William Szekspir
„Hamlet” Williama Szekspira to tragedia o duńskim królewiczu, który ma pomścić zamordowanego ojca, ale zanim cokolwiek zrobi, sprawdza, waha się i udaje obłęd. Zadania sprawdzają przebieg pięciu aktów, postacie, monologi i problematykę: zemstę, władzę, pozór i sumienie.
Lektura obowiązkowa tylko na poziomie rozszerzonym
Egzamin ustny i test historycznoliteracki na poziomie podstawowym nie sprawdzają jej znajomości, ale w wypracowaniu na poziomie podstawowym możesz się na nią powołać jako na lekturę obowiązkową.
Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 40; Informator CKE (PP), s. 9–11.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp od 49 zł/mies.
Sprawdzian z „Hamleta” z odpowiedziami →

Quiz · Hamlet
48 pytań z tej lektury w jednym miejscu. Wybierasz je filtrem, po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a quiz sam dobiera trudność i wraca do Twoich błędów.

Wybierasz epokę albo lekturę, typ zadania i trudność 1–5. Przy każdej opcji widzisz, ile pytań zostaje w puli.
Od razu wiesz, czy dobrze — i dlaczego. Zadania otwarte ocenia AI według zasad oceniania CKE, z punktacją częściową.
Pytanie z błędem wraca po kilku dniach z plakietką „Powtórka”. Powtórki zajmują najwyżej 30% sesji; wyłączasz je jednym przełącznikiem.
Quiz liczy Twój poziom z ostatnich odpowiedzi i podsuwa pytania, przy których trafiasz ok. 70% — nie za łatwe, nie za trudne.
Zaznaczasz odpowiedź, klikasz „Sprawdź” i widzisz, która była poprawna i dlaczego. Możesz też odsłonić odpowiedź bez rozwiązywania albo pominąć pytanie.
Kilka pytań z bazy z lektury „Hamlet” — kliknij odpowiedź i sprawdź.
Wprowadzenie
Na maturze rozszerzonej z polskiego piszesz wyłącznie wypracowanie: arkusz ma dwa tematy do wyboru, na pracę jest 210 minut, a tekst musi liczyć co najmniej 400 wyrazów (Informator CKE dla poziomu rozszerzonego, s. 13–14). Każdy temat wymaga trzech utworów literackich, w tym lektury obowiązkowej z listy wydrukowanej w arkuszu, i jednego kontekstu.
„Hamlet” jest na tej liście (s. 9).
Ponieważ dramat czyta się w całości, dotyczy go zasada błędu kardynalnego: praca z błędem kardynalnym, czyli całkowicie nieuprawnioną interpretacją wynikającą z nieznajomości głównych wątków lub losów głównych bohaterów (np. łączeniem biografii różnych bohaterów), dostaje 0 punktów w kryterium formalnym, a wtedy także we wszystkich pozostałych (s. 18).
Na poziomie podstawowym egzamin ustny i test historycznoliteracki sprawdzają tylko lektury zakresu podstawowego (Informator PP, s. 9–10), ale w wypracowaniu na tym poziomie możesz oprzeć się na „Hamlecie” jako lekturze obowiązkowej (s. 10). Tragedia powstała około 1600 roku i rozgrywa się w duńskim zamku Elsynor.
Zadania w naszej bazie dotyczą kolejnych aktów, rodziny Poloniusza, przedstawienia „Łapka na myszy”, sceny na cmentarzu i finałowego pojedynku, a także monologów Hamleta i tego, co z nich wynika dla interpretacji.
Przed maturą
Zacznij od: Tragedia szekspirowska, Monolog, Teatr w teatrze i 6 kolejnych pozycji.
Pełna lista8 umiejętności do odhaczenia, od „Kto jest kim na duńskim dworze” po „Cmentarz i finałowy pojedynek”.
Lista umiejętności6 pułapek, np. „Klaudiusz jest ojcem Hamleta”. Przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Typowe błędyZadania z bazy mają wyjaśnienie po każdej odpowiedzi.
Zakres materiału
Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019, s. 40) wymienia „Hamleta” wśród lektur obowiązkowych zakresu rozszerzonego, do przeczytania w całości. Cytaty pochodzą z przekładu Józefa Paszkowskiego (Wolne Lektury); szkolne wydanie może mieć inny przekład i inne brzmienie tych samych kwestii.
Spis osób opisuje Klaudiusza jako „król duński”, a Hamleta jako „syn poprzedniego, a synowiec teraźniejszego króla”: Klaudiusz jest więc stryjem bohatera, a po ślubie z Gertrudą także jego ojczymem. Poloniusz to szambelan, ojciec Laertesa i Ofelii. Horacy jest przyjacielem Hamleta, który przybył z Wittenbergi (Hamlet nazywa go „szkolnym towarzyszem”), Rozenkranc i Gildenstern to dworzanie wezwani, żeby go śledzić. Fortynbras, książę norweski, pojawia się na scenie w IV akcie (przemarsz wojska przez Danię) i w finale, a o jego zamiarach mowa już w akcie I.
