Władysław Stanisław Reymont
Test z „Chłopów” Władysława Stanisława Reymonta — powieści w czterech częściach („Jesień”, „Zima”, „Wiosna”, „Lato”; wydanie książkowe 1904–1909). Pytania dotyczą Lipiec i ich mieszkańców: Boryny, Jagny, Antka, Hanki, Kuby, a także najważniejszych wydarzeń i języka powieści.
Lektura obowiązkowa (poziom podstawowy i rozszerzony)
Obowiązkowa we fragmentach.
Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 40.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z „Chłopów” w wersji szkolnej →
O temacie
„Chłopi” to powieść Władysława Stanisława Reymonta (1867–1925), pisarza Młodej Polski, laureata Nagrody Nobla z 1924 r. Ukazywała się w „Tygodniku Ilustrowanym” w latach 1902–1908, a w wydaniu książkowym w latach 1904–1909. Składa się z czterech części nazwanych od pór roku.
„Jesień”: Maciej Boryna, 58-letni gospodarz „na trzydziestu morgach”, żeni się po raz trzeci — z młodą Jagną Paczesiówną — i zapisuje jej sześć morgów; po bójce wypędza syna Antka z rodziną; w czasie wesela umiera parobek Kuba. „Zima”: bieda Antków, Wigilia, schadzki Antka z Jagną, pożar brogu, kazanie przeciw Antkowi, bitwa o las.
„Wiosna”: chłopi w więzieniu, śmierć Boryny, który nocą sieje ziemię po zagonach. „Lato”: pogrzeb Boryny, powrót Antka, wypędzenie Jagny, żniwa. Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019) wymienia „Chłopów” wśród utworów poznawanych we fragmentach. Numery rozdziałów podajemy za tekstem z serwisu Wolne Lektury.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 80 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wybierz wszystkie poprawne
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
Zakres testu
10 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Wykopki i padła krowa Boryny (I–II), sąd (III), niedziela (IV), jarmark (V), namowy Dominikowej i przyjście Rocha (VI), obieranie kapusty (VII), zmówiny (VIII), Zaduszki i zapis u rejenta (IX), bójka i wypędzenie Antków (X), wesele (XI–XII), śmierć Kuby (XII).
Boryna, dwukrotny wdowiec („Już dwie żony pochował.”), żeni się za radą wójta. Dominikowa żąda zapisu: „Te sześć morgów przy drodze, gdzieście to latoś mieli kartofle.”. Boryna zapisuje je Jagnie u rejenta.
Przyczyny są dwie: zapis ziemi dla Jagny i uczucie Antka do niej. Bójka i wypędzenie następują przed weselem (rozdział X „Jesieni”): „Wynośta mi się w ten mig z chałupy, żeby ni śladu po was nie ostało!”. W lesie Antek mierzy do ojca, lecz po ciosie borowego mści go; Boryna szepcze: „Tyżeś to, synu?… Tyżeś?…”.
Narrator: „bo jako ta ziemia święta była Jagusia dusza”. Jagna nie dba o grunt, wycina z papieru, płacze nad opowieściami. Wieś obarcza ją winą za cudze grzechy i w „Lecie” wypędza; narrator nazywa to krzywdą.
Kulawy parobek Boryny, niegdyś w lesie „z panami”. Postrzelony przez borowego w czasie kłusowania, boi się szpitala, sam odrąbuje sobie nogę i umiera podczas wesela gospodarza.
Po wypędzeniu żyje w biedzie u ojca, przędzie wełnę dla organiściny, chodzi po susz do lasu. Po spotkaniu z Boryną w zamieci postanawia sama dbać o siebie i dzieci. W „Wiośnie” to jej Boryna powierza pieniądze i ratowanie Antka.
O pozycji decyduje ziemia: „Człowiek przez gruntu to jak bez nóg”. Gromada wspólnie broni lasu i wspólnie wyklucza — najpierw Antka, potem Jagnę. Antek: „W gromadzie żyję, to i z gromadą trzymam!”.
Zaduszki i wypominki, wesele z przenosinami, Wigilia u Boryny (Roch czyta o narodzeniu Jezusa, Jagna dzieli opłatek między krowy), kazanie księdza przeciw Antkowi.
