Quiz adaptacyjny 📖 Lektura 📚 Młoda Polska

Test maturalny:  Ludzie bezdomni

Stefan Żeromski

Test z „Ludzi bezdomnych” Stefana Żeromskiego (powieść ukończona w 1899 r., wydana w 1900 r.). Pytania dotyczą Tomasza Judyma i jego pochodzenia, sceny w Luwrze, odczytu u Czerniszów, pracy w Cisach i sporu z Węglichowskim i Krzywosądem, dziennika Joanny Podborskiej, Korzeckiego, ostatniego rozdziału z rozdartą sosną oraz budowy i stylu powieści.

Lektura uzupełniająca — nie jest obowiązkowa na maturze

W wypracowaniu nie zastąpi lektury obowiązkowej, ale możesz ją omówić jako drugi utwór literacki.

Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 42; Informator CKE (PP), s. 31.

Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.

Sprawdzian z „Ludzi bezdomnych” w wersji szkolnej →

Pytania w bazie
121
pytań w bazie
Typy pytań w temacie
7
typów pytań
Quiz z „Ludzi bezdomnych” w Matury Online — pytanie z tematu „Ludzie bezdomni” po sprawdzeniu odpowiedzi, z wynikiem i wyjaśnieniem

O temacie

Ludzie bezdomni — najważniejsze fakty

„Ludzie bezdomni” to powieść Stefana Żeromskiego w dwóch tomach; pod tekstem autor dopisał: „Zakopane. Jesień 1899 r.”, a książka wyszła w 1900 r. Test sprawdza znajomość treści w kolejności, w jakiej układa ją powieść.

Paryż: Judym, lekarz pracujący w klinikach paryskich, poznaje w Luwrze przed Wenus z Milo panią Niewadzką, Natalię i Wandę Orszeńskie oraz Joannę Podborską; mówi im: „Ojciec mój był szewcem, a w dodatku lichym szewcem na Ciepłej ulicy”. O „Rybaku” Puvis de Chavannes'a rozmawiają następnego dnia, w drodze do Wersalu — Judym widział go w Galerii Luksemburskiej.

Warszawa: rodzinne strony przy Ciepłej i Krochmalnej, fabryka cygar, stalownia, opowieść o dzieciństwie u ciotki, odczyt u doktorostwa Czerniszów z opisem Château-Rouge i tezą „Lekarz dzisiejszy — to lekarz ludzi bogatych”, odpowiedzi Kaleckiego i Płowicza, nocna rozmowa z Chmielnickim („Medycyna — to fach”), nieudana praktyka.

Cisy: zakład leczniczy z dyrektorem Węglichowskim i administratorem Krzywosądem, szpital Judyma, pomoc M. Lesa, malaria w czworakach, projekt przebudowy stawów, miłość do Joanny, kłótnia o szlam zrzucany do rzeki („Higiena jest, ale dla ludzi bogatych”) i rozwiązanie umowy. W tym samym czasie: dziennik Joanny („Zwierzenia”), wyjazd Wiktora do Szwajcarii i podróż jego żony.

Zagłębie: inżynier Korzecki, kopalnia, posada lekarza fabrycznego, samobójstwo Korzeckiego (rozdział „Dajmonion”), przyjazd Joasi i rozstanie: „Nie mogę mieć ani ojca, ani matki, ani żony, ani jednej rzeczy, którą bym przycisnął do serca z miłością, dopóki z oblicza ziemi nie znikną te podłe zmory”.

Ostatni obraz to sosna rozdarta przez zawalisko kopalni, a ostatnie zdania — pytania: „Nie wiedział tylko, kto płacze..?”, „Czy Joasia? — Czy grobowe lochy kopalni płaczą?”, „Czy sosna rozdarta?”. Część pytań dotyczy formy: luźnej kompozycji, narracji prowadzonej z perspektywy Judyma, dziennika w pierwszej osobie, opisów przyrody i symboli.

Pytania z bazy dla tego tematu

🏥 Wypróbuj pytania z tematu „Ludzie bezdomni”

Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.

