📖 Lektura📚 Średniowiecze

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią — zadania maturalne

autor nieznany

„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” to średniowieczny dialog wierszowany o tym, że śmierć dosięga każdego. Zadania maturalne dotyczą wyglądu Śmierci, przebiegu rozmowy, motywu tańca śmierci i satyry na stany.

Lektura obowiązkowa (poziom podstawowy i rozszerzony)

Obowiązkowa we fragmentach.

Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 40.

Zacznij ćwiczyć: Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią → Jak działa quiz ↓

Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp od 49 zł/mies.

zadań w katalogu
43
zadań w katalogu
typów zadań
7
typów zadań

Quiz · Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią

„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” w Quizie — jak ćwiczysz

43 pytania z tej lektury w jednym miejscu. Wybierasz je filtrem, po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a quiz sam dobiera trudność i wraca do Twoich błędów.

Quiz w Matury Online — panel „Filtruj”: Język polski, wybór tematu, typu zadania i trudności 1–5 z liczbą pytań przy każdej opcji
Quiz w aplikacji Matury Online — Język polski: pytanie i wyjaśnienie po odpowiedzi

  • Filtrujesz, co chcesz ćwiczyć

    Wybierasz epokę albo lekturę, typ zadania i trudność 1–5. Przy każdej opcji widzisz, ile pytań zostaje w puli.

  • Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi

    Od razu wiesz, czy dobrze — i dlaczego. Zadania otwarte ocenia AI według zasad oceniania CKE, z punktacją częściową.

  • Powtórki pytań, na których się mylisz

    Pytanie z błędem wraca po kilku dniach z plakietką „Powtórka”. Powtórki zajmują najwyżej 30% sesji; wyłączasz je jednym przełącznikiem.

  • Trudność dobiera się do Ciebie

    Quiz liczy Twój poziom z ostatnich odpowiedzi i podsuwa pytania, przy których trafiasz ok. 70% — nie za łatwe, nie za trudne.

7 typów zadań — Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią

z 19 typów w całym quizie · liczba pytań · filtr „Typ” w quizie
  • Otwarte 15
  • Zamknięte (A–D) 11
  • Dopasuj 5
  • Luki w tekście 4
  • Prawda/Fałsz 4
  • Wypracowanie 2
  • Uzupełnij 2

Po odpowiedzi — od razu wyjaśnienie

Zaznaczasz odpowiedź, klikasz „Sprawdź” i widzisz, która była poprawna i dlaczego. Możesz też odsłonić odpowiedź bez rozwiązywania albo pominąć pytanie.

Quiz w Matury Online — Język polski: zaznaczona odpowiedź, poprawna odpowiedź na zielono i wyjaśnienie pod pytaniem

Wypróbuj bez logowania

Kilka pytań z bazy z lektury „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” — kliknij odpowiedź i sprawdź.
Ćwicz lekturę „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” w Quizie → darmowe konto: 5 pytań dziennie · bez dziennego limitu od 49 zł/mies.

Wprowadzenie

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią na maturze

„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” jest na liście lektur obowiązkowych w zakresie podstawowym, we fragmentach. Utwór zaczyna się prologiem: autor prosi Boga o pomoc i zapowiada, że pisze „ku ludzkiemu polepszeniu”. Potem poznajemy Polikarpa, uczonego, który prosił Boga, by mógł zobaczyć śmierć.

Zostaje sam w kościele i widzi ją pod postacią rozkładającego się ciała kobiety z kosą. Dalsza część to rozmowa: mistrz pyta, Śmierć odpowiada, a łacińskie wskazówki („Mors dicit”, „Magister respondit”) oznaczają, kto mówi. Śmierć wyjaśnia, skąd się wzięła, wylicza, kogo zabiera, i wyśmiewa pomysły mistrza na ucieczkę.

Zadania sprawdzają znajomość tych elementów oraz rozumienie, po co utwór łączy grozę z humorem.

Przed maturą

Powtórka z „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” krok po kroku

  1. 1

    Odśwież pojęcia

    Zacznij od: Dialog, Danse macabre, Memento mori i 6 kolejnych pozycji.

