Sprawdzian z polskiego 📖 Lektura 📚 Średniowiecze

Sprawdzian z „Lamentu świętokrzyskiego”

Autor nieznany, XV wiek (datowanie przybliżone)

Kartkówka z „Lamentu świętokrzyskiego”: pięć pytań, które rozwiązujesz od razu na tej stronie, bez konta, a przy każdym masz odpowiedź z wyjaśnieniem. Do druku: sprawdzian w PDF, osobno grupa A, grupa B i klucz odpowiedzi. Pełny sprawdzian online ma 15 pytań losowanych z banku.

Zadania maturalne z „Lamentu świętokrzyskiego” →

  • Kartkówka: 5 pytań
  • PDF: grupa A, grupa B, klucz
  • Pełny sprawdzian: 15 pytań
  • Odpowiedzi z wyjaśnieniem

Konto zakładasz w minutę · na darmowym koncie 5 pytań dziennie · pełny sprawdzian w Premium, od 49 zł/mies. · mam konto, zaloguj

Pytania na tej stronie
5
pytań za darmo
Pytania w pełnym sprawdzianie
15
pytań w pełnym sprawdzianie
Pytania w banku tematu
75
pytań w banku
Orientacyjny czas
~20 min
pełny sprawdzian
Pełny sprawdzian z „Lamentu świętokrzyskiego” w Matury Online: pytanie z tematu „Lament świętokrzyski” po sprawdzeniu odpowiedzi, z wynikiem i wyjaśnieniem

Za darmo, bez logowania

Kartkówka z „Lamentu świętokrzyskiego”: 5 pytań z odpowiedziami

Zaznacz odpowiedzi i kliknij „Sprawdź wynik”. Odpowiedź i wyjaśnienie do każdego pytania możesz też odsłonić od razu.

  1. 1Pytanie 1 z 5Prawda / fałsz

    Oceń, czy zdania o treści „Lamentu świętokrzyskiego” są prawdziwe, czy fałszywe.

    Oceń każde zdanie: P (prawda) albo F (fałsz).

    Maryja zaznacza, że jej Syn cierpi za własne winy.
    Maryja może dotknąć ciała Syna i opatrzyć jego rany.
    Maryja podkreśla, że miała tylko jednego syna.
    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: F, F, P

    Maryja mówi wprost, że Syn „cirpi męki nie będąc w żadnej winie”, czyli niewinnie. Chciałaby podeprzeć mu głowę i otrzeć krew, ale używa trybu przypuszczającego, bo „nie lza dosiąc” jego ciała. O jedynym dziecku mówi już w drugiej strofie: „Jednegociem Syna miała”.

  2. 2Pytanie 2 z 5Jednokrotny wybór

    Którego dnia, według słów Maryi, spotkał ją „zamętek”, o którym opowiada?

    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: A

    Już w pierwszej strofie Maryja mówi, że zamętek (zamęt, nieszczęście) „mi się zstał w Wielki Piątek”, czyli w dniu ukrzyżowania. Zwiastowanie pojawia się później, ale tylko jako wspomnienie w strofie do Gabriela.

  3. 3Pytanie 3 z 5Wielokrotny wybór

    Które określenia Maryja odnosi do samej siebie? Zaznacz wszystkie poprawne.

    Więcej niż jedna odpowiedź może być poprawna.

    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: A, C, E

    O sobie Maryja mówi „ubogiej żenie” (biednej kobiecie), „ja nieboga” (nieszczęsna) i „pełna smutku i żałości”. Dwa pozostałe określenia dotyczą Syna: „Synku miły i wybrany” oraz „Synem krasnym”, czyli pięknym. Rodzaj męski tych form jest tu dobrą wskazówką.

  4. 4Pytanie 4 z 5Jednokrotny wybór

    Jaki wyrzut kieruje Maryja do archanioła Gabriela?

    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: D

    Maryja pyta anioła zwiastowania: „Gdzie jest ono twe wesele”, czyli radość, którą obiecywał „tako barzo wiele”. Jego pozdrowienie „Panno, pełna jeś miłości!” zestawia z własnym stanem: „A ja pełna smutku i żałości”. Nie oskarża go o śmierć Syna.

  5. 5Pytanie 5 z 5Prawda / fałsz

    Oceń, czy zdania o budowie i języku „Lamentu świętokrzyskiego” są prawdziwe, czy fałszywe.

    Oceń każde zdanie: P (prawda) albo F (fałsz).

