Test maturalny z polityki i kultury politycznej: polityka i myśl polityczna, główne kierunki (konserwatyzm, liberalizm, nacjonalizm, socjalizm, chrześcijańska demokracja), totalitaryzm i autorytaryzm, faszyzm, populizm, państwo demokratyczne oraz badania opinii publicznej – zakres działu VIII podstawy programowej.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z polityki i kultury politycznej w wersji szkolnej →

O temacie
Test online z działu „Polityka i kultura polityczna” obejmuje wymagania podstawy programowej (Dz.U. 2024 poz. 1019, dział VIII): pojęcia kultury politycznej, polityki i myśli politycznej; główne współczesne kierunki myśli politycznej z ich polskim kontekstem; totalitaryzm, jego źródła i różnice wobec autorytaryzmu; porównanie cech ustrojowych Związku Sowieckiego i III Rzeszy; pojęcie faszyzmu w różnych znaczeniach; populizm i jego konsekwencje; cechy państwa demokratycznego na przykładzie III RP; rolę kultury jako spoiwa wspólnoty politycznej oraz polskich autorów teorii o związkach kultury, życia społecznego i polityki; analizę postaw społeczeństwa wobec instytucji publicznych i polityków na podstawie badań opinii publicznej.
Systemy wyborcze i próg wyborczy należą do działu „Ustrój III RP”, a partie polityczne i ich finansowanie – do działu „Wychodzenie z komunizmu”. Test obejmuje jeden dział; po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.

Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 111 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
| Rok | Produkcja [Mt] | Δ% |
|---|---|---|
| 2023 | 42,1 | +3,2% |
| 2024 | 44,8 | +6,4% |
| 2025 | 48,2 | +7,6% |
Tabela liczb / wyników → odpowiedz na pytania interpretacyjne.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
Zakres testu
7 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Polityka to działalność związana ze zdobywaniem i sprawowaniem władzy oraz z kierowaniem sprawami publicznymi. Myśl polityczna to poglądy i koncepcje dotyczące polityki, władzy i państwa. Kultura polityczna to część kultury społeczeństwa odnosząca się do sfery polityki: obejmuje zachowania rządzących i rządzonych, styl przywództwa oraz relacje między jednostką a państwem.
Konserwatyzm ceni tradycję, ciągłość instytucji i stopniowe zmiany. Liberalizm stawia na wolność jednostki, ograniczoną władzę państwa i własność prywatną. Nacjonalizm uznaje naród i jego interes za wartość nadrzędną. Socjalizm dąży do równości i sprawiedliwości społecznej, przyznając dużą rolę państwu i wspólnocie. Chrześcijańska demokracja czerpie z nauczania społecznego Kościoła: godność osoby, solidarność, pomocniczość. Podstawa wymaga też polskiego kontekstu każdego kierunku: najważniejszych twórców, programów i oddziaływania – powtórz je z podręcznika.
W systemie totalitarnym władza opiera się na oficjalnej ideologii, jednej masowej partii, terrorze i monopolu informacji oraz dąży do kontroli wszystkich dziedzin życia. Autorytaryzm ogranicza pluralizm polityczny i swobody obywatelskie, ale nie narzuca jednej ideologii we wszystkich sferach życia i nie wymaga masowej mobilizacji. Podstawa wymaga porównania najważniejszych cech ustrojowych Związku Sowieckiego i III Rzeszy Niemieckiej oraz wskazania historycznych źródeł totalitaryzmu.
Faszyzm ma kilka znaczeń: w wąskim to ruch i ustrój Włoch pod rządami Benita Mussoliniego, w szerszym – skrajnie nacjonalistyczne, antydemokratyczne ruchy i reżimy XX wieku; słowo bywa też używane jako epitet w sporach politycznych. Populizm to sposób uprawiania polityki, który przeciwstawia „zwykłych ludzi” elitom i obiecuje proste rozwiązania złożonych problemów. Podstawa wymaga analizy jego obecności we współczesnej polityce i konsekwencji.
Cechy zapisane w Konstytucji: zwierzchnictwo Narodu (art. 4), demokratyczne państwo prawne (art. 2), podział i równowaga władz (art. 10), wolność tworzenia i działania partii politycznych (art. 11), wolne wybory (art. 96, 97, 127), wolność prasy (art. 14), niezależne sądy (art. 173). Podstawa każe umieścić je na tle polskiego dziedzictwa kultury politycznej.
Podstawa wymienia przykładowych polskich autorów teorii o zależnościach kultury, życia społecznego i polityki: Ludwika Krzywickiego, Feliksa Konecznego, Floriana Znanieckiego, Stanisława i Marię Ossowskich oraz Józefa Chałasińskiego. Trzeba umieć wymienić i scharakteryzować wybranych z nich.
Zadania opierają się na wykresach i tabelach, np. z komunikatów CBOS. Trzeba odczytać dane, porównać lata lub grupy i sformułować wniosek poparty liczbami. W Informatorze CKE takie są m.in. zadania 1 i 2.
⚖️ Do zapamiętania
Pojęcia ustrojowe, prawne i społeczne z działu „Polityka i kultura polityczna” – test wymaga ich rozumienia, a nie samego rozpoznawania.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Wzrost odsetka wskazań z 46% do 58% to wzrost o 12%.
To wzrost o 12 punktów procentowych. W procentach to około 26% (12 : 46). W Informatorze CKE (zadanie 1.2) właśnie dlatego zdanie o wzroście „o ponad 20%” jest prawdziwe.
Dlaczego: Punkty procentowe to różnica dwóch odsetków, a procenty – zmiana względem wartości wyjściowej.
Totalitaryzm i autorytaryzm to synonimy.
Oba systemy są niedemokratyczne, ale totalitaryzm dąży do kontroli wszystkich sfer życia w imię oficjalnej ideologii, a autorytaryzm poprzestaje na ograniczeniu pluralizmu politycznego i nie wymaga od obywateli czynnego poparcia.
Dlaczego: Podstawa wprost wymaga wskazania różnic między tymi pojęciami.
Faszyzm ma jedno, ścisłe znaczenie.
Podstawa wymaga scharakteryzowania różnych kontekstów znaczeniowych: faszyzm włoski, szersza kategoria ruchów i reżimów oraz użycie potoczne w roli epitetu.
Dlaczego: W odpowiedzi warto zaznaczyć, w którym znaczeniu używasz słowa.
Chrześcijańska demokracja to po prostu inna nazwa konserwatyzmu.
Podstawa wymienia je jako osobne kierunki. Chrześcijańska demokracja odwołuje się do nauczania społecznego Kościoła, w tym do zasad pomocniczości i solidarności; konserwatyzm – do tradycji i ciągłości instytucji.
Dlaczego: W zadaniach na dobieranie cech do kierunku liczą się hasła charakterystyczne dla każdego z nich.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Zadania z działu „Polityka i kultura polityczna” w zakresie wymagań podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte, tak jak w arkuszu. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło.
Test obejmuje jeden dział i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut i jest za 50 punktów (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Polityka i kultura polityczna” – przećwicz je w Quizie.
111 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).