Każda część to jedna pora roku. Zima „jako ten zwierz srogi i głodny”; Antek „jako to drzewo rodne, obłamane przez wicher”. Praca na roli ma rangę obrzędu — Boryna umiera, siejąc ziemię, a pola wołają: „Gospodarzu! Gospodarzu!”.
Dialogi w stylizowanej gwarze („ino”, „kiej”, „la”, „juści”), opisy przyrody w podniosłym, poetyckim stylu. Według zpe.gov.pl podstawą stylizacji była gwara łowicka, oddana niewiernie.
📖 Do zapamiętania
Postacie, motywy, cytaty i konteksty z „Chłopów”, o które pytają zadania w quizie.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Jagna jest drugą żoną Boryny
Trzecią. Już w pierwszym rozdziale kobiety mówią o Borynie: „Już dwie żony pochował.”, a ostatnią pochował wiosną tego samego roku.
Dlaczego: Liczbę żon podają kobiety w pierwszym rozdziale „Jesieni” – wróć tam, jeśli się wahasz.
Boryna wypędza Antka po weselu
Bójka i wypędzenie dzieją się przed ślubem (rozdział X „Jesieni”), po tym jak Boryna zapisał Jagnie sześć morgów. Wesele opisują rozdziały XI–XII; Antkowie mieszkają już wtedy u Bylicy.
Dlaczego: Najpierw zapis gruntu, potem bójka z synem, a dopiero na końcu „Jesieni” wesele.
W bójce to Antek bije ojca
Pierwszy uderza Boryna — gdy Antek powtarza obelgi pod adresem Jagny, ojciec „trzasnął go tak w pysk”, że syn upadł na oszkloną szafkę. Potem „rzucili się na siebie jak dwa psy wściekłe” i rozdzielili ich sąsiedzi. Wypędzenie następuje nazajutrz rano.
Dlaczego: Rozdział X „Jesieni”.
Kuba ginie w bitwie o las
Kuba umiera w ostatnim rozdziale „Jesieni”, w stajni, podczas wesela Boryny. Bitwa o las zamyka „Zimę”; ginie w niej borowy.
Dlaczego: Te dwie śmierci zamykają różne części powieści, więc łatwo je skleić w jedną scenę.
Kubę postrzelono podczas kradzieży drewna
Kuba kłusował ze strzelbą na dworskim, pod lasem. Dopiero umierając, wyznaje Jambrożemu: „borowy me postrzelił”.
Dlaczego: Kłusowanie i wyznanie przed śmiercią dzieli kilka rozdziałów „Jesieni” – połącz je.
Dominikowa wymusza na Borynie całe gospodarstwo
Żąda zapisu sześciu morgów: „Te sześć morgów przy drodze, gdzieście to latoś mieli kartofle.”. Boryna, gospodarz „na trzydziestu morgach”, ustępuje i w sobotę zapisuje je Jagnie u rejenta.
Dlaczego: Chodzi o konkretny kawałek ziemi, nie o całość – sprawdź liczby w scenie targu o zapis.
Jagna sama zabiega o małżeństwo z Boryną
Decyduje matka. Gdy Dominikowa wylicza korzyści, Jagna przędzie, „jakby jej nie obchodził los własny”; myśli: „Matki w tym głowa, żeby zrobić jak potrza…”.
Dlaczego: Rozdział VI „Jesieni”.
W lesie Antek od początku biegnie bronić ojca
Antek przychodzi spóźniony, z flintą pod kożuchem, i najpierw mierzy „do ojcowej głowy”. Nie strzela. Dopiero gdy borowy rozbija Borynie głowę kolbą, rzuca broń, biegnie do ojca, a potem zabija borowego.
Dlaczego: Rozdział XIII „Zimy”.
Boryna umiera w bitwie o las
Po bitwie leży bez przytomności przez całą „Wiosnę”. Umiera w jej ostatnim rozdziale: nocą wychodzi w pole, sieje ziemię nabraną w koszulę i pada na zagonie.
Dlaczego: Rozdział XI „Wiosny”.
Boryna sieje przed śmiercią zboże
Sieje ziemię: „jął w nastawioną koszulę nabierać ziemi, niby z tego wora zboże naszykowane do siewu”, a pod koniec „pustą garścią siał”.