Quiz w Matury Online — panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Ludzie bezdomni” i pytaniem z tego tematu

Jak działa quiz

Quiz z „Ludzi bezdomnych” — krok po kroku

  • 1Filtr tematu. W kreatorze sesji wybierasz „Ludzie bezdomni”, poziom (podstawa / rozszerzenie) i liczbę pytań — losują się tylko pytania z tego tematu. W trakcie sesji panel „Filtruj” zawęża jeszcze typ zadania i trudność 1–5.
  • 2Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Klikasz „Sprawdź odpowiedź” i od razu widzisz, czy dobrze, oraz dlaczego. Odpowiedzi otwarte ocenia AI według kryteriów CKE.
  • 3Trudność i powtórki. Quiz dobiera pytania do Twojego poziomu (celuje w ok. 70% trafień), a te, z którymi miałeś kłopot, wracają jako powtórki — po dniu, po tygodniu, potem coraz rzadziej.
  • Zamknięte (A–D)57
  • Wielokrotny wybór31
  • Otwarte24
  • Wypracowanie4
  • Dopasuj2
  • Luki w tekście1
  • Praca z tekstem1
Rozpocznij quiz

W tym quizie

Typy pytań w teście z „Ludzi bezdomnych”

Quiz losuje spośród 121 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.

Rozkład typów pytań w banku

120 pytań · 7 typów
◉ 48%
☑ 26%
✎ 20%
Zamknięte (A–D)57 (48%)
Wielokrotny wybór31 (26%)
Otwarte24 (20%)
Wypracowanie4 (3%)
Dopasuj2 (2%)
Luki w tekście1 (1%)
Praca z tekstem1 (1%)

Najważniejsze typy w tym temacie

top 4 z 7 · tak jak w Quizie
matury-online.pl/dashboard
Ludzie bezdomni

W jakim roku została napisana powieść „Ludzie bezdomni”?

A1899
B1904
C1912
D1905
◉Typ 01

Zamknięte (A–D)

Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.

📚Wszystkie przedmioty
57 pytań · 48% banku
matury-online.pl/dashboard

Które postacie są lekarzami w powieści „Ludzie bezdomni”?

Wybierz wszystkie poprawne

Korzecki
Doktor Węglichowski
Doktor Chmielnicki
Tomasz Judym
☑Typ 02

Wielokrotny wybór

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.

📚Wszystkie przedmioty
31 pytań · 26% banku
matury-online.pl/dashboard🤖 AI

Opisz, w jakich warunkach pracowała bratowa Judyma w fabryce cygar.

1/1
🤖 Ocena AI · 30 s · CKE-style
„Pełne wskazanie wymaganych elementów odpowiedzi.”
+10 XP
✎Typ 03AI ocenia

Otwarte

Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.

📚Wszystkie przedmioty
24 pytań · 20% banku
matury-online.pl/dashboard🤖 AI · CKE

Czy literatura powinna budzić sumienie społeczne? Rozważ problem, odwołując się do „Ludzi bezdomnych” Żeromskiego i jednego innego tekstu kultury. (400–undefined słów)

Wymogi formalne · 1 pktKompetencje literackie · 16 pktKompozycja · 7 pktStyl i język · 11 pkt

✅ Wymagania

  • • Sformułuj tezę — czy funkcją literatury jest wpływanie na postawy społeczne czytelników?
  • • Przeanalizuj, jak Żeromski próbuje wstrząsnąć sumieniem czytelnika (opisy nędzy, los Judyma)
  • • Porównaj z innym tekstem kultury zaangażowanym społecznie (np. „Przedwiośnie”, „Granica”, „Dżuma” Camusa)
  • • Rozważ kontrargument — literatura jako sztuka czysta, bez misji społecznej (l„art pour l”art)
Napisz wypracowanie…
30/35
🤖 Ocena AI · 30 s · CKE-style
„Trafna teza, dobrze rozwinięte argumenty…”
📄Typ 04AI ocenia

Wypracowanie

Dłuższa wypowiedź pisemna. AI ocenia kompozycję, język, treść.

📚Polski, historia
4 pytań · 3% banku
Pozostałe typy w tym banku (3)
⇄Dopasuj· 2•Luki w tekście· 1◫Praca z tekstem· 1

Zakres testu

„Ludzie bezdomni” – co sprawdza test?

10 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.

1

Tomasz Judym — pochodzenie i „dług przeklęty”

Pytania o to, skąd pochodzi Judym i jak sam o tym mówi: „Ojciec mój był szewcem, a w dodatku lichym szewcem na Ciepłej ulicy”. Trzeba wiedzieć, że wychowała go ciotka, która opłaciła mu szkołę, ale traktowała jak służącego („Ona mię w świat wepchnęła, ale też com ja z jej powodu przeżył!”), że skończył medycynę w Warszawie i pracował w klinikach paryskich, że brat Wiktor jest robotnikiem stalowni, a bratowa pracuje w fabryce cygar. Z ostatniego rozdziału: „Ja jestem z motłochu, z ostatniej hołoty” oraz „Muszę to oddać, com wziął. Ten dług przeklęty…”.