    W tekście występuje staropolska partykuła -ć dołączana do wyrazów, np. „Widzęć”, „Kcęć”.
    Utwór napisano po łacinie, a na polski przełożono go dopiero w XX wieku.
    Utwór kończy się wyznaniem, że Maryja nie ma i nie będzie mieć nikogo poza ukrzyżowanym Synem.
    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: P, F, P

    Cząstka -ć wzmacnia wyraz („Kcęć wam skorżyć”, „Widzęć rozkrwawione”, także „Boć”, „tęć”). Takie formy, podobnie jak „ninie” czy „jidziesz”, pokazują, że tekst od początku był polski, a nie przekładem. Ostatnie dwa wersy to wyznanie: „Nie mam ani będę mieć jinego”, tylko Syna „na krzyżu rozbitego”.

Odpowiedziano: 0 z 5

Wynik policzy się od razu, na tej stronie.

Do druku · za darmo · bez logowania

Sprawdzian z „Lamentu świętokrzyskiego” w PDF: grupa A, grupa B i klucz odpowiedzi

Dwie równoległe grupy, w każdej 10 zadań za 19 pkt: te same typy zadań, inne pytania. Klucz odpowiedzi jest osobnym plikiem: do zadań zamkniętych poprawne odpowiedzi, do otwartych przykładowa odpowiedź i zasady punktacji, na końcu skala ocen. Zadania są inne niż w kartkówce powyżej.

Zakres

Co obejmuje sprawdzian z „Lamentu świętokrzyskiego”

Tego najczęściej dotyczą pytania nauczycieli i pytania w naszym banku.

1

Sytuacja liryczna: monolog Maryi pod krzyżem w Wielki Piątek, liryka roli.

2

Adresaci kolejnych strof: słuchacze, Syn, archanioł Gabriel, matki.

3

Bezradność matki: gesty, których chciałaby dokonać, i to, czego nie może zrobić.

4

Kontrast zwiastowania i męki: obiecana radość wobec smutku i żałości.

5

Gatunek: plankt, czyli lament maryjny; porównanie z „Bogurodzicą”.

6

Język: archaizmy („kcęć”, „ninie”, „pozory”, „maciory”), partykuła -ć, j protetyczne, wołacz.

7

Środki stylistyczne: apostrofa, zdrobnienia, paralelizm składniowy, hiperbola, „krwawe gody”.

8

Autorstwo i datowanie: utwór anonimowy, zapis z XV wieku, czas powstania sporny.

O sprawdzianie z „Lamentu świętokrzyskiego”

„Lament świętokrzyski” liczy 38 wersów, więc nauczyciel może zapytać o każdy z nich. Na kartkówce może paść polecenie, by nazwać mówiącą i wskazać, do kogo kieruje kolejne strofy, by objaśnić dawne słowa („skorżyć”, „ninie”, „zeźrzała”, „krasny”) i by rozpoznać środki: apostrofę, zdrobnienia, paralelizm, wyrażenie „krwawe gody”. Możliwe jest też porównanie z „Bogurodzicą”, w której Maryja jest wywyższoną orędowniczką, a nie matką płaczącą pod krzyżem.

Pięć pytań poniżej dotyczy czasu skargi, bezradności matki, określeń, którymi Maryja nazywa samą siebie, strofy do Gabriela oraz języka i zakończenia utworu. Zaznacz odpowiedzi, sprawdź wynik, a potem przeczytaj wyjaśnienia z odsyłaczami do wersów. Pełny sprawdzian w aplikacji ma 15 pytań z banku do „Lamentu”, w tym o gatunek, środki stylistyczne, rymy i archaizmy. Przy pytaniach o słownictwo miej tekst pod ręką: znaczenie dawnego wyrazu często podpowiada sąsiedni wers.

Dla kogo

  • Dla uczniów pierwszej klasy liceum i technikum przed kartkówką lub sprawdzianem ze średniowiecza.
  • Dla maturzystów: utwór jest lekturą obowiązkową w zakresie podstawowym (we fragmentach), a pytanie jawne nr 10 na maturze ustnej dotyczy motywu cierpiącej matki.
  • Dla każdego, kto chce czytać staropolski tekst ze zrozumieniem, a nie z gotowym przekładem obok.

Pełny sprawdzian w aplikacji

Jak wygląda pełny sprawdzian z „Lamentu świętokrzyskiego”

To była próbka. W aplikacji sprawdzian z „Lamentu świętokrzyskiego” ma 15 pytań z 75 pytań, z wynikiem i wyjaśnieniem każdej odpowiedzi. Poniżej prawdziwe ekrany z tego tematu.

