Trzy losowe pytania z bazy — zamknięte, prawda/fałsz, dopasowanie. Obliczenia i zadania otwarte czekają po zalogowaniu.
Największy dział bloku „Przedsiębiorstwo” – w Informatorze reprezentują go zadania 28 (Business Model Canvas), 30 (spółka z o.o.) i 31 (CEIDG oraz argument/kontrargument o JDG). Przedsiębiorstwa klasyfikujemy według wielkości (mikro do 9 pracowników, małe do 49, średnie do 249, duże), własności (prywatne, państwowe, komunalne, spółdzielcze), branży (produkcja, handel, usługi) i celu (komercyjne, społeczne, non profit). Formy prawne: jednoosobowa działalność gospodarcza (wpis do CEIDG – wniosek przez internet albo w urzędzie gminy lub miasta; pełna odpowiedzialność majątkiem osobistym, prosta księgowość), spółki osobowe (cywilna – umowa wspólników, nie ma osobowości prawnej; jawna, partnerska, komandytowa – rejestr KRS) i kapitałowe (z o.o. – osobowość prawna, kapitał zakładowy min. 5 000 zł, odpowiedzialność do wysokości wkładów; akcyjna – min. 100 000 zł, emisja akcji, giełda; prosta spółka akcyjna – kapitał 1 zł, dla startupów), spółdzielnia (członkowie, zasada „jeden członek – jeden głos”). Zadanie 30 rozstrzyga: każda sp. z o.o. jest spółką kapitałową, co oznacza, że ma osobowość prawną.
Drugi filar to planowanie biznesu. Business Model Canvas to dziewięć pól: segmenty klientów, propozycja wartości, kanały, relacje z klientami, strumienie przychodów, kluczowe zasoby, kluczowe działania, kluczowi partnerzy, struktura kosztów. Biznesplan rozwija to w dokument: streszczenie, opis firmy i produktu, analiza rynku i konkurencji, plan marketingowy, operacyjny, organizacyjny, finansowy (prognoza przychodów, kosztów, próg rentowności), analiza ryzyka. Otoczenie bada się narzędziami: PESTLE (czynniki polityczno-prawne, ekonomiczne, społeczne, technologiczne, środowiskowe, prawne – makrootoczenie), 5 sił Portera (rywalizacja, groźba nowych wejść, substytuty, siła dostawców, siła nabywców – mikrootoczenie), SWOT (mocne i słabe strony wewnątrz, szanse i zagrożenia na zewnątrz). Badania rynku (ankieta, wywiad, obserwacja, dane zastane) prowadzą do profilu klienta (persona), propozycji wartości i MVP – minimalnej wersji produktu do testu. Trzeci filar to organizacja: funkcje zarządzania (planowanie, organizowanie, motywowanie, kontrolowanie), struktury (liniowa, funkcjonalna, macierzowa), rekrutacja i zarządzanie zasobami ludzkimi, lider a menedżer, ochrona własności intelektualnej (patent, znak towarowy, wzór przemysłowy, prawo autorskie – Urząd Patentowy RP). Zadanie 31.2 wymaga argumentu i kontrargumentu wobec tezy „JDG to najkorzystniejsza forma dla osoby fizycznej”: prostota i niskie koszty vs odpowiedzialność całym majątkiem i trudniejszy dostęp do kapitału.
Filtruj zadania po typie (obliczenia, analiza tabeli, A-D, otwarte), trudności i pochodzeniu — wszystko widoczne przed rozpoczęciem.
Lista zgodna z podstawą programową BiZ (zakres podstawowy i rozszerzony) oraz Informatorem CKE od roku 2026/2027.
Według wielkości (zatrudnienie i obrót: mikro do 9, małe do 49, średnie do 249, duże od 250 osób), formy własności (prywatne, państwowe, komunalne, spółdzielcze, mieszane), rodzaju działalności (produkcyjne, handlowe, usługowe; PKD), celu (komercyjne – zysk; społeczne – cel społeczny z działalnością gospodarczą; non profit). Umiesz przyporządkować firmę z opisu do każdej klasyfikacji.
