Sprawdzian z polskiego 📖 Lektura 📚 Średniowiecze

Sprawdzian z „Bogurodzicy”

Autor nieznany

Kartkówka z „Bogurodzicy”: pięć pytań, które rozwiązujesz od razu na tej stronie, bez konta, a przy każdym masz odpowiedź z wyjaśnieniem. Do druku: sprawdzian w PDF, osobno grupa A, grupa B i klucz odpowiedzi. Pełny sprawdzian online ma 15 pytań losowanych z banku.

Zadania maturalne z „Bogurodzicy” →

  • Kartkówka: 5 pytań
  • PDF: grupa A, grupa B, klucz
  • Pełny sprawdzian: 15 pytań
  • Odpowiedzi z wyjaśnieniem

Konto zakładasz w minutę · na darmowym koncie 5 pytań dziennie · pełny sprawdzian w Premium, od 49 zł/mies. · mam konto, zaloguj

Pytania na tej stronie
5
pytań za darmo
Pytania w pełnym sprawdzianie
15
pytań w pełnym sprawdzianie
Pytania w banku tematu
49
pytań w banku
Orientacyjny czas
~20 min
pełny sprawdzian
Pełny sprawdzian z „Bogurodzicy” w Matury Online: pytanie z tematu „Bogurodzica” po sprawdzeniu odpowiedzi, z wynikiem i wyjaśnieniem

Za darmo, bez logowania

Kartkówka z „Bogurodzicy”: 5 pytań z odpowiedziami

Zaznacz odpowiedzi i kliknij „Sprawdź wynik”. Odpowiedź i wyjaśnienie do każdego pytania możesz też odsłonić od razu.

  1. 1Pytanie 1 z 5Wielokrotny wybór

    Które zdania o „Bogurodzicy” są prawdziwe? Zaznacz wszystkie poprawne.

    Więcej niż jedna odpowiedź może być poprawna.

    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: A, B

    Pieśń jest starsza niż jej zapisy, ale najstarszy znany rękopis (przekaz kcyński) pochodzi dopiero z początku XV wieku. Pierwszy druk to Statut Łaskiego z 1506 roku. Rycerstwo śpiewało ją przed bitwami, m.in. pod Grunwaldem, a Jagiellonowie przy koronacjach.

  2. 2Pytanie 2 z 5Jednokrotny wybór

    Co znaczą słowa: „A na świecie zbożny pobyt, / Po żywocie rajski przebyt”?

    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: B

    To właściwa prośba wiernych, do której prowadzi cała pieśń. „Zbożny pobyt” to dobre, pobożne życie na ziemi, a „rajski przebyt” to przebywanie w raju po śmierci. Dwa podobnie brzmiące słowa zamykają w jednym dwuwierszu życie doczesne i wieczne.

  3. 3Pytanie 3 z 5Jednokrotny wybór

    Co oznacza słowo „bożycze” w wersie „Twego dziela Krzciciela, bożycze”?

    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: A

    „Bożycze” to wołacz od „bożyc”, czyli syn Boga. Druga zwrotka zwraca się więc do Chrystusa i prosi go o wysłuchanie przez wzgląd na Jana Chrzciciela („dla twego Krzciciela”). Jan jest tu pośrednikiem, a nie adresatem.

  4. 4Pytanie 4 z 5Krótka odpowiedź

    Jakim łacińskim określeniem nazwał „Bogurodzicę” Jan Długosz, opisując bitwę pod Grunwaldem? Wpisz dwa wyrazy.

    Wpisz krótką odpowiedź. Wielkość liter i polskie znaki nie mają znaczenia.

    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: carmen patrium

    „Carmen patrium” znaczy „pieśń ojczysta”, pieśń ojców. Długosz zapisał, że rycerstwo zaśpiewało ją przed bitwą w 1410 roku. Określenie pokazuje, że już wtedy traktowano „Bogurodzicę” jak pieśń przejętą od przodków.