Zjawę zmarłego króla widzą najpierw wartownicy i Horacy. Hamletowi Duch wyjawia, że w ogrodzie zabił go brat, wlewając mu truciznę do ucha. Żąda pomsty, ale stawia warunek: syn nie może podnieść ręki na matkę, ma ją „pozostawić niebu”. Hamlet już wcześniej, w pierwszym monologu, gardzi pośpiesznym małżeństwem Gertrudy („Słabości, nazwisko twoje: kobieta”). Akt zamyka jego skarga, że świat wyszedł z formy, a naprawić go musi właśnie on.
Hamlet uprzedza przyjaciół, że może zacząć zachowywać się dziwacznie, i od tej chwili dwór próbuje odgadnąć przyczynę jego stanu. Poloniusz uważa, że to miłość do Ofelii, choć zauważa, że w tym szaleństwie jest metoda. Na pytanie, co czyta, Hamlet odpowiada: „Słowa, słowa, słowa”, a Rozenkrancowi i Gildensternowi mówi, że Dania jest więzieniem. W zadaniach trzeba odróżnić obłęd udawany (Hamlet) od prawdziwego (Ofelia po śmierci ojca).
Hamlet prosi wędrownych aktorów o sztukę o zabójstwie Gonzagi i dopisuje do niej kilka wierszy, bo scena otrucia ma przypominać śmierć jego ojca. Wcześniej poucza aktorów, że teatr ma „służyć niejako za zwierciadło naturze”. Przedstawienie jest próbą: reakcja Klaudiusza, który przerywa spektakl, potwierdza słowa Ducha. Pytania do tej sceny dotyczą jej tytułu, celu i tego, czego Hamlet się z niej dowiaduje.
W przekładzie Paszkowskiego monolog zaczyna się od zdania „Być albo nie być to wielkie pytanie”. Hamlet zastanawia się, czy szlachetniej jest znosić ciosy losu, czy przeciwstawić się im, nawet za cenę życia. Od śmierci powstrzymuje ludzi lęk przed tym, co czeka po niej. Wniosek monologu, „Tak to rozwaga czyni nas tchórzami”, dobrze opisuje samego mówiącego, który wie, co powinien zrobić, a długo tego nie robi.
Hamlet zastaje króla na modlitwie i rezygnuje z zabicia go, bo zabity w chwili skruchy poszedłby do nieba, a „To by nagrodą było, a nie zemstą”. Ironia tej sceny polega na tym, że Klaudiusz wcale nie umie się modlić, co sam wyznaje po wyjściu Hamleta. Chwilę później w komnacie Gertrudy Hamlet przebija szpadą obicie, nie wiedząc, kto się za nim ukrywa, i zabija Poloniusza. Po tym zabójstwie Klaudiusz wysyła go do Anglii.
Śmierć Poloniusza uruchamia drugi wątek zemsty. Ofelia popada w obłęd, a o jej utonięciu widzowie dowiadują się z relacji Gertrudy (gałąź pochyłej wierzby nad strumieniem). Laertes wraca z Francji, żeby pomścić ojca, i bez wahania zgadza się na plan Klaudiusza. Zestawienie dwóch synów, którzy stracili ojców, pozwala pokazać, czym różni się zemsta obmyślana od zemsty działającej natychmiast.
W akcie V grabarze kopią grób Ofelii, a Hamlet trzyma czaszkę Yoryka, królewskiego błazna, i zastanawia się, czy Aleksander Wielki wygląda w ziemi tak samo. W pojedynku z Laertesem giną wszyscy główni bohaterowie: Gertruda wypija wino z zatrutego pucharu, Laertes i Hamlet zostają zranieni zatrutym rapierem, Hamlet zabija Klaudiusza. Umierając, prosi Horacego, żeby opowiedział jego historię, i oddaje głos na Fortynbrasa. Ostatnie słowa bohatera brzmią: „Reszta jest milczeniem”.
Typowe błędy
Rozróżnienia, na których łatwo stracić punkt, i sposób, żeby ich nie pomylić.
Klaudiusz jest ojcem Hamleta
Klaudiusz jest bratem zamordowanego króla, czyli stryjem Hamleta, a po ślubie z Gertrudą jego ojczymem
Dlaczego: Spis osób mówi o Hamlecie jako o synu poprzedniego króla i synowcu obecnego. Pomylenie pokrewieństw jest błędem dotyczącym losów głównych bohaterów, a więc może zostać uznane za błąd kardynalny (Informator PR, s. 18).
