Trzy losowe pytania z bazy — zamknięte, prawda/fałsz, dopasowanie. Obliczenia i zadania otwarte czekają po zalogowaniu.
Dział sprawdza, czy potrafisz być świadomym klientem rynku finansowego. Bank komercyjny przyjmuje depozyty i udziela kredytów, zarabiając na różnicy oprocentowania (marży odsetkowej) i prowizjach. Kredyt udziela wyłącznie bank na cel określony w umowie, na podstawie Prawa bankowego; pożyczkę może udzielić każdy (także firma pożyczkowa czy osoba prywatna) na dowolny cel, według Kodeksu cywilnego. Koszt kredytu to nie tylko oprocentowanie nominalne – RRSO (rzeczywista roczna stopa oprocentowania) uwzględnia prowizje, ubezpieczenia i koszty dodatkowe, dlatego jest jedyną uczciwą miarą porównawczą; chwilówki potrafią mieć RRSO liczone w setkach procent. Raty równe (annuitetowe) są stałe, ale łączny koszt odsetek jest wyższy; raty malejące zaczynają się od wyższej kwoty, ale sumarycznie są tańsze. Zdolność kredytowa zależy od dochodu, wydatków, liczby osób na utrzymaniu i historii w BIK; podwyżka stóp NBP ją obniża (zadanie 5.1 Informatora).
Drugi filar to ubezpieczenia. Społeczne (obowiązkowe, ZUS: emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) i zdrowotne (NFZ) omawia dział o budżecie domowym; tu liczą się ubezpieczenia gospodarcze – majątkowe (OC posiadaczy pojazdów – obowiązkowe i przypisane do pojazdu; AC – dobrowolne, chroni własne auto; OC w życiu prywatnym – np. szkody wyrządzone przez psa; mieszkania) i osobowe (NNW, na życie, turystyczne z kosztami leczenia). Zadanie 21 Informatora każe dopasować ubezpieczenie do zdarzenia: własne auto uszkodzone przez kierowcę = AC, wypadek córki = NNW, pogryzienie przez psa = OC właściciela mieszkania; a córka jeżdżąca autem ojca nie musi zawierać własnego OC, bo polisa jest przypisana do pojazdu. Trzeci filar to instytucje ochrony: KNF (nadzór nad bankami, ubezpieczycielami, giełdą), BFG (gwarancja depozytów do 100 000 EUR), Rzecznik Finansowy (spory klient–instytucja), UOKiK i rzecznik konsumentów (zadanie 15), plus bezpieczeństwo bankowości elektronicznej: phishing, uwierzytelnianie dwuskładnikowe, limity, nigdy nie podawaj kodu BLIK ani hasła.
Filtruj zadania po typie (obliczenia, analiza tabeli, A-D, otwarte), trudności i pochodzeniu — wszystko widoczne przed rozpoczęciem.
Lista zgodna z podstawą programową BiZ (zakres podstawowy i rozszerzony) oraz Informatorem CKE od roku 2026/2027.
Kredyt: tylko bank, cel określony w umowie, Prawo bankowe, zawsze odpłatny, umowa pisemna. Pożyczka: dowolny podmiot (bank, firma pożyczkowa, osoba), cel dowolny, Kodeks cywilny, może być nieodpłatna. Kredyt konsumencki do 255 550 zł objęty jest ustawą o kredycie konsumenckim (14 dni na odstąpienie, obowiązek podania RRSO).
Oprocentowanie nominalne to tylko odsetki. RRSO obejmuje odsetki, prowizję, ubezpieczenie, opłaty przygotowawcze – w skali roku. Porównujesz oferty WYŁĄCZNIE po RRSO i całkowitej kwocie do zapłaty. Umiesz policzyć całkowity koszt: kwota do spłaty − kwota kredytu, oraz wskazać, dlaczego chwilówka na 30 dni ma RRSO kilkuset procent.
Równe (annuitetowe): stała rata, na początku głównie odsetki, łączny koszt wyższy. Malejące: stała część kapitałowa (kwota / liczba rat) + odsetki od malejącego salda; pierwsza rata wyższa, suma odsetek niższa. Umiesz policzyć pierwszą ratę malejącą: np. 12 000 zł na 12 miesięcy przy 12% rocznie → kapitał 1 000 zł + odsetki 1% · 12 000 = 120 zł → 1 120 zł.