  5. 5Pytanie 5 z 5Wielokrotny wybór

    Które zdania o budowie artystycznej „Bogurodzicy” są prawdziwe? Zaznacz wszystkie poprawne.

    Więcej niż jedna odpowiedź może być poprawna.

    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: A, C

    Rymy spinają pary wersów, a obie zwrotki kończy to samo „Kyrieleison”. Do Maryi wierni mówią wprost, w wołaczu („Maryja!”, „zyszczy nam”). Wersy mają różną liczbę sylab: to wiersz zdaniowo-rymowy, a nie trzynastozgłoskowiec.

Odpowiedziano: 0 z 5

Wynik policzy się od razu, na tej stronie.

Do druku · za darmo · bez logowania

Sprawdzian z „Bogurodzicy” w PDF: grupa A, grupa B i klucz odpowiedzi

Dwie równoległe grupy, w każdej 9 zadań za 10 pkt: te same typy zadań, inne pytania. Klucz odpowiedzi jest osobnym plikiem: do zadań zamkniętych poprawne odpowiedzi, do otwartych przykładowa odpowiedź i zasady punktacji, na końcu skala ocen. Zadania są inne niż w kartkówce powyżej.

Zakres

Co obejmuje sprawdzian z „Bogurodzicy”

Tego najczęściej dotyczą pytania nauczycieli i pytania w naszym banku.

1

Tekst dwóch najstarszych zwrotek i jego przekład na współczesny język.

2

Archaizmy: „Bogiem sławiena”, „zwolena”, „Gospodzin”, „bożycze”, „zyszczy”, „pobyt” i „przebyt”.

3

Adresaci i pośrednicy: Maryja, Jan Chrzciciel, Chrystus; układ deesis.

4

Prośby wiernych: łaski, „zbożny pobyt” na świecie i „rajski przebyt” po śmierci.

5

Budowa: wiersz zdaniowo-rymowy, paralelizm, rymy, refren „Kyrieleison”.

6

Rękopisy i datowanie: przekaz kcyński z początku XV wieku, pierwszy druk w Statucie Łaskiego (1506).

7

Funkcje pieśni: religijna, rycerska (Grunwald 1410, „carmen patrium” u Długosza), koronacyjna.

8

Spór o autorstwo i legenda o św. Wojciechu.

O sprawdzianie z „Bogurodzicy”

„Bogurodzica” ma tylko dwie najstarsze zwrotki, a mimo to sprawdzian z niej potrafi zaskoczyć. Nauczyciel prosi o przełożenie wersów na współczesną polszczyznę, o wskazanie archaizmów („bożycze”, „zwolena”, „zyszczy”), o nazwanie adresatów modlitwy i układu deesis, a także o budowę: wiersz zdaniowo-rymowy, paralelizm, refren „Kyrieleison”. Do tego dochodzi historia: rękopisy z początku XV wieku, śpiew pod Grunwaldem i legenda o autorstwie św. Wojciecha.

Pięć pytań poniżej dotyczy każdej z tych warstw: faktów o pieśni, języka, treści próśb, budowy i jej funkcji w dawnej Polsce. Zaznacz odpowiedzi, sprawdź wynik i przeczytaj wyjaśnienia. Pełny sprawdzian w aplikacji ma 15 pytań z banku pytań do „Bogurodzicy”, także o przekazie kcyńskim i o związkach z czeską pieśnią „Hospodine pomiluj ny”. Przy pytaniach o język miej przed oczami tekst pieśni, bo większość archaizmów da się zrozumieć z kontekstu wersu.

Dla kogo

  • Dla uczniów liceum i technikum przed kartkówką albo klasówką ze średniowiecza, zwykle w klasie 1.
  • Dla maturzystów: „Bogurodzica” jest lekturą obowiązkową, a pytania o archaizmy i budowę wracają przy analizie tekstu.
  • Dla każdego, kto chce zrozumieć dawne słowa pieśni, zamiast uczyć się ich tłumaczenia na pamięć.

