Trzy losowe pytania z bazy — zamknięte, prawda/fałsz, dopasowanie. Obliczenia i zadania otwarte czekają po zalogowaniu.
Dział łączy rachunkowość „na kalkulatorze” z marketingiem i etyką. Podstawą jest prosty rachunek wyników: przychody − koszty = zysk brutto; zysk brutto − podatek dochodowy = zysk netto. Zadanie 29 z Informatora daje 3 pkt za: 1 500 000 − 1 200 000 = 300 000 zł zysku brutto, 300 000 − 60 000 = 240 000 zł netto i wskaźnik rentowności sprzedaży ROS = 240 000 / 1 500 000 = 0,16, czyli 16%. Koszty dzielą się na stałe (niezależne od wielkości produkcji: czynsz, abonamenty, pensje administracji, amortyzacja) i zmienne (rosnące z każdą sztuką: materiały, energia, prowizje, akord). Z tego wynika próg rentowności (BEP): liczba sztuk, przy której przychody równają się kosztom – BEP = koszty stałe / (cena − jednostkowy koszt zmienny). Marża to różnica ceny i kosztu w relacji do ceny (marża) lub kosztu (narzut) – te dwie wielkości bywają mylone. Koszty pracodawcy to brutto pracownika plus jego składki (emerytalna 9,76%, rentowa 6,50%, wypadkowa, FP 2,45%, FGŚP 0,10%) – dane zawsze z zadania.
Drugi filar to finansowanie: kapitał własny (wkład, zysk zatrzymany), obcy (kredyt bankowy, pożyczka, leasing – operacyjny lub finansowy, faktoring, obligacje), bezzwrotny (dotacje z urzędu pracy, fundusze UE, budżet obywatelski) i kapitał ryzyka (anioł biznesu – osoba prywatna na wczesnym etapie, fundusz venture capital – na etapie skalowania, crowdfunding – udziałowy lub nagrodowy). Trzeci filar to marketing: segmentacja (kryteria demograficzne, geograficzne, psychograficzne, behawioralne), wybór rynku docelowego, pozycjonowanie, marketing mix 4P (produkt, cena, dystrybucja, promocja – i rozszerzenie 7P o ludzi, proces, świadectwo materialne), cykl życia produktu (wprowadzenie, wzrost, dojrzałość, spadek) z różną strategią cenową i promocyjną na każdym etapie. Do tego zarządzanie operacyjne (proces, zapasy, jakość) oraz etyka i CSR – społeczna odpowiedzialność biznesu (interesariusze, środowisko, pracownicy, społeczność), greenwashing jako pozorna CSR, kodeksy etyczne, ryzyko w firmie (rynkowe, finansowe, operacyjne, prawne) z oceną prawdopodobieństwa i siły wpływu. Zadania otwarte oceniane są pod kątem zgodności „z przepisami prawa i z etyką biznesu”.
Filtruj zadania po typie (obliczenia, analiza tabeli, A-D, otwarte), trudności i pochodzeniu — wszystko widoczne przed rozpoczęciem.
Lista zgodna z podstawą programową BiZ (zakres podstawowy i rozszerzony) oraz Informatorem CKE od roku 2026/2027.
Zysk brutto = przychody − koszty; zysk netto = zysk brutto − podatek dochodowy (i inne obowiązkowe obciążenia); ROS (rentowność sprzedaży) = zysk netto / przychody. Informator: 300 000 zł, 240 000 zł, 16%. Punkty za każdy etap – zapisuj metodę i wynik z jednostką. Umiesz też policzyć rentowność produktu: (cena − koszt jednostkowy) / cena.
Stałe (FC): niezależne od wielkości produkcji – czynsz, amortyzacja, ubezpieczenia, pensje stałe. Zmienne (VC): rosną z produkcją – surowce, energia technologiczna, prowizje, opakowania. Koszt całkowity = FC + VC; koszt jednostkowy = TC / liczba sztuk (maleje wraz z produkcją, bo FC rozkłada się na więcej sztuk). Umiesz zakwalifikować koszt z opisu.
