Witold Gombrowicz
Test z „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza (1937) – powieści o około trzydziestoletnim Józiu, którego profesor Pimko prowadzi z powrotem do szkoły. Szkoła i pojedynek na miny, Młodziakowie i kompot, dwór w Bolimowie, pupa, gęba, łydka, forma, Filidor i Filibert.
Lektura obowiązkowa (poziom podstawowy i rozszerzony)
Obowiązkowa we fragmentach.
Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 40.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian z „Ferdydurke” w wersji szkolnej →
O temacie
Test sprawdza znajomość „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza (1904–1969), powieści wydanej w październiku 1937 r. w warszawskim wydawnictwie „Rój” (z datą 1938).
Pytania dotyczą:
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 89 pytań w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wybierz wszystkie poprawne
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.
Ciotka Hurlecka w samochodzie wylicza, że Józio skończył dwadzieścia lat na świętych Piotra i Pawła.
Wałek bez wahania podaje, ile ma lat, i chwali się, że umie czytać.
Stary kamerdyner Franciszek tłumaczy nocną obecność Walka w jadalni zamiarem kradzieży srebra.
Oceń kilka stwierdzeń. Każde osobno punktowane.
Zakres testu
14 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Test sprawdza, czy znasz układ czternastu rozdziałów: szkoła (I–III), Młodziakowie (VI–X), Bolimów (XIII–XIV), a pomiędzy nimi dwa opowiadania z przedmowami — o Filidorze (IV–V) i o Filibercie (XI–XII). Musisz też umieć osadzić utwór: Gombrowicz, wydanie z października 1937 r. z datą 1938, narracja pierwszoosobowa. Narrator podaje się za autora „Pamiętnika z okresu dojrzewania”, czyli debiutu Gombrowicza z 1933 r.
Pytania dotyczą punktu wyjścia fabuły. Narrator ma około trzydziestu lat, a mimo to czuje się niedojrzały. Najpierw widzi pod piecem sobowtóra i uderza go w twarz. Potem przychodzi T. Pimko, czyta jego rękopis i przepytuje go jak ucznia, a narrator maleje. Pimko prowadzi go do szóstej klasy w szkole dyrektora Piórkowskiego i to on nadaje mu imię i nazwisko („Niech Kowalski siedzi”).
Musisz bezbłędnie przypisać postaci do obozów: Syfon (Pylaszczkiewicz) broni „chłopiąt”, Miętus (Miętalski) z Myzdralem i Hopkiem chce być „chłopakiem”. Test sprawdza też lekcję polskiego — „Słowacki wielkim poetą był!” Bladaczki i odpowiedź Gałkiewicza „Nie mogę zrozumieć, jak zachwyca, jeśli nie zachwyca” — oraz pojedynek na miny, w którym Józio jest superarbitrem. Uważaj na kolejność: rozdział III kończy wejście Pimki, a o samobójstwie Syfona mowa dopiero w rozdziale VIII.
Test sprawdza kolejność działań Józia wobec Zuty. Pimko liczy, że pensjonarka „potrafi zakochać go w młodości”; Zuta kopie Józia w nogę i pyta: „Kto to Norwid?”. Zakochany Józio walczy z jej nowoczesnością: babrze się w kompocie (rozdz. VIII), podgląda ją, wkłada okaleczoną muchę do tenisowego pantofla (rozdz. IX), wreszcie jej pismem zaprasza na noc Kopyrdę i Pimkę. W rozdziale X Młodziak policzkuje Pimkę, Kopyrda „prawem skosu” łapie go pod kolano, a Józio wychodzi z Miętusem.
Pytania dotyczą przebiegu części trzeciej. We wsi po drodze chłopi szczekają i gryzą na widok „panów”; Józia i Miętusa ratuje ciotka Hurlecka. W Bolimowie są wuj Konstanty, Zygmunt, Zosia, stary lokaj Franciszek i lokajczyk Wałek. Miętus chce się z Wałkiem „bratać”, wuj strzela „na postrach”, w nocy lokajczyk dostaje po twarzy, a gdy uderza Konstantego („Pękła mistyczna klamra!”), dwór i chłopi mieszają się w „kupie”. Józio ucieka z Zosią i wmawia jej porwanie z miłości.