    Pełna lista
  2. 2

    Sprawdź, co umiesz

    8 umiejętności do odhaczenia, od „Prolog i cel utworu” po „Kto nie musi się bać”.

    Lista umiejętności
  3. 3

    Uważaj na typowe błędy

    7 pułapek, np. „Śmierć jest w utworze szkieletem w czarnym kapturze”. Przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.

    Typowe błędy
  4. 4

    Sprawdź się

    Krótki quiz pokaże, co jeszcze wymaga pracy.

    Quiz z „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” Rozwiąż zadania z bazy

Zakres materiału

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią — co musisz umieć

Lektura obowiązkowa w zakresie podstawowym, poznawana we fragmentach (podstawa programowa, Dz.U. 2024 poz. 1019). Treść sprawdzona z tekstem utworu.

  1. 1

    Prolog i cel utworu

    Utwór otwiera zwrot do Boga („Gospodzinie wszechmogący”) i zapowiedź celu: ma służyć „ku ludzkiemu polepszeniu”. To wskazówka, że tekst ma pouczać.

  2. 2

    Kim jest Polikarp i jak dochodzi do spotkania

    Polikarp to „mędrzec wieliki, mistrz wybrany”. Sam prosił Boga, by zobaczyć śmierć. Widzi ją w kościele, gdy zostaje sam po wyjściu ludzi.

  3. 3

    Wygląd Śmierci

    Naga postać kobieca („przyrodzenia niewieściego”), chuda i blada, z żółtą twarzą, bez końca nosa i bez warg, z krwawą rosą płynącą z oczu, z głową przewiązaną chustą i z kosą w ręku.

  4. 4

    Skąd wzięła się Śmierć

    Śmierć wyjaśnia, że poczęła się, gdy Ewa zerwała zakazany owoc („A ja w onem jebłku była”). Jej moc pochodzi od Boga („Stworzyciel wszego stworzenia pożyczył mi takiej mocy”).

  5. 5

    Równość wszystkich wobec śmierci

    Śmierć wylicza, kogo zabiera: ubogich i bogatych, króla, książąt, filozofów, rzemieślników, kupców, oraczy, duchownych, sędziów, szlachtę, żaków. Mistrz podsumowuje: „Twoja kosa wszytki siecze, tako szlachtę, jako kmiecie”.

  6. 6

    Satyra na stany

    Przy okazji wyliczenia utwór wytyka wady: karczmarzy, „co źle piwa dają”, plebanów „s miąszą szyją”, którzy „barzo piwo piją”, i sędziów biorących „od złostnikow dary”.

Pokaż pozostałe 2
  1. 7

    Komizm rozmowy

    Mistrz pada ze strachu na ziemię, a Śmierć z niego drwi („Za po polsku nie rozumiesz?”, „ubogi żaku”). Polikarp próbuje ją przekupić kołaczem i pyta, czy ukryje się, gdy każe się zamurować.

  2. 8

    Kto nie musi się bać

    Śmierć przyznaje, że jej kosę zwyciężył Chrystus, który „trzeciego dnia ożył”. Mówi też, że ludzie dobrzy się jej nie lękają, bo po śmierci pójdą „w niebieskie radości”.

Typowe błędy

Tu łatwo stracić punkty

Rozróżnienia, na których łatwo stracić punkt, i sposób, żeby ich nie pomylić.

✗ Błąd

Śmierć jest w utworze szkieletem w czarnym kapturze

✓ Poprawnie

Śmierć ma postać rozkładającego się ciała kobiety: bez nosa i warg, z żółtą twarzą, z kosą

Dlaczego: Odpowiedź o wyglądzie Śmierci musi opierać się na opisie z tekstu, a nie na obiegowym wyobrażeniu kostuchy.

✗ Błąd

Polikarp spotyka Śmierć, bo umiera

✓ Poprawnie

Polikarp sam prosił Boga, by zobaczyć śmierć, i spotyka ją w kościele jako człowiek zdrowy

Dlaczego: To punkt wyjścia całej rozmowy: uczony chce poznać śmierć rozumem, a okazuje się wobec niej bezradny.

