Sprawozdanie CKE z matury z historii 2026: zamach majowy i Narutowicz najtrudniejsze

Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała 25 września 2026 r. sprawozdanie z matury z historii na poziomie rozszerzonym. Dokument pokazuje, z którymi zadaniami tegoroczni maturzyści radzili sobie najgorzej i jakie błędy powtarzały się w odpowiedziach. Dla rocznika, który do matury z historii przystąpi w 2027 roku, to najbardziej konkretna wskazówka, co ćwiczyć.

Egzamin i zdający

Egzamin odbył się 18 maja 2026 r. i trwał 180 minut. Arkusz składał się z 26 zadań otwartych i zamkniętych. Za wszystkie zadania można było otrzymać 60 punktów, z czego 15 punktów za rozszerzoną odpowiedź. Liczba zdających w arkuszu standardowym wyniosła 20 028 tegorocznych absolwentów.

Każde zadanie poza wypracowaniem miało materiał źródłowy: tekst, mapę, plan, ilustrację albo tabelę. Arkusz sprawdzał więc przede wszystkim pracę ze źródłem, a nie samo odtwarzanie wiadomości.

Średni wynik i różnice między szkołami

Średni poziom wykonania całego tegorocznego arkusza wyniósł 47%. Absolwenci liceów ogólnokształcących uzyskali średnio 49%, a absolwenci techników 35%.

Najtrudniejsze zadanie: zamach majowy i Narutowicz

Jedno zadanie – zadanie 19.1. – okazało się dla zdających bardzo trudne (poziom wykonania 18%). Pierwsze źródło dotyczyło zamachu majowego z 1926 roku, drugie – zaprzysiężenia Gabriela Narutowicza na urząd prezydenta w 1922 roku. Należało rozstrzygnąć, czy sytuacja z pierwszego źródła była przyczyną wydarzeń z drugiego, i uzasadnić odpowiedź, odwołując się do obu tekstów.

Według CKE największym problemem było pokonanie pierwszego etapu, czyli podanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Wystarczyło zestawić daty: zamach majowy nastąpił kilka lat po zaprzysiężeniu Narutowicza, więc nie mógł być jego przyczyną. To dobry przykład, że w zadaniach o związkach przyczynowo-skutkowych najpierw ustala się kolejność wydarzeń, a dopiero potem szuka argumentów.

Sobieski, Chocim i handel lewantyński

Fragment listu do papieża z 13 września 1683 roku był jednym ze źródeł wykorzystanych w zadaniu 12.2. Drugim źródłem był plan bitwy pod Chocimiem z 1673 roku, a zdający mieli rozstrzygnąć, czy oba źródła dotyczą tej samej bitwy. Tylko 26% zdających prawidłowo rozwiązało to zadanie.

Trudne okazało się też zadanie o średniowiecznej Akce. W zadaniu nr 4.2 (poziom wykonania 29%) trzeba było uzasadnić, że miasto pokazane na planie brało udział w handlu lewantyńskim. Odpowiedź była na planie: zaznaczono na nim dzielnice kupieckie Genui, Pizy i Wenecji. Wielu zdających powoływało się jednak na informacje, które tego jednoznacznie nie dowodziły.

Wypracowanie: wiedza słabiej niż spójność

Do wyboru były trzy tematy: unia w Krewie, rewolucja przemysłowa i klęska Polski w 1939 roku. W kryterium A (narracja historyczna) zdający mogli uzyskać maksymalnie 12 punktów, natomiast w kryterium B (spójność wypowiedzi) – maksymalnie 3 punkty. Poziom wykonania tego zadania w kryterium A wyniósł 39%, natomiast w kryterium B – 62%. Prace były zatem zwykle uporządkowane, ale brakowało w nich faktów, które uzasadniają stanowisko.

Wnioski komisji

Według CKE jednym z największych problemów zdających nadal jest tworzenie argumentacji, która coraz częściej staje się skrótowa i ogólnikowa. Komisja wskazuje też, że ujawnia się narastający brak znajomości terminologii historycznej. Zdający mają ponadto coraz większe problemy z określeniem wymowy źródeł ikonograficznych.

Co z tego wynika przed maturą 2027

• Przy każdym źródle dopisuj kontekst: nazwę wydarzenia, datę i okoliczności. Sam opis tekstu czy mapy nie wystarcza.
• Zanim odpowiesz „tak” albo „nie” w zadaniu o przyczynie i skutku, sprawdź chronologię. O tym, jak porządkować daty, piszemy w poradniku o datach na maturze z historii.
• Ćwicz rozstrzygnięcie z uzasadnieniem z obu źródeł – pomoże w tym nasz tekst o analizie źródeł na maturze z historii.
• W wypracowaniu każdy argument wspieraj konkretnym faktem i właściwym pojęciem. Więcej w poradniku o wypracowaniu historycznym.