Test sprawdza, czy umiesz pokazać formę na przykładach z trzech środowisk — szkoły, nowoczesnego domu i ziemiańskiego dworu — z których każde narzuca bohaterowi inną rolę. Musisz też znać pytanie z przedmowy do Filidora: „Czy wreszcie my stwarzamy formę, czy ona nas stwarza?” i umieć wyjaśnić, że według narratora człowiek zależy od tego, jak widzą go inni.
Musisz przypisać każde słowo do jego sensu. Pupa to zdziecinnienie: Pimko Józia „upupił”, a dyrektor wita go okrzykiem „Pupa, pupa, pupa!”. Gęba to twarz zrobiona przez innych — opowieść kończy się słowami „Uciekam z gębą w rękach”. Łydka to świat Zuty, sportu i nowoczesnej młodości. Za Jerzym Jarzębskim: robić komuś gębę to narzucać mu rolę lub maskę, przyprawiać pupę — wpędzać w niedojrzałość.
Test sprawdza, czy nie mylisz dwóch opowiadań. W „Filidorze dzieckiem podszytym” (rozdz. V) profesor Syntetologii z Leydy walczy z anty-Filidorem, Analitykiem z Colombo; po pojedynku obie kobiety giną, a zdziecinniały Filidor mówi: „Wszystko podszyte jest dzieckiem”. W „Filibercie dzieckiem podszytym” (rozdz. XII) pułkownik żuawów strzela do piłki na meczu tenisowym w Paryżu, co wywołuje łańcuch absurdów, a na końcu zawstydzony markiz de Filiberthe idzie do domu.
Pytania dotyczą tego, jak powieść mówi o sobie samej. W przedmowie do Filidora (rozdz. IV) narrator pisze: „To, co napisałeś, dyktuje ci sens dalszy, dzieło rodzi się nie z ciebie”, i twierdzi, że „starszy przez młodszego jest stwarzany” — jak piszący przez czytelnika. W krótkiej przedmowie do Filiberta (rozdz. XI) zastanawia się, czy jego książka to powieść, pamiętnik, parodia czy pamflet. Musisz umieć nazwać to autotematyzmem; Jerzy Jarzębski wskazuje jako poprzednika „Pałubę” Irzykowskiego.
Test sprawdza, czy rozumiesz, na czym ma polegać Generalny Odwrót z przedmowy do Filidora: na dystansie do własnej formy, skoro jest ona narzucona. Poznasz go po zmianie sposobu mówienia o sobie — człowiek nie ogłasza już swoich przekonań, tylko powie z pokorą: „Mnie się w to wierzy — mnie się to czuje”.
Musisz wiedzieć, do której sceny należy każda nazwa nadana przez narratora. Prawo skosu — bójka w pokoju Zuty, gdy Kopyrda łapie Młodziaka pod kolano. Prawo mimikry — chłopi udający psy, zanim bohaterowie dotrą do dworu. Mistyczna klamra — bicie służby po twarzy, jedyny sposób, w jaki państwo stykają się z chamstwem; pęka, gdy Wałek uderza Konstantego.
Test sprawdza, czy widzisz dwa oblicza niedojrzałości. To wada, którą wytyka Pimko i której zarzut ściągnął na narratora tytuł jego pierwszej książki. Ale to także stan, do którego narrator się przyznaje: pisarz pisze, „właśnie ponieważ zna swą niedojrzałość i wie, że nie posiadł formy”. Każda część kończy się nowym cofnięciem — w ucznia, w zakochanego, w panicza.