Bank ocenia dochód netto, stałe wydatki, inne zobowiązania (także limity kart), liczbę osób na utrzymaniu, formę zatrudnienia i historię w Biurze Informacji Kredytowej. Podwyżka stóp obniża zdolność (wyższa rata tej samej kwoty). Terminowe spłaty budują pozytywną historię; opóźnienia powyżej 60 dni obniżają scoring na lata.
Majątkowe: OC posiadaczy pojazdów (obowiązkowe, przypisane do pojazdu, pokrywa szkody wyrządzone innym), AC (dobrowolne, własne auto), OC w życiu prywatnym / właściciela mieszkania (szkody wyrządzone osobom trzecim, np. przez psa), mieszkania od ognia i zdarzeń losowych. Osobowe: NNW, na życie, zdrowotne, turystyczne. Zadanie 21: stłuczka z własnej winy → AC (własne auto) i OC (auto poszkodowanego); wypadek córki → NNW; pogryzienie → OC mieszkania.
KNF – nadzór nad bankami, ubezpieczycielami, GPW, lista ostrzeżeń publicznych. BFG – gwarancja depozytów do równowartości 100 000 EUR na osobę w banku. Rzecznik Finansowy – reklamacje i spory z bankiem lub ubezpieczycielem. UOKiK i powiatowy/miejski rzecznik konsumentów – prawa konsumenta, klauzule abuzywne. Umiesz wskazać, do kogo zwrócić się w opisanej sytuacji.
Phishing (fałszywe strony i SMS-y), vishing (telefon od „konsultanta”), oszustwo „na BLIK”. Zasady: uwierzytelnianie dwuskładnikowe, limity transakcji, sprawdzanie adresu strony, nigdy nie podawać hasła ani kodu, zastrzeganie karty. Etyka na rynku finansowym: missellling (sprzedaż produktów nieadekwatnych do potrzeb), ukryte koszty, klauzule niedozwolone.
Błędy metody i interpretacji, za które klucz CKE odejmuje punkty — i jak ich unikać.
Oferta z niższym oprocentowaniem nominalnym jest zawsze tańsza.
Porównuje się RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty. Kredyt „0%” z prowizją 10% i obowiązkowym ubezpieczeniem może mieć RRSO wyższe niż kredyt na 9% bez prowizji. RRSO uwzględnia wszystkie koszty w skali roku.
Raty równe są tańsze, bo są niższe od pierwszej raty malejącej.
Rata równa jest niższa NA POCZĄTKU, ale łączna suma odsetek jest wyższa niż przy ratach malejących, bo kapitał spłaca się wolniej. Raty malejące: pierwsza wyższa, ostatnia najniższa, całkowity koszt niższy.
Córka jeżdżąca samochodem ojca musi wykupić własne OC.
OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest przypisane do POJAZDU, nie do kierowcy. Obowiązek zawarcia spoczywa na posiadaczu (ojcu); córka używająca auta za jego zgodą jest objęta tą polisą.
AC pokryje szkodę w aucie, które pan Kowalski uszkodził innemu kierowcy.
Szkodę wyrządzoną INNEMU kierowcy pokrywa OC sprawcy (obowiązkowe). AC (autocasco, dobrowolne) pokrywa szkodę we WŁASNYM pojeździe sprawcy. Zadanie 21.1: „uszkodzenie pojazdu pana Kowalskiego” → AC.
Lokata w banku jest gwarantowana przez państwo w całości.
Bankowy Fundusz Gwarancyjny gwarantuje depozyty do równowartości 100 000 EUR na jednego deponenta w jednym banku (także w SKOK-ach). Nadwyżka ponad limit nie jest chroniona; nie są też chronione środki w firmach pożyczkowych i „parabankach”.
Spaced Repetition przypomina te pojęcia dokładnie wtedy, kiedy zaczynasz je zapominać.
Umowa, w której bank oddaje do dyspozycji kredytobiorcy kwotę na określony cel i czas, a ten zobowiązuje się ją zwrócić z odsetkami i prowizją. Reguluje ją Prawo bankowe; tylko banki i SKOK-i.
Rodzaje: gotówkowy, hipoteczny, samochodowy, konsolidacyjny, karta kredytowa.
Umowa przeniesienia własności pieniędzy z obowiązkiem zwrotu, regulowana Kodeksem cywilnym. Może udzielić jej każdy podmiot, na dowolny cel, odpłatnie lub nie.
Chwilówki to pożyczki firm pożyczkowych – bardzo wysokie RRSO.
Rzeczywista roczna stopa oprocentowania – całkowity koszt kredytu (odsetki, prowizje, ubezpieczenia, opłaty) wyrażony jako procent w skali roku. Jedyna miara pozwalająca uczciwie porównać oferty.