2

Luwr — Wenus z Milo i rozmowa o „Rybaku”

Pierwszy rozdział, „Wenus z Milo”. Judym odpoczywa w Luwrze przed posągiem Afrodyty i tam poznaje panią Niewadzką, Natalię i Wandę Orszeńskie oraz Joannę Podborską. „Rybaka” w Luwrze nikt nie ogląda: Joanna pyta o niego następnego dnia, w tramwaju do Wersalu, a Judym odpowiada: „widziałem ten obraz Puvis de Chavannes'a w Galerii Luksemburskiej” i wspomina postać z obrazu — „antropoid z przedmieścia wielkiej stolicy”. Poza powieścią: obraz Pierre'a Puvis de Chavannes'a „Ubogi rybak” pochodzi z 1881 r.

3

Odczyt u Czerniszów — Château-Rouge i „lekarz ludzi bogatych”

Rozdział „Mrzonki”. Judym czyta odczyt na zebraniu lekarzy u doktorostwa Czerniszów. Château-Rouge to część odczytu, nie osobna scena: „spędziłem w tej norze jedną całą dobę”. Teza: „Lekarz dzisiejszy — to lekarz ludzi bogatych”. Doktor Kalecki odpowiada, że to „nie są rzeczy lekarza”, w odpowiedzi doktora Płowicza padają słowa „pretensja dzika”. Doktor Chmielnicki zapewnia potem: „Szczerze dziś współczułem koledze…”, ale powtarza: „Medycyna — to fach” i kwituje wizję Judyma słowem „Mrzonki…”. To on później proponuje Judymowi posadę w Cisach.

4

Joanna Podborska — dziennik „Zwierzenia”

Joanna jest nauczycielką Natalii i Wandy Orszeńskich. Rozdział „Zwierzenia” to jej dziennik w pierwszej osobie, z datami od 17 października do 10 czerwca, pisany w Warszawie. Z dziennika: Kielce i ciotka Ludwika, rodzinne Głogi, wujostwo w Mękarzycach, brat Henryk w Zurychu, brat Wacław na dalekiej północy i zapis „Wacław umarł.”, uwagi o położeniu guwernantki i rozmowa, którą Joanna nazywa: „opłakana kwestia kobieca”, zdanie „Nazywa się: doktor Judym.”. W ostatnim rozdziale Joanna mówi: „Ach, ja już tak dawno straciłam gniazdo rodzinne!” i „Ja cię nie wstrzymam…”.

5

Cisy — szpital, malaria, spór z Węglichowskim i Krzywosądem

Zakład leczniczy w Cisach: dyrektor Węglichowski, administrator Krzywosąd Chobrzański, udziałowiec Leszczykowski („M. Les”) z Konstantynopola, który z „cichej kasy” funduje ulepszenia. Judym prowadzi szpital. Dzieci z czworaków chorują na malarię; Judym wiąże to z sadzawkami i stawami, dyrektor odpowiada, że „to nie jest wcale ani febra, ani tym mniej — malaria”. W rozdziale „Szewska pasja” Krzywosąd każe zrzucać szlam do rzeki. Judym mówi: „Higiena jest, ale dla ludzi bogatych”, a potem: „Ja nic na to, stary ośle!”. Odepchnięty administrator „zleciał z grobli, runął w szlam i zanurzył się w rzadkie bagno”. Wieczorem przychodzi list rozwiązujący umowę. Pierwowzorem Cisów był Nałęczów.

6

Korzecki — pavor nocturnus, list z „Apologii”, samobójstwo

Inżynier Korzecki zna Judyma z Paryża i Szwajcarii; po wyjeździe z Cisów Judym spotyka go na dworcu i jedzie z nim do Zagłębia. Korzecki mówi o walce ze śmiercią: „Wówczas mam pavor nocturnus, jak małe dziecko”. W rozdziale „Dajmonion” przysyła Judymowi przepisany fragment „Apologii Sokratesa” Platona, zakończony słowami: „ów Dajmonion, ów głos wieszczy nie stawił mi nigdzie oporu”, i odbiera sobie życie. W ostatnim rozdziale Judym mówi Joasi: „wolałbym umrzeć, jak Korzecki”.

