W Informatorze CKE ten dział reprezentują zadania oparte na dokumentach: paragon fiskalny (zadanie 18) i pasek wynagrodzeń (zadanie 26). Gospodarstwo domowe planuje budżet jak firma – po stronie dochodów wynagrodzenie netto, świadczenia, dochody z kapitału; po stronie wydatków koszty stałe (czynsz, raty, abonamenty) i zmienne (żywność, rozrywka).
Nadwyżka to oszczędności, deficyt to dług; systematyczne pokrywanie deficytu kolejnymi pożyczkami prowadzi do spirali zadłużenia. Podstawa programowa wymaga też rozumienia postaw wobec pieniędzy (konsumpcjonizm, oszczędność, planowanie) i umiejętności korzystania z wiarygodnych źródeł informacji finansowej.
Serce działu to droga od brutto do netto (stawki i kwoty poniżej według stanu na 2026 r., takie same jak na pasku z Informatora). Z wynagrodzenia brutto pracownika potrąca się składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika: emerytalną 9,76%, rentową 1,50% i chorobową 2,45% (łącznie 13,71%).
Podstawą składki zdrowotnej 9% jest brutto pomniejszone o te składki; zaliczka na PIT liczona jest od podstawy po odjęciu kosztów uzyskania przychodu (250 zł) i po zastosowaniu kwoty zmniejszającej (300 zł miesięcznie przy kwocie wolnej 30 000 zł).
Informator daje pasek nauczyciela z brutto 6 966,76 zł i każe policzyć składki: EmeP = 679,96 zł, RenP = 104,50 zł, ChoP = 170,69 zł, a składka zdrowotna to 541,04 zł. Trzeba też odróżniać kwotę „wypłata na konto” (netto 5 079,57 zł) od brutto i pamiętać, że pracodawca ponosi dodatkowo własne składki (emerytalna 9,76%, rentowa 6,50%, wypadkowa, FP, FGŚP), które nie pomniejszają brutto pracownika.
Do tego dochodzą rodzaje podatków (bezpośrednie: PIT, CIT, od nieruchomości; pośrednie: VAT, akcyza), skala podatkowa 12% / 32% z progiem 120 000 zł, ulgi (na dziecko, internet, termomodernizacyjna, rehabilitacyjna) i roczne rozliczenie PIT-37 w usłudze Twój e-PIT. W zadaniu 26 Informatora stawki są podane na pasku – liczy się metoda.