Obowiązek podania wynika z ustawy o kredycie konsumenckim.
Stała kwota raty przez cały okres; zmienia się tylko proporcja części kapitałowej i odsetkowej (na początku dominują odsetki). Wygodna w budżecie, ale droższa łącznie.
Typowa dla kredytów hipotecznych.
Stała część kapitałowa (kwota / liczba rat) plus odsetki od pozostałego salda – rata maleje z każdym miesiącem. Wyższa pierwsza rata, niższy łączny koszt odsetek.
12 000 zł / 12 mies. przy 12%: pierwsza rata 1 000 + 120 = 1 120 zł.
Ocena banku, czy klient będzie w stanie spłacać kredyt w terminach: dochody, wydatki, zobowiązania, osoby na utrzymaniu, historia w BIK. Maleje przy wzroście stóp procentowych.
Zadanie 5.1 Informatora: podwyżka stóp → spadek zdolności.
Biuro Informacji Kredytowej – baza historii kredytowej klientów banków i firm pożyczkowych. Pozytywna historia (terminowe spłaty) ułatwia kredyt; opóźnienia obniżają scoring.
Możesz sprawdzić własny raport BIK.
Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przypisane do pojazdu; pokrywa szkody wyrządzone innym osobom przez kierującego. Brak OC = kara UFG.
Nie pokrywa szkód we własnym aucie – od tego jest AC.
Dobrowolne ubezpieczenie własnego pojazdu od uszkodzenia, kradzieży, zniszczenia – także z winy własnej.
Zadanie 21: uszkodzenie auta pana Kowalskiego → AC.
Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków – osobowe, wypłaca świadczenie za uszczerbek na zdrowiu lub śmierć wskutek wypadku, niezależnie od winy.
Szkolne NNW, NNW w OC komunikacyjnym.
Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone osobom trzecim w życiu codziennym (zalanie sąsiada, pogryzienie przez psa, wypadek na rowerze). Często w pakiecie z ubezpieczeniem mieszkania.
Zadanie 21: pracownik spółdzielni ugryziony przez psa.
KNF – nadzoruje rynek finansowy i publikuje listę ostrzeżeń. BFG – gwarantuje depozyty do 100 000 EUR. Rzecznik Finansowy – wspiera klientów w sporach z bankami i ubezpieczycielami.
UOKiK i rzecznik konsumentów – ochrona konsumentów ogólnie.
Zrób tabelę kredyt vs pożyczka (kto udziela, cel, podstawa prawna, odpłatność, forma) – to gotowy materiał na dopasowanie i P/F.
Przy porównywaniu ofert z tabeli zawsze licz całkowitą kwotę do zapłaty i patrz na RRSO; zapisz w uzasadnieniu liczbę (np. „oferta B: 12 480 zł do spłaty wobec 12 900 zł w A”).
Naucz się liczyć pierwszą ratę malejącą i ratę odsetkową miesięczną (oprocentowanie roczne / 12). Zadania „Oblicz” w tym dziale mają ładne liczby: 12%, 6%, 12 miesięcy.
Do każdego typu ubezpieczenia dopisz jedno zdarzenie z życia (OC – stłuczka z mojej winy; AC – moje auto; NNW – złamana ręka; OC prywatne – pies; turystyczne – szpital za granicą). Zadanie 21 to dokładnie takie dopasowanie.
Zapamiętaj zdanie: „OC jest przypisane do pojazdu, nie do kierowcy” – rozstrzyga co najmniej jedno zadanie w Informatorze i pewnie wróci w arkuszach.
Instytucje ucz się parami problem → adresat: upadłość banku → BFG; spór o odszkodowanie → Rzecznik Finansowy; podejrzana firma inwestycyjna → lista ostrzeżeń KNF; niedozwolona klauzula → UOKiK / rzecznik konsumentów.
Każdy typ wymaga innej strategii — obliczenia punktowane są za metodę i wynik, odpowiedzi otwarte za zgodność z prawem i etyką biznesu.
Najczęstsze pytania o ten dział
Naturalne kontynuacje tematu
Pełen dostęp do zadań z tego działu (PR), obliczeń z kalkulatorem prostym ocenianych etapami jak w kluczu CKE, odpowiedzi otwartych sprawdzanych przez AI pod kątem prawa i etyki biznesu oraz Spaced Repetition pojęć i wzorów.
Od 49 zł / miesiąc. Anulujesz kiedy chcesz.
Rozpocznij ćwiczenieWybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane powiadomienia o powtórkach).