Ilościowy: BEP = koszty stałe / (cena jednostkowa − jednostkowy koszt zmienny). Wartościowy: BEP · cena. Przykład: FC 20 000 zł, cena 50 zł, koszt zmienny 30 zł → BEP = 1 000 szt. (50 000 zł przychodu). Powyżej BEP firma zarabia, poniżej traci. Umiesz policzyć, ile sztuk trzeba sprzedać dla zadanego zysku: (FC + zysk) / (cena − VC).
Marża = (cena − koszt) / cena · 100%; narzut = (cena − koszt) / koszt · 100%. Koszt 80 zł, cena 100 zł: marża 20%, narzut 25%. Cena brutto = cena netto · (1 + VAT); netto = brutto / 1,23. Umiesz ustalić cenę przy zadanej marży (cena = koszt / (1 − marża)) i przy zadanym narzucie (cena = koszt · (1 + narzut)).
Całkowity koszt pracownika = brutto + składki pracodawcy (emerytalna 9,76%, rentowa 6,50%, wypadkowa ok. 1,67%, FP 2,45%, FGŚP 0,10% – łącznie ok. 20%). Brutto 6 000 zł kosztuje firmę ok. 7 230 zł. Umiesz porównać koszt etatu z umową zlecenia lub B2B i uwzględnić go w prognozie kosztów stałych. Stawki zawsze z treści zadania.
Własne: wkład właściciela, zysk zatrzymany, emisja udziałów/akcji. Obce zwrotne: kredyt inwestycyjny i obrotowy, pożyczka, leasing (używanie bez zakupu), faktoring, obligacje korporacyjne. Bezzwrotne: dotacja z PUP na start, fundusze UE, subwencje. Kapitał ryzyka: anioł biznesu (wczesna faza, mentoring), venture capital (skalowanie, udziały), crowdfunding (udziałowy, nagrodowy, pożyczkowy). Umiesz dobrać źródło do etapu i skali oraz wskazać koszt i ryzyko każdego.
Segmentacja (demografia, geografia, psychografia, zachowania) → targeting → pozycjonowanie. 4P: produkt (cechy, marka, opakowanie), cena (strategie: penetracji, zbierania śmietanki, psychologiczna), dystrybucja (kanały, e-commerce), promocja (reklama, PR, sprzedaż osobista, promocja sprzedaży, social media). Cykl życia: wprowadzenie (straty, promocja informacyjna), wzrost (rosnąca sprzedaż, konkurencja), dojrzałość (maksimum, obniżki), spadek (wycofanie lub modyfikacja). Umiesz dobrać działanie do fazy.
CSR: dobrowolne uwzględnianie interesów społecznych i środowiskowych w działalności – wobec pracowników, klientów, społeczności, środowiska; raportowanie ESG. Greenwashing – pozorna ekologia. Nieetyczne praktyki: wprowadzanie w błąd, ukryte opłaty, wyzysk, korupcja, nieuczciwa konkurencja. Ryzyko w firmie: rynkowe (popyt, konkurencja), finansowe (płynność, kurs, stopy), operacyjne (awarie, dostawy), prawne, reputacyjne – ocena prawdopodobieństwa i siły wpływu, plan reakcji. Odpowiedzi muszą być zgodne z prawem i etyką – inaczej 0 pkt.
Błędy metody i interpretacji, za które klucz CKE odejmuje punkty — i jak ich unikać.
ROS = zysk netto / koszty, bo rentowność mierzy się względem tego, co wydaliśmy.
Rentowność SPRZEDAŻY (ROS) to zysk netto / PRZYCHODY ze sprzedaży. Informator: 240 000 / 1 500 000 = 0,16 = 16%. Zysk / koszty to inna miara (rentowność kosztów), a zysk / kapitał to ROE.
Pensja właściciela-sprzedawcy i prowizja od sprzedaży to koszty stałe, bo płacone co miesiąc.
Kryterium nie jest częstotliwość, lecz ZALEŻNOŚĆ OD WIELKOŚCI PRODUKCJI/SPRZEDAŻY. Prowizja rośnie z każdą sprzedaną sztuką – koszt ZMIENNY. Stała pensja, czynsz, abonament – koszty stałe, bo nie zmieniają się przy 100 czy 1 000 sztuk.
