Tkanki, narządy i układy narządów człowieka: związek budowy z funkcją w układzie pokarmowym, oddechowym, krążenia, moczowym, nerwowym, ruchu, rozrodczym oraz w skórze.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp od 49 zł/mies.
Quiz · Anatomia człowieka
104 pytania z tego działu w jednym miejscu. Wybierasz je filtrem, po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a quiz sam dobiera trudność i wraca do Twoich błędów.
Wybierasz dział, typ zadania i trudność 1–5. Przy każdej opcji widzisz, ile pytań zostaje w puli.
Od razu wiesz, czy dobrze — i dlaczego. Zadania otwarte ocenia AI według zasad oceniania CKE, z punktacją częściową.
Pytanie z błędem wraca po kilku dniach z plakietką „Powtórka”. Powtórki zajmują najwyżej 30% sesji; wyłączasz je jednym przełącznikiem.
Quiz liczy Twój poziom z ostatnich odpowiedzi i podsuwa pytania, przy których trafiasz ok. 70% — nie za łatwe, nie za trudne.
Zaznaczasz odpowiedź, klikasz „Sprawdź” i widzisz, która była poprawna i dlaczego. Możesz też odsłonić odpowiedź bez rozwiązywania albo pominąć pytanie.
Kilka pytań z bazy z działu „Anatomia człowieka” — kliknij odpowiedź i sprawdź.
W podstawie programowej budowa człowieka nie jest osobnym działem. Należy do działu XI, „Funkcjonowanie zwierząt”, w którym kolejne punkty łączą budowę narządu z jego funkcją.
Ten dział zadań skupia się na budowie: tkanki rozpoznawane na preparacie, schemacie lub mikrofotografii, odcinki przewodu pokarmowego, elementy układu oddechowego, serce i naczynia krwionośne, narządy układu moczowego, mózg, rdzeń kręgowy i nerwy, oko i ucho, kości i połączenia kości, mięsień szkieletowy, skóra, narządy układu rozrodczego.
Najczęstsze polecenia to „wykaż związek budowy z funkcją” i „rozpoznaj na schemacie”. Procesy i regulację (hormony, odporność, homeostazę) szerzej obejmuje dział „Fizjologia człowieka”. W Informatorze CKE budowy i funkcji dotyczy m.in. wiązka o mioglobinie w mięśniach ssaków nurkujących (zadanie 9).
Przed maturą
Zacznij od: Nefron, Sarkomer, Filamenty aktynowe i miozynowe i 9 kolejnych pozycji.
Pełna lista8 umiejętności do odhaczenia, od „Tkanki i zasada budowa–funkcja” po „Układ rozrodczy”.
Lista umiejętności6 pułapek, np. „Tętnice zawsze prowadzą krew natlenowaną, a żyły odtlenowaną”. Przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Typowe błędyZakres materiału
Wymagania szczegółowe podstawy programowej, zakres rozszerzony: dział XI „Funkcjonowanie zwierząt” w części dotyczącej budowy organizmu człowieka (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Rozpoznawanie tkanek człowieka na preparacie, schemacie, mikrofotografii i z opisu; połączenia międzykomórkowe; związek budowy narządów z funkcją; powiązania narządów w układzie i układów w organizmie (XI.1.1–5).
Związek budowy odcinków przewodu pokarmowego z funkcją, rola wydzielin gruczołów w obróbce pokarmu, trawienie i wchłanianie składników pokarmowych, rola wątroby (XI.2.1 d–i).
Budowa a funkcja elementów układu oddechowego, budowa a funkcja naczyń krwionośnych, budowa serca, obieg płucny i ustrojowy, automatyzm pracy serca, układ limfatyczny (XI.2.3 g, n, p, q, s).
Związek budowy narządów układu moczowego z funkcją oraz proces tworzenia moczu z uwzględnieniem regulacji hormonalnej (XI.2.4 e–f).
Budowa neuronu a przewodzenie impulsu, synapsa chemiczna, łuk odruchowy, budowa i funkcje mózgu, rdzenia kręgowego i nerwów, budowa i działanie oka i ucha, zmysł smaku i węchu (XI.2.6).
