autor nieznany
„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” to średniowieczny dialog wierszowany o tym, że śmierć dosięga każdego. Zadania maturalne dotyczą wyglądu Śmierci, przebiegu rozmowy, motywu tańca śmierci i satyry na stany.
Lektura obowiązkowa (poziom podstawowy i rozszerzony)
Obowiązkowa we fragmentach.
Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 40.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
O temacie
„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” jest na liście lektur obowiązkowych w zakresie podstawowym, we fragmentach. Utwór zaczyna się prologiem: autor prosi Boga o pomoc i zapowiada, że pisze „ku ludzkiemu polepszeniu”. Potem poznajemy Polikarpa, uczonego, który prosił Boga, by mógł zobaczyć śmierć.
Zostaje sam w kościele i widzi ją pod postacią rozkładającego się ciała kobiety z kosą. Dalsza część to rozmowa: mistrz pyta, Śmierć odpowiada, a łacińskie wskazówki („Mors dicit”, „Magister respondit”) oznaczają, kto mówi. Śmierć wyjaśnia, skąd się wzięła, wylicza, kogo zabiera, i wyśmiewa pomysły mistrza na ucieczkę.
Zadania sprawdzają znajomość tych elementów oraz rozumienie, po co utwór łączy grozę z humorem.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 43 pytania w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
Śmierć przyznaje, że męczennice drżały przed nią ze strachu i błagały o litość.
Ostatnie pytanie mistrza dotyczy lichwiarzy, którzy krzywdzą ubogich.
Przekaz rękopiśmienny (płocki), na którym opiera się szkolne wydanie utworu, zachował się w całości i kończy się morałem narratora.
Oceń kilka stwierdzeń. Każde osobno punktowane.
Zakres testu
8 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Utwór otwiera zwrot do Boga („Gospodzinie wszechmogący”) i zapowiedź celu: ma służyć „ku ludzkiemu polepszeniu”. To wskazówka, że tekst ma pouczać.
Polikarp to „mędrzec wieliki, mistrz wybrany”. Sam prosił Boga, by zobaczyć śmierć. Widzi ją w kościele, gdy zostaje sam po wyjściu ludzi.
Naga postać kobieca („przyrodzenia niewieściego”), chuda i blada, z żółtą twarzą, bez końca nosa i bez warg, z krwawą rosą płynącą z oczu, z głową przewiązaną chustą i z kosą w ręku.
Śmierć wyjaśnia, że poczęła się, gdy Ewa zerwała zakazany owoc („A ja w onem jebłku była”). Jej moc pochodzi od Boga („Stworzyciel wszego stworzenia pożyczył mi takiej mocy”).
Śmierć wylicza, kogo zabiera: ubogich i bogatych, króla, książąt, filozofów, rzemieślników, kupców, oraczy, duchownych, sędziów, szlachtę, żaków. Mistrz podsumowuje: „Twoja kosa wszytki siecze, tako szlachtę, jako kmiecie”.
Przy okazji wyliczenia utwór wytyka wady: karczmarzy, „co źle piwa dają”, plebanów „s miąszą szyją”, którzy „barzo piwo piją”, i sędziów biorących „od złostnikow dary”.
Mistrz pada ze strachu na ziemię, a Śmierć z niego drwi („Za po polsku nie rozumiesz?”, „ubogi żaku”). Polikarp próbuje ją przekupić kołaczem i pyta, czy ukryje się, gdy każe się zamurować.
Śmierć przyznaje, że jej kosę zwyciężył Chrystus, który „trzeciego dnia ożył”. Mówi też, że ludzie dobrzy się jej nie lękają, bo po śmierci pójdą „w niebieskie radości”.
📖 Do zapamiętania
Postacie, motywy, cytaty i konteksty z „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”, o które pytają zadania w quizie.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Śmierć jest w utworze szkieletem w czarnym kapturze
Śmierć ma postać rozkładającego się ciała kobiety: bez nosa i warg, z żółtą twarzą, z kosą
Dlaczego: Odpowiedź o wyglądzie Śmierci musi opierać się na opisie z tekstu, a nie na obiegowym wyobrażeniu kostuchy.