Hamlet zabija Poloniusza w pojedynku
Hamlet przebija szpadą obicie w komnacie królowej, nie wiedząc, kto się za nim ukrywa
Dlaczego: W pojedynku w akcie V giną Laertes, Gertruda, Klaudiusz i Hamlet. Poloniusz ginie wcześniej, w akcie III, a jego śmierć jest przyczyną obłędu Ofelii i powrotu Laertesa.
Hamlet nie zabija króla podczas modlitwy, bo się boi
Hamlet sam podaje powód: zabity w chwili skruchy Klaudiusz trafiłby do nieba, więc zemsta byłaby niepełna
Dlaczego: Pytania o tę scenę sprawdzają, czy znasz argument z tekstu. Interpretacja o wahaniu bohatera jest możliwa, ale nie zastąpi powodu, który pada w monologu.
Słynne zdanie brzmi wszędzie: „Być albo nie być, oto jest pytanie”
Brzmienie zależy od przekładu; u Paszkowskiego jest to „Być albo nie być to wielkie pytanie”
Dlaczego: Ta sama uwaga dotyczy innych kwestii, np. u Paszkowskiego Marcellus mówi, że jest „coś chorobliwego w państwie duńskim”. Jeśli nie pamiętasz dokładnie słów, przywołaj sytuację i sens wypowiedzi.
Fortynbras jest duńskim księciem, który przejmuje tron po ojcu
Fortynbras jest księciem norweskim; obejmuje władzę w Danii po śmierci całej rodziny królewskiej, a Hamlet umierając popiera jego wybór
Dlaczego: Fortynbras szybko decyduje i prowadzi wojsko, więc dobrze kontrastuje z Hamletem. Porównanie obu postaw jest tematem jednego z zadań otwartych w bazie.
Ofelia na pewno popełniła samobójstwo
Tekst zostawia tę sprawę otwartą: Gertruda opisuje wypadek, a grabarze rozmawiają o tym, czy należy się jej chrześcijański pogrzeb, a ksiądz mówi, że jej śmierć „była wątpliwa” i obrzęd jest ograniczony
Dlaczego: Pytanie o śmierć Ofelii wymaga odwołania do relacji królowej i do sporu przy grobie, a nie rozstrzygnięcia, którego dramat nie podaje.
Do zapamiętania
Bez znajomości tych pojęć nie ma o czym mówić.
Przykłady z bazy
Poniżej 5 prawdziwych zadań z bazy — każde innego typu.
Pierwszy grabarz twierdzi, że kopie groby w Danii od trzydziestu lat.
P FWedług grabarza Hamleta wysłano do Anglii, aby tam ukończył naukę.
P FHamlet rozpoznaje czaszkę Yoryka, który wiele razy nosił go na rękach.
P FPierwszy grabarz pyta: „Godziż się po chrześcijańsku grzebać kogoś, co samowolnie szuka zbawienia?” Podczas pogrzebu ksiądz mówi Laertesowi, że śmierć dziewczyny była wątpliwa.
Jak się uczyć
Kroki w kolejności, w jakiej naprawdę warto je wykonać.
Rozpisz pięć aktów w tabeli: co się dzieje, kto ginie, czego Hamlet się dowiaduje. Ta tabela chroni przed pomyleniem kolejności zdarzeń.
Przeczytaj dwa monologi Hamleta (o matce z aktu I i „Być albo nie być”) i do każdego zapisz jedno zdanie o tym, co mówi o bohaterze.
Porównaj trzech synów, którzy stracili ojców: Hamleta i Laertesa, którzy mszczą się za śmierć ojca, oraz Fortynbrasa, który chce odzyskać ziemie utracone przez swojego ojca. Do każdego dopisz jedną scenę, w której widać jego postawę.
Przygotuj dwa argumenty do wypracowania z odwołaniem do konkretnych scen, np. do tematu o pozorach (udawany obłęd, „Łapka na myszy”) i o władzy (Klaudiusz).
Rozwiąż zadania z bazy i sprawdź, czy błędy dotyczą pokrewieństw, czy kolejności zdarzeń. Jedne i drugie warto powtórzyć przed egzaminem.
Lektury do porównania
W wypracowaniu i na maturze ustnej odwołujesz się do kilku tekstów naraz. Te lektury mają wspólny motyw albo problem, a każda ma własną stronę z zadaniami.
FAQ
Wiedza z działu „Hamlet” przyda Ci się też tutaj:
48 zadań z tego działu w quizie z wyjaśnieniami, powtórkami i oceną AI. Subskrypcja odblokowuje cały katalog i pozostałe przedmioty — anulujesz, kiedy chcesz.
Pełny dostęp od 49 zł/mies. · jednorazowo 59 zł na 30 dni (BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta) · subskrypcję anulujesz w 1 kliknięciu
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).