JDG: CEIDG (online lub w urzędzie gminy/miasta), odpowiedzialność całym majątkiem, prosta księgowość, szybki start. Spółka cywilna: umowa wspólników, brak osobowości prawnej, solidarna odpowiedzialność. Jawna, partnerska, komandytowa: KRS, osobowe. Z o.o.: KRS, osobowość prawna, kapitał min. 5 000 zł, odpowiedzialność do wkładów. Akcyjna: kapitał min. 100 000 zł, akcje, GPW. PSA: kapitał 1 zł, akcje bez wartości nominalnej, dla startupów. Spółdzielnia: min. 10 członków, demokratyczne zarządzanie.
Segmenty klientów, propozycja wartości, kanały, relacje z klientami, strumienie przychodów, kluczowe zasoby, kluczowe działania, kluczowi partnerzy, struktura kosztów. Umiesz wypełnić Canvas dla prostego pomysłu (np. korepetycje online) i rozpoznać pole po opisie – zadanie 28 Informatora pyta o relacje z klientami i kluczowych partnerów (oba P).
Streszczenie, charakterystyka firmy i produktu, analiza rynku (klienci, konkurenci, PESTLE, Porter), plan marketingowy (4P), plan operacyjny (lokalizacja, dostawcy, proces), plan organizacyjny (forma prawna, zespół), plan finansowy (nakłady, źródła finansowania, prognoza przychodów i kosztów, próg rentowności, rachunek wyników), analiza ryzyka i SWOT, harmonogram. Umiesz wskazać, w której części biznesplanu umieścić daną informację.
PESTLE – makrootoczenie: Political (podatki, regulacje), Economic (inflacja, stopy, dochody), Social (demografia, trendy), Technological, Legal, Environmental. Porter – mikrootoczenie: rywalizacja w branży, groźba nowych wejść, substytuty, siła przetargowa dostawców, siła nabywców. SWOT: Strengths i Weaknesses (wewnątrz firmy, kontrolowane), Opportunities i Threats (zewnętrzne). Umiesz zakwalifikować czynnik z opisu do właściwej ćwiartki i narzędzia.
Badania pierwotne (ankieta, wywiad, grupa fokusowa, obserwacja, test produktu) i wtórne (GUS, raporty branżowe). Persona: wiek, potrzeby, problemy, kanały. Propozycja wartości: jaki problem klienta rozwiązujemy lepiej niż konkurencja (cena, jakość, wygoda, status). MVP – minimalna wersja produktu do sprawdzenia hipotez przed pełną inwestycją. Startup: młoda firma poszukująca skalowalnego modelu w warunkach niepewności.
Funkcje: planowanie, organizowanie, motywowanie (przewodzenie), kontrolowanie. Struktury: liniowa (jeden przełożony), funkcjonalna (działy specjalistyczne), dywizjonalna, macierzowa (projekt × funkcja). Zarządzanie zasobami ludzkimi: planowanie zatrudnienia, rekrutacja i selekcja, adaptacja, szkolenia, ocena, wynagradzanie. Lider (wizja, inspiracja, zmiana) a menedżer (planowanie, procedury, kontrola). Umiesz dobrać strukturę do wielkości i typu firmy.
Patent (wynalazek, 20 lat, Urząd Patentowy RP), wzór użytkowy, wzór przemysłowy (wygląd), znak towarowy (logo, nazwa – rejestracja, odnawialna co 10 lat), prawo autorskie (automatyczne, utwory), tajemnica przedsiębiorstwa (know-how). Przewagi: kosztowa, jakościowa, wyróżnienie (marka), nisza, technologia, obsługa. Umiesz wskazać, jak chronić pomysł i jaką przewagę buduje opisana firma.
Błędy metody i interpretacji, za które klucz CKE odejmuje punkty — i jak ich unikać.
Spółka z o.o. to spółka osobowa, bo zakładają ją konkretne osoby.
Sp. z o.o. jest spółką KAPITAŁOWĄ – ma osobowość prawną, kapitał zakładowy (min. 5 000 zł) i wspólnicy odpowiadają tylko do wysokości wkładów. Osobowe są: cywilna, jawna, partnerska, komandytowa – tam wspólnicy odpowiadają majątkiem osobistym.