7

Symbole — Wenus, „Rybak”, tuberoza, krzyk pawia, rozdarta sosna

Pięć symboli wymienianych przy tej powieści i ich miejsce w tekście. Wenus z Milo — posąg w Luwrze, „jasny i dobry symbol życia”. „Rybak” Puvis de Chavannes'a — obraz wspominany w drodze do Wersalu, „przerażający produkt ludzkości”. Kwiat tuberozy — myśl Judyma o Karbowskim: kwiat „jest bezużyteczny i szkodliwy”, a nikt by go nie deptał. Krzyk pawia — noc we dworze w rozdziale „Pielgrzym”. Rozdarta sosna — drzewo na brzegu zawaliska: „Tak ją dzieje kopalni rozdarły na dwoje”. Zakończenie to trzy pytania: „Nie wiedział tylko, kto płacze..?”, „Czy Joasia? — Czy grobowe lochy kopalni płaczą?”, „Czy sosna rozdarta?”.

8

Styl Żeromskiego — opisy przyrody, liryzm, naturalizm

Pytania o sposób pisania. Opisy przyrody zgodne z nastrojem bohatera: jesienny park w rozdziale „Smutek” („barwy trupie, zgniłe, czerwonorude”, refren „Smutek, smutek…”) i wiosenna burza w rozdziale „Przyjdź”. Naturalistyczne obrazy pracy i nędzy: fabryka cygar, stalownia, sutereny, chałupy robotników cynkowni. Mowa pozornie zależna w partiach Judyma. Różne formy wypowiedzi: dziennik Joanny, odczyt, listy. Styl pisarza bywa nazywany „żeromszczyzną”.

9

Tytuł — kto w powieści jest bezdomny

Kogo dotyczy tytuł. Bywalcy Château-Rouge, z których „ani jeden nie posiada własnego mieszkania”; mieszkańcy suteren przy Ciepłej i Krochmalnej, czworaków pod Cisami i robotniczych chałup w Zagłębiu („Z tymi z budów!”). Joanna, która mówi: „moje życie tułacze ma się już skończyć”. Wiktor, który wyjeżdża do Szwajcarii i myśli o Ameryce. Leszczykowski w Konstantynopolu. Judym, który rezygnuje z domu sam: „Nie mogę mieć ani ojca, ani matki, ani żony, ani jednej rzeczy, którą bym przycisnął do serca z miłością, dopóki z oblicza ziemi nie znikną te podłe zmory”.

10

Powieść młodopolska — kompozycja i narracja

Fakty o budowie utworu. Dopisek pod tekstem: „Zakopane. Jesień 1899 r.”; wydanie w 1900 r. Dwa tomy: pierwszy od rozdziału „Wenus z Milo” do dziennika „Zwierzenia”, drugi od rozdziału „Poczciwe prowincjonalne idee” do rozdziału „Rozdarta sosna”. Kompozycja luźna, rozdziały z własnymi tytułami. Narracja trzecioosobowa, przeważnie z perspektywy Judyma; pierwszoosobowa w dzienniku Joanny; rozdział „W drodze” pokazuje podróż Judymowej. Zakończenie otwarte. Opracowania szkolne wskazują w powieści naturalizm, symbolizm, impresjonizm i liryzm opisów.

📖 Do zapamiętania

Co warto wiedzieć przed testem – „Ludzie bezdomni”

Postacie, motywy, cytaty i konteksty z „Ludzi bezdomnych”, o które pytają zadania w quizie.