Quiz w Matury Online: panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Lament świętokrzyski”, pod spodem pytanie z tego tematu
Panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Lament świętokrzyski”. Losują się tylko pytania z tego tematu.
1 Szybka powtórka

Wybierasz lekturę, sprawdzian rusza od razu

Pełny sprawdzian to Szybka powtórka z tematem „Lament świętokrzyski” ustawionym za Ciebie. Klikasz przycisk, a sesja startuje sama: bez kreatora i bez szukania tematu na liście.

  • Tylko pytania z „Lamentu świętokrzyskiego”, losowane z banku
  • 15 pytań, orientacyjnie 20 minut
  • Za każdym podejściem inny zestaw pytań
Pytanie z tematu „Lament świętokrzyski” po kliknięciu „Sprawdź odpowiedź”: wynik i wyjaśnienie
Pytanie z tematu „Lament świętokrzyski” po sprawdzeniu odpowiedzi.
2 Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi

Po każdej odpowiedzi wiesz, dlaczego

Klikasz „Sprawdź odpowiedź” i od razu widzisz, czy dobrze, oraz wyjaśnienie. Nie czekasz do końca sprawdzianu.

  • Pytania zamknięte, prawda/fałsz, wielokrotnego wyboru i krótkie odpowiedzi otwarte
  • Na końcu wynik całego sprawdzianu
  • Pytania, przy których się mylisz, wracają później jako powtórki

Cały sprawdzian: 15 pytań z „Lamentu świętokrzyskiego”

Pełny sprawdzian bez dziennego limitu jest w Premium: od 49 zł miesięcznie, z dostępem do wszystkich przedmiotów. Konto zakładasz w minutę, a po rejestracji wracasz od razu do sprawdzianu.

Pytania o sprawdzian z „Lamentu świętokrzyskiego”

Czy jest sprawdzian z „Lamentu świętokrzyskiego” w PDF z odpowiedziami?
Tak, w trzech osobnych plikach: grupa A i grupa B (po 10 zadań, 19 pkt w każdej) oraz klucz odpowiedzi ze skalą ocen. Do zadań otwartych klucz podaje przykładową odpowiedź i zasady punktacji. Jest też wersja „wszystko w jednym pliku”. Za darmo, bez logowania, do druku na A4.
Ile pytań ma pełny sprawdzian z „Lamentu świętokrzyskiego” w aplikacji?
15 pytań losowanych z banku pytań do „Lamentu”. Po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a na końcu wynik. Pięć pytań na tej stronie jest stałych.
Czy sprawdzian jest za darmo?
Pięć pytań na tej stronie, z odpowiedziami i wyjaśnieniem, jest bezpłatne i nie wymaga konta. Na darmowym koncie rozwiążesz w aplikacji 5 pytań dziennie, także z tego tematu. Pełny sprawdzian (15 pytań) bez dziennego limitu jest w Premium (od 49 zł miesięcznie).
Kto napisał „Lament świętokrzyski” i kiedy powstał?
Autor jest nieznany. Utwór zachował się w rękopisie z XV wieku pochodzącym z klasztoru na Łysej Górze (Święty Krzyż), stąd nazwa. Rękopisu tego nie ma już w zbiorach, a tekst znamy z odpisu z około 1470 roku. Dokładna data powstania utworu nie jest znana: zwykle podaje się XV wiek.
Czy na sprawdzian trzeba znać cały tekst, skoro w podstawie są fragmenty?
Podstawa programowa wymienia utwór we fragmentach, ale cały „Lament” to tylko 38 wersów i nauczyciele często omawiają go w całości. Pytania o adresatów, Gabriela czy prośbę do matek dotyczą różnych strof, więc bezpieczniej znać wszystkie.
Czym jest plankt?
To średniowieczny lament, w polskiej literaturze średniowiecza najbardziej znany jako skarga Maryi pod krzyżem. Mówiąca opłakuje mękę Syna, zwraca się do słuchaczy i prosi o współczucie. W „Lamencie świętokrzyskim” widać to od pierwszego wersu, który wzywa „bracia miła” do wysłuchania skargi.

Widzisz błąd w pytaniu? Napisz: kontakt@matury-online.pl

Gotowy na cały sprawdzian z „Lamentu świętokrzyskiego”?

15 pytań z 75 pytań, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi i wynik na końcu. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.