Test maturalny z dobra wspólnego: pojęcie bonum commune, obowiązki jednostki wobec wspólnoty, sprawiedliwość społeczna, indywidualizm i kolektywizm – zakres działu II podstawy programowej.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z dobra wspólnego w wersji szkolnej →
O temacie
Test online z działu „Dobro wspólne” obejmuje cztery wymagania podstawy programowej (Dz.U. 2024 poz. 1019, dział II): ogólne określenie dobra wspólnego (bonum commune) jako podstawy życia wspólnego i przykłady dobra wspólnego różnych wspólnot; obowiązki jednostki względem wspólnoty wynikające z zasady dobra wspólnego; sprawiedliwość społeczną jako zasadę udziału członków wspólnoty w dobru wspólnym; cechy indywidualizmu i kolektywizmu w aspekcie psychospołecznym i instytucjonalnym oraz zróżnicowanie kulturowe świata pod tym względem.
Pojęcie ma oparcie w Konstytucji RP, dlatego przepisy podajemy z numerem artykułu. Test obejmuje jeden dział; po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 110 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Zasada pomocniczości zakłada, że sprawy powinny być rozstrzygane na najniższym szczeblu, na którym można je skutecznie załatwić.
Dobro wspólne jest tożsame z sumą partykularnych interesów wszystkich jednostek.
Oceń kilka stwierdzeń. Każde osobno punktowane.
Wybierz wszystkie poprawne
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.
Zakres testu
4 kluczowe umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Dobro wspólne (bonum commune) to to, co służy wszystkim członkom wspólnoty i stanowi podstawę ich wspólnego życia. Każda wspólnota ma własne dobro wspólne: rodzina, społeczność lokalna, naród, państwo. Konstytucja zaczyna się od zdania: „Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli” (art. 1).
Z zasady dobra wspólnego wynikają obowiązki. Konstytucja wymienia: wierność Rzeczypospolitej i troskę o dobro wspólne (art. 82), przestrzeganie prawa (art. 83), ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków (art. 84), obronę Ojczyzny (art. 85), dbałość o stan środowiska (art. 86). W Informatorze CKE do tego wymagania odwołuje się zadanie 1.1 o podziale obowiązków w rodzinie.
Podstawa ujmuje sprawiedliwość społeczną jako zasadę udziału członków wspólnoty w dobru wspólnym. Konstytucja określa Rzeczpospolitą jako demokratyczne państwo prawne urzeczywistniające zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2), a preambuła mówi o zasadzie pomocniczości umacniającej uprawnienia obywateli i ich wspólnot.
Indywidualizm stawia na pierwszym miejscu jednostkę, jej wolność i samodzielność; kolektywizm – grupę i jej interes. Podstawa wymaga analizy obu postaw w dwóch aspektach: psychospołecznym (jak ludzie myślą o sobie i innych) i instytucjonalnym (jak urządzone są instytucje), oraz wykazania, że kultury świata różnią się pod tym względem.
⚖️ Do zapamiętania
Pojęcia ustrojowe, prawne i społeczne z działu „Dobro wspólne” – test wymaga ich rozumienia, a nie samego rozpoznawania.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Dobro wspólne to suma interesów poszczególnych osób.
Podstawa określa dobro wspólne jako podstawę życia wspólnego – chodzi o to, co służy całej wspólnocie i z czego korzystają wszyscy jej członkowie, a nie o zsumowane korzyści prywatne.
Dlaczego: W odpowiedzi warto podać przykład dobra, którego nie da się podzielić między osoby, np. bezpieczeństwo albo czyste środowisko.
Troska o dobro wspólne jest tylko postulatem moralnym.
To także obowiązek konstytucyjny: „Obowiązkiem obywatela polskiego jest wierność Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wspólne” (art. 82).
Dlaczego: Art. 1 i art. 82 to dwa przepisy, w których Konstytucja używa tego pojęcia wprost.
Zasada pomocniczości jest zapisana w art. 1 Konstytucji.
O zasadzie pomocniczości mówi preambuła Konstytucji. Art. 1 dotyczy Rzeczypospolitej jako dobra wspólnego.
Dlaczego: W zadaniach z fragmentem Konstytucji trzeba odróżnić preambułę od artykułów.
Kolektywizm to zawsze ustrój polityczny.
Podstawa każe analizować indywidualizm i kolektywizm także w aspekcie psychospołecznym, czyli jako postawy ludzi i cechy kultur.
Dlaczego: Aspekt instytucjonalny to tylko jedna z dwóch płaszczyzn.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Zadania z działu „Dobro wspólne” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut i jest za 50 punktów (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Dobro wspólne” – przećwicz je w Quizie.
110 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