Żeromszczyzna
Potoczna nazwa stylu Żeromskiego. W „Ludziach bezdomnych” składają się na niego liryczne opisy przyrody, mowa pozornie zależna i naturalistyczne obrazy nędzy.
Psychizacja krajobrazu
Opis przyrody podporządkowany nastrojowi bohatera. Przykład: jesienny park w rozdziale „Smutek”, po nieudanym odczycie.
Pavor nocturnus
Łacińska nazwa lęku nocnego. Korzecki mówi o swojej walce ze śmiercią: „Wówczas mam pavor nocturnus, jak małe dziecko”.
Dług przeklęty
Słowa Judyma z ostatniego rozdziału: „Muszę to oddać, com wziął. Ten dług przeklęty…”. Tak uzasadnia rezygnację z małżeństwa.
Bezdomność
Pojęcie z tytułu. Dotyczy nędzarzy z Château-Rouge, mieszkańców suteren, czworaków i „budów”, a także Joanny (bez domu od dzieciństwa), Wiktora (emigracja) i Judyma (rezygnacja z własnej woli).
Mowa pozornie zależna
Myśli postaci wplecione w narrację trzecioosobową bez słów wprowadzających w rodzaju: pomyślał, rzekł do siebie. Częsta w partiach pokazujących Judyma.
Luźna kompozycja
Rozdziały z własnymi tytułami, często zamknięte obrazy, z przeskokami w czasie i miejscu; dwa z nich („Zwierzenia”, „W drodze”) odchodzą od Judyma.
Rozdarta sosna
Tytuł ostatniego rozdziału. Sosna na brzegu zawaliska kopalni, z jednym korzeniem ściągniętym w dół: „Tak ją dzieje kopalni rozdarły na dwoje”.
Wenus z Milo
Tytuł pierwszego rozdziału. Posąg Afrodyty w Luwrze, przed którym Judym poznaje panią Niewadzką, jej wnuczki i Joannę Podborską.
„Rybak”
Obraz Pierre'a Puvis de Chavannes'a („Ubogi rybak”, 1881). Judym widział go w Galerii Luksemburskiej i wspomina w drodze do Wersalu: „antropoid z przedmieścia wielkiej stolicy”.
Kwiat tuberozy
Tytuł rozdziału. Judym, myśląc o Karbowskim, porównuje go do kwiatu, który „jest bezużyteczny i szkodliwy”, a którego mimo to nikt by nie deptał.
Château-Rouge
Paryski dom przy uliczce Galande, w którym nędzarze za kilkanaście centymów mogą przesiedzieć lub przespać część nocy. Judym opisuje go w odczycie.
Cisy
Zakład leczniczy, w którym Judym jest przez rok asystentem dyrektora i prowadzi szpital. Pierwowzorem był Nałęczów.
Odczyt u Czerniszów
Wystąpienie Judyma na zebraniu lekarzy (rozdział „Mrzonki”). Teza: „Lekarz dzisiejszy — to lekarz ludzi bogatych”. Kalecki i Płowicz ją odrzucają.
Zwierzenia
Rozdział kończący tom I: dziennik Joanny Podborskiej w pierwszej osobie, z datami od 17 października do 10 czerwca.
Dajmonion
Tytuł rozdziału o śmierci Korzeckiego. Wewnętrzny głos Sokratesa z „Apologii” Platona; w przepisanym przez Korzeckiego fragmencie: „ów głos wieszczy nie stawił mi nigdzie oporu”.
M. Les (Leszczykowski)
Kupiec z Konstantynopola, największy udziałowiec Cisów. Z „cichej kasy” funduje za pośrednictwem Judyma to, na co zarząd się nie zgadza.
Ulica Ciepła
Warszawska ulica, przy której ojciec Judyma był szewcem. W rozdziale „W pocie czoła” Judym wraca w te strony przez Krochmalną.
Karbowski
Elegancki młody człowiek, karciarz; kocha się w nim Natalia Orszeńska. W tomie II występują już jako „państwo Karbowscy”.
Korzecki
Inżynier z Zagłębia, znajomy Judyma z Paryża i Szwajcarii, chory nerwowo. Odbiera sobie życie w rozdziale „Dajmonion”.
Węglichowski
Doktor, dyrektor zakładu w Cisach. Zaprzecza, że w Cisach jest malaria; po zajściu z Krzywosądem listownie rozwiązuje umowę z Judymem.
Krzywosąd Chobrzański
Administrator Cisów, zaufany człowiek dyrektora, majsterkowicz i zbieracz osobliwości. To on buduje basen i każe zrzucać szlam do rzeki.
Wiktor Judym
Brat Tomasza, robotnik stalowni. Wyjeżdża do Szwajcarii; żona z dziećmi jedzie za nim (rozdział „W drodze”), on zaś myśli już o Ameryce.

Na czym potykają się maturzyści

Typowe błędy w teście z „Ludzi bezdomnych”

Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.

❌ Błąd

Pisanie, że Judym ogląda w Luwrze dwa dzieła: Wenus z Milo i „Ubogiego rybaka”

✅ Poprawnie

W Luwrze Judym siedzi przed Wenus z Milo. O „Rybaka” panna Podborska pyta go dopiero następnego dnia, w tramwaju do Wersalu, a on odpowiada: „widziałem ten obraz Puvis de Chavannes'a w Galerii Luksemburskiej” — i przypomina go sobie z pamięci.

Dlaczego: Dwa dzieła sztuki łatwo w pamięci umieścić w jednej sali. Tymczasem obraz Judym tylko wspomina, a w powieści nazywa się on po prostu „Rybak”.

