Sprawdzian z „Kazań sejmowych”

Poprawna odpowiedź: 1–D, 2–B, 3–A, 4–C

• 1. Kazanie II → D. o miłości ku ojczyźnie
• 2. Kazanie VI → B. o monarchii i osłabieniu władzy królewskiej
• 3. Kazanie III → A. o niezgodzie domowej
• 4. Kazanie I → C. o mądrości potrzebnej do rady

Pierwsze kazanie, wygłoszone na początku sejmu, prosi o mądrość dla radzących. Drugie łączy miłość ojczyzny z jej pierwszą chorobą, trzecie mówi o niezgodzie, a szóste o monarchii i czwartej chorobie, czyli osłabieniu królewskiej władzy.

Poprawna odpowiedź: C

Gdy okręt tonie, głupi ratuje swoje tłumoki i skrzynie, a i tak idzie na dno razem ze statkiem. Skarga przekonuje, że tak samo szlachta, która dba tylko o prywatny majątek, zgubi go razem z państwem. Dlatego najpierw trzeba ratować wspólny okręt.

Poprawna odpowiedź: (1) jad; (2) jabłkach; (3) środka

Sejmy, zamiast leczyć państwo, stały się jadem, bo rodzą więcej sporów niż uchwał. Ziemie przyłączone do Korony porzucą ją jak szałas stróża w sadzie po zbiorach. A jabłko, które psuje się wewnątrz, trzeba wyrzucić w całości: zewnętrzne uderzenie jest mniej groźne niż rozkład od środka.

Poprawna odpowiedź: F, P, F

Na wybór marszałka posłowie zmarnowali raz „półtrzecie niedziele”, czyli dwa i pół tygodnia, a nie trzy miesiące. Rządy dwunastu wojewodów Skarga przywołuje jako przestrogę. Tyrana miała Polska według niego jednego: Bolesława Śmiałego, zabójcę św. Stanisława, i to krótko.

Poprawna odpowiedź: B

Tyrana można przekonać, może się poprawić albo umrzeć. Złe prawo jest jak lew, bestia nierozumna, której nie da się namówić: trzeba je znieść, bo samo nie przestanie krzywdzić. Skarga nie chwali tyranii, tylko domaga się poprawy ustaw.