✗ Błąd

Śmierć działa z własnej woli, jako siła zła

✓ Poprawnie

Śmierć mówi, że moc dał jej Bóg, a na świat przyszła w chwili grzechu pierwszych ludzi

Dlaczego: W średniowiecznym obrazie świata śmierć jest częścią porządku ustanowionego przez Boga, a nie jego przeciwnikiem.

✗ Błąd

Utwór ma wyłącznie przerażać

✓ Poprawnie

Utwór łączy grozę z humorem: drwiny Śmierci, strach uczonego i satyrę na karczmarzy, plebanów i sędziów

Dlaczego: Pytania o funkcję komizmu wymagają wskazania, że śmiech służy tu pouczeniu i oswaja lęk.

Pokaż pozostałe 3
✗ Błąd

Nikt nigdy nie pokonał Śmierci

✓ Poprawnie

Śmierć sama przyznaje, że jej kosę zwyciężył Chrystus

Dlaczego: Ten fragment nadaje utworowi sens religijny: śmierć jest powszechna, ale nie ostateczna.

✗ Błąd

Skoro wszyscy umierają, to los wszystkich jest taki sam

✓ Poprawnie

Wszyscy są równi wobec śmierci, ale dobrzy nie mają się czego bać, a Śmierć ma większą moc „nade złemi”

Dlaczego: Równość dotyczy samej konieczności umierania. Pouczenie utworu polega na tym, że liczy się sposób życia.

✗ Błąd

Taniec śmierci (danse macabre) to gatunek tego utworu

✓ Poprawnie

Utwór jest dialogiem; taniec śmierci to motyw, czyli wyobrażenie śmierci zabierającej ludzi wszystkich stanów

Dlaczego: W zadaniach trzeba odróżnić formę utworu od motywu, który w nim występuje.

Do zapamiętania

Pojęcia i terminy do powtórzenia

Bez znajomości tych pojęć nie ma o czym mówić.

Dialog
Utwór zbudowany z wypowiedzi rozmawiających postaci
Danse macabre
Motyw tańca śmierci, która zabiera ludzi wszystkich stanów
Memento mori
Przypomnienie o nieuchronności śmierci
Personifikacja
Przedstawienie pojęcia jako osoby; tu śmierć jako postać z kosą
Satyra
Ośmieszenie wad, tu wad przedstawicieli różnych stanów
Dydaktyzm
Nastawienie utworu na pouczenie odbiorcy
Prolog
Wstęp poprzedzający właściwy utwór
Mors dicit, Magister respondit
Łacińskie wskazówki: „Śmierć mówi”, „Mistrz odpowiada”
Groteska
Połączenie grozy i komizmu

Egzamin ustny

Zadania jawne CKE: Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią

Zadanie z listy jawnych zadań do części ustnej w latach 2026–2028 przy pozycji: „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” (fragmenty). Pierwsze zadanie w zestawie, który losujesz na egzaminie, pochodzi z tej listy.

  1. 1

    Motyw tańca śmierci. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

    Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędy

Źródło: Zadania jawne CKE na egzamin ustny 2026–2028 (komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r.). Treść zadań przepisana dosłownie. Wszystkie pytania: matura ustna z polskiego – pytania jawne.

Przykłady z bazy

Zobacz, jak wyglądają zadania z działu „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”

Poniżej 5 prawdziwych zadań z bazy — każde innego typu.

💀 Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią ◉ Zamknięte (A–D) ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

Kto – według słów Śmierci w „Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” – choć ją poznaje, nie lęka się jej?

A dobrzy mnisi, którzy wiodą dobry żywot
B karczmarze, którzy uczciwie leją piwo
C sędziowie, którzy sądzą sprawiedliwie
D rycerze, którzy ochoczo ruszają do bitwy
Rozwiąż na platformie →
💀 Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią ✎ Otwarte ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 2 pkt

Przedstaw, w jaki sposób mistrz Polikarp w „Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” chce ukryć się przed Śmiercią, i jak Śmierć na to odpowiada.

Rozwiąż samodzielnie — AI sprawdzi krok po kroku →
💀 Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią ⇄ Dopasuj ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 2 pkt

Dopasuj łaciński nagłówek z „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” do jego polskiego znaczenia.