Dlaczego: Rozdział XI „Wiosny”.
Ksiądz z ambony potępia Jagnę i każe ją wypędzić
Z ambony ksiądz piętnuje Antka (rozdział XII „Zimy”). Gdy w „Lecie” wieś chce wypędzić Jagnę, proboszcz odpowiada: „Nie mieszam się do niczego, róbcie, co chcecie.” i wyjeżdża na cały dzień.
Dlaczego: Zimą ksiądz zabiera głos przeciw Antkowi, latem w sprawie Jagny się nie miesza – nie myl tych scen.
Jagnę odwożą po wypędzeniu do matki
Wóz z gnojem jedzie pod graniczne kopce pod samym lasem; tam zrzucają ją razem z gnojem i obrzucają grudami. Matka, pobita przez tłum, biegnie jej na ratunek. Później Jagna leży chora u brata, Szymka.
Dlaczego: Rozdział XIII „Lata”.
Antek broni Jagny przed gromadą
Pytany w karczmie o zdanie, mówi: „W gromadzie żyję, to i z gromadą trzymam!” — i wychodzi. W dniu wypędzenia kosi żyto pod lasem. Broni jej tylko Mateusz.
Dlaczego: Rozdział XIII „Lata”.
Roch jest księdzem z Lipiec
Roch to wędrowiec: „Co trzecią zimę przychodzi do Lipiec i u Boryny zakłada kwaterę…”. Uczy dzieci, czyta na głos i opowiada. Proboszcz Lipiec to osobna postać.
Dlaczego: Roch uczy i czyta, więc kojarzy się z duchownym. W Lipcach jest jednak przybyszem.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Egzamin ustny
Zadanie z listy jawnych zadań do części ustnej w latach 2026–2028 przy pozycji: Władysław Stanisław Reymont, „Chłopi” (fragmenty). Pierwsze zadanie w zestawie, który losujesz na egzaminie, pochodzi z tej listy.
Obyczaj i tradycja w życiu społeczeństwa. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów „Chłopów” Władysława Stanisława Reymonta. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyŹródło: Zadania jawne CKE na egzamin ustny 2026–2028 (komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r.). Treść zadań przepisana dosłownie. Wszystkie pytania: matura ustna z polskiego – pytania jawne.
Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Chłopi” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.
Wybierz wszystkie poprawne
Do wyboru:
Władysław Stanisław Reymont — „Chłopi” (Tom II, Zima, rozdział XII) Sprawiedliwie! Sprawiedliwie! — szeptał z najgłębszą pokorą, pełnią serca skruszonego, strachem śmiertelnym przejęty i tą mocą wsi potężną.
✅ Wymagania
📊 Kryteria oceny (CKE)
📝 Limit: co najmniej 400 słów
To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.
Jak zacząć
Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Chłopi”. Cztery kroki:
Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.
Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.
Wskazujesz „Chłopi” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Możesz też wybrać całą epokę Młoda Polska — wtedy quiz losuje z epoki i wszystkich jej lektur. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.
Obok w kreatorze: 🦅 Pan Tadeusz · 🌊 Nad Niemnem · 💒 Wesele
Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do lekturę „Chłopi” adaptacyjnie.
Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Chłopi”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.
Najszybsza droga
Załóż konto i uruchom quiz z „Chłopów” — pierwsze pytanie w minutę.
Znajomość treści utworu, postaci, problematyki i pojęć potrzebnych do interpretacji. „Chłopi” jest lekturą obowiązkową w zakresie podstawowym, poznawaną we fragmentach lub w wyborze (podstawa programowa, Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte: wybór odpowiedzi, wielokrotny wybór, dopasowanie, luki w tekście, pytania otwarte i tematy wypracowań. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte i wypracowania ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło. W wypracowaniu maturalnym odwołanie do lektury musi być poprawne rzeczowo, dlatego warto znać utwór dokładnie.
Test obejmuje jedną lekturę i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie podstawowym to 60 punktów: 10 za test „Język polski w użyciu”, 15 za test historycznoliteracki i 35 za wypracowanie (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Chłopi” – przećwicz je w Quizie.
80 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