Marża 20% i narzut 20% to to samo.
Marża liczy się od CENY, narzut od KOSZTU. Koszt 80 zł, cena 100 zł: marża = 20 / 100 = 20%, narzut = 20 / 80 = 25%. Marża jest zawsze niższa od narzutu przy tym samym zysku jednostkowym.
Leasing to forma kredytu – firma staje się właścicielem samochodu od pierwszej raty.
W leasingu właścicielem przedmiotu pozostaje LEASINGODAWCA, a firma go używa za opłatą; wykup po zakończeniu umowy jest opcją (leasing operacyjny) lub jest wpisany w umowę (finansowy). Kredyt daje własność od razu, ale wymaga zdolności i zabezpieczeń.
Kampania „ekologiczne butelki” to zawsze CSR – firma dba o środowisko.
Jeśli deklaracja nie ma pokrycia (np. butelka „eko” o niezmienionym składzie, brak realnego wpływu), to GREENWASHING – marketing udający CSR. Prawdziwa CSR to mierzalne, dobrowolne działania ponad wymogi prawa: redukcja emisji, uczciwe wynagrodzenia, wsparcie społeczności, transparentne raportowanie.
Spaced Repetition przypomina te pojęcia dokładnie wtedy, kiedy zaczynasz je zapominać.
Przychody – wartość sprzedanych dóbr i usług (cena · ilość). Koszty – wartość zużytych zasobów: stałe (niezależne od wielkości produkcji) i zmienne (rosnące z produkcją).
Koszt całkowity = FC + VC.
Zysk brutto = przychody − koszty (przed opodatkowaniem). Zysk netto = zysk brutto − podatek dochodowy i inne obowiązkowe obciążenia. Ujemny wynik = strata.
Informator: 300 000 zł brutto, 240 000 zł netto.
Zysk netto / przychody ze sprzedaży · 100%. Mówi, ile groszy zysku netto daje każda złotówka sprzedaży.
Informator: 240 000 / 1 500 000 = 16%. ROE – zysk / kapitał własny; ROA – zysk / aktywa.
Wielkość sprzedaży, przy której przychody równają się kosztom całkowitym, a zysk wynosi zero. BEP (szt.) = koszty stałe / (cena − jednostkowy koszt zmienny).
FC 20 000, cena 50, VC 30 → 1 000 szt.
Marża = (cena − koszt) / cena; narzut = (cena − koszt) / koszt. Ta sama różnica w złotych, inna baza procentowa.
Koszt 80, cena 100: marża 20%, narzut 25%.
Wynagrodzenie brutto plus składki finansowane przez pracodawcę (emerytalna 9,76%, rentowa 6,50%, wypadkowa, FP 2,45%, FGŚP 0,10%) – łącznie ok. 120% brutto.
Stawki zawsze z treści zadania.
Własny – wniesiony przez właścicieli i wypracowany (zysk zatrzymany), bez obowiązku zwrotu. Obcy – pożyczony (kredyt, pożyczka, leasing, obligacje), zwrotny i oprocentowany.
Dźwignia finansowa: kapitał obcy zwiększa zysk i ryzyko.
Umowa, w której leasingodawca oddaje firmie przedmiot (auto, maszynę) do używania za raty, pozostając jego właścicielem. Operacyjny (krótszy, wykup opcjonalny) i finansowy (przedmiot w bilansie leasingobiorcy).
Alternatywa dla kredytu przy braku kapitału na zakup.
Anioł biznesu – prywatny inwestor finansujący wczesny etap w zamian za udziały i często mentoring. VC – fundusz inwestujący w skalujące się startupy. Crowdfunding – finansowanie społecznościowe: nagrodowe, udziałowe, pożyczkowe, dotacyjne.
Kapitał ryzyka – wysokie ryzyko, oczekiwana wysoka stopa zwrotu.
Bezzwrotne środki publiczne na określony cel (np. z powiatowego urzędu pracy na rozpoczęcie działalności, z funduszy UE), rozliczane i obwarowane warunkami (np. utrzymanie firmy przez 12 miesięcy).
Niespełnienie warunków = zwrot z odsetkami.