Pełny sprawdzian w aplikacji

Jak wygląda pełny sprawdzian z „Bogurodzicy”

To była próbka. W aplikacji sprawdzian z „Bogurodzicy” ma 15 pytań z 49 pytań, z wynikiem i wyjaśnieniem każdej odpowiedzi. Poniżej prawdziwe ekrany z tego tematu.

Quiz w Matury Online: panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Bogurodzica”, pod spodem pytanie z tego tematu
Panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Bogurodzica”. Losują się tylko pytania z tego tematu.
1 Szybka powtórka

Wybierasz lekturę, sprawdzian rusza od razu

Pełny sprawdzian to Szybka powtórka z tematem „Bogurodzica” ustawionym za Ciebie. Klikasz przycisk, a sesja startuje sama: bez kreatora i bez szukania tematu na liście.

  • Tylko pytania z „Bogurodzicy”, losowane z banku
  • 15 pytań, orientacyjnie 20 minut
  • Za każdym podejściem inny zestaw pytań
Pytanie z tematu „Bogurodzica” po kliknięciu „Sprawdź odpowiedź”: wynik i wyjaśnienie
Pytanie z tematu „Bogurodzica” po sprawdzeniu odpowiedzi.
2 Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi

Po każdej odpowiedzi wiesz, dlaczego

Klikasz „Sprawdź odpowiedź” i od razu widzisz, czy dobrze, oraz wyjaśnienie. Nie czekasz do końca sprawdzianu.

  • Pytania zamknięte, prawda/fałsz, wielokrotnego wyboru i krótkie odpowiedzi otwarte
  • Na końcu wynik całego sprawdzianu
  • Pytania, przy których się mylisz, wracają później jako powtórki

Cały sprawdzian: 15 pytań z „Bogurodzicy”

Pełny sprawdzian bez dziennego limitu jest w Premium: od 49 zł miesięcznie, z dostępem do wszystkich przedmiotów. Konto zakładasz w minutę, a po rejestracji wracasz od razu do sprawdzianu.

Pytania o sprawdzian z „Bogurodzicy”

Czy jest sprawdzian z „Bogurodzicy” w PDF z odpowiedziami?
Tak, w trzech osobnych plikach: grupa A i grupa B (po 9 zadań, 10 pkt w każdej) oraz klucz odpowiedzi ze skalą ocen. Do zadań otwartych klucz podaje przykładową odpowiedź i zasady punktacji. Jest też wersja „wszystko w jednym pliku”. Za darmo, bez logowania, do druku na A4.
Ile pytań ma pełny sprawdzian z „Bogurodzicy” w aplikacji?
15 pytań losowanych z banku pytań do „Bogurodzicy”. Po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a na końcu wynik. Pięć pytań na tej stronie jest stałych.
Czy sprawdzian jest za darmo?
Pięć pytań na tej stronie, z odpowiedziami i wyjaśnieniem, jest bezpłatne i nie wymaga konta. Na darmowym koncie rozwiążesz w aplikacji 5 pytań dziennie, także z tego tematu. Pełny sprawdzian (15 pytań) bez dziennego limitu jest w Premium (od 49 zł miesięcznie).
Czy trzeba umieć przetłumaczyć „Bogurodzicę”?
Warto. Na sprawdzianie często pada polecenie, by wyjaśnić sens wersu albo jednego dawnego słowa, np. „zwolena” (wybrana), „zyszczy” (pozyskaj, zjednaj) czy „Gospodzin” (Pan). Łatwiej to zrobić, gdy rozumie się całą modlitwę, niż gdy zna się tylko gotowy przekład.
Kto napisał „Bogurodzicę”?
Autor jest nieznany. Dawna tradycja, utrwalona w Statucie Łaskiego, przypisywała pieśń św. Wojciechowi, ale badacze ją odrzucają, m.in. dlatego, że język pieśni jest znacznie późniejszy niż X wiek.

Widzisz błąd w pytaniu? Napisz: kontakt@matury-online.pl

Gotowy na cały sprawdzian z „Bogurodzicy”?

15 pytań z 49 pytań, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi i wynik na końcu. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.