Wniosek o wpis do CEIDG składa się w sądzie rejestrowym albo w ZUS.
JDG rejestruje się w CEIDG – przez internet (profil zaufany) albo tradycyjnie w URZĘDZIE GMINY lub MIASTA. Sąd rejestrowy (KRS) jest dla spółek. ZUS i urząd skarbowy dostają dane automatycznie z CEIDG („jedno okienko”).
Wysoka inflacja to słaba strona firmy w analizie SWOT.
Inflacja jest czynnikiem ZEWNĘTRZNYM, na który firma nie ma wpływu – w SWOT trafia do zagrożeń (T), a w PESTLE do czynników ekonomicznych (E). Słabe strony (W) to cechy wewnętrzne: brak kapitału, mała rozpoznawalność, nieprzeszkolony personel.
JDG jest zawsze najkorzystniejsza, bo najprostsza i najtańsza.
Prostota, niskie koszty i pełna kontrola to ARGUMENTY za JDG; KONTRARGUMENTY to odpowiedzialność całym majątkiem osobistym, trudniejszy dostęp do kapitału (banki widzą większe ryzyko) i słabszy wizerunek wobec dużych kontrahentów. Wybór zależy od skali i ryzyka działalności.
Business Model Canvas to to samo co biznesplan, tylko krócej.
Canvas to jednostronicowy szkic MODELU (9 pól: jak firma tworzy, dostarcza i przechwytuje wartość) – narzędzie do szybkiego testowania pomysłu. Biznesplan to rozbudowany DOKUMENT z analizą rynku, planami i prognozą finansową, potrzebny np. do kredytu lub dotacji.
Spaced Repetition przypomina te pojęcia dokładnie wtedy, kiedy zaczynasz je zapominać.
Wyodrębniona jednostka gospodarcza prowadząca działalność zarobkową (produkcja, handel, usługi) na własny rachunek i ryzyko. Klasyfikowane według wielkości, własności, branży, celu.
Mikro do 9, małe do 49, średnie do 249 pracowników.
Najprostsza forma: osoba fizyczna wpisana do CEIDG. Pełna odpowiedzialność majątkiem osobistym, uproszczona księgowość, podatek według skali, liniowy lub ryczałt.
Zadanie 31: wniosek CEIDG-1 online lub w urzędzie gminy/miasta.
Umowa wspólników (min. 2) o wspólnym prowadzeniu działalności; nie ma osobowości prawnej – przedsiębiorcami są wspólnicy (każdy w CEIDG). Solidarna odpowiedzialność całym majątkiem.
Regulowana Kodeksem cywilnym, nie KSH.
Spółka kapitałowa z osobowością prawną, kapitał zakładowy min. 5 000 zł, wpis do KRS. Wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki (ryzykują wkładem). Organy: zgromadzenie wspólników, zarząd, ewentualnie rada nadzorcza.
Zadanie 30: kapitałowa → ma osobowość prawną.
S.A.: kapitał min. 100 000 zł, akcje, możliwość wejścia na GPW, obowiązkowa rada nadzorcza. Prosta spółka akcyjna: kapitał od 1 zł, elastyczna, rejestracja online – dla startupów.
Spółdzielnia: min. 10 osób, „jeden członek – jeden głos”.
Młoda organizacja poszukująca powtarzalnego i skalowalnego modelu biznesowego w warunkach dużej niepewności, często technologiczna, finansowana przez aniołów biznesu i VC.
Narzędzia: MVP, Canvas, iteracje (lean startup).
Jednostronicowy szablon modelu biznesowego z 9 polami: segmenty klientów, propozycja wartości, kanały, relacje z klientami, strumienie przychodów, kluczowe zasoby, działania, partnerzy, struktura kosztów.
Zadanie 28: relacje z klientami i kluczowi partnerzy – oba P.
Dokument opisujący cel, produkt, rynek, strategię i finanse planowanego przedsięwzięcia: streszczenie, opis firmy, analiza rynku, plan marketingowy, operacyjny, organizacyjny, finansowy, ryzyko.
Wymagany przy kredycie, dotacji z urzędu pracy, inwestorze.