Pytania dotyczą parodii i języka. Za Jarzębskim: szkoła parodiuje powieść o dojrzewaniu w typie „Syzyfowych prac”, Młodziakowie — „powieść nowoczesna”, Bolimów — staroświecką powieść o dworze, a ucieczka z Zosią — sentymentalny romans. Rozpoznaj też neologizmy („upupił”, „zbelfrzony”, „gębować”), kryptocytat z „Boskiej Komedii” w rozdziale I i dwuwiersz kończący książkę: „Koniec i bomba / A kto czytał, ten trąba!”.
Konteksty podajemy za Jerzym Jarzębskim; musisz umieć je przywołać. Gombrowicz uchodzi za jednego z prekursorów egzystencjalizmu Sartre’a, bo człowiek w powieści tworzy się pod wpływem innych. Jednym z wzorów domu Hurleckich jest Nawłoć z „Przedwiośnia”, a przedmowa do Filiberta nawiązuje do Rabelais’go. Tytuł według Bogdana Barana pochodzi od „Freddy Durkee” z „Babbitta” Sinclaira Lewisa; powieść sama go nie wyjaśnia.
📖 Do zapamiętania
Postacie, motywy, cytaty i konteksty z „Ferdydurke”, o które pytają zadania w quizie.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Józio jest nastolatkiem, jak inni uczniowie w klasie
Narrator ma około trzydziestu lat; do szóstej klasy wprowadza go Pimko.
Dlaczego: Łatwo się pomylić, bo Józio siedzi w ławce z uczniami i nawet Miętus nie wierzy, gdy słyszy: „przecież ja mam trzydzieści lat”.
Syfon wiesza się w klasie zaraz po pojedynku na miny
O śmierci Syfona narrator mówi dopiero na początku rozdziału VIII.
Dlaczego: Rozdział III urywa się wejściem Pimki. O śmierci Syfona narrator informuje kilka rozdziałów później: „Syfon umarł. Zgwałcony przez uszy, nie mógł przyjść do siebie”.
Bladaczka mówi: „Słowacki zachwyca, bo wielkim poetą był”, a Gałkiewicz odpowiada tylko „nie mogę”
Nauczyciel: „Słowacki wielkim poetą był!”. Gałkiewicz: „Nie mogę zrozumieć, jak zachwyca, jeśli nie zachwyca”.
Dlaczego: Pomyłka bierze się z wywodu, którym Bladaczka odpowiada uczniowi — o tym, że wielka poezja musi zachwycać. Samo „nie mogę” klasa powtarza dopiero później, za Gałkiewiczem.
Kopyrda należy do obozu Miętusa
Miętus ma przy sobie Myzdrala i Hopka; Kopyrda trzyma się z boku.
Dlaczego: Kopyrda stoi poza sporem obozów. Ważny staje się dopiero w części drugiej jako jedyny nowoczesny chłopiec w szkole, który chodzi za Zutą.
„Matka za płotem” to pani Młodziakowa
Matki za płotem stoją przy szkolnym dziedzińcu (rozdz. II).
Dlaczego: Zwrot dotyczy szkoły, gdzie matki podglądają synów, a pedagodzy to chwalą. Młodziakowa pojawia się dopiero na stancji.
Józio walczy z Zutą, kłócąc się z nią i obrażając ją
Babrze się w kompocie, podgląda, wkłada okaleczoną muchę do tenisowego pantofla, pisze dwa fałszywe liściki.
Dlaczego: Józio nie kłóci się otwarcie. Psuje nowoczesny styl Zuty od środka, a zaczyna od sceny z kompotem.
Wuj Konstanty strzela ze sztucera do Wałka albo na polowaniu
Strzela w nocy z ganku w ciemność – „na postrach”.
Dlaczego: Zmylić może krzyk Miętusa, że strzelają do parobka. Narrator to prostuje: strzał ma tylko pokazać, że pan czuwa w pełnym uzbrojeniu.
Chłopi szczekają, bo są pijani albo obłąkani
Udają psy ze strachu przed „uczłowieczeniem”.