Produkt (Product), cena (Price), dystrybucja (Place), promocja (Promotion) – cztery grupy narzędzi oddziaływania na rynek docelowy. W usługach 7P: + ludzie, proces, świadectwo materialne.
Promocja ≠ marketing – to tylko jedno P.
Podział nabywców na jednorodne grupy według kryteriów demograficznych (wiek, płeć, dochód), geograficznych, psychograficznych (styl życia, wartości) i behawioralnych (częstotliwość zakupów, lojalność), by dobrać ofertę do wybranego segmentu.
Segmentacja → targeting → pozycjonowanie (STP).
Fazy: wprowadzenie (niska sprzedaż, wysokie koszty promocji), wzrost (szybki przyrost sprzedaży, konkurenci), dojrzałość (szczyt, walka cenowa), spadek (wycofanie lub odnowienie).
Zadanie „uporządkuj fazy” lub „dobierz działanie do fazy”.
Dobrowolne uwzględnianie przez firmę interesów społecznych, środowiskowych i relacji z interesariuszami ponad wymogi prawa: uczciwe warunki pracy, ochrona środowiska, wsparcie społeczności, transparentność (raporty ESG).
Greenwashing – pozorna CSR bez realnych działań.
Możliwość wystąpienia zdarzeń pogarszających wynik: rynkowe (popyt, konkurencja), finansowe (płynność, kurs, stopy), operacyjne (awarie, dostawcy), prawne, reputacyjne. Oceniane przez prawdopodobieństwo i siłę wpływu.
Reakcje: unikanie, ograniczanie, przenoszenie (ubezpieczenie), akceptacja.
Przećwicz rachunek wyników z Informatora (1 500 000 / 1 200 000 / 60 000) aż do automatyzmu: brutto, netto, ROS – trzy linijki, trzy punkty. Zawsze zapisuj wzór słownie przed liczbami.
Do progu rentowności zapamiętaj jeden wzór: FC / (cena − VC). Sprawdzaj wynik: BEP · cena = przychód, przy którym zysk = 0. Ćwicz na ładnych liczbach (FC 20 000, cena 50, VC 30 → 1 000 szt.).
Koszty klasyfikuj pytaniem „czy rośnie, gdy sprzedam więcej?” – tak = zmienny, nie = stały. Zrób listę dziesięciu kosztów typowej kawiarni i podziel je.
Marża vs narzut: zapisz obie definicje z przykładem 80 → 100 zł i zapamiętaj, że marża jest zawsze niższa. Przy ustalaniu ceny z marży dziel przez (1 − marża), z narzutu mnóż przez (1 + narzut).
Źródła finansowania ucz się jako drabinę etapów: pomysł – oszczędności i rodzina; MVP – anioł biznesu, crowdfunding, dotacja z PUP; wzrost – kredyt, leasing, VC; dojrzałość – obligacje, giełda. W zadaniu dobierz źródło do etapu i uzasadnij kosztem oraz ryzykiem.
4P rozpisz dla jednego produktu (np. lokalna woda mineralna) z dwoma decyzjami na każde P, potem dodaj fazę cyklu życia i strategię cenową. Zadania marketingowe to analiza opisu i dopasowanie narzędzia.
W pytaniach o etykę i CSR zawsze podawaj kryterium (zgodność z prawem, transparentność, realny wpływ, interes interesariuszy) i konkretne działanie – odpowiedź niezgodna z prawem lub etyką dostaje 0 pkt niezależnie od reszty.
Każdy typ wymaga innej strategii — obliczenia punktowane są za metodę i wynik, odpowiedzi otwarte za zgodność z prawem i etyką biznesu.
Najczęstsze pytania o ten dział
Naturalne kontynuacje tematu
Pełen dostęp do zadań z tego działu (PR), obliczeń z kalkulatorem prostym ocenianych etapami jak w kluczu CKE, odpowiedzi otwartych sprawdzanych przez AI pod kątem prawa i etyki biznesu oraz Spaced Repetition pojęć i wzorów.
Od 49 zł / miesiąc. Anulujesz kiedy chcesz.
Rozpocznij ćwiczenieWybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane powiadomienia o powtórkach).