De morte prologus
→
Mors dicit
→
Magister respondit
→
Mors respondit
→
Do wyboru: Mistrz odpowiadaŚmierć mówiŚmierć odpowiadaprolog o śmierci
Rozwiąż na platformie →
💀 Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią ⚖ Prawda/Fałsz ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących zasięgu władzy Śmierci w „Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”.

Według Śmierci papieża traktuje ona łaskawiej niż najbiedniejszego żebraka.

P F

Śmierć przyznaje, że nie ma władzy nad zwierzętami, takimi jak lisy, wilki i gęsi.

P F

Śmierć przyznaje, że człowiek zamurowany lub ukryty w ziemi może się przed nią ocalić.

P F
Rozwiąż na platformie →
💀 Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią ⎽ Luki w tekście ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 1 pkt
Karczmarzom, którzy źle piwa dają, Śmierć będzie lać w gardło (1). Szlachcicom odbierze strzały i kołczany, a zostawi ich w jednej (2).
Rozwiąż samodzielnie — AI sprawdzi krok po kroku →

Jak się uczyć

Strategia opanowania działu

Kroki w kolejności, w jakiej naprawdę warto je wykonać.

  1. 1

    Zacznij od opisu Śmierci: wypisz z tekstu cechy jej wyglądu, żeby nie mieszać ich z późniejszymi wyobrażeniami.

  2. 2

    Ułóż listę stanów i zawodów, które wymienia Śmierć, i zaznacz te, przy których pojawia się krytyka.

  3. 3

    Zapisz kolejne pytania mistrza i jednym zdaniem odpowiedź Śmierci na każde z nich.

  4. 4

    Przygotuj dwa przykłady komizmu i jedno zdanie o tym, jaką funkcję pełni on w utworze pouczającym.

  5. 5

    Rozwiąż zadania z bazy i wróć do tych, w których pomyliłeś motyw z gatunkiem albo przypisałeś wypowiedź niewłaściwej postaci.

FAQ

FAQ — Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią

Czy „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” obowiązuje na maturze?
Tak. Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019) wymienia ją w zakresie podstawowym wśród wybranych utworów polskiego średniowiecza, poznawanych we fragmentach.
Jak wygląda Śmierć w tym utworze?
Jak rozkładające się ciało kobiety: jest naga, chuda i blada, ma żółtą twarz, nie ma końca nosa ani warg, z oczu płynie jej krwawa rosa. W ręku trzyma kosę.
Co znaczy motyw tańca śmierci?
To wyobrażenie śmierci, która zabiera ludzi bez względu na stan, majątek i wiek. W utworze Śmierć wylicza m.in. króla, książąt, kupców, oraczy, duchownych i sędziów, a mistrz mówi, że jej kosa siecze „tako szlachtę, jako kmiecie”.
Do jakich tematów wypracowania pasuje ten utwór?
Do tematów o przemijaniu, lęku przed śmiercią, równości ludzi i o tym, jak literatura oswaja to, co budzi strach. Można go zestawić z „Dżumą” Alberta Camusa albo z „Trenami” Jana Kochanowskiego.
Jak zrobić powtórkę z „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” przed maturą?
Sprawdza się taka kolejność. 1) Zacznij od opisu Śmierci: wypisz z tekstu cechy jej wyglądu, żeby nie mieszać ich z późniejszymi wyobrażeniami. 2) Ułóż listę stanów i zawodów, które wymienia Śmierć, i zaznacz te, przy których pojawia się krytyka. 3) Zapisz kolejne pytania mistrza i jednym zdaniem odpowiedź Śmierci na każde z nich. Na koniec sprawdź się w quizie z „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”.

Powiązane działy

Wiedza z działu „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” przyda Ci się też tutaj:

ŚredniowieczeLament świętokrzyskiBogurodzicaPieśń o Rolandzie

← Wróć do wszystkich epok języka polskiego

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią do matury 2027

43 zadania z tego działu w quizie z wyjaśnieniami, powtórkami i oceną AI. Subskrypcja odblokowuje cały katalog i pozostałe przedmioty — anulujesz, kiedy chcesz.

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią — zacznij ćwiczyć Ćwicz za darmo — 5 pytań dziennie

Pełny dostęp od 49 zł/mies. · jednorazowo 59 zł na 30 dni (BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta) · subskrypcję anulujesz w 1 kliknięciu