Kości szkieletu osiowego, obręczy i kończyn, rodzaje połączeń kości, budowa mięśnia szkieletowego, molekularny mechanizm skurczu, antagonizm i współdziałanie mięśni (XI.2.7 e–k).
Związek budowy skóry z funkcją, rola skóry w syntezie prowitaminy D, skutki nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV (XI.2.8 b, d).
Budowa i funkcje narządów układu rozrodczego męskiego i żeńskiego, gametogeneza na schemacie, przebieg cyklu menstruacyjnego, funkcje łożyska (XI.2.9 j–n).
Typowe błędy
Rozróżnienia, na których łatwo stracić punkt, i sposób, żeby ich nie pomylić.
Tętnice zawsze prowadzą krew natlenowaną, a żyły odtlenowaną
Tętnice prowadzą krew od serca, żyły do serca. W obiegu płucnym tętnice płucne prowadzą krew odtlenowaną, a żyły płucne natlenowaną
Dlaczego: Nazwa naczynia zależy od kierunku przepływu krwi względem serca. Błąd ujawnia się w zadaniach o obiegu płucnym i ustrojowym.
Podczas skurczu mięśnia filamenty aktynowe i miozynowe się skracają
Filamenty zachowują swoją długość i wsuwają się między siebie; skraca się sarkomer
Dlaczego: Podstawa programowa wymaga wyjaśnienia molekularnego mechanizmu skurczu na podstawie schematu, czyli wskazania, co zmienia położenie, a co długość.
Mocz powstaje w całości w kłębuszku nerkowym
W kłębuszku zachodzi filtracja i powstaje mocz pierwotny; mocz ostateczny powstaje w kanalikach w wyniku resorpcji i sekrecji
Dlaczego: Wymaganie obejmuje cały proces tworzenia moczu wraz z regulacją hormonalną, a ta dotyczy etapów zachodzących w kanalikach.
Impuls nerwowy przechodzi przez synapsę chemiczną jako prąd elektryczny
W synapsie chemicznej sygnał przenoszą cząsteczki neuroprzekaźnika uwalniane do szczeliny synaptycznej
Dlaczego: Wymaganie mówi o działaniu synapsy chemicznej z uwzględnieniem roli przekaźników chemicznych i wymaga podania ich przykładów.
Żółć zawiera enzymy trawiące tłuszcze
Żółć nie zawiera enzymów trawiennych; emulguje tłuszcze, co ułatwia działanie lipazy
Dlaczego: Wymaganie rozdziela rolę wydzielin gruczołów w obróbce pokarmu od samego trawienia składników pokarmowych przez enzymy.
Odruch warunkowy jest wrodzony tak samo jak bezwarunkowy
Odruchy bezwarunkowe są wrodzone, warunkowe powstają w ciągu życia i odgrywają rolę w uczeniu się
Dlaczego: Podstawa programowa wymaga porównania rodzajów odruchów i przedstawienia roli odruchów warunkowych w procesie uczenia się.
Do zapamiętania
Jak się uczyć
Ucz się na schematach i mikrofotografiach, bo wymagania wprost mówią o rozpoznawaniu tkanek, kości i połączeń kości na rysunku lub modelu.
Każdy narząd opisuj dwoma zdaniami: cecha budowy i funkcja, którą ta cecha umożliwia.
Układy powtarzaj w tej samej kolejności: elementy budowy, droga substancji lub sygnału, powiązanie z innymi układami.
Mechanizm skurczu mięśnia i tworzenie moczu przerysuj z pamięci i sprawdź ze schematem.
Po każdym układzie rozwiąż zadania z bazy i zanotuj elementy, które pomyliłeś na schemacie.
Typy zadań
Każdy typ wymaga innej strategii rozwiązywania.
FAQ
Naturalne kontynuacje tematu
Pełen dostęp do 104 zadań z tego działu i oceny AI z punktacją CKE — w quizie z wyjaśnieniami i powtórkami. Anulujesz, kiedy chcesz.
Pełny dostęp od 49 zł/mies. · jednorazowo 59 zł na 30 dni (BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta) · subskrypcję anulujesz w 1 kliknięciu
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