Polikarp spotyka Śmierć, bo umiera
Polikarp sam prosił Boga, by zobaczyć śmierć, i spotyka ją w kościele jako człowiek zdrowy
Dlaczego: To punkt wyjścia całej rozmowy: uczony chce poznać śmierć rozumem, a okazuje się wobec niej bezradny.
Śmierć działa z własnej woli, jako siła zła
Śmierć mówi, że moc dał jej Bóg, a na świat przyszła w chwili grzechu pierwszych ludzi
Dlaczego: W średniowiecznym obrazie świata śmierć jest częścią porządku ustanowionego przez Boga, a nie jego przeciwnikiem.
Utwór ma wyłącznie przerażać
Utwór łączy grozę z humorem: drwiny Śmierci, strach uczonego i satyrę na karczmarzy, plebanów i sędziów
Dlaczego: Pytania o funkcję komizmu wymagają wskazania, że śmiech służy tu pouczeniu i oswaja lęk.
Nikt nigdy nie pokonał Śmierci
Śmierć sama przyznaje, że jej kosę zwyciężył Chrystus
Dlaczego: Ten fragment nadaje utworowi sens religijny: śmierć jest powszechna, ale nie ostateczna.
Skoro wszyscy umierają, to los wszystkich jest taki sam
Wszyscy są równi wobec śmierci, ale dobrzy nie mają się czego bać, a Śmierć ma większą moc „nade złemi”
Dlaczego: Równość dotyczy samej konieczności umierania. Pouczenie utworu polega na tym, że liczy się sposób życia.
Taniec śmierci (danse macabre) to gatunek tego utworu
Utwór jest dialogiem; taniec śmierci to motyw, czyli wyobrażenie śmierci zabierającej ludzi wszystkich stanów
Dlaczego: W zadaniach trzeba odróżnić formę utworu od motywu, który w nim występuje.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Egzamin ustny
Zadanie z listy jawnych zadań do części ustnej w latach 2026–2028 przy pozycji: „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” (fragmenty). Pierwsze zadanie w zestawie, który losujesz na egzaminie, pochodzi z tej listy.
Motyw tańca śmierci. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyŹródło: Zadania jawne CKE na egzamin ustny 2026–2028 (komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r.). Treść zadań przepisana dosłownie. Wszystkie pytania: matura ustna z polskiego – pytania jawne.
Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.
Do wyboru:
To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.
Jak zacząć
Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”. Cztery kroki:
Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.
Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.
Wskazujesz „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Możesz też wybrać całą epokę Średniowiecze — wtedy quiz losuje z epoki i wszystkich jej lektur. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.
Obok w kreatorze: 📚 Średniowiecze · 🕯️ Lament świętokrzyski · 🎶 Bogurodzica
Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do lekturę „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” adaptacyjnie.
Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.
Najszybsza droga
Załóż konto i uruchom quiz z „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” — pierwsze pytanie w minutę.
Tak. Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019) wymienia ją w zakresie podstawowym wśród wybranych utworów polskiego średniowiecza, poznawanych we fragmentach.
Jak rozkładające się ciało kobiety: jest naga, chuda i blada, ma żółtą twarz, nie ma końca nosa ani warg, z oczu płynie jej krwawa rosa. W ręku trzyma kosę.
To wyobrażenie śmierci, która zabiera ludzi bez względu na stan, majątek i wiek. W utworze Śmierć wylicza m.in. króla, książąt, kupców, oraczy, duchownych i sędziów, a mistrz mówi, że jej kosa siecze „tako szlachtę, jako kmiecie”.
Do tematów o przemijaniu, lęku przed śmiercią, równości ludzi i o tym, jak literatura oswaja to, co budzi strach. Można go zestawić z „Dżumą” Alberta Camusa albo z „Trenami” Jana Kochanowskiego.
Te działy łączą się z tematem „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” – przećwicz je w Quizie.
43 pytania w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