❌ Błąd

Opisywanie nocy w Château-Rouge jako osobnej sceny rozgrywającej się w Paryżu

✅ Poprawnie

Château-Rouge pojawia się dopiero w Warszawie, w odczycie Judyma (rozdział „Mrzonki”): „spędziłem w tej norze jedną całą dobę”. Czytelnik zna to miejsce tylko z jego relacji.

Dlaczego: Jeśli w teście padnie pytanie o rolę tego opisu, odpowiedz: Judym używa go jako dowodu w swoim wystąpieniu, a nie przeżywa go na oczach czytelnika.

❌ Błąd

Twierdzenie, że doktor Chmielnicki jako jedyny poparł Judyma, a słowo „mrzonki” padło z ust Płowicza

✅ Poprawnie

Chmielnicki mówi po odczycie: „Szczerze dziś współczułem koledze…”, ale Judym widział jego ironiczne miny. To Chmielnicki powtarza: „Medycyna — to fach” i odpowiada: „Mrzonki…”. Później jednak to on proponuje Judymowi posadę w Cisach.

Dlaczego: Głosy po odczycie łatwo przypisać nie temu lekarzowi. Ani Płowicz („pretensja dzika”), ani Kalecki („nie są rzeczy lekarza”) nie mówi o mrzonkach.

❌ Błąd

Pisanie, że Judym wrzucił Krzywosąda do stawu pełnego wody albo do bagna nad rzeką

✅ Poprawnie

Staw był spuszczony do szlamowania. Krzywosąd stał na grobli tyłem do stawu; odepchnięty przez Judyma „zleciał z grobli, runął w szlam i zanurzył się w rzadkie bagno”.

Dlaczego: Spuszczona woda to sedno sporu: chodziło o muł ze dna, który spływał do rzeki – a z niej piły okoliczne wsie. Finał: Węglichowski pisze list i kończy współpracę z Judymem.

❌ Błąd

Twierdzenie, że sosnę z ostatniego rozdziału rozdarł piorun

✅ Poprawnie

Sosnę rozdarło zawalisko kopalni: ziemia nad dawnymi chodnikami zapadła się i ściągnęła w dół jeden korzeń. „Tak ją dzieje kopalni rozdarły na dwoje”.

Dlaczego: Piorun brzmi naturalnie, ale zmienia sens symbolu. Sosnę rozdziera kopalnia – świat, przy którym Judym zostaje na końcu.

❌ Błąd

Cytowanie zakończenia jako jednego zdania w rodzaju „Kto płacze? Czy to Joasia? Czy kopalnia? Czy może ta sosna rozdarta?”

✅ Poprawnie

W tekście są trzy osobne zdania: „Nie wiedział tylko, kto płacze..?”, „Czy Joasia? — Czy grobowe lochy kopalni płaczą?”, „Czy sosna rozdarta?”.

Dlaczego: W teście liczy się dokładne brzmienie. Słowa „Nie wiedział tylko…” wypowiada narrator, nie Judym, a płaczą „grobowe lochy kopalni” – samo „kopalnia” to już przeróbka.

❌ Błąd

Skracanie słów Judyma do „Nie mogę mieć ani ojca, ani matki, ani żony, dopóki trwa nędza najuboższych”

✅ Poprawnie

Pełne zdanie: „Nie mogę mieć ani ojca, ani matki, ani żony, ani jednej rzeczy, którą bym przycisnął do serca z miłością, dopóki z oblicza ziemi nie znikną te podłe zmory”.

Dlaczego: To dopisek, którego Żeromski nie użył. U niego są „te podłe zmory”; myśl o spłacie długu wyraża inne zdanie Judyma: „Muszę to oddać, com wziął”.

❌ Błąd

Pisanie, że Judym poznał Korzeckiego w Zagłębiu, a ten zostawił przy sobie kartkę pożegnalną

✅ Poprawnie

Znali się z Paryża i ze Szwajcarii; po wyjeździe z Cisów Judym spotyka go na dworcu. Cytat z „Apologii Sokratesa” Korzecki wysyła Judymowi przez posłańca przed śmiercią.

Dlaczego: Kartka nie zostaje przy zmarłym. Korzecki ją wysyła, Judym odczytuje ją jako wezwanie, a gdy dociera na miejsce, jest już po wszystkim.

