogólne 10 grudnia 1948 r. (rezolucja 217 A, 30 artykułów); Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych, otwarte do podpisu 19 grudnia 1966 r. Europa: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie 4 listopada 1950 r.

6

Wolność i jej granice

Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób; nie mogą naruszać istoty wolności i praw (art. 31 ust. 3). Przykład do analizy: wolność wyrażania poglądów (art. 54) albo wolność sumienia i religii (art. 53).

⚖️ Do zapamiętania

Kluczowe pojęcia – „Prawo”

Pojęcia ustrojowe, prawne i społeczne z działu „Prawo” – test wymaga ich rozumienia, a nie samego rozpoznawania.

Prawo pozytywne
Prawo stanowione przez uprawniony organ państwa, w odróżnieniu od prawa zwyczajowego, precedensowego i religijnego.
Hierarchiczność systemu prawa
Uporządkowanie aktów według mocy prawnej. W Polsce: Konstytucja, ustawy i ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia, akty prawa miejscowego (art. 8, 87 i 91 Konstytucji).
Luka prawna
Brak normy w sprawie, która powinna być uregulowana. Pojęcie wiąże się z zasadą zupełności systemu prawa.
Prawa negatywne i pozytywne
Negatywne – państwo ma się powstrzymać od ingerencji (np. wolność słowa). Pozytywne – państwo ma podjąć działania (np. prawo do nauki).
Godność człowieka (art. 30)
Przyrodzona i niezbywalna, stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona to obowiązek władz publicznych.
Skarga konstytucyjna (art. 79)
Skarga do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji orzekł ostatecznie o wolnościach, prawach albo obowiązkach skarżącego.
Rzecznik Praw Obywatelskich (art. 208)
Stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji i innych aktach normatywnych. Powołuje go Sejm za zgodą Senatu na 5 lat (art. 209).

Na czym potykają się maturzyści

Typowe błędy w teście z prawa

Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.

❌ Błąd

Powszechna deklaracja praw człowieka to umowa międzynarodowa ratyfikowana przez państwa.

✅ Poprawnie

Deklarację proklamowało Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją 217 A z 10 grudnia 1948 r. Umowami międzynarodowymi są Pakty Praw Człowieka otwarte do podpisu 19 grudnia 1966 r. (w Polsce ogłoszone w Dz.U. z 1977 r., poz. 167 i 169).

Dlaczego: Rezolucja wyznacza wspólny standard, a umowa po ratyfikacji staje się częścią krajowego porządku prawnego (art. 91 ust. 1 Konstytucji).

❌ Błąd

Ustawa zawsze ma pierwszeństwo przed umową międzynarodową.

✅ Poprawnie

Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy nie da się pogodzić z umową (art. 91 ust. 2 Konstytucji).

Dlaczego: Nad jednymi i drugimi stoi Konstytucja jako najwyższe prawo (art. 8).

❌ Błąd

Wolności konstytucyjne można ograniczyć rozporządzeniem ministra.

✅ Poprawnie

Ograniczenia mogą być ustanawiane tylko w ustawie, muszą być konieczne w demokratycznym państwie ze względu na wartości wymienione w art. 31 ust. 3 i nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Dlaczego: W odpowiedzi otwartej warto wskazać oba warunki: formę (ustawa) i cel ograniczenia.

❌ Błąd

Akty prawa miejscowego obowiązują w całym kraju.

✅ Poprawnie

Akty prawa miejscowego są źródłem prawa powszechnie obowiązującego tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły (art. 87 ust. 2 Konstytucji).

Dlaczego: To odróżnia je od ustaw i rozporządzeń, które obowiązują na terenie całego państwa.

❌ Błąd

Prawo materialne to inaczej prawo pisane.

✅ Poprawnie

To dwa różne podziały. Materialne – formalne dotyczy treści norm (prawa i obowiązki albo tryb postępowania). Pisane – niepisane dotyczy formy, w jakiej normy istnieją.

Dlaczego: W zadaniach na dobieranie jeden akt można opisać kilkoma podziałami naraz, np. prawo krajowe, publiczne, materialne i pisane.

Strategia

„Prawo” – jak rozwiązywać test

Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.

  1. 1 Zacznij od listy pojęć z podstawy programowej: cztery źródła norm, trzy zasady systemu prawa i podziały prawa. Do każdego dopisz jeden przykład.
  2. 2 Art. 31 ust. 3 Konstytucji przeczytaj w całości i naucz się wymieniać przesłanki ograniczenia wolności.
  3. 3 Przy dokumentach praw człowieka zapamiętaj trzy rzeczy: kto przyjął, kiedy i czy to deklaracja, czy umowa międzynarodowa.
  4. 4 Zadanie rozszerzonej odpowiedzi w arkuszu to wypowiedź argumentacyjna za maksymalnie 5 albo 7 punktów (Informator CKE). Może dotyczyć prawa, dlatego ćwicz powoływanie się na konkretny przepis z materiału źródłowego.

Pytania o test z prawa

Co sprawdza test z prawa?

Zadania z działu „Prawo” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).

Jakie rodzaje pytań są w teście?

Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.

Jak oceniane są odpowiedzi otwarte?

Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.

Czym test różni się od arkusza maturalnego?

Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut i jest za 50 punktów (Informator CKE).

Powiązane tematy

Te działy łączą się z tematem „Prawo” – przećwicz je w Quizie.

Ustrój III Rzeczypospolitej Quiz → Zmiany na świecie po 1989 Quiz → Polityka zagraniczna RP Quiz →

Sprawdź się w quizie z prawa

111 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.

Rozpocznij quiz → Wszystkie testy z wiedzy o społeczeństwie