Test z szybkości reakcji, równania kinetycznego, stałej równowagi, reguły Le Chateliera-Brauna i entalpii reakcji. Zadania zamknięte i otwarte, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z kinetyki i równowagi chemicznej w wersji szkolnej →
O temacie
Test obejmuje dział IV podstawy programowej – „Kinetyka i statyka chemiczna. Energetyka reakcji chemicznych”.
Wymagania: szybkość reakcji jako zmiana stężenia reagenta w czasie; wpływ stężenia (ciśnienia) substratów, katalizatora, stopnia rozdrobnienia substratów i temperatury na szybkość reakcji; rząd reakcji względem każdego substratu odczytywany z równania kinetycznego oraz ustalanie rzędu i równania kinetycznego na podstawie danych doświadczalnych; pojęcia egzoenergetyczny, endoenergetyczny i energia aktywacji, w tym odczytywanie energii aktywacji z wykresu zmian energii i porównanie reakcji z katalizatorem i bez niego; stan równowagi dynamicznej, wyrażenie na stałą równowagi, obliczanie jej wartości oraz stężeń równowagowych albo początkowych; reguła Le Chateliera-Brauna (reguła przekory) dla zmian temperatury, stężenia i ciśnienia; standardowa entalpia przemiany oraz interpretacja zapisów ΔH < 0 i ΔH > 0.
Na karcie wzorów CKE są tabele standardowych molowych entalpii tworzenia i spalania. Reguła van’t Hoffa, stała Kp i prawo Hessa nie są wymienione w wymaganiach.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 116 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wykres funkcji / pomiarów → wyciągnij wnioski, oszacuj wartości.
Zastosowanie katalizatora przesuwa położenie stanu równowagi reakcji odwracalnej.
Wzrost temperatury zwiększa szybkość reakcji chemicznej.
Oceń kilka stwierdzeń. Każde osobno punktowane.
Zakres testu
5 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Szybkość reakcji to zmiana stężenia reagenta w jednostce czasu: v = Δc / Δt, np. w mol·dm⁻³·s⁻¹. Podstawa programowa wymienia cztery czynniki: stężenie (dla gazów – ciśnienie) substratów, obecność katalizatora, stopień rozdrobnienia substratów i temperaturę. Wzrost stężenia, rozdrobnienie i wzrost temperatury zwiększają szybkość reakcji; katalizator zwiększa ją, obniżając energię aktywacji.
Równanie kinetyczne ma postać v = k · cAa · cBb. Wykładnik przy stężeniu danego substratu to rząd reakcji względem tego substratu. Wykładniki ustala się na podstawie danych doświadczalnych: porównujesz dwa pomiary, w których zmieniono stężenie tylko jednego substratu. Jeśli po dwukrotnym zwiększeniu stężenia szybkość rośnie 2 razy – rząd 1, jeśli 4 razy – rząd 2, jeśli się nie zmienia – rząd 0.
Na wykresie zmian energii energia aktywacji to różnica między energią substratów a szczytem bariery. W reakcji egzoenergetycznej produkty mają niższą energię niż substraty (ΔH < 0), w endoenergetycznej – wyższą (ΔH > 0). Katalizator obniża energię aktywacji, ale nie zmienia energii substratów ani produktów, więc nie zmienia ΔH reakcji.
Dla reakcji aA + bB ⇄ cC + dD: K = [C]c · [D]d / ([A]a · [B]b), gdzie w nawiasach są stężenia w stanie równowagi. Obliczenia prowadź w tabeli: stężenia początkowe, zmiana (zgodna ze współczynnikami równania), stężenia równowagowe. Podstawa programowa wymaga obliczania wartości stałej równowagi oraz stężeń równowagowych albo początkowych.
Układ w stanie równowagi reaguje na zmianę warunków tak, by tę zmianę osłabić. Zwiększenie stężenia substratu przesuwa równowagę w stronę produktów. Ogrzanie sprzyja reakcji endoenergetycznej. Wzrost ciśnienia przesuwa równowagę w stronę mniejszej łącznej liczby moli gazów: dla N₂ + 3H₂ ⇄ 2NH₃ w stronę amoniaku. Dla tej reakcji ΔH = 2 · (−45,9 kJ) = −91,8 kJ (entalpia tworzenia NH₃ z karty wzorów), więc ogrzewanie zmniejsza wydajność amoniaku. Katalizator nie wpływa na wydajność przemiany.
🧪 Do zapamiętania
Wzory chemiczne, typy reakcji i kluczowe stałe z działu „Kinetyka i równowaga chemiczna”, o które pytają zadania w quizie.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Wykładniki w równaniu kinetycznym zawsze są równe współczynnikom stechiometrycznym reakcji.
Rząd reakcji względem substratu ustala się na podstawie danych doświadczalnych albo odczytuje z podanego równania kinetycznego.
Dlaczego: Podstawa programowa (IV.3) wymaga określania rzędu z równania kinetycznego lub z danych pokazujących, jak szybkość zależy od stężenia substratu.
Dodanie katalizatora przesuwa równowagę w stronę produktów.
Katalizator nie zmienia położenia stanu równowagi ani wydajności – skraca czas dochodzenia do równowagi.
Dlaczego: Katalizator w takim samym stopniu przyspiesza reakcję w obu kierunkach. Wartość stałej równowagi zależy od temperatury, a nie od obecności katalizatora.
Wzrost temperatury zawsze przesuwa równowagę w stronę produktów.
Wzrost temperatury przesuwa równowagę w stronę reakcji endoenergetycznej.
Dlaczego: Dla N₂ + O₂ ⇄ 2NO entalpia reakcji wynosi 2 · 91,3 kJ = +182,6 kJ (karta wzorów), więc ogrzewanie sprzyja powstawaniu NO. Dla syntezy amoniaku (ΔH = −91,8 kJ) ogrzewanie sprzyja jego rozkładowi.
Dla CaCO₃(s) ⇄ CaO(s) + CO₂(g): K = [CaO][CO₂] / [CaCO₃].
Dla CaCO₃(s) ⇄ CaO(s) + CO₂(g): K = [CO₂].
Dlaczego: W wyrażeniu na stałą równowagi reakcji heterogenicznej nie zapisuje się substancji stałych.
Reakcja egzoenergetyczna ma ΔH > 0.
Reakcja egzoenergetyczna ma ΔH < 0, endoenergetyczna – ΔH > 0.
Dlaczego: W reakcji egzoenergetycznej układ oddaje energię do otoczenia, więc jego entalpia maleje. Entalpie spalania na karcie wzorów są ujemne, np. metan −891 kJ·mol⁻¹.
Katalizator zmniejsza entalpię reakcji.
Katalizator obniża energię aktywacji; entalpia reakcji się nie zmienia.
Dlaczego: Entalpia reakcji zależy od stanu początkowego i końcowego, czyli od substratów i produktów, a te pozostają takie same.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Zadania z działu „Kinetyka i równowaga chemiczna” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Egzamin z chemii trwa 180 minut, a arkusz zawiera około 45 zadań (Informator CKE, s. 6); w arkuszach z lat 2023–2026 do uzyskania było 60 punktów.
Te działy łączą się z tematem „Kinetyka i równowaga chemiczna” – przećwicz je w Quizie.
116 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