❌ Błąd

Twierdzenie, że „Zwierzenia” to dziennik pisany przez Joannę w Cisach

✅ Poprawnie

Dziennik (17 października – 10 czerwca) Joanna pisze w Warszawie, gdzie utrzymuje się z lekcji; ostatnie zapiski powstają w rodzinnych stronach, między innymi w Mękarzycach.

Dlaczego: Nie przenoś miejsc z głównej akcji do dziennika. W „Zwierzeniach” Cisy to tylko miejsce, do którego pani Niewadzka zaprasza ją na wakacje – i Joanna odmawia.

❌ Błąd

Nazywanie Judyma bohaterem pozytywistycznym bez zastrzeżeń

✅ Poprawnie

Program Judyma (higiena, szpital, lekarz jako społecznik) przypomina pracę u podstaw, ale powieść powstała w 1899 r. i należy do Młodej Polski: ma luźną kompozycję, symbole, liryczne opisy przyrody i otwarte zakończenie.

Dlaczego: Społecznikowski program myli, bo brzmi jak praca u podstaw. W teście o epoce rozstrzygają rok 1899 i budowa powieści.

Strategia

„Ludzie bezdomni” – jak rozwiązywać test

Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.

  1. 1 Zacznij od podstaw: autor, dopisek „Zakopane. Jesień 1899 r.”, dwa tomy, cztery miejsca akcji w kolejności Paryż, Warszawa, Cisy, Zagłębie.
  2. 2 Judym: syn szewca z Ciepłej ulicy, wychowany przez ciotkę, medycyna w Warszawie, kliniki paryskie. Brat Wiktor w stalowni przy konwertorze Bessemera, bratowa w fabryce cygar.
  3. 3 Luwr: Judym ogląda Wenus z Milo i poznaje cztery panie. „Rybak” Puvis de Chavannes'a jest tylko wspominany następnego dnia, w drodze do Wersalu — Judym widział go w Galerii Luksemburskiej.
  4. 4 Odczyt: zebranie lekarzy u Czerniszów, opis Château-Rouge, teza „Lekarz dzisiejszy — to lekarz ludzi bogatych”. Odpowiadają Kalecki i Płowicz; „Medycyna — to fach” i „Mrzonki…” mówi Chmielnicki.
  5. 5 Cisy: dyrektor Węglichowski, administrator Krzywosąd, M. Les z Konstantynopola, plenipotent Worszewicz. Malaria w czworakach, projekt przebudowy stawów, szlam zrzucany do rzeki, Krzywosąd zepchnięty z grobli w szlam, list rozwiązujący umowę.
  6. 6 Joanna: nauczycielka, dziennik „Zwierzenia” (17 października – 10 czerwca), bracia Henryk i Wacław, Kielce, Głogi, Mękarzyce.
  7. 7 Zagłębie: Korzecki, „pavor nocturnus”, kartka z fragmentem „Apologii Sokratesa”, samobójstwo w rozdziale „Dajmonion”.
  8. 8 Ostatni rozdział: przyjazd Joasi, chałupy robotników cynkowni, słowa „Ten dług przeklęty…”, „Ja cię nie wstrzymam…”, sosna rozdarta przez zawalisko, trzy pytania na końcu.
  9. 9 Symbole z miejscem w tekście: Wenus z Milo, „Rybak”, kwiat tuberozy (Karbowski), krzyk pawia („Pielgrzym”), rozdarta sosna.
  10. 10 Forma: luźna kompozycja, narracja z perspektywy Judyma, dziennik w pierwszej osobie, mowa pozornie zależna, opisy przyrody zgodne z nastrojem („Smutek”, „Przyjdź”).
🖼️ Tak to wygląda

Przykładowe pytania z „Ludzi bezdomnych”

Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Ludzie bezdomni” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.

🅰️ Zamknięte (A–D) 1 pkt 📚 Młoda Polska

W jakim roku została napisana powieść „Ludzie bezdomni”?

A 1899
B 1904
C 1912
D 1905
✅ Wielokrotny wybór 2 pkt 📖 Ludzie bezdomni

Które postacie są lekarzami w powieści „Ludzie bezdomni”?

Wybierz wszystkie poprawne

Korzecki
Doktor Węglichowski
Doktor Chmielnicki
Tomasz Judym
✍️ Otwarte (AI ocenia) 1 pkt

Opisz, w jakich warunkach pracowała bratowa Judyma w fabryce cygar.