Analiza makrootoczenia: czynniki polityczne, ekonomiczne, społeczne, technologiczne, prawne (Legal) i środowiskowe (Environmental). Identyfikuje szanse i zagrożenia poza kontrolą firmy.
Podstawa programowa V.5 wymienia dokładnie te grupy czynników.
Analiza mikrootoczenia (branży): natężenie rywalizacji, groźba nowych wejść, groźba substytutów, siła przetargowa dostawców, siła przetargowa nabywców. Im silniejsze siły, tym niższa rentowność branży.
Uzupełnia PESTLE – branża zamiast całej gospodarki.
Zestawienie mocnych (S) i słabych (W) stron – czynniki wewnętrzne – oraz szans (O) i zagrożeń (T) – czynniki zewnętrzne. Podstawa wyboru strategii (np. wykorzystaj S, by chwycić O).
Inflacja, konkurent, przepisy = zewnętrzne; kadra, kapitał, marka = wewnętrzne.
Propozycja wartości – odpowiedź, jaki problem klienta rozwiązujemy i dlaczego lepiej niż inni. MVP (minimum viable product) – najprostsza wersja produktu pozwalająca sprawdzić, czy klienci go chcą, zanim zainwestujemy w pełną wersję.
Testowanie MVP to część lean startup.
Planowanie (cele, strategie), organizowanie (struktura, zasoby), motywowanie/przewodzenie (ludzie), kontrolowanie (porównanie wyników z planem, korekty). Cykl zarządzania Fayola.
Lider inspiruje i zmienia; menedżer planuje i kontroluje.
Patent (wynalazek, 20 lat), wzór użytkowy, wzór przemysłowy (design), znak towarowy (10 lat, odnawialny) – rejestracja w Urzędzie Patentowym RP; prawo autorskie (utwory, bez rejestracji); tajemnica przedsiębiorstwa.
Znak towarowy chroni nazwę i logo, patent – rozwiązanie techniczne.
Zrób tabelę form prawnych z kolumnami: rejestr (CEIDG/KRS), osobowość prawna, minimalny kapitał, odpowiedzialność wspólników, dla kogo. To pokrywa dobieranie, P/F i „dokończ zdanie” z Informatora.
Wypełnij Business Model Canvas dla własnego pomysłu (np. sklep z rękodziełem online) – 9 pól na jednej kartce. Potem przekształć go w spis treści biznesplanu, żeby widzieć, co jest szkicem, a co dokumentem.
PESTLE i SWOT ćwicz na aktualnym opisie firmy: każdy czynnik z tekstu wrzuć do ćwiartki SWOT ORAZ do litery PESTLE. Sprawdzaj: „czy firma może to zmienić?” – jeśli nie, to czynnik zewnętrzny.
Do argumentu i kontrargumentu o JDG (i innych formach) przygotuj po trzy punkty w parach: prostota vs odpowiedzialność, niskie koszty vs trudny kapitał, kontrola vs wizerunek. Dwustronna odpowiedź = pełne punkty.
Przeczytaj wymaganie V.5 podstawy programowej: „zbiera, analizuje i prezentuje informacje o makrootoczeniu… formułuje plany działań mających na celu wykorzystanie szans i osłabienie zagrożeń” – zadania każą nie tylko nazwać czynnik, ale zaproponować reakcję.
W analizie przypadku o strukturze lub zespole używaj terminów: struktura funkcjonalna/macierzowa, rozpiętość kierowania, delegowanie, onboarding, ocena okresowa. Precyzja terminologiczna to różnica między 1 a 2 pkt.
Każdy typ wymaga innej strategii — obliczenia punktowane są za metodę i wynik, odpowiedzi otwarte za zgodność z prawem i etyką biznesu.
Najczęstsze pytania o ten dział
Naturalne kontynuacje tematu
Pełen dostęp do zadań z tego działu (PR), obliczeń z kalkulatorem prostym ocenianych etapami jak w kluczu CKE, odpowiedzi otwartych sprawdzanych przez AI pod kątem prawa i etyki biznesu oraz Spaced Repetition pojęć i wzorów.
Od 49 zł / miesiąc. Anulujesz kiedy chcesz.
Rozpocznij ćwiczenieWybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane powiadomienia o powtórkach).