Dlaczego: Narrator tłumaczy szczekanie prawem mimikry, a słowo „obywatel” tylko je wzmaga. Pamiętaj też o miejscu: to wieś po drodze, nie dwór.
Pupa pojawia się na niebie dopiero w ostatnim zdaniu, zamiast słońca
Najpierw nocą zamiast księżyca, potem o świcie zamiast słońca.
Dlaczego: Pupa pojawia się dwa razy: nocą nad drzewami, w miejscu księżyca, i o świcie nad polami — jako „nowa pupa, stokroć wspanialsza, czerwona”.
W powieści pada zdanie „od gęby nie ma ucieczki”
Dokładne brzmienie: „nie ma ucieczki przed gębą, jak tylko w inną gębę”.
Dlaczego: Skrót zmienia sens. Od gęby da się uciec, ale tylko w inną gębę, a o pupie narrator mówi: „Przed pupą zaś w ogóle nie ma ucieczki”.
Powieść kończy się wyzwoleniem Józia i szczęśliwą miłością
Józio wmawia Zosi porwanie z miłości, żeby nie tłumaczyć, co zaszło we dworze, i marzy, by się od niej oderwać.
Dlaczego: Finał to kolejna ucieczka, nie szczęśliwe zakończenie. Józio chce, by ktoś uwolnił go od Zosi, a czytelników prosi o nową gębę.
Filibert to dalszy ciąg historii Filidora
To dwa osobne opowiadania o innych bohaterach.
Dlaczego: Wspólna jest tylko formuła „dzieckiem podszyty”. Zdarzenia są inne: w jednym pojedynek uczonych, w drugim mecz tenisowy i markiz.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Egzamin ustny
Zadania z listy jawnych zadań do części ustnej w latach 2026–2028 przy pozycji: Witold Gombrowicz, „Ferdydurke” (fragmenty). Pierwsze zadanie w zestawie, który losujesz na egzaminie, pochodzi z tej listy.
Groteskowy obraz świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyCzłowiek wobec presji otoczenia. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyŹródło: Zadania jawne CKE na egzamin ustny 2026–2028 (komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r.). Treść zadań przepisana dosłownie. Wszystkie pytania: matura ustna z polskiego – pytania jawne.
Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Ferdydurke” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.
Wybierz wszystkie poprawne
Do wyboru:
📊 Kryteria oceny (CKE)
To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.
Jak zacząć
Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Ferdydurke”. Cztery kroki:
Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.
Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.
Wskazujesz „Ferdydurke” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Możesz też wybrać całą epokę Dwudziestolecie międzywojenne — wtedy quiz losuje z epoki i wszystkich jej lektur. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.
Obok w kreatorze: 🌅 Dwudziestolecie międzywojenne · 🍂 Sklepy cynamonowe · 🌅 Przedwiośnie
Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do lekturę „Ferdydurke” adaptacyjnie.
Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Ferdydurke”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.
Najszybsza droga
Załóż konto i uruchom quiz z „Ferdydurke” — pierwsze pytanie w minutę.
Znajomość treści utworu, postaci, problematyki i pojęć potrzebnych do interpretacji. „Ferdydurke” jest lekturą obowiązkową w zakresie podstawowym, poznawaną we fragmentach lub w wyborze (podstawa programowa, Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte: wybór odpowiedzi, wielokrotny wybór, dopasowanie, luki w tekście, pytania otwarte i tematy wypracowań. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte i wypracowania ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło. W wypracowaniu maturalnym odwołanie do lektury musi być poprawne rzeczowo, dlatego warto znać utwór dokładnie.
Test dotyczy tylko „Ferdydurke” i po każdej odpowiedzi pokazuje wyjaśnienie. Arkusz obejmuje cały egzamin: na poziomie podstawowym jest za niego 60 punktów, z czego 35 za wypracowanie (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Ferdydurke” – przećwicz je w Quizie.
89 pytań w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