Napisz odpowiedź…
🔗 Dopasuj 2 pkt 📚 Młoda Polska

Połącz postacie z ich cechami lub rolami w powieści:

Korzecki →
Karbowski →
Doktor Węglichowski →
Krzywosąd Chobrzański →

Do wyboru:

Inżynier-filozofem z nerwicą, który popełnia samobójstwoDyrektor zakładu, ceniony lekarz, ale konserwatywnyAdministrator Cisów, antykwariusz-samouk, majsterkowiczPrzystojny lekkoduch i karciarz, ukochany panny Natalii
✏️ Luki w tekście 1 pkt 📖 „Ludzie bezdomni”

Uzupełnij zdania, wybierając poprawne opcje:

Brat Tomasza Judyma nazywa się i pracuje w . Żona brata Tomasza pracuje w fabryce .
📑 Praca z tekstem 2 pkt 📖 „Ludzie bezdomni”

Odpowiedz na pytania dotyczące rozdziału „Zwierzenia”:

a Kto jest narratorką tego rozdziału? 1 pkt
Twoja odpowiedź…
b Jaką formę literacką przybiera ten rozdział? 1 pkt
Twoja odpowiedź…
📝 Wypracowanie (esej) 35 pkt 📖 „Ludzie bezdomni”

Czy literatura powinna budzić sumienie społeczne? Rozważ problem, odwołując się do „Ludzi bezdomnych” Żeromskiego i jednego innego tekstu kultury.

✅ Wymagania

  • • Sformułuj tezę — czy funkcją literatury jest wpływanie na postawy społeczne czytelników?
  • • Przeanalizuj, jak Żeromski próbuje wstrząsnąć sumieniem czytelnika (opisy nędzy, los Judyma)
  • • Porównaj z innym tekstem kultury zaangażowanym społecznie (np. „Przedwiośnie”, „Granica”, „Dżuma” Camusa)
  • • Rozważ kontrargument — literatura jako sztuka czysta, bez misji społecznej (l„art pour l”art)
  • • Sformułuj wniosek z argumentacją
  • • Minimum 400 słów

📊 Kryteria oceny (CKE)

  • • Wymogi formalne — 1 pkt
  • • Kompetencje literackie — 16 pkt
  • • Kompozycja — 7 pkt
  • • Styl i język — 11 pkt

📝 Limit: co najmniej 400 słów

Napisz wypracowanie…

To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.

Jak zacząć

Jak uruchomić test z „Ludzi bezdomnych”

Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Ludzie bezdomni”. Cztery kroki:

  1. 1

    Wejdź w „Quiz”

    Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.

  2. 2

    Sekcja 1 – wybierz przedmiot

    Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.

  3. 3

    Sekcja 2 – wybierz temat (opcjonalnie)

    Wskazujesz „Ludzie bezdomni” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Możesz też wybrać całą epokę Młoda Polska — wtedy quiz losuje z epoki i wszystkich jej lektur. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.

    Obok w kreatorze: 🌸 Młoda Polska · 🏪 Lalka · 💒 Wesele

  4. 4

    Dostosuj sesję i wystartuj

    Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do lekturę „Ludzie bezdomni” adaptacyjnie.

  5. ⚡

    Bonus: zawęź temat w trakcie sesji

    Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Ludzie bezdomni”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.

Najszybsza droga

Załóż konto i uruchom quiz z „Ludzi bezdomnych” — pierwsze pytanie w minutę.

Rozpocznij quiz →

Pytania o test z „Ludzi bezdomnych”

Co sprawdza test z „Ludzi bezdomnych”?

Znajomość treści utworu, postaci, problematyki i pojęć potrzebnych do interpretacji. „Ludzie bezdomni” jest w podstawie programowej wśród przykładowych lektur uzupełniających (Dz.U. 2024 poz. 1019).

Jakie rodzaje pytań są w teście?

Zamknięte i otwarte: wybór odpowiedzi, wielokrotny wybór, dopasowanie, luki w tekście, pytania otwarte i tematy wypracowań. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.

Jak oceniane są odpowiedzi otwarte?

Odpowiedzi otwarte i wypracowania ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło. W wypracowaniu maturalnym odwołanie do lektury musi być poprawne rzeczowo, dlatego warto znać utwór dokładnie.

Czym test różni się od arkusza maturalnego?

Test obejmuje jedną lekturę i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie podstawowym to 60 punktów: 10 za test „Język polski w użyciu”, 15 za test historycznoliteracki i 35 za wypracowanie (Informator CKE).

Powiązane tematy

Te działy łączą się z tematem „Ludzie bezdomni” – przećwicz je w Quizie.

Sprawdź się w quizie z „Ludzi bezdomnych”

121 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.